Djalma chưa từng gặp công chúa de Saint-Dizier tại nhà của Adrienne, nên thoạt đầu tỏ ra khá ngạc nhiên trước sự hiện diện của bà. Vị công chúa lặng thinh trong giây lát, đưa đôi mắt đố kỵ và căm phúng ngắm nhìn hai con người đang độ xuân thì, vô cùng xứng đôi, vừa yêu nhau thắm thiết lại vừa hạnh phúc ngập tràn. Bỗng chốc, bà giật mình như vừa sực nhớ ra điều gì vô cùng quan trọng, rồi thừ người chìm đắm trong suy tư suốt mấy giây liền.
Adrienne và Djalma tranh thủ khoảng khắc ấy để trìu mến nhìn nhau, trao nhau ánh mắt nồng nàn tựa sự tôn sùng sốt sắng, khiến khóe mắt cả hai hoe lệ vì những giọt nước mắt ngọt ngào. Ngay sau đó, trước cử động của công chúa de Saint-Dizier — người dường như vừa bừng tỉnh sau phút giây xuất thần — tiểu thư de Cardoville mỉm cười cất lời với hoàng tử trẻ: “Hỡi người anh họ quý mến của em, em phải sửa chữa một thiếu sót — thú thật là em cố ý và có lý do chính đáng — vì trước đây chưa từng kể cho anh nghe về một người họ hàng mà bây giờ em vinh hạnh được giới thiệu với anh. Công chúa de Saint-Dizier đây ạ!”
Djalma cúi đầu chào; nhưng tiểu thư de Cardoville liền tiếp lời, ngay khoảnh khắc người dì của nàng sắp sửa đáp lời: “Điện hạ Saint-Dizier đã rất đỗi nhã nhặn khi đến báo cho em một sự kiện vô cùng may mắn đối với em, và em sẽ kể cho anh nghe về chuyện này sau nhé, hỡi anh họ — trừ khi vị quý bà khả ái đây muốn tước đi của em niềm vui được tự mình thông báo.”
Sự xuất hiện bất ngờ của hoàng tử và những hồi ức chợt ùa về trong tâm trí đã hoàn toàn làm thay đổi nhữngan tính ban đầu của vị công chúa: bởi vì thay vì tiếp tục cuộc trò chuyện xoay quanh nguy cơ mất đi gia tài của Adrienne, bà ta lại mỉm cười nhạt — một nụ cười nhã nhặn che đậy một dụng ý ghê tởm — rồi đáp lời: “Thưa hoàng tử, tôi sẽ rất tiếc nếu tước đi của người cháu gái thân yêu và khả ái niềm vui được loan báo cho ngài nghe tin vui mà con bé vừa nhắc đến; một tin tức mà với tư cách là người thân cận, tôi đã lập tức thông báo cho nó không chút chậm trễ. Tôi có đem theo vài ghi chú về vấn đề này,” vị công chúa vừa nói vừa trao một tờ giấy cho Adrienne, “và tôi hy vọng chúng sẽ chứng minh một cách vô cùng thỏa đáng sự thật về những gì tôi vừa loan báo.”
“Ngàn lần cảm ơn dì yêu quý,” Adrienne vừa nói vừa nhận lấy tờ giấy với vẻ hoàn toàn dửng dưng; “những sự thận trọng cùng bằng chứng ấy thực ra hoàn toàn thừa thãi. Dì thừa biết rằng cháu luôn tin tưởng tuyệt đối vào lời nói của dì, nhất là khi điều đó liên quan đến tình cảm tốt đẹp của dì dành cho cháu.”
Dẫu còn bỡ ngỡ trước thói giả dối tinh vi cùng sự lịch thiệp tàn nhẫn của chốn văn minh đô hội, Djalma, với bản tính nhạy cảm bẩm sinh và sự tinh tế vốn có ở những tâm hồn dễ xúc động, vẫn cảm thấy vô cùng bất an khi lắng nghe những lời qua tiếng lại đầy giả tạo ấy. Chàng không thể đoán ra toàn bộ ẩn ý đằng sau, nhưng chúng vang lên thật rỗng tuếch bên tai; hơn nữa, dù là do bản năng hay linh tính, chàng đã sớm nảy sinh một nỗi ác cảm mơ hồ dành cho công chúa de Saint-Dizier. Vị quý bà đạo đức giả ấy, vì quá bận tâm đến mưu đồ trọng đại đang diễn ra, bèn rơi vào trạng thái bấn loạn tột cùng; điều đó bộc lộ rõ qua đôi gò má ngày càng ửng đỏ, nụ cười cay đắng cùng ánh nhìn sắc lạnh đầy ác ý. Ngắm nhìn người phụ nữ này, Djalma không tài nào kìm nén được nỗi căm ghét đang dâng trào trong lồng ngực, chàng cứ thế đứng lặng ngây tập trung quan sát, trong khi nét mặt tuấn tú chợt đánh mất đi vẻ điềm tĩnh vốn có.
Mẹ Nấm Rơm cũng cảm nhận được luồng ấn tượng nặng nề ấy. Cô ném ánh nhìn đầy kinh hãi về phía vị công chúa, rồi lại khẩn khoản nhìn Adrienne, hệt như đang cầu xin tiểu thư hãy chấm dứt ngay buổi gặp gỡ mà nàng thợ may trẻ tuổi đã sớm linh cảm thấy những hậu quả tai hại khôn lường. Nhưng ngặt một nỗi, công chúa de Saint-Dizier lại quá tha thiết kéo dài cuộc trò chuyện này; còn tiểu thư de Cardoville, nhờ sự hiện diện của người đàn ông nàng hết mực tôn thờ mà như được tiếp thêm lòng dũng cảm cùng sự tự tin mới, lại vô cùng lấy làm thích thú khi được chọc tức vị công chúa bằng chính tình yêu hạnh phúc của họ.
Sau một thoáng thầm lặng, công chúa de Saint-Dizier cất giọng ngọt ngào đầy vẻ bóng gió: “Thật đấy hoàng tử, ngài không thể tưởng tượng nổi tôi đã vui mừng nhường nào khi hay tin đồn đại khắp nơi — bởi thiên hạ chẳng bàn tán chuyện gì khác ngoài chuyện này, và quả thật họ có lý do để bàn — về mối tình hiệp sĩ của ngài dành cho đứa cháu gái thân yêu của tôi; vì nếu không hay biết gì, ngài đã vô tình giúp tôi thoát khỏi một tình thế vô cùng khó xử.”
Djalma không đáp lời, chàng chỉ đăm đăm nhìn tiểu thư de Cardoville với vẻ ngạc nhiên xen lẫn chút ưu thương, hệt như muốn gặng hỏi xem người dì của nàng có ý ngầm gíọ gì.
Vị công chúa không nhận ra ánh mắt gặng hỏi vô thanh ấy, cứ thế tiếp lời: “Tôi xin phép được giãi bày rõ hơn, thưa hoàng tử. Ngài hẳn phải hiểu rằng, với tư cách là người thân thích ruột thịt nhất của cô nàng bướng bỉnh đáng yêu này, tôi ít nhiều phải chịu trách nhiệm về hạnh kiểm của con bé trước mặt thiên hạ; còn ngài đây, hỡi hoàng tử, dường như vừa cất công vượt nửa vòng trái đất đến tận chốn này chỉ để gánh vác lấy một số phận từng khiến tôi phải bận tâm lo lắng không ít. Thật là duyên dáng làm sao, thật tuyệt vời làm sao; và tôi chẳng biết mình nên ngưỡng mộ lòng dũng cảm hay sự may mắn của ngài hơn nữa.” Vị công chúa phóng một cái liếc mắt đầy ác độc tựa quỷ dữ về phía Adrienne, rồi ngạo nghễ chờ đợi câu trả lời.
“Hãy lắng nghe lời người dì kính mến của chúng ta đi anh họ,” tiểu thư điềm đạm mỉm cười đáp lời. “Vì người họ hàng đầy ân tình của chúng ta đây thấy anh và em quấn quýt bên nhau trong hạnh phúc, trái tim dì ấy hẳn đang tràn ngập một niềm vui lớn đến nỗi chực trào ra ngoài, và hệ quả của nó sẽ vô cùng thú vị đấy. Anh chỉ cần kiên nhẫn đôi chút thôi, rồi sẽ được chứng kiến trọn vẹn vẻ đẹp của nó cho mà xem. Em chẳng hiểu nổi,” Adrienne tiếp lời với giọng điệu tự nhiên nhất có thể, “sao cứ nghĩ đến những bộc bạch dạt dào tình cảm của dì yêu quý, em lại nhớ đến điều anh từng kể, hỡi anh họ, về một loài rắn lục ở xứ sở anh — loài vật đôi khi cắn không thành công, bèn tự gãy cả nanh độc, rồi nuốt chửng chính nọc độc của mình và trở thành nạn nhân của thứ độc dược do chính nó tiết ra. Nào, thưa dì yêu quý, một người có trái tim nhân hậu cao cả như dì, cháu chắc chắn dì cũng phải cảm thấy mủi lòng trước số phận của những con rắn lục đáng thương ấy chứ.”
Vị công chúa trừng mắt nhìn đứa cháu gái với vẻ căm phẫn tột độ, rồi cất giọng đầy bấn loạn đáp lời: “Tôi chẳng tài nào hiểu nổi mục đích của bài học tự nhiên học này là gì. Còn ngài thì sao, thưa hoàng tử?”
Djalma vẫn lặng thinh; một tay tì lên bệ lò sưởi, chàng ném những tia nhìn tối tăm và sắc lẹm về phía vị công chúa. Nỗi căm hờn vô cớ dành cho người phụ nữ này đang bủa vây lấy tâm can chàng.
“A, thưa dì yêu quý!” Adrienne tiếp lời với giọng điệu tự trách: “Chẳng lẽ cháu đã đánh giá quá cao sự nhân hậu trong tim dì hay sao? Thậm chí dì còn chẳng có chút lòng trắc ẩn nào dành cho loài rắn lục cơ à? Vậy rốt cuộc dì còn có thể dành sự xót thương cho ai nữa đây? Suy cho cùng, cháu hoàn toàn có thể hiểu được điều đó,” Adrienne lẩm bẩm như đang tự nói một mình; “vì loài rắn lục vốn dĩ gầy gò quá mà. Thôi bỏ qua những chuyện nhảm nhí này đi,” nàng vui vẻ nói tiếp khi nhận ra cơn thịnh nộ không sao kìm nén được của mụ đàn bà đạo đức giả, “hãy mau nói cho chúng cháu nghe đi dì, tất cả những lời ngọt ngào mà cảnh tượng hạnh phúc của chúng cháu vừa gợi lên trong lòng dì là gì nào.”
“Tôi hy vọng sẽ được làm điều đó, cô cháu gái khả ái của tôi ạ. Trước tiên, tôi phải chúc mừng vị hoàng tử thân mến đây, vì đã không quản đường sá xa xôi đến đây để gánh vác trách nhiệm — một cách hoàn toàn tin tưởng và nhắm mắt đưa chân — đối với cô em đáng thương của tôi, một đứa từng bị chúng tôi buộc lòng phải nhốt lại vì tội tâm thần nhằm che đậy cho những hành vi trác táng của nó một cách hợp tình hợp lý. Ngài chắc hẳn vẫn còn nhớ chàng thanh niên khôi ngô mà chúng tôi từng phát hiện ẩn náu ngay trong phòng con bé chứ. Ngài chắc không đến mức bội bạc hay vô tình đến độ quên béng mất tên hắn ta chứ? Hắn là một thanh niên bảnh bao, làm nghề thi sĩ — tên là Agricola Baudoin — và bị tóm sống trong một căn hầm bí mật thông thẳng với phòng ngủ của cô ta. Cả Paris được một phen cười thả ga trước vụ bê bối ấy — vì ngài đâu có sắp sửa kết hôn với một kẻ vô danh tiểu tốt nào đâu, hỡi hoàng tử thân mến; cái tên ấy từ lâu đã nằm trên cửa miệng của muôn người.”
Trước những lời cáo buộc bất ngờ và vô cùng khủng khiếp ấy, Adrienne, Djalma và Mẹ Nấm Rơm — dẫu mang những tâm trạng phẫn nộ hoàn toàn khác nhau — vẫn chết lặng vì ngạc nhiên trong khoảnh khắc; và vị công chúa, nhận thấy việc kiềm ném niềm vui ma quái cùng nỗi hân hoan chiến thắng là không cần thiết nữa, bèn đứng phắt dậy, mặt đỏ bừng, mắt ánh lên những tia chớp giận dữ, cất giọng hét lớn: “Phải, tôi thách các người dám cãi lại đấy. Chẳng phải chúng tôi từng buộc lòng phải giam giữ cô ta với cái cớ phát điên đó sao? Và chẳng phải chúng tôi từng bắt quả tang một tên thợ thuyền (người tình của cô ta) đang nấp trong phòng ngủ của cô ta hay sao?”
Trước lời buộc tội kinh hoàng ấy, làn da ngăm vàng óng ả tựa hổ phách trong suốt của Djalma bỗng chốc chuyển sang màu xám ngoét của chì; đôi mắt mở trừng trừng cố định của chàng lộ rõ phần tròng trắng bao quanh con ngươi; khóe môi đỏ như máu của chàng giật giật trong một cơn co giật hoang dại, để lộ hàm răng cắn chặt vào nhau; và toàn bộ gương mặt chàng bỗng trở nên dữ tợn đằng đằng sát khí đến mức Mẹ Nấm Rơm phải run lên bần bật vì khiếp sợ. Cuốn theo luồng máu nóng sục sôi, chàng thanh niên phương Đông cảm thấy một cơn hoa mắt, choáng váng cùng sự giận dữ vô thức và bộc phát — một sự sục sôi dữ dội hệt như cảm giác khiến máu dồn lên đôi mắt và đại não của một dũng sĩ khi anh ta hứng trọn một cái tát trời giáng vào mặt. Giá như vào khoảnh khắc đó — nhanh ngang tảng chớp xé ngang qua tầng mây — hành động có thể thay thế cho suy nghĩ, thì vị công chúa và Adrienne, Mẹ Nấm Rơm và chính bản thân chàng, tất cả sẽ cùng bị cuốn phăng trong một vụ nổ đột ngột và tai hại hệt như tiếng nổ của một quả mìn vừa kích hoạt. Chàng sẽ giết chết vị công chúa vì tội vu khống Adrienne; chàng sẽ giết chết cả Adrienne vì dám để bản thân bị hoài nghi vướng vào thứ ô nhơ ấy; chàng sẽ giết cả Mẹ Nấm Rơm vì dám làm chứng cho lời buộc tội ấy; và chàng sẽ tự sát để không phải sống sót sau một nỗi phản bội kinh hoàng nhường ấy. Nhưng ôi kỳ diệu thay! Ánh nhìn cuồng nộ vằn tia máu của chàng bỗng chạm phải ánh mắt điềm tĩnh của Adrienne — một ánh mắt tràn ngập vẻ uy nghiêm cùng sự tự tin thanh thản — và biểu cảm cuồng nộ dữ tợn ấy bỗng tan biến nhanh tựa ánh chớp.
Hơn thế nữa: điều khiến vị công chúa và cô thợ may trẻ vô cùng kinh ngạc là, khi những tia nhìn Djalma hướng vào Adrienne càng xoáy sâu vào tâm hồn thanh cao ấy, không những chàng trai người Ấn Độ dần bình tĩnh lại, mà qua một thứ biến hóa tựa như sự hiển linh, nét mặt chàng dường như vay mượn chính biểu cảm bình thản từ nàng, phản chiếu lại như trong một tấm gương vẻ uy nghi điềm tĩnh hằn trên những đường nét của vị tiểu thư. Hãy để tôi giải thích dưới góc độ thể chất về cuộc cách mạng tinh thần này — một cuộc cách mạng vừa mang lại sự an ủi cho cô thợ may đang khiếp đảm, vừa khơi gợi cơn thịnh nộ trong lòng vị công chúa. Ngay khoảnh khắc vị công chúa vừa thốt ra lời vu khống độc ác từ đôi môi mang nọc độc của mụ, Djalma, lúc bấy giờ đang đứng trước lò sưởi, trong cơn cuồng nộ bộc phát đầu tiên, đã bước lên một bước hướng về phía mụ ta; nhưng như để tự kìm hãm cơn giận dữ, chàng bấu chặt lấy bệ lò sưởi bằng đá cẩm thạch với một sức mạnh tựa gọng kìm sắt. Một cơn run rẩy co giật bao trùm toàn thân chàng, và những đường nét biến dạng, co rút trên khuôn mặt chàng trở nên đáng sợ vô cùng. Về phần Adrienne, khi nghe lời cáo buộc ấy, nương theo xung động đầu tiên của lòng phẫn nộ chính đáng hệt như cách Djalma nương theo cơn cuồng nộ mù quáng, nàng bỗng đứng phắt dậy, đôi mắt lóe lên niềm tự hào đầy kiêu hãnh; nhưng chỉ ngay giây lát sau, khi ý thức được sự trong sạch của bản thân, gương mặt kiều diễm của nàng lập tức lấy lại vẻ bình thản đáng yêu. Chính lúc đó, ánh mắt nàng chạm phải ánh mắt Djalma. Trong một giây, vị tiểu thư thậm chí còn cảm thấy đau đớn hơn là kinh hoàng trước biểu cảm đe dọa và đáng sợ hiện trên khuôn mặt chàng trai trẻ người Ấn. “Sự sỉ nhục ngu xu đến thế lại có thể khiến anh ấy căm phẫn đến độ này sao?” Adrienne thầm nghĩ. “Lẽ nào anh ấy đang nghi ngờ mình hay sao?”
Nhưng nối tiếp luồng suy nghĩ vừa đau đớn vừa chớp nhoáng ấy lại là một niềm vui sướng ngập tràn, khi đôi mắt Adrienne dừng lại trong chốc lát trên đôi mắt của chàng trai người Ấn, và nàng chứng kiến gương mặt đang bấn loạn của chàng bỗng bình tâm lại như có phép thuật, trở nên rạng ngời và xinh đẹp hệt như trước. Cứ thế, âm mưu ghê tởm của công chúa de Saint-Dizier hoàn toàn bị đánh gục bởi biểu cảm chân thành và đầy tin tưởng hiện trên gương mặt Adrienne. Vẫn chưa hết. Ngay lúc vị công chúa — kẻ đang đứng xem màn kịch câm đầy biểu cảm (chứng minh hùng hồn sự đồng điệu kỳ diệu giữa hai con người chỉ bằng ánh mắt mà chẳng cần thốt lên lời đã thấu hiểu và xoa dịu lẫn nhau) và nghẹn ngào vì tức tối giận hờn — thì Adrienne, với một nụ cười và cử chỉ kiều diễm, đưa bàn tay trắng ngần về phía Djalma; chàng liền quỳ xuống, đặt lên đó một nụ hôn bỏng cháy khiến vầng trán vị tiểu thư thoáng ửng một màu hồng nhạt.
Rồi vị hoàng tử người Hindu tự mình ngồi bệt xuống tấm thảm lông chồn dưới chân tiểu thư de Cardoville với một tư thế chan chứa vẻ uy nghiêm và cung kính, chống cằm lên lòng bàn tay và đắm đạm ngắm nhìn nàng không nói nên lời trong một thứ tôn sùng lặng lẽ — trong khi Adrienne, cúi người nhìn chàng với nụ cười hạnh phúc, “ngắm nhìn hình bóng mình phản chiếu trong đáy mắt anh,” hệt như lời bài hát, với niềm đắm say thỏa mãn chẳng khác nào vị công chúa căm thù vốn không hề hiện diện nơi đây. Nhưng chẳng mấy chốc, như thể vẫn còn thiếu điều gì đó để trọn vẹn niềm hạnh phúc, Adrienne ra hiệu gọi Mẹ Nấm Rơm và kéo cô ngồi xuống bên cạnh mình. Rồi, trong khi bàn tay nàng đan chặt vào bàn tay của người bạn tuyệt vời ấy, tiểu thư de Cardoville mỉm cười nhìn Djalma — kẻ đang quỳ phục đầy tôn sủng dưới chân nàng — rồi ném về phía vị công chúa đang bàng hoàng một ánh nhìn bình thản đến tuyệt đối, kiên định đến cùng, mang đậm vẻ kiêu hãnh biểu thị sự bất khuất trước hạnh phúc của chính mình cùng sự khinh miệt đỉnh cao đối với mọi lời vu khống đê hèn; đến mức công chúa de Saint-Dizier, hoàn toàn bối rối và chết lặng, lẩm bẩm vài từ vô nghĩa với giọng nói run lẩy bẩy vì giận dữ, rồi hốt hoảng mất hết tự chủ và lao vọt ra cửa. Nhưng đúng lúc ấy, cô gù lưng — vốn dĩ luôn e sợ những màn phục kích hay mưu đồ thầm kín ẩn giấu phía sau — sau khi trao đổi một ánh nhìn ngầm với Adrienne, bèn quyết định tống tiễn vị công chúa ra tận xe.
Nỗi thất vọng đầy giận dữ của công chúa de Saint-Dizier khi thấy mình bị bám theo và giám sát kỹ càng đến vậy trông thật nực cười trong mắt tiểu thư de Cardoville, khiến nàng không tài nào kìm được mà bật cười thành tiếng; và chính giữa âm thanh cười cợt đầy khinh miệt ấy, vị công chúa giả nhân giả nghĩa, với cõi lòng ngập tràn hận thù và tuyệt vọng, đành lủi thủi rời khỏi ngôi nhà mà mụ từng hy vọng sẽ mang lại sóng gió và đau thương. Adrienne và Djalma giờ đây chỉ còn lại một mình. Trước khi thuật lại màn gặp gỡ diễn ra giữa họ, dăm ba lời hồi tưởng về quá khứ là điều vô cùng thiết yếu. Ai nấy đều có thể dễ dàng mường tượng rằng, kể từ khi tiểu thư de Cardoville và chàng trai phương Đông được kéo lại gần nhau sau biết bao giông bão cách trở, những ngày tháng của họ trôi qua tựa một giấc mơ hạnh phúc. Adrienne đặc biệt cất công khai phá từng chút một tất cả những phẩm chất cao đẹp ở Djalma — những điều mà nàng từng đọc qua ngấu nghiến trong các trang sách du ký. Vị tiểu thư đã tự áp đặt lên bản thân thứ bài kiểm tra đầy dịu dàng và kiên nhẫn đối với tính cách của Djalma, không chỉ để tự minh chứng với tâm can cường độ tình yêu mãnh liệt của chính mình, mà còn bởi vì giai đoạn thử thách này — một giai đoạn đã được nàng ấn định thời hạn — cho phép nàng tiết chế và điều hướng sự bồng bột trong cơn cuồng nhiệt của Djalma; một sứ mệnh càng trở nên cao cả hơn bội phần khi chính nàng cũng mang trong mình dòng máu nhiệt thành tương tự. Bởi vì ở hai con người ấy, những phẩm chất tuyệt vời nhất của thể xác và tâm hồn dường như cân bằng một cách hoàn hảo, và ơn trên đã ban tặng cho họ dung mạo diễm lệ hiếm có cùng một trái tim đôn hậu vô bờ bọt, hệt như để hợp thức hóa thứ sức hút không tài nào cưỡng lại được đã lôi kéo và trói buộc họ lại với nhau. Vậy rốt cuộc, đâu sẽ là điểm dừng cho thử thách đầy cay đắng mà Adrienne đã tự áp đặt lên Djalma cũng như chính bản thân mình? Đó chính là điều mà tiểu thư de Cardoville dự định sẽ thổ lộ với hoàng tử trong cuộc trò chuyện riêng tư giữa họ, ngay sau sự ra đi đầy hậm hực của công chúa de Saint-Dizier.
