Chàng thanh niên:

Tôi hoàn toàn có thể phản biện lại những điều thầy vừa nói. Con người chúng ta ai cũng có trải nghiệm rơi vào tình yêu. Hẳn thầy cũng không ngoại lệ. Đã là con người sống trong thế giới này thì ai cũng vài lần trải qua cơn lốc tình yêu hay những rung động không thể kìm nén. Nghĩa là “tình yêu mà con người rơi vào” có tồn tại trong thực tế. Thầy công nhận sự thật này chứ?

Triết gia:

Hãy nghĩ như thế này. Giả sử, cậu muốn có một cái máy ảnh. Cậu bị hút hồn bởi một chiếc máy ảnh ống kính đôi TLR của Đức mà mình tình cờ nhìn thấy trong tủ kính cửa hàng. Tuy là cậu chưa từng chạm vào cũng không biết cách chỉnh tiêu cự, nhưng vẫn muốn có được, muốn luôn mang theo bên mình, thích là lôi ra chụp… Mà không phải máy ảnh thì cặp xách, ô tô, hay nhạc cụ cũng được. Cậu có thể hình dung cảm giác đó không?

Chàng thanh niên:

Có, tôi hiểu rất rõ.

Triết gia:

Lúc này, chắc chắn cậu sẽ bị chiếc máy ảnh hấp dẫn, bị tấn công bởi “cơn lốc” dục vọng không thể kìm nén, giống như rơi vào tình yêu vậy. Cậu cứ nhắm mắt lại là nghĩ đến hình dáng của nó, thậm chí bên tai còn văng vẳng tiếng bấm máy, không để tâm đến bất cứ điều gì. Có lẽ nếu còn nhỏ, cậu sẽ khóc, vòi vĩnh bố mẹ.

Chàng thanh niên:

… Vâng, thì…

Triết gia:

Tuy nhiên, khi có được nó, chưa đến nửa năm cậu đã chán. Tại sao vừa có được đã lại chán rồi? Đó là vì không phải cậu muốn chụp ảnh bằng máy ảnh của Đức mà chỉ muốn giành được nó, sở hữu nó và chinh phục nó thôi… “Tình yêu mà con người rơi vào” như cậu nói không khác gì mong muốn sở hữu, mong muốn chinh phục này.

Chàng thanh niên:

Ý thầy nói “rơi vào tình yêu” giống như bị lôi cuốn vào ham muốn vật chất?

Triết gia:

Tất nhiên, đối phương là con người nên dễ thêm thắt vào những câu chuyện lãng mạn. Nhưng bản chất vẫn giống với ham muốn vật chất.

Chàng thanh niên:

… Ha ha ha, đây quả là kiệt tác!

Triết gia:

Sao cậu lại nói vậy?

Chàng thanh niên:

… Con người thật khó hiểu nhỉ! Không ngờ một người rao giảng yêu những người ở gần mình như thầy lại toát ra hơi hướm của chủ nghĩa hư vô! “Tình yêu của con người” gì chứ! Đi ngược với lẽ thường gì chứ! Mớ tư tưởng đó cứ đem quẳng cho lũ chuột cống chuyên uống nước thải đi!!

Triết gia:

Có lẽ cậu đang hiểu nhầm hai điểm trong phần tiền đề của quan điểm này. Thứ nhất, cậu chỉ quan tâm đến đoạn nàng Lọ Lem đi giày thủy tinh kết đôi cùng hoàng tử. Trong khi đó, Adler lại quan tâm tới “mối quan hệ” sau khi câu chuyện kết thúc, tức là sau khi hai người kết hôn.

Chàng thanh niên:

Mối quan hệ… sau khi kết hôn?

Triết gia:

Vâng. Giả sử họ kết hôn sau khi yêu nhau say đắm thì đó cũng không phải đích đến của tình yêu. Hôn nhân là xuất phát điểm mà tình yêu của hai người thực sự được thử thách. Bởi vì cuộc đời thực sẽ tiếp tục hằng ngày kể từ đó.

Chàng thanh niên:

… Có nghĩa tình yêu Adler nói tới là cuộc sống hôn nhân?

Triết gia:

Còn một điều nữa. Được biết, đối với Adler, một người rất tích cực đi diễn thuyết, những tâm sự ông được nghe nhiều nhất từ công chúng chính là về tình yêu. Có nhiều nhà tâm lý học giảng về “Bí quyết để được yêu”, kiểu như làm thế nào để được ý trung nhân yêu lại mình ấy. Có lẽ mọi người cũng mong đợi ở Adler những lời khuyên như thế. Nhưng, tình yêu Adler nói đến hoàn toàn khác. Ông chỉ nhất quán nói về nghệ thuật yêu theo cách chủ động, nghĩa là “nghệ thuật yêu người khác”.

Chàng thanh niên:

Nghệ thuật yêu?

Triết gia:

Vâng, để hiểu được quan điểm này cần phải lắng nghe những lời của cả Erich Fromm nữa. Ông ấy đã xuất bản cuốn The Art of Loving, nghĩa là “nghệ thuật yêu”, cuốn sách bán chạy toàn cầu. Đúng là được người khác yêu rất khó. Nhưng “yêu người khác” còn khó hơn gấp nhiều lần.

Chàng thanh niên:

Ai thèm tin những lời vô căn cứ đó chứ! Đến kẻ xấu xa cũng có thể yêu được. Được yêu mới là khó! Nói mọi buồn phiền trong tình yêu đều gói gọn trong một câu đó cũng không phải là quá!

Triết gia:

Đúng là tôi cũng từng nghĩ như vậy. Tuy nhiên, khi biết đến Adler, thực hành tư tưởng của ông thông qua việc nuôi dạy con, biết đến sự tồn tại của một tình yêu lớn thì hiện tại tôi lại có ý kiến hoàn toàn ngược lại. Đây là phần liên quan đến nền tảng tư tưởng của Adler… Khi biết được yêu khó đến thế nào, có lẽ cậu sẽ hiểu tất cả về quan điểm của Adler.