Do Thái Lưu Lạc — Toàn Tập

Lượt đọc: 1117 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 46
Nhật Ký Của Gù.

❊ ❊ ❊

Chúng ta đã biết gù nhỏ thường viết lách trong một quãng thời gian nào đó của buổi đêm, bên trong cuốn sổ được Florine phát hiện vào tối hôm trước—cô nàng đã chưa dám lấy nó đi cho đến khi thông báo cho những người thuê mình biết về nội dung bên trong, và nhận được chỉ thị cuối cùng của họ về vấn đề này. Hãy để chúng tôi lý giải sự tồn tại của tập bản thảo này trước khi lật mở nó cho độc giả. Vào ngày mà Gù lần đầu nhận thức được tình cảm của mình dành cho Agricola, dòng đầu tiên của tập bản thảo này đã được viết ra.

Trữ sẵn một bản tính vốn hay tin người, nhưng đồng thời luôn cảm thấy bị kìm hãm bởi nỗi sợ hãi sự chế giễu—một nỗi sợ mà trong sự phóng đại đau đớn của nó, chính là điểm yếu duy nhất của cô thợ may—liệu sinh linh bất hạnh ấy có thể thổ lộ bí mật về mối tình tử mệnh đó với ai, nếu không phải là trang giấy—bậc tri âm lặng thầm của những tâm hồn rụt rè và đau khổ, người bạn kiên nhẫn, im lìm và lạnh lẽo, kẻ dẫu chẳng hề đáp lại những lời than van xé lòng, thì ít ra vẫn luôn lắng nghe và chưa bao giờ quên lãng?

Khi trái tim tràn ngập những cảm xúc trào dâng, lúc dịu dàng u uất, lúc cay đắng khắc nghiệt, cô thợ may tội nghiệp, tìm thấy một vẻ u sầu đầy cuốn hút trong những bộc bạch câm lặng và đơn độc của tâm hồn—khi thì khoác lên hình hài của những vần thơ giản dị cảm động, khi thì là văn xuôi tự nhiên—đã dần dà quen với việc không bó hẹp những tâm sự của mình vào những gì liên quan trực tiếp đến Agricola. Dẫu anh có thể vướng bận trong mọi suy nghĩ của cô, thì những chiêm nghiệm do cảnh tượng của sắc đẹp, của tình yêu hạnh phúc, của tình mẫu tử, của sự giàu sang hay bất hạnh gợi lên trong lòng cô lại mang đậm dấu ấn từ hoàn cảnh cá nhân đầy bất hạnh của cô, khiến cô thậm chí chẳng dám thổ lộ chúng với chính anh. Thế nên, đó chính là cuốn nhật ký của một người con gái bình dân nghèo khó, yếu đuối, dị hình và khốn khổ, nhưng lại mang một tâm hồn thiên thần cùng một trí tuệ tinh anh, được tôi luyện qua việc đọc sách, trầm tư và sự cô độc; những trang viết hoàn toàn ẩn khuất, nhưng lại chứa đựng vô vàn cái nhìn sâu sắc và ấn tượng về cả con người lẫn sự vật, được đúc rút từ góc nhìn đặc biệt mà số phận đã đặt để sinh linh bất hạnh này. Những dòng sau đây, đôi chỗ bị ngắt quãng đột ngột hoặc lem luốc những giọt nước mắt theo dòng cảm xúc ngổn ngang của cô khi nghe tin Agricola đem lòng yêu sâu đậm Angela, chính là những trang cuối cùng của cuốn nhật ký này:

“Thứ Sáu, ngày 3 tháng 3 năm 1832.

“Tôi đã trải qua đêm qua mà không gặp giấc mơ đau đớn nào. Sáng nay, tôi thức dậy chẳng mang theo điềm gở buồn thương. Tôi điềm tĩnh và thản nhiên khi Agricola tới. Anh không hề tỏ ra bấn loạn. Anh giản dị và ân cần như vẫn thế. Anh kể tôi nghe về những sự việc liên quan đến ông Hardy, rồi không màng dạo đầu, không chút ngập ngừng, anh bảo: ‘Bốn ngày qua tôi đã yêu say đắm. Tình cảm ấy nghiêm túc đến mức tôi đang nghĩ tới chuyện kết hôn. Tôi đến để xin ý kiến cậu về chuyện này.’ Đó là cách mà lời thổ lộ chấn động ấy đến với tôi—một cách tự nhiên và chân tình—tôi ngồi một bên lò sưởi, còn Agricola ngồi bên kia, tựa hồ chúng tôi đang bàn về những chuyện phất phơ không đâu. Vậy mà, người ta chỉ cần bấy nhiêu thôi là đủ để tan nát cõi lòng. Ai đó bước vào, ôm lấy bạn như một người anh em, ngồi xuống, trò chuyện—rồi thì—Ôi! Trời Phật từ bi! Đầu óc tôi đang mụ mẫm đi.

“Giờ tôi thấy bình tĩnh hơn rồi. Can đảm lên, trái tim tội nghiệp của tôi ơi, can đảm lên!—Giả như một ngày hoạn nạn lại lần nữa bủa vây, tôi sẽ đọc lại những dòng này được viết dưới ảnh hưởng của nỗi đau thương tột cùng nhất mà tôi có thể cảm nhận, và tôi sẽ tự nhủ: ‘Nỗi thống khổ hiện tại thấm tháp gì so với quá khứ?’ Nỗi đau của tôi thật sự quá đỗi đắng cay! Nó là thứ tình cảm bất hợp pháp, lố bịch, đáng xấu hổ: Tôi chẳng dám thú nhận nó, ngay cả với người mẹ khoan dung nhất. Hỡi ôi! Có những nỗi buồn khủng khiếp, dẫu vậy lại hoàn toàn khiến người ta phải nhún vai thương hại hoặc khinh miệt. Hỡi ôi, đó là những bất hạnh bị cấm đoán. Agricola đã ngỏ lời mời tôi ngày mai tới gặp thiếu nữ mà anh dành trọn tình yêu tha thiết, người mà anh sẽ cưới làm vợ nếu trực giác trong tim tôi chấp thuận cuộc hôn nhân ấy. Ý nghĩ này là điều đau đớn nhất trong tất cả những gì đã hành hạ tôi kể từ lúc anh vô tình thốt lên tiếng yêu ấy một cách nhẫn tâm. Nhẫn tâm ư? Không, Agricola—không, người anh em của tôi—hãy tha thứ cho tôi tiếng kêu than đầy oán trách và đau đớn này! Bộ anh biết, hay thậm chí có thể ngờ rằng tôi yêu anh nhiều hơn mức anh yêu, nhiều hơn mức mà anh có thể yêu sinh linh kiều diễm kia sao?

‘Tóc mun—vóc dáng tựa tiên nữ—tựa nhài trắng muốt—mắt xanh biếc—to chừng này—và dịu dàng chẳng kém gì đôi mắt của cậu.’

“Đó là bức chân dung anh vẽ về cô ấy. Agricola tội nghiệp! Anh sẽ phải đau đớn biết bao nếu biết rằng từng lời anh thốt ra đang xé nát tim tôi. Chưa bao giờ tôi lại cảm nhận sâu sắc đến thế lòng trắc ẩn lớn lao và niềm thương cảm dịu dàng, do một sinh linh lương thiện, ân cần khơi gợi nên—kẻ mà trong sự chân thành đầy khờ khạo của mình, lại ban cho bạn một nhát dao chí mạng bằng một nụ cười. Chúng ta không trách anh ấy—không—chúng ta thương hại anh ấy trọn vẹn theo mức độ khổ đau mà anh sẽ cảm nhận khi hay biết nỗi đau mình vừa gây ra. Lạ lùng thay! nhưng chưa bao giờ Agricola trông bảnh bao đến thế như vào sáng nay. Gương mặt nam tính của anh hơi chấn động khi anh kể về sự bất an của tiểu thư xinh đẹp nọ. Khi lắng nghe anh miêu tả nỗi dằn vặt của một người phụ nữ chấp nhận rủi ro tột cùng vì người đàn ông cô ấy yêu, tôi cảm thấy tim mình đập loạn nhịp, đôi bàn tay nóng rực, một sự lả lơi êm dịu len lỏi khắp cơ thể—Thật là một sự điên rồ lố bịch! Cứ như thể tôi có quyền được cảm thấy như vậy không bằng!

“Tôi nhớ rằng trong lúc anh nói, tôi đã liếc nhanh qua tấm gương. Tôi cảm thấy tự hào vì mình ăn mặcmình chải chuốt tươm tắp đến thế; anh thậm chí còn chẳng nhận ra điều đó; nhưng chẳng sao cả—tôi có cảm giác chiếc mũ tôn lên vẻ đẹp của mình, mái tóc tôi lấp lánh ánh ngời, ánh mắt tôi ngập tràn vẻ dịu dàng—tôi thấy Agricola quá đỗi tuấn tú, đến mức suýt chút nữa tôi bắt đầu nghĩ bản thân bớt xấu xí đi phần nào—chắc hẳn là để tự biện hộ cho bản thân trong thâm tâm vì đã dám đem lòng yêu anh. Xét cho cùng, điều gì đến hôm nay thì sớm muộn cũng sẽ xảy ra thôi! Vâng, điều đó thật an ủi—tựa như ý nghĩ rằng cái chết chẳng có gì đáng sợ, bởi vì nó thế nào cũng phải đến—với những ai đang say đắm sự sống! Tôi vẫn luôn được cứu rỗi khỏi ý định tự vẫn—phương kế cuối cùng của những kẻ khốn cùng, những kẻ thà đặt trọn niềm tin nơi Chúa còn hơn tiếp tục sống giữa thế gian này—nhờ vào ý thức về bổn phận. Con người ta không thể chỉ nghĩ cho riêng mình. Và tôi cũng đã tự nhủ ‘Chúa thật nhân từ—luôn nhân từ—bởi vì những sinh linh khốn khổ nhất vẫn tìm thấy cơ hội để yêu thương và hy sinh.’ Cớ sao tôi, kẻ vừa yếu đuối lại vừa nghèo hèn, lúc nào cũng tìm ra cách để giúp ích và mang lại hữu dụng cho ai đó cơ chứ?

“Chính vào ngày này, tôi đã từng bị cám dỗ muốn chấm dứt cuộc đời mình—Agricola và mẹ anh ấy đã chẳng còn cần đến tôi nữa.—Vâng, nhưng còn những con người bất hạnh mà tiểu thư de Cardoville đã giao phó cho tôi trông nom thì sao?—nhưng còn bản thân người ân nhân của tôi nữa, dẫu chị ấy từng ái ngại quở trách sự cố chấp của tôi trong những mối hoài nghi về gã đàn ông kia? Tôi càng thêm phần lo lắng cho chị ấy—tôi cảm thấy chị ấy đang lâm vào hiểm nguy hơn bao giờ hết—hơn bao giờ hết—tôi đặt trọn niềm tin vào giá trị sự hiện diện của mình bên cạnh chị. Do đó, tôi phải sống. Sống—để ngày mai đến gặp cô gái này, người mà Agricola yêu thương tha thiết ư? Hỡi trời cao! Tại sao tôi luôn nếm trải khổ đau, mà chưa từng biết đến sự căm ghét? Hắt hủi hẳn phải mang lại một niềm khoái cảm cay đắng lắm. Biết bao nhiêu kẻ căm ghét nhau!—Biết đâu tôi cũng sẽ căm ghét cô gái này—Angela, như cách anh gọi cô ấy, khi anh cất lời với vẻ vô tư đến thế: ‘Cái tên thật đáng yêu phải không, Gù?’ Hãy so sánh cái tên ấy, thứ gợi lên ý niệm ngập tràn duyên dáng, với biểu tượng mỉa mai cho sự dị hình của mụ phù thủy là tôi đây! Agricola tội nghiệp! người anh em tội nghiệp! Sự lương thiện đôi khi cũng mù quáng chẳng khác nào ác tâm, tôi hiểu rồi. Liệu tôi có nên căm ghét thiếu nữ này chăng?—Vì cớ gì chứ? Bộ cô ấy đã tước đoạt đi của tôi nhan sắc khiến Agricola say đắm hay sao? Tôi có thể trách gì cô ấy khi cô ấy mang sắc đẹp? Khi tôi vẫn chưa quen với những hệ lụy từ sự xấu xí của mình, tôi từng tự hỏi bản thân với một sự tò mò cay đắng, rằng tại sao Đấng Tạo Hóa lại ban phát cho các tạo vật của ngài sự bất công đến thế. Thói quen chịu đựng đớn đau đã cho phép tôi ngẫm ngợi một cách điềm tĩnh, và rồi tôi đi đến kết luận rằng, đi kèm với nhan sắc và sự xấu xí chính là hai cảm xúc cao cả nhất của tâm hồn—sự ngưỡng mộ và lòng trắc ẩn. Những kẻ giống như tôi sẽ ngưỡng mộ những người đẹp đẽ—như Angela, như Agricola—và đổi lại, họ sẽ dành sự xót xa đầy êm ái cho những kẻ như tôi. Đôi khi, dẫu bản thân không muốn, người ta vẫn nuôi dưỡng những hy vọng vô cùng ngớ ngẩn. Bởi vì Agricola, xuất phát từ sự đúng mực, chưa từng thổ lộ với tôi về chuyện tình cảm của mình, nên đôi khi tôi tự huyễn hoặc rằng anh chẳng vướng bận ai cả—rằng anh yêu tôi, và rằng nỗi sợ sự chế giễu chính là rào cản ngăn anh bộc bạch, y như tôi vậy. Phải, tôi thậm chí từng viết cả thơ về chủ đề đó—và tôi nghĩ, chúng không phải là những vần thơ tồi tệ nhất mà mình từng viết.

“Cảnh ngộ của tôi thật kỳ lạ làm sao! Nếu tôi yêu, tôi thành kẻ lố bịch; nếu ai đó yêu tôi, kẻ ấy lại càng buồn cười hơn nữa. Làm sao tôi có thể quên điều đó đến mức từng phải đau khổ và đang phải chịu đựng cơ chứ?—Nhưng nguyện cầu phúc cho những đớn đau ấy, bởi vì chúng không sinh thành lòng căm hận—không; bởi tôi sẽ không căm ghét cô gái này—tôi sẽ làm trọn vai trò của một người chị cho đến tận cùng; tôi sẽ tuân theo sự dẫn dắt từ trái tim mình; tôi mang bản năng bảo bọc những người khác—trái tim sẽ chỉ lối và soi đường cho tôi. Nỗi sợ duy nhất của tôi là mình sẽ òa khóc khi giáp mặt cô ấy, và không tài nào kiềm chế được cảm xúc. Ôi, khi ấy! Sẽ là một sự phơi bày nhường nào đối với Agricola—một sự thật bị phanh phui về tình yêu điên cuồng mà anh là nguồn cội!—Ôi, tuyệt đối không! Ngày mà anh hay biết điều đó sẽ là ngày tàn của đời tôi. Khi ấy, trong tôi sẽ tồn tại một thứ mãnh liệt hơn cả bổn phận—đó là khát vọng trốn chạy khỏi nỗi nhục nhã—nỗi nhục nhã không thể tẩy xóa, đang thiêu đốt tôi như một thanh sắt nung. Không, không; tôi sẽ điềm tĩnh. Hả chẳng phải vừa nãy, khi ở cạnh anh, tôi đã can đảm chịu đựng một thử thách khốc liệt hay sao? Tôi sẽ bình tâm. Những cảm xúc cá nhân tuyệt đối không được phép làm vẩn đục con mắt thứ hai, vốn đang rạch ròi đến thế dành cho những người tôi yêu. Ôi! Thật là một nhiệm vụ đớn đau—đớn đau xiết bao! Bởi vì nỗi sợ vô tình ngã lòng trước những tâm tư tồi tệ không được phép biến tôi thành kẻ quá ư khoan dung với cô gái này. Tôi có thể gây nguy hại cho hạnh phúc của Agricola, vì quyết định của tôi sẽ định hướng cho lựa chọn của anh. Một sinh linh thảm hại như tôi. Tôi đang tự lừa dối chính mình biết nhường nào! Agricola thỉnh ý tôi, vì anh nghĩ rằng tôi sẽ không đủ dũng khí đầy u sầu để phản đối mối tình của anh; hoặc nếu không, anh sẽ bảo tôi rằng: ‘Mặc kệ chứ—tôi yêu; và tôi thách thức cả tương lai!’

“Nhưng rồi, nếu lời khuyên của tôi, nếu trực giác từ con tim tôi không dùng để định hướng cho anh—nếu quyết định của anh đã được an bài từ trước—thì sứ mệnh đớn đau ngày mai sẽ có ích gì chứ? Có ích gì ư? Để tuân lệnh anh. Chẳng phải anh từng bảo—‘Hãy đến!’ đấy sao? Nghĩ về sự hy sinh tận tụy của mình dành cho anh, biết bao lần, trong thẳm sâu bí mật của trái tim, tôi đã tự hỏi liệu anh có từng nảy sinh ý định yêu tôi theo một cách nào khác ngoài tình thân anh em hay không; liệu anh có từng mường tượng ra rằng mình sẽ có được một người vợ tận tụy nhường nào nếu lấy tôi chăng? Và cớ sao anh phải nghĩ đến điều đó cơ chứ? Chừng nào anh còn muốn, chừng nào anh vẫn còn có thể muốn, tôi vẫn luôn là, và sẽ mãi mãi là, kẻ tận tụy vì anh hệt như thể tôi là người vợ, người chị, hay người mẹ của anh vậy. Cớ sao anh phải khao khát thứ mà bản thân đã sẵn có trong tay?

“Kết duyên cùng anh—lạy Chúa!—giấc mơ ấy vừa điên rồ lại vừa khôn tả. Nào phải những ý nghĩ mang sự ngọt ngào tựa thiên đàng ấy—bao hàm trọn vẹn mọi thứ tình cảm từ tình chị em cho đến tình mẫu tử—là những điều bị cấm kỵ đối với tôi, với cái giá phải trả là sự chế giễu ê chề hệt như khi tôi diện những bộ xiêm y trâm cài mà sự xấu xí và dị hình của tôi sẽ biến chúng thành trò cười hay sao? Tôi tự hỏi, giả như lúc này tôi bị đẩy vào hoàn cảnh khốn cùng nhất, liệu tôi có phải chịu đựng nỗi đau đớn lớn lao y như khi hay tin Agricola sắp sửa kết hôn hay không? Liệu cơn đói khát, giá lạnh, hay cơ cực có làm vơi đi nỗi thống khổ kinh hoàng này chăng?—hay chính nỗi đau đớn tột cùng kia mới là thứ khiến tôi quên đi đói khát, giá lạnh và khốn cùng?

“Không, không; lời mỉa mai này thật cay đắng. Thật chẳng phải phép chút nào khi tôi lại thốt lên những lời như thế. Cớ sao lại ôm ấp nỗi buồn sâu sắc nhường này? Bằng cách nào mà tình cảm, lòng quý trọng và sự kính cẩn của Agricola dành cho tôi lại thay đổi chứ? Tôi đang than van—nhưng lạy Chúa nhân từ, mọi chuyện sẽ ra sao nếu như, hỡi ôi! Trớ trêu thay, điều đó quá thường xuyên xảy ra, rằng tôi là một người đẹp đẽ, biết yêu thương, tràn đầy sự tận tụy, còn anh lại chọn một người khác kém xinh đẹp hơn, kém yêu thương hơn, ít tận tụy hơn?—Chẳng phải khi ấy tôi sẽ bất hạnh gấp ngàn lần hay sao? Bởi vì khi đó tôi có quyền, tôi sẽ buộc phải oán trách anh—trong khi giờ đây tôi chẳng thể tìm thấy lỗi lầm nào ở anh, vì anh chưa từng nghĩ đến một cuộc lương duyên vốn dĩ bất thành, bởi nó quá đỗi lố bịch. Và dẫu anh có ước nguyện điều đó đi nữa, liệu tôi có đủ sự ích kỷ để gật đầu đồng ý hay không? Tôi đã bắt đầu viết những trang đầu tiên của cuốn nhật ký này hệt như lúc viết những dòng cuối cùng đây, với cõi lòng thấm đẫm vị đắng cay—và khi tôi viết tiếp, trút bầu tâm sự lên trang giấy thứ mà tôi chẳng thể thổ lộ cùng ai, tâm hồn tôi dần dịu lại, cho đến khi sự cam chịu xuất hiện—Sự cam chịu, vị thánh nhân mà tôi tôn sùng, người dẫu mỉm cười qua làn nước mắt, vẫn chịu đựng và yêu thương, nhưng chưa bao giờ—chưa bao giờ hy vọng!”

Những dòng chữ ấy chính là những lời cuối cùng trong cuốn nhật ký. Nhìn vào những vết nhòe do dòng nước mắt đầm đìa để lại, có thể thấy rõ rằng sinh linh bất hạnh ấy đã phải thường xuyên dừng bút để khóc.

Thực vậy, kiệt quệ vì quá nhiều cung bậc cảm xúc, đêm hôm đó Gù đã cất lại cuốn sách vào phía sau chiếc hộp các-tông, không phải vì cô nghĩ để ở đó sẽ an toàn hơn những chỗ khác (cô chẳng hề mảy may nghi ngờ về sự cần thiết dù là nhỏ nhất của một sự phòng bị như thế), mà bởi vì ở đó nó khuất mắt hơn là nằm trong bất kỳ ngăn kéo nào mà cô vẫn thường xuyên mở ra trước mặt người khác. Quyết tâm thực hiện lời hứa đầy dũng cảm của mình, và hoàn thành sứ mệnh một cách xứng đáng cho đến phút cuối cùng, cô đợi Agricola vào ngày hôm sau, và với sự kiên định trong nghị lực phi thường, cùng người thợ rèn bước đi đến xưởng làm việc của ông Hardy. Florine, dẫu đã hay tin về sự khởi hành của cô, nhưng vì bị giữ chân suốt một phần trong ngày để hầu hạ tiểu thư de Cardoville, nên đã chọn cách chờ đến đêm để thực hiện những chỉ thị mới mà cô ta vừa xin và vừa nhận được, kể từ khi cô ta truyền đạt qua thư nội dung cuốn nhật ký của Gù. Chắc chắn sẽ không bị ai bắt quả tang, cô ta bước vào căn phòng của các nữ công nhân ngay khi màn đêm buông xuống.

Biết rõ vị trí mình sẽ tìm thấy tập bản thảo, cô ta tiến thẳng đến bàn làm việc, lấy chiếc hộp ra, rồi rút từ trong túi áo một bức phong bì dán kín, chuẩn bị đặt nó vào chỗ của tập bản thảo mà cô ta sắp sửa mang đi. Làm như vậy, cô ta run bắn lên đến mức phải bám vào chiếc bàn để trụ vững trong giây lát. Không phải mọi tình cảm tốt đẹp đều đã tuyệt diệt trong tâm hồn Florine; cô ta cúi đầu tuân lệnh những chỉ thị nhận được một cách thụ động, nhưng trong lòng lại cảm thấy cắn rứt khôn nguôi trước hành vi tồi tệ và đê hãm nhường nào của mình. Giá như chỉ có bản thân cô ta liên lụy, chắc chắn cô ta đã có đủ can đảm để đánh đổi tất cả còn hơn là phải cúi đầu trước thứ chủ nghĩa chuyên chế gớm ghiếc này; nhưng ngặt nỗi sự việc không phải vậy, và sự lụi tàn của cô ta sẽ gây ra nỗi tuyệt vọng tột cùng cho một người khác mà cô ta còn thương yêu hơn cả mạng sống. Do đó, cô ta đành phó mặc cho số phận, không tránh khỏi những đớn đau dằn vặt, để thực hiện một màn phản bội gớm ghiếc.

Dẫu cô ta hầu như chưa bao giờ thấu suốt mục đích đằng sau những việc mình làm, và điều này càng đúng hơn đối với vụ trộm cắp cuốn nhật ký, nhưng cô ta vẫn lờ mờ tiên liệu được rằng việc đánh tráo bức thư dán kín này thay cho tập bản thảo sẽ mang lại những hậu quả chí mạng cho Gù, bởi cô ta nhớ đến tuyên bố của Rodin rằng “đã đến lúc phải giải quyết dứt điểm cô thợ may trẻ tuổi.”

Hắn ta ngụ ý điều gì qua những lời đó chứ? Bức thư mà cô ta được giao trọng trách đặt vào chỗ cuốn nhật ký sẽ góp phần tạo nên kết quả này ra sao? Cô ta chẳng tài nào biết được—nhưng cô ta thừa hiểu rằng lòng trung kiên sắc sảo của Gù đang khiến kẻ thù của tiểu thư de Cardoville phải chính đáng dè chừng, và bản thân cô ta (Florine) cũng đang từng ngày đối mặt với nguy cơ bị nữ thợ may trẻ phát giác sự phản trắc. Nỗi sợ hãi cuối cùng này đã dập tắt mọi ngập ngừng trong lòng Florine; cô ta đặt bức thư giấu sau chiếc hộp, rồi giấu tập bản thảo dưới tạp dề, thận trọng lẻn ra khỏi căn phòng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 2 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.