Bấy giờ, những bậc đại nhân trong bộ tộc Likkhavi nghe tin đấng thế tôn đã bước chân vào quốc độ của họ và đang an trú tại vườn Âmrâ, liền kéo nhau tới đó. Họ ngồi trên những cỗ xe rực rỡ với tán lọng bằng lụa, khoác trên mình y phục lộng lẫy đủ màu xanh, đỏ, vàng, trắng, mỗi người đều mang theo huy hiệu riêng của mình. Họ tiến bước cùng với đội hộ vệ vây quanh; những người khác thì lo dọn dẹp đường sá phía trước. Họ ngồi trên xe, trang điểm rực rỡ với đủ loại châu báu đắt tiền, đầu đội vương miện thiên giới, thân khoác áo choàng điểm xuyết những đóa hoa. Dáng vẻ cao quý và rạng rỡ của họ càng làm tăng thêm vẻ huy hoàng cho vườn cây ấy; tới nơi, họ tháo bỏ năm món trang sức đặc trưng, bước xuống khỏi cỗ xe và tiến vào bằng đôi chân trần. Họ tiến lên một cách chậm rãi, nín thở, thân mình tỏ lòng cung kính. Sau đó, họ phủ phục đảnh lễ dưới chân đức Phật, và một đám đông vĩ đại cùng vây quanh đấng thế tôn, rạng rỡ tựa như vầng thái dương đầy ánh sáng.
Có một người Likkhavi mang cốt cách sư tử, bậc trưởng thượng trong bộ tộc, dáng vẻ cao quý mạnh mẽ như sư tử, đứng đó với đôi mắt sư tử nhưng không hề có sự kiêu ngạo của sư tử. Người này, vốn được sư tử nhà Sâkya giáo hóa, liền bắt đầu nói: "Hỡi những nhân vật cao quý và lỗi lạc, nổi danh khắp một bộ tộc nhờ vẻ thanh tao và phong thái đĩnh đạc! Xin hãy gạt bỏ những ý niệm tầm thường của thế gian, và hãy đón nhận hào quang rực rỡ từ giáo pháp. Sự giàu sang, nhan sắc, hương hoa hay những món trang sức kia, không thể nào sánh được với vẻ đẹp của phẩm hạnh ngay thẳng! Đất đai trù phú, quốc độ thái bình—đó là danh tiếng lẫy lừng của chư vị; nhưng sự thanh tao đích thực của thân thể và hạnh phúc của muôn dân lại phụ thuộc vào một tâm hồn được chế ngự tốt. Hãy thêm vào đó lòng tôn kính đối với tôn giáo, khi ấy danh tiếng của một dân tộc mới đạt đến đỉnh cao! Một vùng đất màu mỡ cùng với tất thảy những cư dân trong đó, như một khối đoàn kết, tất thảy đều đức hạnh! Vậy hôm nay hãy học lấy đức hạnh này, hãy chăm sóc nhân dân bằng sự cẩn trọng, hãy dẫn dắt họ như một thể thống nhất đi trên con đường ngay chính, cũng như con bò chúa dẫn đường qua khúc sông. Nếu một người bằng sự tỉnh thức chân thành mà suy ngẫm về những sự việc của thế giới này và thế giới mai sau, người ấy sẽ thấu hiểu rằng bằng hành vi đúng đắn và đạo đức ngay chính, họ sẽ tạo ra kết quả của công đức, mang lại sự an nghỉ trong cả hai thế giới. Bởi lẽ, tất thảy mọi người trong thế gian này sẽ vô cùng kính trọng người ấy, danh tiếng của người ấy sẽ lan tỏa khắp mọi nơi, người hiền đức sẽ hân hoan kết giao bằng hữu, và dòng chảy thiện lành của họ sẽ không có biên giới, kéo dài mãi mãi. Những viên ngọc quý được tìm thấy nơi hoang mạc đều bắt nguồn từ lòng đất; cũng vậy, đạo đức chính là nguồn gốc vĩ đại của mọi điều thiện lành. Nhờ điều này, dù không cần đôi cánh, ta vẫn có thể bay qua không gian, băng qua dòng sông mà chẳng cần thuyền bè; nhưng nếu thiếu đi nó, con người sẽ thật khó mà vượt qua dòng sông phiền não hay ngăn được cơn lũ sầu muộn. Như một cái cây đầy hoa trái xinh đẹp, nếu bị đâm chọc bởi khí cụ sắc bén thì khó lòng mà leo trèo, thì những kẻ dù nổi tiếng về sức mạnh và vẻ đẹp nhưng lại phá vỡ các quy tắc của đạo đức ngay thẳng cũng chính là như thế!
Ngồi ngay ngắn trong cung điện vương giả, tâm hồn vị vua trầm mặc và uy nghiêm; với mục đích đạt được công đức của một cuộc sống thanh tịnh và đạo đức, ông đã trở thành môn đệ của một vị đại tiên nhân (Rishi). Với y phục nhuộm màu và thân mình phủ đầy lông, cạo sạch tóc chỉ để lại một búi xoắn, ông đã sống cuộc đời ẩn sĩ, nhưng vì không tự rèn luyện mình bằng đạo đức nghiêm ngặt, ông vẫn chìm đắm trong khổ đau và phiền não. Mỗi sáng mỗi chiều, ông đều thực hiện ba lần tẩy trần, cúng tế thần lửa và thực hành khổ hạnh khắc nghiệt, để thân thể mình bẩn thỉu như loài thú, đi qua lửa và nước, trú ngụ giữa những vách đá chênh vênh, hít thở gió trời, uống nước sông Hằng, tự kiềm chế bằng những kỳ nhịn ăn cay đắng—nhưng tất cả! vẫn còn xa lắm mới chạm đến đạo đức ngay thẳng. Bởi lẽ, dù một người có tự rèn luyện mình để sống như loài thú, thì không vì thế mà người đó trở thành chiếc bình chứa đựng giáo pháp ngay chính; trong khi kẻ phá vỡ những quy tắc hành xử đúng đắn thì chỉ chuốc lấy sự phỉ báng, không một người đức hạnh nào có thể yêu thương; trái tim kẻ ấy luôn tràn ngập nỗi sợ hãi mơ hồ, và cái danh xấu xa luôn đeo bám theo sau như một chiếc bóng. Chẳng có lợi lộc hay ưu thế nào ở thế giới này, làm sao kẻ ấy có thể gặt hái sự an lòng ở thế giới mai sau? Vì vậy, người trí nên thực hành hành vi thanh tịnh; đi xuyên qua vùng hoang dã của sinh tử luân hồi, hạnh kiểm thanh tịnh chính là người dẫn đường đức hạnh. Từ hạnh kiểm thanh tịnh nảy sinh sức mạnh tự thân, giải thoát con người khỏi bao hiểm nguy; hạnh kiểm thanh tịnh, giống như một chiếc thang, cho phép ta leo lên cõi thiên giới. Những ai đặt nền tảng trên hành vi đúng đắn, sẽ cắt đứt tận gốc rễ của nỗi đau và sự sầu muộn; nhưng kẻ nào vì sự vi phạm mà hủy hoại tâm trí này, có thể sẽ phải than khóc cho sự mất mát của mọi nguyên tắc đức hạnh.
Để đạt được mục đích này, trước tiên hãy trục xuất mọi căn cứ của cái "tôi"; tư tưởng về cái "tôi" này che mờ mọi mục tiêu cao cả, cũng như lớp tro tàn che giấu ngọn lửa, giẫm lên đó là bị bỏng chân. Sự kiêu ngạo và thờ ơ cũng bao phủ tâm hồn này, như mặt trời bị những đám mây dày đặc che khuất; những tư tưởng ngạo mạn nhổ tận gốc mọi sự khiêm tốn trong tâm trí, và nỗi sầu muộn làm suy kiệt ý chí mạnh mẽ nhất. Như tuổi già và bệnh tật làm tiêu tan vẻ đẹp thanh xuân, thì sự kiêu ngạo về cái "tôi" cũng hủy hoại mọi đức hạnh; các vị Deva và Asura, vì ghen tị và đố kỵ mà đã gây ra cuộc chiến lẫn nhau. Sự mất mát đức hạnh và công đức mà ta than khóc, đều xuất phát từ chính "sự kiêu ngạo về cái tôi" trong suốt cả quá trình; và như ta là người chiến thắng giữa những kẻ chiến thắng, thì người nào chiến thắng được chính mình cũng đồng nhất với ta. Kẻ nào ít quan tâm đến việc chinh phục bản thân, chỉ là một kẻ chủ nhân ngu xuẩn; vẻ đẹp, hay những sự vật thế gian, danh tiếng gia tộc và những thứ tương tự, tất thảy đều hoàn toàn bất định, và cái gì hay thay đổi thì không thể mang lại sự an nghỉ trong khoảnh khắc. Nếu cuối cùng quy luật của sự hủy diệt hoàn toàn được thực thi, thì còn ích gì khi sống trong sự biếng nhác và kiêu ngạo? Dục vọng tham lam là nguồn gốc lớn nhất của đau khổ, xuất hiện như một người bạn nhưng thực chất lại là kẻ thù ẩn giấu. Như một ngọn lửa dữ dội bùng lên từ bên trong ngôi nhà, ngọn lửa của dục vọng tham lam cũng vậy: ngọn lửa thiêu đốt của dục vọng tham lam còn dữ dội hơn nhiều so với ngọn lửa thiêu đốt thế gian. Bởi lẽ lửa có thể bị dập tắt bởi nước tràn ngập, nhưng cái gì có thể chế ngự được ngọn lửa của dục vọng? Ngọn lửa dữ dội thiêu đốt cỏ dại trong hoang mạc rồi sẽ tàn, và cỏ sẽ mọc lại; nhưng khi ngọn lửa dục vọng thiêu đốt trái tim, thì làm sao giáo pháp chân thật có thể ngự trị nơi đó! Bởi dục vọng tìm kiếm những lạc thú thế gian, những lạc thú này làm tăng thêm nghiệp bất tịnh; bởi nghiệp ác này mà con người rơi vào chỗ đọa đày, và vì thế không có kẻ thù nào lớn hơn đối với con người bằng dục vọng. Khi ham muốn, con người buông mình theo sự đắm say tình ái, bởi điều này mà người ấy bị dẫn dắt để thực hành đủ loại khao khát dục vọng; đắm chìm như vậy, người ấy thu gom lấy nỗi sầu muộn triền miên. Không có tai họa nào lớn hơn dục vọng. Dục vọng là một căn bệnh hiểm nghèo, và người chủ nhân ngu xuẩn lại ngăn cản liều thuốc của trí tuệ. Việc nghiên cứu những cuốn sách tà giáo không dẫn đến tư duy đúng đắn, khiến cho trái tim đầy dục vọng càng tăng trưởng và phát triển, bởi những cuốn sách này không chính xác ở những điểm về sự vô thường, sự không tồn tại của cái "tôi", và bất kỳ mục tiêu nào làm căn cứ cho cái "tôi". Nhưng một sự nắm bắt chân thật và đúng đắn thông qua sức mạnh của trí tuệ, lại có hiệu quả trong việc tiêu diệt ham muốn sai trái đó, và vì vậy mục tiêu của chúng ta nên là thực hành sự nắm bắt chân thật này.
Khi sự nắm bắt đúng đắn được hình thành, thì sẽ có sự giải thoát khỏi dục vọng tham lam, bởi một sự đánh giá sai lầm về sự ưu tú sẽ tạo ra dục vọng tham lam muốn vượt trội, trong khi một cái nhìn sai lầm về sự kém cỏi lại tạo ra sự giận dữ và hối tiếc; nhưng khi ý niệm về sự vượt trội và cả sự thấp kém (theo nghĩa là kém cỏi) đều bị tiêu diệt, thì ham muốn vượt trội và cả sự giận dữ (do sự kém cỏi) cũng bị tiêu diệt. Sự giận dữ! Nó thay đổi khuôn mặt xinh đẹp như thế nào, nó phá hủy vẻ đáng yêu của nhan sắc biết bao! Sự giận dữ làm lu mờ sự sáng suốt của đôi mắt, làm nghẽn mọi ham muốn lắng nghe những nguyên tắc của chân lý, cắt đứt và chia rẽ nguyên tắc của tình cảm gia đình, làm bần cùng hóa và suy yếu mọi mục tiêu thế gian. Vì vậy hãy chế ngự sự giận dữ, đừng buông mình theo xung động giận dữ; kẻ nào có thể giữ được trái tim hoang dại và đầy giận dữ của mình thì xứng đáng được gọi là "người đánh xe lẫy lừng". Bởi người đời gọi kẻ nào có thể dùng dây cương kiềm chế con ngựa bất kham là "người thuần phục ngựa lẫy lừng"; vậy nên sự giận dữ mà không được chế ngự, ngọn lửa của nó không được dập tắt, thì nỗi đau của sự hối hận sẽ thiêu đốt như lửa. Một người để cho niềm đam mê hoang dại trỗi dậy bên trong, trước tiên tự thiêu đốt trái tim mình, rồi sau khi thiêu đốt lại thêm gió vào đó khiến ngọn lửa bùng lên lần nữa, hoặc không, tùy trường hợp. Nỗi đau của sinh, lão, bệnh, tử, đè nặng lên thế gian, nhưng lại thêm "đam mê" vào danh sách đó, thì chẳng phải là làm tăng thêm kẻ thù khi đang bị kẻ thù đè nén hay sao? Thay vì vậy, khi thấy thế gian bị đè nén bởi vô vàn nỗi đau buồn, chúng ta nên khuyến khích lòng yêu thương trong ta, và khi thế gian tạo ra nỗi đau nối tiếp nỗi đau, chúng ta nên thêm vào đó vô số phương thuốc như những liều thuốc giải độc." Tathâgata, bậc lẫy lừng trong các phương tiện, tùy theo căn bệnh mà nói tóm lược như thế; cũng như một vị lương y trên thế gian, tùy theo căn bệnh mà kê đơn thuốc. Và bây giờ, những người Likkhavi, nghe bài thuyết pháp của đức Phật, liền đứng dậy đảnh lễ dưới chân đức Phật, và hoan hỉ đặt chúng lên đỉnh đầu. Sau đó, họ thỉnh cầu cả đức Phật và hội chúng ngày mai hãy chấp nhận những lễ vật tôn giáo đạm bạc của họ. Nhưng đức Phật bảo họ rằng Âmrâ đã mời ngài rồi. Nghe vậy, những người Likkhavi, mang trong lòng những ý nghĩ kiêu ngạo và thất vọng, nói: "Tại sao người ấy lại giành mất lợi ích của chúng ta?" Nhưng, biết được trái tim của đức Phật là vô tư và công bằng, họ một lần nữa lấy lại được sự hân hoan. Hơn nữa, Tathâgata, nắm bắt cơ hội cao quý, đã xoa dịu họ, khơi dậy niềm vui trong lòng; và được chế ngự như thế, vẻ tráng lệ của họ lại trở về, như khi một con rắn bị chế ngự bởi bùa chú trở nên lấp lánh với lớp da sáng bóng. Và bây giờ, đêm đã qua, những dấu hiệu của bình minh xuất hiện, đức Phật và đại hội chúng đi đến nơi ở của Âmrâ, và sau khi nhận lời chiêu đãi của bà, họ tiếp tục đi đến làng Pi-nau, và ngài nghỉ lại đó trong suốt mùa mưa; kỳ nghỉ ba tháng đã kết thúc, ngài lại trở về Vaisâli, và an trú bên cạnh Hồ Khỉ (Monkey Tank); ngồi đó trong một lùm cây râm mát, ngài tỏa ra một luồng hào quang từ thân thể; bị đánh động bởi điều đó, Mâra Pisuna đi đến nơi Phật đang ở, và với đôi bàn tay chắp lại, khuyên ngài rằng: "Trước đây, bên cạnh dòng sông Nairañganâ, khi ngài đã hoàn thành mục tiêu chân thật và kiên định của mình, ngài đã nói, 'Khi ta đã hoàn thành tất cả những gì cần làm, ta sẽ lập tức nhập Niết-bàn'; và bây giờ ngài đã hoàn thành tất cả những gì cần làm, ngài nên, như ngài đã nói khi ấy, nhập Niết-bàn."
Sau đó, đức Phật nói với Pisuna: "Thời điểm giải thoát hoàn toàn của ta đã đến gần, nhưng hãy để ba tháng trôi qua, và ta sẽ đạt đến Niết-bàn." Sau đó, Mâra, biết rằng Tathâgata đã ấn định thời gian cho sự giải thoát của mình, mong muốn chân thành của hắn đã được thỏa mãn, liền vui vẻ trở về nơi ở của mình trên thiên giới. Tathâgata, ngồi dưới một gốc cây, ngay lập tức đắm mình trong trạng thái xuất thần (ecstasy), và tự nguyện từ bỏ những năm tháng còn lại của mình, và bằng sức mạnh tâm linh, ngài đã ấn định phần đời còn lại. Ngay lúc đó, Tathâgata từ bỏ những năm tháng của mình, trái đất vĩ đại rung chuyển và chấn động khắp mọi giới hạn của vũ trụ; những ngọn lửa lớn được nhìn thấy xung quanh, các đỉnh núi Sumeru bị chấn động, từ thiên giới đổ xuống những trận mưa đá bay, một cơn bão xoáy nổi lên từ mọi phía, cây cối bị bật gốc và ngã đổ, âm nhạc thiên giới vang lên với những nốt nhạc bi thương, trong khi các thiên thần trong chốc lát trở nên không còn vui vẻ. Đức Phật, thoát ra khỏi trạng thái xuất thần, tuyên bố với toàn thế giới: "Nay ta đã từ bỏ thời hạn những năm tháng của mình; từ nay ta sống bằng sức mạnh của đức tin; thân thể ta như một cỗ xe hỏng, không còn nguyên nhân nào cho việc 'đến' hay 'đi'; hoàn toàn thoát khỏi ba cõi, ta đi đến sự giải thoát, như một chú gà con ra khỏi vỏ trứng."
Tôn giả Ânanda, nhìn thấy trái đất rung chuyển từ mọi phía, tim ông đẫm lệ và tóc dựng đứng; ông hỏi đức Phật về nguyên nhân của sự việc đó.
Đức Phật đáp: "Ânanda! Ta đã ấn định ba tháng để kết thúc cuộc đời mình, phần đời còn lại ta hoàn toàn từ bỏ; đây là lý do tại sao trái đất bị chấn động dữ dội."
Ânanda, nghe sự chỉ dạy của đức Phật, đã bị lay động bởi lòng thương xót và những giọt nước mắt tuôn rơi trên mặt ông, giống như khi một con voi với sức mạnh to lớn làm rung chuyển cây đàn hương. Như vậy, Ânanda bị chấn động và tâm trí bối rối, trong khi xuống đôi má ông, những giọt nước mắt, như những giọt nước hoa, tuôn chảy; ông yêu mến thầy mình nhiều biết bao, ông đầy lòng nhân hậu, và, cho đến lúc đó, vẫn chưa thoát khỏi những tư tưởng thế gian. Nghĩ đến bốn điều này thôi, ông để mặc cho nỗi đau của mình tự do, cũng không thể làm chủ được nó, nhưng nói: "Nay con nghe đấng thế tôn tuyên bố rằng ngài đã ấn định thời gian viên tịch, thân thể con suy sụp, sức lực con tiêu tan, tâm trí con choáng váng, linh hồn con hoàn toàn bất hòa, và mọi lời chân lý đều bị lãng quên; một vùng đất hoang vu vắng vẻ dường như là trời đất. Hãy thương xót! hãy cứu con, thưa thầy! đừng vội vã diệt độ như vậy! Chết cóng với cái lạnh cay đắng, con tình cờ gặp một ngọn lửa—ngay lập tức nó biến mất. Lang thang giữa vùng hoang dã của đau khổ và phiền não, bị lừa dối, bối rối, con đã lạc lối—đột nhiên một người dẫn đường khôn ngoan và cẩn trọng gặp con, nhưng khó lòng cứu con khỏi sự bối rối, người ấy lại một lần nữa biến mất. Như một người nghèo khổ đi qua bùn lầy bất tận, mệt mỏi và cháy cổ vì khát, khao khát nước, đột nhiên anh ta bắt gặp một hồ nước mát lạnh sảng khoái, anh ta vội vã đến đó—nhìn kìa! nó cạn khô trước mắt anh ta. Đôi mắt xanh sâu thẳm, sáng ngời, chói lọi, xuyên thấu mọi thế giới, với trí tuệ làm sáng tỏ bóng tối, bóng tối trong một khoảnh khắc bị xua tan. Như khi lưỡi dao trồi lên qua lớp đất mềm, những đám mây tụ lại và chúng ta chờ đợi cơn mưa đón chào, rồi một cơn gió dữ dội xua những đám mây lớn đi, và như thế với hy vọng thất vọng, chúng ta nhìn cánh đồng khô cạn! Bóng tối sâu thẳm ngự trị vì thiếu trí tuệ, thế giới của các sinh vật hữu tình lần mò tìm ánh sáng, Tathâgata thắp lên ngọn đèn trí tuệ, rồi đột nhiên dập tắt nó—trước khi ngài kịp mang nó ra ngoài."
Đức Phật, nghe Ânanda nói như vậy, đau buồn trước những lời của ông, và thương xót sự đau khổ của ông, với những giọng điệu xoa dịu và sự hiện diện nhẹ nhàng, ngài nói với mục đích tuyên bố một chân lý duy nhất:
"Nếu con người biết được bản chất của chính mình, họ sẽ không sống trong đau khổ; mọi thứ đang sống, dù là gì đi nữa, tất cả đều phải chịu quy luật hủy diệt; ta đã nói với các con một cách rõ ràng, quy luật của những sự vật 'được kết hợp' là 'chia lìa'; nguyên lý của lòng tốt và tình yêu không phải là thường hằng, vì thế tốt hơn là hãy từ bỏ trái tim đáng thương và si mê này. Mọi thứ xung quanh chúng ta đều mang dấu ấn của sự thay đổi tức thì; sinh ra, rồi diệt mất; không có sự tự túc; những ai muốn giữ chúng lâu dài, cuối cùng sẽ thấy không còn chỗ cho việc đó. Nếu mọi thứ xung quanh chúng ta có thể được giữ mãi mãi, và không phải chịu sự thay đổi hay chia lìa, thì đó mới là sự cứu rỗi! vậy thì điều này có thể tìm thấy ở đâu? Các con, và tất cả những gì đang sống, có thể tìm thấy trong ta sự giải thoát vĩ đại này! Điều mà tất cả các con có thể đạt được, ta đã nói với các con, và sẽ nói với các con, cho đến cùng. Tại sao ta phải bảo tồn thân xác này? Thân thể của giáo pháp xuất sắc sẽ tồn tại lâu dài! Ta đã quyết định; ta tìm kiếm sự an nghỉ! Đây là điều duy nhất cần thiết. Vì vậy, nay ta chỉ dạy cho tất cả chúng sinh, và như một người dẫn đường, chưa từng thấy trước đây, ta dẫn dắt họ; hãy chuẩn bị để trút bỏ ý thức, hãy tự cố định mình tốt trên hòn đảo của riêng các con. Những ai được cố định như vậy giữa dòng, với mục tiêu duy nhất và sự chân thành nỗ lực trong việc sử dụng các phương tiện, âm thầm chuẩn bị một nơi yên tĩnh, không bị lay chuyển bởi cách suy nghĩ của người khác, hãy biết rõ, những người như vậy được an toàn trên hòn đảo của giáo pháp. Cố định trong sự chiêm nghiệm, được thắp sáng bởi ngọn đèn trí tuệ, họ đã tiêu diệt hoàn toàn sự ngu dốt và bóng tối. Hãy xem xét kỹ bốn giới hạn của thế giới, và hãy dám tìm kiếm tôn giáo chân thật mà thôi; hãy quên 'bản thân', và mọi 'căn cứ của bản thân', xương cốt, gân, da, thịt, dịch nhầy, máu chảy qua mọi tĩnh mạch; hãy nhìn nhận những thứ này như thường xuyên bất tịnh, vậy thì niềm vui nào có thể có trong một thân xác như thế? mọi cảm giác sinh ra từ nguyên nhân, giống như bong bóng trôi trên mặt nước. Nỗi đau đến từ ý thức về sinh, tử và sự bất định, loại bỏ mọi ý nghĩ về niềm vui—tâm trí quen thuộc với quy luật sinh, trụ, diệt, nhận ra cách thức mà hết lần này đến lần khác, các sự vật nối tiếp hay kế thừa nhau mà không có sự bền vững. Nhưng suy nghĩ kỹ về Niết-bàn, ý nghĩ về sự bền vững bị loại bỏ mãi mãi; chúng ta thấy các samskâras (hành) từ các nguyên nhân đã phát sinh như thế nào, và làm thế nào các tổng hợp này sẽ tan rã trở lại, tất cả chúng đều vô thường. Kẻ ngu muội hình thành ý niệm về 'cái tôi', người trí thấy rằng không có căn cứ nào để xây dựng ý niệm về 'cái tôi', vì vậy thông qua thế giới, người ấy nhìn nhận đúng đắn và kết luận tốt, tất cả, do đó, chỉ là xấu xa; tổng hợp được tích lũy bởi đau khổ phải diệt vong cuối cùng! nếu một khi được xác nhận trong niềm tin này, người đó nhìn thấy chân lý. Thân thể này, của đức Phật hiện nay cũng sẽ sớm diệt vong: quy luật là một và hằng định, và không có ngoại lệ." Đức Phật sau khi thuyết bài pháp xuất sắc này, đã xoa dịu trái tim của Ânanda.
Sau đó, tất cả những người Likkhavi, nghe tin báo, với nỗi sợ hãi và lo âu đã tập hợp lại thành một nhóm; không còn những trang sức thường ngày, họ vội vã đến nơi đức Phật đang ở. Sau khi chào hỏi ngài theo phong tục, họ đứng sang một bên, muốn hỏi ngài một câu hỏi, nhưng không thể tìm được từ ngữ. Đức Phật, biết rõ trái tim họ, bằng cách khắc phục, trong việc sử dụng đúng các phương tiện, đã nói:
"Nay ta hoàn toàn hiểu rằng trong tâm trí các con có những ý nghĩ khác thường, không liên quan đến các vấn đề thế gian, mà hoàn toàn kết nối với các chủ đề của tôn giáo; và nay các con muốn nghe từ ta, những gì có thể được biết về tin đồn liên quan đến quyết định của ta về việc chấm dứt cuộc đời mình, và mục đích của ta là chấm dứt sự lặp lại của sinh tử. Vô thường là bản chất của tất cả những gì tồn tại, sự thay đổi không ngừng và sự bất an là những điều kiện của nó; không cố định, không có lợi, không có dấu hiệu của sự bền vững lâu dài. Vào thời cổ đại, các vị vua Rishi, Vasishtha Rishi, Mândhâtri, các vị vua Kakravartin, và những người khác, những người này và tất cả những người khác giống họ, những kẻ chinh phục trước đây, những người đã sống với sức mạnh như Îsvara, tất cả những người này từ lâu đã diệt vong, không một ai còn lại cho đến bây giờ; mặt trời và mặt trăng, chính Sakra, và đám đông lớn những người hầu cận của ông, tất cả sẽ, không có ngoại lệ, diệt vong; không có một ai có thể bền vững lâu dài; tất cả các vị Phật của các thời đại quá khứ, nhiều như cát sông Hằng, bằng trí tuệ của họ làm sáng tỏ thế giới, tất cả đã tắt như một ngọn đèn; tất cả các vị Phật sẽ đến trong tương lai cũng sẽ diệt vong theo cùng một cách; tại sao ta lại phải khác biệt? Ta cũng sẽ nhập Niết-bàn; nhưng như họ đã chuẩn bị cho người khác sự cứu rỗi, thì bây giờ các con nên tiến lên trên con đường; Vaisâli có thể vui mừng thật sự, nếu các con tìm thấy con đường an nghỉ! Thế giới, thực sự, trống rỗng không có sự giúp đỡ, 'ba thế giới' không đủ cho niềm vui—hãy dừng lại con đường đau khổ, bằng cách tạo ra một trái tim không có dục vọng. Hãy từ bỏ mãi mãi con đường cuộc sống dài và quanh co, hãy tiến lên trên con đường phía bắc, từng bước tiến lên dọc theo con đường đi lên, như mặt trời đi dọc theo những ngọn núi phía tây."
Vào thời điểm này, những người Likkhavi, với trái tim buồn bã, đã quay trở lại dọc theo con đường; giơ tay lên trời và thở dài cay đắng: "Than ôi! nỗi đau này thật lớn lao! Thân thể ngài như ngọn núi vàng thuần khiết, những dấu hiệu trên cơ thể ngài thật uy nghiêm, chẳng bao lâu nữa và như một vách đá cao chót vót, ngài sẽ ngã xuống; không sống, thì tại sao, 'không yêu'? Sức mạnh của sinh và tử, suy yếu một lúc, đấng Tathâgata, chính ngài là nguồn trí tuệ đã xuất hiện, và bây giờ để từ bỏ nó và biến mất! không có đấng cứu thế bây giờ, sự kiểm soát nào đối với đau khổ? Thế giới từ lâu tồn tại trong bóng tối, và con người được dẫn dắt bởi một ánh sáng giả tạo dọc theo con đường—khi nhìn kìa! mặt trời của trí tuệ đã mọc lên; và bây giờ, một lần nữa, nó phai nhạt và chết—không có lời cảnh báo nào được đưa ra. Hãy nhìn những con sóng xoáy của sự ngu dốt nhấn chìm cả thế giới! Tại sao cây cầu hay chiếc bè của trí tuệ trong chốc lát lại bị cắt đứt? Vị vua bác sĩ yêu thương và vĩ đại đã đến với những phương thuốc của trí tuệ, vượt trên mọi giá trị, để chữa lành những tổn thương và nỗi đau của con người—tại sao ngài đột nhiên ra đi? Lá cờ thiêng liêng và xuất sắc của tình yêu được trang trí với biểu tượng của trí tuệ, được thêu với trái tim kim cương, thế giới không thỏa mãn với việc ngắm nhìn nó, lá cờ vinh quang của sự thờ phượng thiên giới! Tại sao trong một khoảnh khắc nó lại bị bẻ gãy? Tại sao lại có sự bất hạnh như vậy cho thế giới, khi từ thủy triều của những cuộc cách mạng không đổi, một con đường thoát hiểm đã được mở ra—nhưng bây giờ lại đóng lại! và không có lối thoát khỏi nỗi đau mệt mỏi! Tathâgata, sở hữu trái tim yêu thương và trìu mến, nay tự làm cứng lòng mình và ra đi; ngài giữ trái tim mình thật kiên nhẫn và yêu thương, và, giống như đóa hoa Wai-ka-ni, với những ý nghĩ cúi xuống, do dự và chậm chạp, ngài đi xuống một cách chán nản dọc theo con đường. Hoặc giống như một người vừa từ ngôi mộ của người yêu cũ, lễ tang đã qua và lời từ biệt cuối cùng đã thực hiện, quay trở lại với cái nhìn lo âu."
Khi đức Phật đi về phía nơi nhập Niết-bàn của mình, thành phố Vaisâli như thể bị bỏ hoang, như khi vào một đêm tối tăm và nhiều mây, mặt trăng và các vì sao rút lại sự tỏa sáng của chúng. Vùng đất mà trước đây có hòa bình, bây giờ bị đau khổ và phiền muộn; như khi một người cha yêu thương qua đời, cô con gái mồ côi nhường chỗ cho nỗi đau buồn liên miên. Vẻ đẹp cá nhân của cô không được chú ý, kỹ năng khéo léo của cô chỉ được nghĩ đến một cách nhẹ nhàng, với đôi môi nói lắp bắp cô tìm cách diễn đạt suy nghĩ của mình; trí thông minh và trí tuệ rực rỡ của cô bây giờ thật nghèo nàn làm sao! Sức mạnh tinh thần của cô được điều tiết kém mà không có sự hấp dẫn, trái tim yêu thương của cô yếu đuối và hay thay đổi, được tôn vinh cao nhưng không có sức mạnh, và tất cả vẻ đẹp tự nhiên của cô bị bỏ mặc; đó là trường hợp ở Vaisâli; tất cả vẻ ngoài bây giờ đã sụp đổ, như cỏ xanh mùa thu trên cánh đồng không có nước, héo úa và khô héo; hoặc giống như khói của một ngọn lửa đang cháy âm ỉ, hoặc giống như những người có thức ăn trước mặt nhưng quên ăn, vì vậy họ quên mất các nhiệm vụ gia đình thông thường của mình, và không có gì họ chuẩn bị cho những tình huống khẩn cấp trong ngày. Nghĩ đến đức Phật như vậy, chìm đắm trong suy tư sâu sắc, họ ngồi im lặng mà không nói một lời. Và bây giờ những người Likkhavi sư tử kiên cường chịu đựng nỗi đau lớn lao của họ, với nước mắt chảy dài và tiếng thở dài buồn bã, biểu thị qua đó tình yêu của họ đối với người thân, đã phá hủy mãi mãi tất cả sách vở tà giáo của họ, để cho thấy sự tuân thủ kiên định của họ đối với giáo pháp chân thật. Sau khi dẹp bỏ mọi tà giáo, họ đã từ bỏ nó một lần và mãi mãi; tách rời khỏi thế giới và các học thuyết của thế giới, tin chắc rằng sự không tồn tại là căn bệnh lớn. Hơn nữa, họ nghĩ như thế này: "Đấng chúa tể của loài người nay bước vào nơi an nghỉ vĩ đại (Niết-bàn), và chúng ta bị bỏ lại mà không có sự hỗ trợ, và không có đấng cứu thế; đấng chúa tể cao nhất của các 'phương tiện' nay sắp sửa dập tắt tất cả vinh quang của mình ở nơi cuối cùng của cái chết. Bây giờ chúng ta thực sự đã đánh mất ý chí kiên định của mình, như lửa bị mất nhiên liệu; thật đáng thương hại cho thế giới, nay khi đấng thế tôn từ bỏ nhiệm vụ bảo vệ thế giới của mình, cũng như một người bị mất sức mạnh tinh thần trên toàn thế giới thì rất đáng thương hại. Bị đè nén bởi cái nóng, chúng ta tìm kiếm hồ nước mát, bị cái lạnh cắn rứt chúng ta sử dụng lửa; nhưng trong một khoảnh khắc, tất cả đều mất mát, thế giới bị bỏ lại mà không có nguồn lực; giáo pháp xuất sắc, thật sự, được để lại, để tạo ra thế giới mới, như một thợ kim loại tạo ra công việc của mình. Thế giới đã mất người dẫn đường bậc thầy, và, những người mất ngài, con đường đã mất; tuổi già, bệnh tật, và cái chết, tự túc, bây giờ khi con đường bị bỏ lỡ, lan tràn khắp thế giới mà không có lối đi. Có cái gì bây giờ trên toàn thế giới bằng để vượt qua nguồn gốc của những nỗi đau lớn này? Chỉ có mưa của đám mây lớn mới có thể làm cho ngọn lửa cuồng nộ và quá mức, thiêu đốt thế giới, dập tắt. Vì vậy, chỉ có ngài mới có thể làm cho ngọn lửa cuồng nộ của dục vọng tham lam dập tắt; và bây giờ ngài, người tạo ra các so sánh khéo léo, đã cố định tâm trí của mình để rời bỏ thế giới! Và tại sao, một lần nữa, thanh kiếm của trí tuệ, luôn sẵn sàng được sử dụng cho một người bạn không mời, chỉ giống như ngụm rượu được đưa cho người sắp bị tra tấn và chết? Bị lừa dối bởi kiến thức sai lầm, khối lượng những sinh vật sống chỉ sinh ra để chết lần nữa; như con dao sắc bén chia cắt gỗ, vì vậy sự thay đổi không ngừng chia cắt thế giới. Bóng tối của sự ngu dốt như nước sâu, dục vọng như con sóng cuộn trào, đau khổ như những bong bóng nổi, quan điểm sai lầm như con cá Makara, giữa tất cả những điều này, con tàu trí tuệ chỉ có thể đưa chúng ta qua biển cả hùng vĩ. Khối lượng những bệnh tật giống như những bông hoa của cây đau khổ, tuổi già và tất cả những nỗi đau của nó, những cành cây rối rắm; cái chết là rễ cây của cây, những việc làm trong cuộc đời là những nụ hoa, thanh kiếm kim cương của trí tuệ chỉ đủ mạnh để chặt hạ cây thế gian! Sự ngu dốt là kính lúp, dục vọng tham lam là những tia thiêu đốt, các đối tượng của năm dục vọng là cỏ khô, trí tuệ chỉ là nước để dập tắt ngọn lửa. Giáo pháp hoàn hảo, vượt qua mọi giáo pháp, sau khi đã tiêu diệt bóng tối của sự ngu dốt, chúng ta thấy con đường thẳng dẫn đến sự yên tĩnh và an nghỉ, sự kết thúc của mọi đau khổ và sầu muộn. Và bây giờ người yêu thương, chuyển hóa con người, vô tư trong những suy nghĩ của mình đối với bạn hoặc thù, đấng toàn tri, được dạy dỗ hoàn hảo, ngay cả ngài cũng sắp rời bỏ thế giới! Ngài với giọng nói mềm mại và được điều chỉnh tinh tế, thân thể nhỏ gọn và vai rộng, ngài, vị đại tiên nhân, kết thúc cuộc đời mình! Vậy ai có thể yêu cầu sự miễn trừ? Được giác ngộ, nay ngài nhanh chóng qua đời! do đó chúng ta hãy tìm kiếm chân lý với sự chân thành, cũng như một người gặp dòng suối bên cạnh con đường, rồi uống và đi qua. Sự bất định, đây là kẻ thù đáng sợ—kẻ hủy diệt toàn cầu—không tha cho người giàu hay người nghèo; nhận thức đúng đắn điều này và ghi nhớ nó, người này, dù đang ngủ, vẫn là người duy nhất luôn tỉnh thức."
Vì vậy, những con sư tử Likkhavi, luôn ghi nhớ trí tuệ của Phật, không yên tâm với nỗi đau của sinh tử, thở dài nhớ về người-sư tử. Không giữ lại trong tâm trí mình bất kỳ tình yêu nào đối với những thứ thế gian, nhắm tới việc vươn lên trên sức mạnh của mọi phẩm chất dục vọng, chế ngự trong trái tim mình ý nghĩ về những vấn đề nhỏ nhặt hoặc tầm thường, rèn luyện suy nghĩ của họ để tìm kiếm nơi yên tĩnh, hòa bình; thực hành siêng năng các quy tắc của hành vi vị tha, từ thiện; gạt bỏ mọi sự thờ ơ, họ tìm thấy niềm vui của mình trong sự yên tĩnh và cô độc, chỉ thiền định về chân lý tôn giáo. Và bây giờ đấng toàn tri, xoay thân mình với một cú xoay sư tử, một lần nữa nhìn Vaisâli, và thốt lên câu thơ chia tay này:
"Nay lần này, lần cuối cùng này, ta rời Vaisâli—vùng đất nơi các anh hùng sống và phát triển! Nay ta sắp sửa nhập diệt."
Sau đó, dần dần tiến bước, từng giai đoạn, ngài đến Bhoga-nagara, và ở đó ngài nghỉ lại trong lùm cây Sâla, nơi ngài hướng dẫn tất cả các tín đồ của mình về các giới luật:
"Nay đã đi lên cao, ta sẽ nhập Niết-bàn: các ngươi phải dựa vào giáo pháp—đây là nền tảng lợi thế cao nhất, mạnh nhất của các ngươi. Những gì không tìm thấy trong Sûtra, hoặc những gì không đồng ý với các quy tắc của Vinaya, trái ngược với hệ thống chân thật duy nhất của giáo lý của ta, điều này không được các ngươi nắm giữ. Những gì trái ngược với Dharma, trái ngược với Vinaya, hoặc những gì trái ngược với lời nói của ta, đây là kết quả của sự ngu dốt: các ngươi không được nắm giữ học thuyết như vậy, mà phải vội vàng từ chối nó. Tiếp nhận những gì đã được nói đúng đắn, đây không phải là sự lật đổ giáo lý chân thật, đây là điều ta đã nói, như Dharma và Vinaya nói. Tiếp nhận những gì ta, giáo pháp, và Vinaya tuyên bố, đây là điều phải được tin tưởng. Nhưng những lời mà cả ta, giáo pháp, hay Vinaya không tuyên bố, những lời này không được tin tưởng. Không thu thập ý nghĩa chân thật và ẩn giấu, mà nắm giữ chặt chẽ theo nghĩa đen, đây là cách của những người thầy ngu ngốc, nhưng trái ngược với giáo lý của ta và là một cách dạy sai lầm. Không tách biệt cái thật khỏi cái giả, tiếp nhận trong bóng tối mà không có sự phân biệt, giống như một cửa hàng nơi vàng và hợp kim của nó được bán cùng nhau, bị tất cả thế giới lên án một cách chính đáng. Những người thầy ngu ngốc, thực hành các cách của trí tuệ hời hợt, không nắm bắt được ý nghĩa của chân lý; nhưng để tiếp nhận giáo pháp khi nó tự giải thích, đây là cách tiếp nhận phương thức trình bày cao nhất. Vì vậy, các ngươi phải, theo cách đó, điều tra các nguyên tắc chân thật, xem xét kỹ giáo pháp chân thật và Vinaya, cũng như người thợ kim hoàn làm khi anh ta nấu chảy và đập và sau đó chọn lấy cái thật. Không biết Sûtras và Sâstras, đây là sự thiếu hụt trí tuệ; không nói đúng những gì phù hợp, giống như làm những việc không thích hợp để nhìn thấy. Hãy để tất cả được thực hiện theo đúng trật tự, theo như ý nghĩa của câu hướng dẫn, vì người nào nắm bắt thanh kiếm một cách không khéo léo, chỉ gây ra vết thương cho tay mình. Không khéo léo xử lý các từ và câu, ý nghĩa thì khó mà biết; như khi đi du lịch vào ban đêm và tìm kiếm một ngôi nhà, nếu tất cả bên trong đều tối tăm, thật khó để tìm thấy. Mất ý nghĩa, thì giáo pháp bị coi thường, coi thường giáo pháp tâm trí trở nên bối rối; vì vậy mọi người thầy khôn ngoan và cẩn trọng không bỏ qua việc khám phá ý nghĩa chân thật và trung thành."
Sau khi nói những lời này về các giới luật của tôn giáo, ngài tiến đến thị trấn Pâvâ, nơi tất cả người Malla chuẩn bị cho ngài những lễ vật tôn giáo đủ loại. Vào thời điểm này, con trai của một gia chủ tên là Kunda, đã mời đức Phật đến nhà mình, và ở đó anh ta đã tặng ngài, như một lễ vật, bữa ăn cuối cùng của ngài. Sau khi dùng nó và tuyên bố giáo pháp, ngài tiếp tục đi đến thị trấn Kusi, băng qua sông Tsae-kieuh và Hiranyavati. Sau đó, trong lùm cây Sâla đó, một nơi yên tĩnh và cô lập, ngài ngồi xuống: bước vào dòng sông vàng ngài tắm rửa thân thể mình, xuất hiện như một ngọn núi vàng. Sau đó ngài nói lời dặn dò với Ânanda: "Giữa hai cây Sâla đó, quét dọn và tưới nước, tạo một không gian sạch sẽ, và sau đó sắp xếp tấm thảm ngồi của ta. Vào nửa đêm đến, ta sẽ nhập diệt."
Ânanda nghe lời dặn của thầy mình, hơi thở của ông nghẹn lại vì nỗi buồn trong tim; nhưng vừa đi vừa khóc ông tuân theo sự chỉ dẫn, và trải tấm thảm ra, ông lập tức quay lại gặp thầy mình và thông báo cho ngài. Tathâgata sau khi nằm xuống với đầu hướng về phía bắc và nằm nghiêng bên phải, đã ngủ như vậy. Nghỉ ngơi trên tay như trên một chiếc gối với đôi chân bắt chéo, như một sư tử chúa; mọi đau khổ đã qua, thân thể sinh ra lần cuối này sau giấc ngủ này sẽ không bao giờ trỗi dậy. Các tín đồ của ngài xung quanh ngài, tụ tập thành một vòng tròn, thở dài bi thương: "Con mắt của thế giới nay đã bị dập tắt!" Gió lặng, các dòng suối trong rừng im lặng, không nghe thấy giọng nói của chim hay thú. Cây cối đổ những giọt lớn chảy xuống, hoa và lá trái mùa rụng đơn lẻ, trong khi con người và Devas, chưa thoát khỏi dục vọng, tràn ngập nỗi sợ hãi bao trùm. Như vậy họ giống như những người lang thang qua sa mạc khô cằn, con đường đầy nguy hiểm, những người không đến được ngôi làng khao khát; đầy sợ hãi họ vẫn đi tiếp, sợ rằng họ có thể không tìm thấy nó, trái tim họ bị đè nặng với nỗi sợ hãi họ ngất xỉu và rũ xuống. Và bây giờ Tathâgata, tỉnh dậy sau giấc ngủ, đã nói với Ânanda: "Đi! nói với người Malla, thời gian ta nhập diệt đã đến; họ, nếu họ không nhìn thấy ta, sẽ luôn đau buồn và chịu đựng sự hối tiếc sâu sắc." Ânanda lắng nghe lời dặn của thầy mình, vừa khóc vừa đi dọc theo con đường. Và sau đó ông kể cho những người Malla đó tất cả—"Đấng thế tôn sắp chết." Người Malla nghe tin đó, tràn ngập nỗi đau lớn, quá mức. Đàn ông và phụ nữ vội vã ra ngoài, than khóc khi họ đi, đến nơi đức Phật đang ở; với quần áo rách rưới và tóc bù xù, phủ đầy bụi và mồ hôi họ đến. Với tiếng khóc bi thương họ đến lùm cây, như khi ngày công đức của một vị Deva đi đến hồi kết, họ cúi đầu khóc và tôn thờ dưới chân đức Phật, đau buồn khi nhìn thấy sức mạnh đang suy giảm của ngài. Tathâgata, điềm tĩnh và yên lặng, nói: "Đừng đau buồn! thời gian là một cho niềm vui; không có tiếng gọi cho nỗi đau hay sự đau đớn ở đây; điều mà suốt bao thế kỷ ta đã nhắm tới, nay ta sắp sửa đạt được; thoát khỏi những giới hạn hẹp hòi của giác quan, ta đi đến nơi an nghỉ và hòa bình không bao giờ kết thúc. Ta để lại những thứ này, đất, nước, lửa, và không khí, để nghỉ ngơi an toàn nơi mà sinh hay tử không thể đến. Vĩnh viễn giải thoát ở đó khỏi đau khổ, ôi! hãy nói cho ta biết! tại sao ta phải đau buồn? Ngày xưa trên đỉnh núi Sirsha, ta đã khao khát thoát khỏi thân thể này, nhưng để hoàn thành định mệnh của mình ta đã ở lại cho đến nay với con người trên thế giới; ta đã giữ thân thể ốm yếu, tan vỡ này, như sống với một con rắn độc; nhưng nay ta đã đến nơi an nghỉ vĩ đại, mọi nguồn gốc đau khổ nay vĩnh viễn dừng lại. Ta sẽ không nhận thân thể nào nữa, mọi đau khổ trong tương lai nay vĩnh viễn bị xóa bỏ; không thích hợp cho các con, vì ta, mãi mãi, khuyến khích bất kỳ nỗi sợ lo âu nào."
Người Malla nghe lời đức Phật, rằng ngài nay sắp sửa chết, tâm trí họ bối rối, đôi mắt mờ đi, như thể họ nhìn thấy trước mặt họ không có gì ngoài bóng tối, với đôi tay chắp lại, nói với đức Phật: "Đức Phật nay đang rời bỏ nỗi đau của sinh tử, và bước vào niềm vui vĩnh cửu của sự an nghỉ; chắc chắn chúng ta nên vui mừng về điều đó. Giống như khi một ngôi nhà bị cháy, một người vui mừng nếu bạn bè của anh ta được cứu khỏi ngọn lửa; các vị thần! có lẽ họ vui mừng—vậy thì con người càng nên vui mừng biết bao! Nhưng—khi Tathâgata đã đi và các sinh vật sống không còn được nhìn thấy ngài nữa, vĩnh viễn bị cắt đứt khỏi sự an toàn và giải thoát—khi nghĩ đến điều này chúng ta đau buồn và sầu muộn. Giống như một nhóm thương nhân đi qua với những bước chân cẩn trọng trên sa mạc, chỉ với một người dẫn đường duy nhất, đột nhiên anh ta chết! Những thương nhân đó nay không có người bảo vệ, làm sao họ không than khóc! Thời đại hiện nay, khi đến để biết trường hợp thực sự của mình, đã tìm thấy đấng toàn tri, và nhìn vào ngài, nhưng vẫn chưa đạt được sự chinh phục cuối cùng; làm sao thế giới sẽ chế giễu! Giống như nó sẽ cười nhạo một người, người đi qua một ngọn núi đầy kho báu, nhưng lại thiếu hiểu biết về nó, vẫn ôm lấy nỗi đau của sự nghèo đói."
Vì vậy, những người Malla đã nói, và với những lời đẫm lệ xin lỗi đức Phật, giống như một đứa con duy nhất cầu xin bi thiết trước một người cha yêu thương. Đức Phật sau đó, với lời nói xuất sắc nhất, đã thể hiện và tuyên bố nguyên tắc cao nhất của chân lý, và nói với những người Malla:
"Sự thật, là như các con nói; tìm kiếm con đường, các con phải nỗ lực và cố gắng với sự siêng năng—không đủ để đã nhìn thấy ta! Hãy bước đi, như ta đã ra lệnh cho các con; hãy thoát khỏi tất cả tấm lưới rối rắm của đau khổ; hãy bước đi trên con đường với mục tiêu kiên định; không phải từ việc nhìn thấy ta mà điều này đến—giống như một người bệnh phụ thuộc vào sức mạnh chữa bệnh của thuốc, thoát khỏi tất cả các bệnh tật của mình một cách dễ dàng mà không cần nhìn thấy bác sĩ. Kẻ nào không làm những gì ta ra lệnh thì nhìn thấy ta vô ích, điều này không mang lại lợi ích gì; trong khi kẻ sống xa nơi ta ở, mà vẫn bước đi ngay chính, thì luôn ở gần ta! Một người có thể sống bên cạnh ta, nhưng lại không vâng lời, thì lại ở rất xa ta. Hãy giữ trái tim các con cẩn thận—đừng dành chỗ cho sự thờ ơ! hãy thực hành chân thành mọi việc làm tốt. Con người sinh ra trên thế giới này bị đè nén bởi tất cả những nỗi đau khổ của sự nghiệp dài, bị quấy rầy không ngừng—mà không có một khoảnh khắc nghỉ ngơi, như bất kỳ ngọn đèn nào bị gió thổi tắt!" Tất cả những người Malla, nghe sự chỉ dạy yêu thương của đức Phật, bên trong bình tĩnh, kiềm chế nước mắt của họ, và, tự chủ kiên định, quay trở lại.
Vào thời điểm này có một Brahmakârin tên là Su-po-to-lo; ông nổi tiếng về phẩm chất đức hạnh, sống một cuộc đời thuần khiết theo các quy tắc đạo đức, và bảo vệ tất cả các sinh vật sống. Khi còn trẻ ông đã áp dụng những quan điểm tà giáo, và trở thành một ẩn sĩ giữa những người không tin—người này, muốn gặp đấng thế tôn, nói với Ânanda:
"Tôi nghe nói rằng hệ thống của Tathâgata có một đặc điểm độc đáo và rất sâu sắc, và rằng ngài đã đạt được trí tuệ cao nhất trên thế giới, người đứng đầu trong số những người thuần hóa ngựa. Hơn nữa tôi nghe nói rằng ngài nay sắp sửa chết, thật khó khăn biết bao để gặp lại ngài, và khó khăn để nhìn thấy những người đã nhìn thấy ngài với sự khó khăn, giống như việc bắt gặp hình ảnh mặt trăng trong gương. Tôi nay mong muốn một cách tôn trọng được nhìn thấy ngài, người dẫn đường vĩ đại và đức hạnh nhất của con người, bởi vì tôi tìm cách thoát khỏi khối lượng đau khổ này và đến bờ bên kia của sinh tử. Mặt trời của Phật nay sắp sửa dập tắt những tia sáng của nó, ôi! hãy để tôi trong một khoảnh khắc được nhìn ngắm ngài." Cảm xúc của Ânanda lúc này bị ảnh hưởng nhiều, nghĩ rằng yêu cầu này được đưa ra với mục đích tranh cãi, hoặc rằng ông cảm thấy một niềm vui nội tâm vì đấng thế tôn đang ở trên ngưỡng cửa của cái chết. Vì vậy ông không sẵn lòng cho phép cuộc phỏng vấn với đức Phật. Đức Phật, biết được mong muốn chân thành của người đàn ông và rằng ông ta là một cái bình phù hợp cho tôn giáo chân thật, vì vậy nói với Ânanda:
"Cho phép kẻ tà giáo đó tiến lên; ta sinh ra để cứu nhân loại, vì vậy đừng gây cản trở, hay viện cớ!"
Subhadra, nghe tin này, rất vui mừng trong lòng, và cảm xúc tôn giáo của ông được mở rộng nhiều, khi với sự tôn kính tăng lên ông tiến đến sự hiện diện của đức Phật. Sau đó, khi dịp đòi hỏi, ông nói những lời thích hợp và với sự lịch sự thực hiện lời chào của mình, các đường nét của ông dễ chịu và với đôi tay chắp lại ông nói:
"Nay tôi mong muốn hỏi ngài đôi chút; thế giới có nhiều thầy tôn giáo, những người biết giáo pháp như chính bản thân tôi; nhưng tôi nghe nói rằng đức Phật đã đạt được một con đường là sự kết thúc của tất cả sự giải thoát hoàn toàn. ôi, ngài hãy, vì lợi ích của tôi, tóm tắt giải thích phương pháp của ngài, làm ẩm tâm hồn trống rỗng, khô khát của tôi! không phải với mục đích tranh cãi hay từ mong muốn giành quyền làm chủ, mà với sự chân thành tôi yêu cầu ngài làm như vậy."
Sau đó đức Phật, vì lợi ích của Brahmakârin, đã tóm tắt lại tám "con đường ngay chính"—khi nghe điều đó, tâm hồn trống rỗng của ông đã chấp nhận nó, như một người bị lừa dối chấp nhận sự hướng dẫn trên con đường đúng đắn. Nhận thức được bây giờ, ông biết rằng những gì ông đã nhận thức trước đây không phải là con đường giải thoát cuối cùng, nhưng bây giờ ông cảm thấy ông đã đạt được những gì ông chưa từng đạt được trước đây, và vì vậy ông đã từ bỏ và ruồng bỏ những cuốn sách tà giáo của mình. Hơn nữa, bây giờ ông từ chối những trở ngại ảm đạm của sự nghi ngờ, suy ngẫm về cách mà qua những thực hành trước đây của mình, lẫn lộn với sự giận dữ, ghét bỏ, và ngu dốt, ông đã từ lâu không nuôi dưỡng niềm vui thực sự nào. Bởi vì nếu, ông lập luận, những con đường của dục vọng và ghét bỏ và ngu dốt có thể tạo ra một nghiệp đức hạnh, thì "nghe nhiều" và "trí tuệ kiên trì", những điều này, cũng, được sinh ra từ dục vọng, điều không thể xảy ra. Nhưng nếu một người có khả năng chặt hạ sự ghét bỏ và ngu dốt, thì người ấy cũng trút bỏ mọi hậu quả của các việc làm, và những điều này cuối cùng bị tiêu diệt, đây là sự giải thoát hoàn toàn. Những người được giải thoát khỏi các công việc như vậy cũng được giải thoát khỏi những câu hỏi tinh tế, chẳng hạn như những gì thế giới nói "rằng tất cả mọi thứ, ở khắp mọi nơi, đều sở hữu một bản chất tự thân". Nhưng nếu trường hợp này xảy ra và vì vậy dục vọng, ghét bỏ, và ngu dốt, sở hữu một bản chất tự cấy, thì bản chất này phải gắn liền với chúng; vậy thì từ "giải thoát" có nghĩa là gì? Bởi vì ngay cả khi chúng ta gây ra sự lật đổ sự ghét bỏ và ngu dốt một cách đúng đắn, nhưng nếu dục vọng vẫn còn, thì sẽ có sự trở lại của sinh; giống như nước, lạnh trong bản chất của nó, có thể bị nóng bởi lửa, nhưng khi lửa tắt thì nó trở nên lạnh trở lại, bởi vì đây là bản chất không đổi của nó; vì vậy chúng ta có thể luôn biết rằng bản chất mà dục vọng có là vĩnh viễn, và cả việc nghe trí tuệ hay sự kiên trì đều không thể thay đổi nó. Không có khả năng tăng hay giảm, làm sao có thể có sự giải thoát? Tôi đã giữ trước đây rằng sinh và tử kết quả như vậy, từ bản chất bẩm sinh của chính chúng; nhưng nay tôi thấy rằng một niềm tin như vậy loại trừ sự giải thoát; bởi vì cái gì được sinh ra bởi bản chất phải bền vững như vậy, cái kết thúc nào những thứ như vậy có thể có? Giống như một ngọn đèn đang cháy không thể không cho ánh sáng của nó; con đường của Phật là con đường chân thật duy nhất, rằng dục vọng, như nguyên nhân gốc rễ, mang lại những thứ đang sống; tiêu diệt dục vọng này thì có Niết-bàn; nguyên nhân bị tiêu diệt thì quả không được tạo ra. Tôi trước đây đã duy trì rằng "Tôi" là một thực thể riêng biệt, không thấy rằng nó không có người tạo ra. Nhưng nay tôi nghe giáo pháp đúng đắn được đức Phật thuyết giảng, không có "cái tôi" nào trên toàn thế giới, vì tất cả mọi thứ được tạo ra bởi nguyên nhân, và vì vậy không có đấng tạo hóa. Nếu vậy nỗi đau khổ được tạo ra bởi nguyên nhân, nguyên nhân cũng có thể bị tiêu diệt; bởi vì nếu thế giới được tạo ra bởi nguyên nhân, thì quan điểm là đúng đắn, rằng bằng sự tiêu diệt nguyên nhân, có một kết thúc. Nguyên nhân bị tiêu diệt, thế giới bị đưa đến một kết thúc, không có chỗ cho một ý nghĩ như sự bền vững, và do đó tất cả các quan điểm trước đây của tôi đều bị "xóa bỏ", và vì vậy ông đã sâu sắc "thấy" giáo pháp chân thật được đức Phật dạy.
Vì những hạt giống được gieo tốt trong những thời đại trước, ông đã có thể hiểu được giáo pháp khi nghe nó; vì vậy ông đã đạt được trạng thái yên tĩnh tốt đẹp và hoàn hảo, nơi an nghỉ hòa bình, không bao giờ kết thúc. Trái tim ông mở rộng để đón nhận chân lý, ông nhìn với cái nhìn chân thành vào đức Phật khi ngài ngủ, cũng không thể chịu đựng được khi nhìn Tathâgata ra đi và chết; "trước khi," ông nói, "Phật đạt đến thời hạn, tôi sẽ tự mình rời bỏ thế giới trước"; và sau đó với đôi tay chắp lại, rút lui khỏi hình thể thánh thiện, ông ngồi sang một bên, và ngồi điềm tĩnh và vững vàng. Sau đó, từ bỏ cuộc đời mình, ông đạt đến Niết-bàn, như khi mưa dập tắt một ngọn lửa nhỏ. Sau đó đức Phật nói với tất cả các tín đồ của mình: "Người đệ tử cuối cùng này của ta nay đã đạt đến Niết-bàn, hãy trân trọng ông ấy đúng cách."
Sau đó đức Phật, ca canh gác đầu tiên của đêm đã qua, mặt trăng tỏa sáng rực rỡ và tất cả các vì sao rõ ràng trong ánh sáng của chúng, lùm cây yên tĩnh không một tiếng động, bị lay động bởi trái tim từ bi vĩ đại của ngài, đã tuyên bố với các đệ tử của mình những giới luật được để lại của ngài: "Sau khi ta nhập Niết-bàn, các ngươi nên tôn trọng và tuân theo Pratimoksha, như thầy của các ngươi, một ngọn đèn sáng trong đêm tối, hoặc như một viên ngọc quý được một người nghèo trân trọng. Những chỉ dẫn này ta đã luôn đưa ra, những điều này các ngươi nên tuân theo và làm theo cẩn thận, và đối xử không có cách nào khác biệt với chính ta. Hãy giữ thân thể, lời nói, và hành vi của các ngươi thuần khiết, gạt bỏ khỏi các ngươi mọi mối quan tâm của cuộc sống hàng ngày, đất đai, nhà cửa, gia súc, tích trữ của cải hoặc tích trữ ngũ cốc. Tất cả những điều này nên tránh như chúng ta tránh một hố lửa; gieo trồng đất đai, chặt hạ cây bụi, chữa lành vết thương hoặc thực hành y học, nhìn sao và chiêm tinh học, dự báo các sự kiện may mắn hay không may mắn bằng các dấu hiệu, dự đoán tốt hay xấu, tất cả những điều này là những thứ bị cấm. Giữ cơ thể điều độ, ăn vào những thời điểm thích hợp; không chấp nhận sứ mệnh làm người trung gian; không pha chế thuốc tình yêu; hãy ghê tởm sự giả tạo; tuân theo giáo pháp đúng đắn, và tử tế với tất cả những gì đang sống; tiếp nhận một cách điều độ những gì được cho; tiếp nhận nhưng không tích trữ; đây là, tóm lại, những giới luật được nói của ta. Những điều này hình thành nền tảng của các quy tắc của ta, những điều này cũng là nền tảng của sự giải thoát hoàn toàn. Có khả năng sống như thế này đây là tiếp nhận đúng đắn tất cả những thứ khác. Đây là trí tuệ chân thật bao hàm tất cả, đây là con đường để đạt đến kết thúc; bộ quy tắc này, do đó, các ngươi nên nắm giữ và giữ gìn, và không bao giờ để nó trượt đi hoặc bị hủy hoại. Bởi vì khi các quy tắc thuần khiết về hành vi được tuân thủ thì đó là tôn giáo chân thật; không có những điều này, đức hạnh suy yếu; do đó hãy thiết lập bản thân tốt trên những giới luật này của ta; được thiết lập như vậy trong các quy tắc thuần khiết, các nguồn cảm xúc sẽ được kiểm soát tốt, giống như người chăn bò được dạy dỗ tốt dẫn dắt tốt gia súc của mình. Những cảm xúc được quản lý kém, như con ngựa, chạy hoang dã qua tất cả sáu lĩnh vực của giác quan, mang lại cho chúng ta trong thế giới hiện tại sự bất hạnh, và trong thế giới tiếp theo, sự sinh ra trong một cách xấu xa. Vì vậy, như con ngựa được huấn luyện kém, những thứ này đưa chúng ta vào mương; do đó người khôn ngoan và cẩn trọng sẽ không cho phép giác quan của mình được tự do. Bởi vì những giác quan này là, thực sự, kẻ thù lớn nhất của chúng ta, nguyên nhân của đau khổ; vì con người bị say đắm bởi những thứ thuộc về giác quan gây ra tất cả những đau khổ của họ để lặp lại. Hủy diệt như một con rắn độc, hoặc như một con hổ hung dữ, hoặc như một ngọn lửa cuồng nộ, tai họa lớn nhất trên thế giới, kẻ nào khôn ngoan, được giải thoát khỏi nỗi sợ hãi về những điều này. Nhưng điều mà ông ta sợ chỉ là điều này—một trái tim nhẹ nhàng và tầm thường, kéo con người đến nỗi khốn khổ trong tương lai—chỉ vì một chút niềm vui, không nhìn vào vực thẳm đang mở ra trước mắt chúng ta; như con voi hoang dã thoát khỏi dây cương sắt, hoặc như con khỉ đã lấy lại được cây rừng, đó là trái tim nhẹ nhàng và tầm thường; do đó người khôn ngoan nên kiềm chế và giữ nó. Để trái tim đi hoang dã mà không có sự kiềm chế, người đó sẽ không đạt được Niết-bàn; do đó chúng ta nên giữ trái tim trong sự kiểm soát, và đi xa khỏi con người và tìm kiếm một nơi nghỉ ngơi yên tĩnh. Hãy biết khi nào nên ăn và biện pháp đúng đắn; và như vậy với việc liên quan đến các quy tắc về quần áo và thuốc men; hãy cẩn thận các ngươi không phải bởi thức ăn các ngươi ăn, khuyến khích trong chính các ngươi một tâm trí tham lam hoặc giận dữ. Hãy ăn thức ăn của các ngươi để thỏa mãn cơn đói và uống để thỏa mãn cơn khát, như chúng ta sửa chữa một cỗ xe cũ hoặc hỏng, hoặc giống như con bướm nhấm nháp bông hoa không phá hủy hương thơm hay kết cấu của nó. Tỳ-kheo (Bhikshu), khi ăn xin thức ăn, nên cảnh giác với việc làm tổn thương tâm trí trung thành của người khác; nếu một người mở lòng mình trong từ thiện, đừng nghĩ về khả năng của anh ta, vì không tốt khi tính toán quá kỹ sức mạnh của con bò, kẻo bằng cách tải nó vượt quá sức mạnh của nó các ngươi gây ra thương tích cho nó. Vào buổi sáng, buổi trưa, và buổi tối, liên tiếp, hãy tích trữ những việc làm tốt. Trong ca đầu tiên và ca sau vào ban đêm đừng để bị choáng ngợp bởi giấc ngủ, nhưng trong ca giữa, với trái tim bình tĩnh, hãy ngủ và nghỉ ngơi—hãy chu đáo đối với bình minh của ngày. Đừng ngủ suốt cả đêm, làm cho cơ thể và cuộc sống trở nên thư giãn và yếu đuối; hãy nghĩ! khi ngọn lửa thiêu đốt cơ thể luôn luôn, độ dài giấc ngủ nào sẽ có thể? Bởi vì khi bầy đàn hận thù của nỗi đau khổ trỗi dậy qua không gian, với tất cả những nỗi kinh hoàng đi kèm, gặp tâm trí bị choáng ngợp bởi giấc ngủ và cái chết, sẽ bắt được con mồi của nó, ai đó sẽ đánh thức nó?"
"Con rắn độc sống trong một ngôi nhà có thể được dụ dỗ đi bởi những bùa chú thích hợp, vì vậy con cóc đen sống trong trái tim ông ta, người thức sớm giải bỏ bùa chú và trục xuất. Kẻ nào ngủ một cách vô tư không có kế hoạch, người này không có sự khiêm tốn; nhưng sự khiêm tốn giống như một chiếc áo choàng đẹp, hoặc như dây cương dẫn dắt con voi. Hành vi khiêm tốn giữ cho trái tim bình tĩnh, không có nó mọi gốc rễ đức hạnh sẽ chết. Ai có sự khiêm tốn này, thế giới tán thưởng; không có nó, người ấy chỉ như bất kỳ con thú nào. Nếu một người với thanh kiếm sắc bén cắt cơ thể từng chút một, đừng để một ý nghĩ giận dữ, hoặc của sự oán giận, trỗi dậy, và đừng để miệng nói lời xấu xa nào. Những ý nghĩ xấu xa và lời nói xấu xa của các ngươi chỉ làm tổn thương chính các ngươi và không phải người khác; không có gì chiến thắng trọn vẹn bằng sự kiên nhẫn, mặc dù cơ thể các ngươi chịu nỗi đau của sự cắt xẻo. Bởi vì hãy nhớ rằng kẻ có sự kiên nhẫn này không thể bị chinh phục, sức mạnh của ông ta thật vững chắc; do đó đừng nhường bước cho sự giận dữ hay lời nói xấu xa đối với những người có quyền lực. Sự giận dữ và ghét bỏ tiêu diệt giáo pháp chân thật; và chúng tiêu diệt phẩm giá và vẻ đẹp của cơ thể; như khi một người chết chúng ta mất tên tuổi vì vẻ đẹp, thì ngọn lửa của sự giận dữ tự nó thiêu đốt trái tim. Sự giận dữ là kẻ thù của mọi công đức tôn giáo, kẻ nào yêu đức hạnh hãy để người ấy đừng đam mê; người giáo dân giận dữ khi bị đè nén bởi nhiều nỗi đau khổ thì không phải là điều đáng ngạc nhiên. Nhưng kẻ đã 'rời bỏ nhà mình' để buông thả sự giận dữ, đây thực sự trái ngược với nguyên tắc, như thể trong nước đóng băng lại tìm thấy sức nóng của lửa. Nếu sự biếng nhác trỗi dậy trong trái tim các ngươi, thì bằng chính bàn tay các ngươi hãy vuốt xuống đầu mình, cạo sạch tóc, và khoác lên mình y phục u tối, trong tay cầm bát ăn xin, đi xin thức ăn; ở khắp mọi nơi sinh vật sống diệt vong, còn chỗ đâu cho sự biếng nhác? người thế gian, dựa vào vật chất hoặc gia đình của mình, buông thả trong sự biếng nhác, là sai; còn hơn thế nữa là người tôn giáo, người mà mục đích là tìm kiếm con đường giải cứu, người khuyến khích bên trong một tâm trí biếng nhác; điều này chắc chắn là không thể!"
"Sự quanh co và sự thẳng thắn về bản chất là đối lập và không thể sống chung với nhau hơn là sương giá và lửa; vì một người đã trở thành tôn giáo, và thực hành con đường hành vi thẳng thắn, một cách nói dối trá và quanh co là không phù hợp. Lời nói dối trá và nịnh hót giống như nghệ thuật của nhà ảo thuật; nhưng kẻ nào suy ngẫm về tôn giáo không thể nói dối. 'Tham lam nhiều,' mang lại đau khổ; mong muốn ít, có sự nghỉ ngơi và hòa bình. Để có được sự nghỉ ngơi, phải có ham muốn nhỏ—nhiều hơn thế trong trường hợp của những người tìm kiếm sự cứu rỗi. Người keo kiệt sợ người tìm kiếm nhiều kẻo anh ta lấy mất tài sản của mình, nhưng kẻ yêu thích cho đi cũng có nỗi sợ hãi, kẻo anh ta không sở hữu đủ để cho đi; do đó chúng ta nên khuyến khích ham muốn nhỏ, để chúng ta có thể có để cho người muốn, mà không có nỗi sợ hãi như vậy. Từ tâm trí mong muốn-ít này, chúng ta tìm thấy con đường giải thoát chân thật; mong muốn sự giải thoát chân thật chúng ta nên thực hành sự hài lòng biết-đủ.
"Một tâm trí hài lòng luôn luôn vui vẻ, nhưng niềm vui như thế này chỉ là tôn giáo; người giàu và người nghèo như nhau, có sự hài lòng, tận hưởng sự nghỉ ngơi vĩnh viễn. Người không hài lòng, mặc dù anh ta sinh ra với những niềm vui thiên giới, bởi vì anh ta không hài lòng sẽ luôn có một trái tim bị thiêu đốt bởi ngọn lửa đau khổ. Người giàu, không có sự hài lòng, chịu đựng nỗi đau của sự nghèo đói; mặc dù nghèo, nếu vẫn hài lòng, thì anh ta thực sự giàu có! Người không hài lòng đó, giới hạn của năm dục vọng mở rộng xa hơn nữa, trở nên không thể thỏa mãn trong các yêu cầu của mình, và vì vậy qua đêm dài của cuộc đời thu gom nỗi đau khổ ngày càng tăng. Không dừng lại như vậy, anh ta trân trọng những kế hoạch cẩn thận của mình, trong khi người sống hài lòng, thoát khỏi những suy nghĩ lo âu về các mối quan hệ, trái tim anh ta luôn hòa bình và an nghỉ. Và vì vậy bởi vì anh ta nghỉ ngơi và bình an bên trong, các vị thần và con người tôn trọng và phục vụ anh ta. Do đó chúng ta nên gạt bỏ mọi mối quan tâm về mối quan hệ.
"Bởi vì giống như một cái cây hoang mạc đơn độc nơi chim và khỉ tụ tập, thì cũng như vậy khi chúng ta bị cản trở nhiều với các mối quan hệ gia đình; qua đêm dài chúng ta thu gom nhiều nỗi đau khổ. Nhiều người phụ thuộc giống như nhiều sợi dây buộc chúng ta, hoặc giống như con voi già đấu tranh trong bùn. Bằng sự kiên trì siêng năng một người có thể đạt được nhiều lợi ích; do đó ngày đêm con người nên với nỗ lực không ngừng gắng sức; những dòng suối nhỏ chảy xuống sườn núi bằng cách luôn chảy ra đã ăn mòn đá. Nếu chúng ta không sử dụng sự siêng năng chân thành trong việc khoan gỗ trong gỗ để lấy lửa, chúng ta sẽ không có được tia lửa, vì vậy chúng ta nên siêng năng và kiên trì, như người chủ khéo léo khoan gỗ để lấy lửa. Một 'người bạn đức hạnh' mặc dù anh ta dịu dàng cũng không thể so sánh với sự phản ánh đúng đắn—ý nghĩ đúng được giữ tốt trong tâm trí, không điều xấu xa nào có thể bao giờ đi vào đó.
"Vì vậy những người thực hành cuộc sống tôn giáo nên luôn luôn suy nghĩ về 'thân thể'; nếu suy nghĩ về bản thân vắng mặt, thì mọi đức hạnh sẽ chết. Bởi vì như chiến binh vô địch dựa vào sức mạnh áo giáp của mình để chiến thắng, thì 'ý nghĩ đúng' giống như một bộ giáp mạnh mẽ, có khả năng chống lại sáu kẻ cướp giác quan. Đức tin đúng đắn bao bọc trái tim được giác ngộ, để một người nhận thức thế giới ở khắp mọi nơi đều có thể bị sinh và tử; do đó người tôn giáo nên thực hành đức tin.
"Tìm thấy hòa bình trong đức tin, chúng ta chấm dứt tất cả khối lượng đau khổ, trí tuệ sau đó có thể làm sáng tỏ chúng ta, và vì vậy chúng ta từ bỏ các quy tắc mà chúng ta có được kiến thức bằng các giác quan. Bằng suy nghĩ bên trong và sự xem xét đúng đắn tuân theo một cách vui vẻ những chỉ dẫn của 'giáo pháp chân thật', đây là con đường mà cả những người giáo dân trên thế giới và những người đã rời bỏ nhà của họ nên bước đi.
"Trên biển sinh tử, 'trí tuệ' là chiếc thuyền tiện dụng; 'trí tuệ' là ngọn đèn sáng làm sáng tỏ thế giới đen tối và ảm đạm. 'Trí tuệ' là phương thuốc biết ơn cho tất cả những căn bệnh làm ô uế của cuộc sống; 'trí tuệ' là chiếc rìu để san bằng tất cả những cây rừng đau khổ rối rắm. 'Trí tuệ' là cây cầu nối dòng sông ngu dốt và dục vọng—do đó, theo mọi cách, bằng suy nghĩ và sự chú ý đúng đắn, một người nên siêng năng rèn luyện bản thân để tạo ra trí tuệ. Sau khi đạt được trí tuệ ba tầng, thì, mặc dù mù, con mắt trí tuệ nhìn khắp nơi; nhưng không có trí tuệ tâm trí nghèo nàn và không chân thành; những thứ như vậy không thể phù hợp với người đã rời bỏ nhà của mình.
"Vì vậy hãy để người được giác ngộ ghi nhớ kỹ rằng những thứ sai lầm và không có kết quả không phù hợp với ông ta, và hãy để ông ta phấn đấu với tâm trí duy nhất cho niềm vui thuần khiết đó chỉ có thể được tìm thấy trong sự nghỉ ngơi và yên tĩnh hoàn hảo.
"Trên tất cả đừng bất cẩn, vì sự bất cẩn là kẻ thù chính của đức hạnh; nếu một người tránh được lỗi lầm này, người ấy có thể được sinh ra nơi Sakra-râga ngự trị. Kẻ nào nhường bước cho sự bất cẩn của tâm trí phải có số phận của mình nơi Asuras ngự trị. Như vậy ta đã thực hiện nhiệm vụ của mình, nhiệm vụ phù hợp của mình, trong việc đặt ra con đường yên tĩnh, bằng chứng của tình yêu. Về phần các ngươi hãy siêng năng! với mục đích đức hạnh hãy thực hành tốt các quy tắc này, trong sự cô độc yên tĩnh của hoang mạc ẩn dật hãy nuôi dưỡng và trân trọng một trái tim bình tĩnh và hòa bình. Hãy gắng sức hết mức, đừng dành chỗ cho sự lười biếng, bởi vì như trong các vấn đề thế gian khi bác sĩ cẩn trọng kê đơn thuốc phù hợp cho căn bệnh ông ta đã phát hiện, nếu người bệnh bỏ bê việc sử dụng nó, đây không thể là lỗi của bác sĩ, vì vậy ta đã nói với các ngươi sự thật, và đặt trước các ngươi con đường bằng phẳng và duy nhất này. Nghe lời ta mà không cẩn thận vâng lời, đây không phải là lỗi của người nói; nếu có bất cứ điều gì không được hiểu rõ ràng trong các nguyên tắc của 'bốn chân lý', các ngươi nay có thể hỏi ta, một cách tự do; đừng để những suy nghĩ bên trong của các ngươi bị che giấu lâu hơn." Đấng thế tôn trong lòng thương xót đã hướng dẫn họ như vậy, toàn bộ hội chúng vẫn giữ im lặng.
Sau đó Anuruddha, quan sát thấy đại hội chúng vẫn im lặng và không bày tỏ nghi ngờ nào, với đôi tay chắp lại đã nói với đức Phật:
"Mặt trăng có thể ấm, tia sáng mặt trời có thể lạnh, không khí có thể đứng yên, bản chất của trái đất có thể di động; bốn điều này, mặc dù chưa từng nghe nói đến trên thế giới, có thể xảy ra; nhưng hội chúng này không bao giờ có thể nghi ngờ về các nguyên tắc đau khổ, tích lũy, hủy diệt, và những chân lý không thể tranh cãi, như được đấng thế tôn tuyên bố. Nhưng bởi vì đấng thế tôn sắp chết, tất cả chúng con đều có đau khổ; và chúng con không thể nâng cao suy nghĩ của mình lên chủ đề cao cả của sự thuyết pháp của đấng thế tôn. Có lẽ một số đệ tử mới, những người có cảm xúc vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi những ảnh hưởng khác có thể nghi ngờ; nhưng chúng con, những người nay đã nghe bài thuyết pháp dịu dàng, đau buồn này, đã hoàn toàn giải thoát bản thân khỏi sự nghi ngờ. Đã vượt qua biển sinh tử, không có dục vọng, không có gì để tìm kiếm, chúng con chỉ biết chúng con yêu thương bao nhiêu, và, đau buồn, hỏi tại sao Phật chết nhanh như vậy?"
Đức Phật nhìn Anuruddha, nhận thấy những lời của ông đầy cay đắng, một lần nữa với trái tim yêu thương, xoa dịu ông, đáp:
"Ban đầu mọi thứ đều cố định, cuối cùng lại chia tách; những sự kết hợp khác nhau gây ra các chất khác, vì không có nguyên tắc đồng nhất và không đổi trong tự nhiên. Nhưng khi tất cả các mục đích chung được trả lời, thì hỗn loạn và sáng tạo sẽ làm gì! các vị thần và con người giống nhau cần được cứu, tất cả sẽ được cứu hoàn toàn! Vậy thì các ngươi! những tín đồ của ta, những người biết quá rõ giáo pháp hoàn hảo, hãy nhớ! kết thúc phải đến; đừng nhường bước một lần nữa cho sự đau buồn!
"Hãy sử dụng siêng năng các phương tiện được ấn định; nhắm tới việc đến ngôi nhà nơi sự chia lìa không thể đến; ta đã thắp lên ngọn đèn trí tuệ, những tia sáng của nó một mình có thể xua tan bóng tối bao phủ thế giới. Thế giới không phải là vĩnh viễn cố định! Do đó các ngươi nên vui mừng! như khi một người bạn, bị đau khổ nặng nề, bệnh tật của anh ta được chữa lành, thoát khỏi đau đớn. Bởi vì ta đã từ bỏ cái bình đau đớn này, ta đã chặn dòng chảy biển sinh tử, tự do mãi mãi bây giờ, khỏi đau đớn! vì điều này các ngươi nên hoan hỉ với niềm vui! Nay hãy tự bảo vệ mình đúng cách, đừng có sự lười biếng! những gì tồn tại sẽ quay trở lại hư không! và nay ta chết. Từ thời điểm này trở đi lời nói của ta đã xong, đây là sự chỉ dẫn cuối cùng của ta."
Sau đó bước vào Samâdhi của Dhyâna đầu tiên, ngài đã đi liên tiếp qua tất cả chín trong một trật tự trực tiếp; sau đó theo chiều ngược lại ngài đã quay trở lại khắp nơi và bước vào cái đầu tiên, và sau đó từ cái đầu tiên ngài tự nâng mình lên và bước vào cái thứ tư. Rời khỏi trạng thái Samâdhi, linh hồn ngài không có nơi nghỉ ngơi, lập tức ngài đạt đến Niết-bàn. Và sau đó, khi Phật chết, trái đất vĩ đại chấn động khắp nơi. Trong không gian, trên mọi bàn tay, có lửa như mưa, không có nhiên liệu, tự tiêu thụ. Và như vậy từ trái đất những ngọn lửa lớn nổi lên từ mọi phía.
Như vậy lên đến những dinh thự thiên giới lửa bùng lên; tiếng sấm chớp rung chuyển trời đất, lăn dọc theo các ngọn núi và các thung lũng, giống như khi các vị thần và Asuras chiến đấu với tiếng trống và xung đột lẫn nhau. Một cơn gió bão từ bốn phía của trái đất nổi lên—trong khi từ các vách đá và đồi núi, bụi và tro rơi như mưa. Mặt trời và mặt trăng rút lại sự tỏa sáng của chúng; những dòng suối hòa bình ở mọi phía bị lũ lụt cuốn trôi; những khu rừng cứng cáp rung chuyển như lá dương, trong khi hoa và lá rụng trái mùa xung quanh, như mưa rải rác. Những con rồng bay, mang trên những đám mây đen, khóc những giọt nước mắt của chúng; bốn vị vua và những người liên quan của họ, bị lay động bởi lòng thương xót, đã quên đi những công việc từ thiện của họ. Những vị thần thuần khiết đã đến trái đất từ thiên giới, dừng lại giữa không trung họ nhìn vào cảnh tượng thay đổi, không đau buồn, không vui mừng. Nhưng họ vẫn thở dài nghĩ đến thế giới, không quan tâm đến người thầy thiêng liêng của mình, vội vã đến sự hủy diệt. Những tinh linh thiên giới tám tầng, ở mọi phía lấp đầy không gian: buồn bã trong tim và đau buồn, họ rải hoa như những lễ vật. Chỉ có Mâra-râga vui mừng, và đánh lên những âm thanh âm nhạc trong sự hân hoan của hắn. Trong khi Gambudvipa mất đi vinh quang của nó, dường như đau buồn như khi những đỉnh núi ngã xuống trái đất, hoặc giống như con voi lớn bị cướp mất ngà, hoặc giống như con bò chúa bị làm hỏng sừng; hoặc thiên giới không có mặt trời và mặt trăng, hoặc như hoa huệ bị mưa đá đánh đập; như vậy thế giới đã mất mát khi đức Phật chết!
Vào thời điểm này có một Devaputra, cưỡi trên cung điện thiên nga trắng ngàn của mình ở giữa không gian, người đã nhìn thấy sự Parinirvâna của Phật. Người này, vì lợi ích chung của hội chúng Deva, đã vang lên rộng rãi những câu thơ này về sự vô thường:
"Vô thường là bản chất của mọi sự vật, sinh ra nhanh chóng, chúng chết nhanh chóng. Với sự sinh ra đến sự ồ ạt của đau khổ, chỉ trong Niết-bàn mới có niềm vui. Nhiên liệu tích lũy được chất đống bởi sức mạnh của nghiệp, đây là ngọn lửa của trí tuệ chỉ có thể tiêu thụ. Mặc dù danh tiếng của những hành động của chúng ta vươn tới thiên giới như khói, nhưng theo thời gian những cơn mưa đổ xuống sẽ dập tắt tất cả, như ngọn lửa bùng phát vào cuối kalpa được dập tắt bởi sự phán xét của nước."
Một lần nữa có một Brahma-Rishi-deva, giống như một Rishi cao quý nhất, sống trên thiên giới, sở hữu hạnh phúc vượt trội, không có sự vấy bẩn trong sự sung sướng của mình, người đã thở dài khen ngợi sự Niết-bàn của Tathâgata, với tâm trí cố định trong sự trừu tượng khi ông nói:
"Nhìn qua tất cả các điều kiện của cuộc sống, từ đầu đến cuối không có gì thoát khỏi sự hủy diệt. Nhưng vị tiên tri vô song sống trên thế giới, hiểu biết kỹ lưỡng về chân lý cao nhất, người có trí tuệ nắm bắt những gì vượt ra ngoài tầm hiểu biết của thế giới, chính ngài là người có thể cứu những người sống trên thế giới. Chính ngài là người có thể cung cấp sự thoát khỏi lâu dài khỏi sức mạnh hủy diệt của sự vô thường. Nhưng, than ôi! khắp thế giới rộng lớn, tất cả những gì đang sống đều chìm đắm trong sự không tin."
Vào thời điểm này Anuruddha, "không bị dừng lại" bởi thế giới, "không bị dừng lại" khỏi việc được giải thoát, dòng chảy sinh tử vĩnh viễn "bị dừng lại", thở dài khen ngợi sự Niết-bàn của Tathâgata:
"Tất cả sinh vật sống hoàn toàn mù quáng và tối tăm! khối lượng hành động tất cả diệt vong, giống như đống mây thoáng qua! Nổi lên nhanh chóng và diệt vong nhanh chóng! người khôn ngoan không giữ lấy nơi ẩn náu như vậy, vì chiếc chùy kim cương của sự bất định có thể lật đổ ngọn núi của ẩn sĩ Rishi. Thật đáng khinh và yếu đuối biết bao thế giới! bị kết án diệt vong, không có sức mạnh! Vô thường, như con sư tử hung dữ, thậm chí có thể làm hỏng Nâga-voi-đại-Rishi. Chỉ có bức màn kim cương của Tathâgata mới có thể áp đảo sự bất định! Hơn nữa những người chưa thoát khỏi dục vọng, sợ hãi và kinh hãi sức mạnh của nó biết bao? Từ sáu hạt giống mọc lên một chồi, một loại nước từ mưa, nguồn gốc của bốn điểm còn xa vời: năm loại trái cây từ hai 'Koo'—ba thời kỳ, quá khứ, hiện tại, tương lai, chỉ là một về bản chất; Muni-đại-voi nhổ lên cái cây đau khổ, và ngài vẫn không thể tránh khỏi sức mạnh của sự vô thường. Bởi vì giống như con chim có mào thích thú trong hồ để bắt con rắn độc, nhưng khi từ sự khô hạn đột ngột nó bị bỏ lại trong hồ khô, nó chết; hoặc như con ngựa phi nước đại tiến lên không sợ hãi vào trận chiến, nhưng khi cuộc chiến đã qua quay trở lại bị chế ngự và yên tĩnh; hoặc như ngọn lửa cuồng nộ cháy với nhiên liệu, nhưng khi nhiên liệu hết, hết hạn; thì cũng như vậy với Tathâgata, công việc của ngài hoàn thành ngài quay trở lại để tìm sự ẩn náu của mình trong Niết-bàn: giống như ánh sáng của mặt trăng rạng rỡ tỏa khắp nơi ánh sáng của nó và xua tan bóng tối, tất cả các sinh vật biết ơn vì ánh sáng của nó, nó biến mất bị che giấu bởi Sumeru; trường hợp như vậy với Tathâgata, sự sáng suốt của trí tuệ của ngài làm sáng tỏ bóng tối u ám, và vì lợi ích của tất cả những gì đang sống xua tan nó, khi đột nhiên nó biến mất sau ngọn núi Niết-bàn. Sự lộng lẫy của danh tiếng của ngài khắp thế giới lan tỏa, đã xua tan mọi sự tối tăm, nhưng giống như dòng suối luôn chảy, nó không nghỉ ngơi với chúng ta; người đánh xe lẫy lừng với bảy con ngựa phi nước đại của mình bay qua đội quân và biến mất.
"Sûrya-deva sáng rực rỡ, bước vào hang động Yen-tsz', đã, với mặt trăng, bị bao vây với năm rào cản; 'tất cả mọi thứ đang sống', bị tước đoạt ánh sáng, dâng lễ vật của họ lên thiên giới; nhưng từ sự hy sinh của họ không có gì ngoài khói đen bốc lên; vì vậy với Tathâgata, vinh quang của ngài bị che giấu, thế giới đã mất ánh sáng. Hiếm có là sự mong đợi của tình yêu biết ơn lấp đầy trái tim của tất cả những gì đang sống; tình yêu đó, đạt đến giới hạn đầy đủ của nó, rồi bị bỏ lại để diệt vong! Các sợi dây của đau khổ tất cả bị loại bỏ, chúng ta đã tìm thấy con đường chân thật và duy nhất; nhưng bây giờ ngài rời bỏ mạng lưới rối rắm của cuộc sống, và bước vào nơi yên tĩnh! Linh hồn của ngài leo qua không gian, ngài rời bỏ cái bình mang đau khổ của thân thể mình! bóng tối của sự nghi ngờ và bóng tối lớn lao tất cả bị xua tan, bởi những tia sáng rực rỡ của trí tuệ! Đất trần thế của bụi đau khổ trí tuệ của ngài thanh lọc! không còn, không còn, ngài trở lại đây! vĩnh viễn đi đến nơi nghỉ ngơi!
"Sức mạnh của sinh và tử bị tiêu diệt, thế giới được hướng dẫn trong giáo lý cao nhất! ngài ra lệnh cho thế giới vui mừng trong kiến thức về giáo pháp của mình, và mang lại cho tất cả lợi ích của trí tuệ! Mang lại sự nghỉ ngơi hoàn toàn cho thế giới, những dòng suối đức hạnh tuôn chảy! danh tiếng của ngài được biết khắp thế giới, vẫn tỏa sáng với sự lộng lẫy tăng lên! Lòng thương xót và tình yêu của ngài lớn lao biết bao đối với những người chống lại các yêu cầu của ngài, không vui mừng trong sự thất bại của họ cũng không hân hoan trong sự thành công của chính mình. Kiểm soát một cách lẫy lừng cảm xúc của mình, tất cả các giác quan của ngài được giác ngộ hoàn toàn, trái tim ngài quan sát các sự kiện một cách vô tư, không bị ô uế bởi sáu đối tượng của giác quan! Vươn tới cái chưa từng đạt được trước đây! đạt được cái mà con người chưa đạt được! với nước mà ngài cung cấp lấp đầy mọi tâm hồn khát khao! Trao tặng cái chưa từng được trao, và cung cấp một phần thưởng không hy vọng! thân thể hòa bình, được đánh dấu tốt của ngài, hiểu rõ hoàn toàn suy nghĩ của tất cả.
"Không lay chuyển nhiều bởi yêu hay ghét! chiến thắng tất cả kẻ thù bằng sức mạnh của tình yêu của ngài! vị bác sĩ chào đón cho tất cả các căn bệnh, người tiêu diệt duy nhất của sự vô thường! Tất cả sinh vật sống vui mừng trong tôn giáo, được thỏa mãn hoàn toàn! đạt được tất cả những gì họ cần, mọi mong muốn của họ được thỏa mãn! Bậc thầy vĩ đại của trí tuệ thánh thiện một khi đã đi không trở lại! giống như ngọn lửa tắt vì thiếu nhiên liệu! Tuyên bố tám quy tắc không bị vấy bẩn; chiến thắng năm giác quan, khó để sáng tác! với ba sức mạnh của tầm nhìn nhìn thấy ba viên ngọc quý; loại bỏ ba tên cướp (tức là dục vọng, giận dữ, ngu dốt); hoàn thiện ba cấp độ của một cuộc sống thánh thiện, che giấu cái một (chính ngài) và đạt được cái một thánh thiện—nhảy qua bảy 'bodhyangas' và đạt được giấc ngủ dài; kết thúc của tất cả, con đường hòa bình, yên tĩnh; giải thưởng cao nhất của các nhà hiền triết và các thánh!
"Đã tự mình chặt đứt các rào cản của đau khổ, nay ngài có thể cứu các tín đồ của mình, và cung cấp thuốc bất tử cho tất cả những ai bị khô khát! Được trang bị bộ giáp nặng nề của sự kiên nhẫn, ngài đã chiến thắng tất cả kẻ thù! bằng những nguyên tắc tinh tế của giáo pháp xuất sắc của ngài để thỏa mãn mọi trái tim. Gieo một hạt giống thiêng liêng vào trái tim của những người thực hành đức hạnh; vô tư hướng dẫn và không vứt bỏ những người đúng hay không đúng trong quan điểm của họ! Xoay bánh xe của giáo pháp cao nhất! được tiếp nhận với niềm vui khắp thế giới bởi những người đã trong các điều kiện trước đây cấy vào chính họ tình yêu đối với tôn giáo, tất cả những người này được cứu bởi sự thuyết giáo của ngài! Đi ra giữa con người chuyển hóa những người chưa được chuyển hóa; những người chưa thấy chân lý, khiến họ thấy chân lý! Tất cả những người thực hành một phương pháp tôn giáo sai lầm, cung cấp cho họ những nguyên tắc sâu sắc về tôn giáo của ngài! thuyết giảng các giáo lý về sinh và tử và vô thường; tuyên bố rằng không có thầy dẫn đường thì không thể có hạnh phúc! Dựng lên tiêu chuẩn danh tiếng vĩ đại của mình, chiến thắng và tiêu diệt quân đội của Mâra! tiến đến điểm thờ ơ với niềm vui hay nỗi đau, không quan tâm đến cuộc sống, chỉ mong muốn sự nghỉ ngơi! Khiến những người chưa được chuyển hóa đạt được sự chuyển hóa! những người chưa được cứu được cứu! những người chưa nghỉ ngơi tìm thấy sự nghỉ ngơi! những người chưa được giác ngộ được giác ngộ!
"Như vậy Muni dạy con đường nghỉ ngơi cho sự hướng dẫn của tất cả sinh vật sống! than ôi! rằng bất kỳ ai vi phạm con đường thánh thiện nên thực hành những công việc không thuần khiết. Giống như vào cuối kalpa vĩ đại, những người nắm giữ giáo pháp người chết, khi âm thanh lăn của đám mây sấm sét bí ẩn chia cắt các khu rừng, trên những người này sẽ rơi xuống mưa bất tử. Con voi nhỏ phá vỡ khu rừng đầy gai, và bằng cách trân trọng nó chúng ta biết rằng nó có thể mang lại lợi ích cho con người; nhưng đám mây loại bỏ nỗi đau của tuổi già voi, điều này không ai có thể chịu đựng. Ngài bằng cách tiêu diệt các hệ thống tôn giáo đã hoàn thiện hệ thống của mình, trong việc cứu thế giới và vẫn cứu! ngài đã tiêu diệt sự dạy dỗ của tà giáo, để đạt được phương thức học thuyết độc lập của mình.
"Và nay ngài bước vào nơi yên tĩnh vĩ đại! không còn thế giới có người bảo vệ hay đấng cứu thế! đội quân lớn của Mâra-râga, đánh thức chiến binh của họ, làm rung chuyển trái đất vĩ đại, mong muốn làm hại Muni được tôn kính: nhưng họ không thể di chuyển ngài, người mà trong một khoảnh khắc nay Mâra 'vô thường' tiêu diệt. Những người cư ngụ thiên giới ở khắp mọi nơi tụ tập như một đám mây! họ lấp đầy không gian thiên giới, sợ hãi sinh tử bất tận! trái tim họ đầy đau buồn và kinh hãi! Đôi mắt Deva của ngài nhìn rõ, không có giới hạn của gần hay xa, kết quả của các công việc được phân biệt khắp nơi, như một hình ảnh được cảm nhận trong gương! Đôi tai Deva của ngài hoàn hảo và phân biệt khắp nơi, nghe thấy tất cả, mặc dù xa xôi, leo qua không gian ngài dạy tất cả các Deva, vượt qua phương pháp chuyển hóa con người của ngài! Ngài phân chia thân thể mình vẫn là một về bản chất, băng qua nước như thể nó không yếu (để chịu đựng)! nhớ tất cả các lần sinh trước của mình, qua vô số kalpas không gì bị lãng quên! Các giác quan của ngài lang thang qua các lĩnh vực của giác quan, tất cả những điều này được ghi nhớ rõ ràng; biết trí tuệ học được trong mọi trạng thái của tâm trí, tất cả những điều này được hiểu hoàn hảo! Bằng sự phân biệt tâm linh và trí tuệ bí ẩn thuần khiết khảo sát tất cả mọi thứ một cách bình đẳng! mọi dấu vết của sự không hoàn hảo bị loại bỏ! vì vậy ngài đã hoàn thành tất cả những gì ngài phải làm. Bằng trí tuệ từ chối các lĩnh vực cuộc sống khác, trí tuệ của ngài nay hoàn thiện hoàn toàn, nhìn kìa! ngài chết! hãy để thế giới, cứng và không nhượng bộ, vẫn, nhìn thấy nó, dịu lại!
"Tất cả sinh vật sống mặc dù cùn trong giác quan, nhìn thấy ngài, nhận được sự giác ngộ của trí tuệ! những việc làm xấu xa bất tận của họ từ lâu, khi họ nhìn thấy, đều bị hủy bỏ và thanh lọc hoàn toàn! Trong một khoảnh khắc đi mất! ai sẽ lại thể hiện những phẩm chất như ngài? không có đấng cứu thế bây giờ trên toàn thế giới—hy vọng của chúng ta bị cắt đứt, hơi thở của chúng ta bị dừng lại và mất đi! Ai bây giờ sẽ cho chúng ta cuộc sống một lần nữa với nước mát của giáo pháp của ngài? công việc vĩ đại của chính ngài được hoàn thành, lòng từ bi vĩ đại của ngài nay đã ngừng làm việc lâu dài: đã ngừng hoặc dừng lại lâu dài! Thế giới bị mắc bẫy trong những sự ngu ngốc, ai sẽ tiêu diệt tấm lưới? ai sẽ, bằng sự thuyết giảng của mình, khiến dòng sông sinh tử quay trở lại? Ai sẽ tuyên bố con đường nghỉ ngơi để hướng dẫn trái tim của tất cả những gì đang sống, bị lừa dối bởi sự ngu dốt? Ai sẽ chỉ ra nơi yên tĩnh, hoặc ai làm cho biết một giáo pháp chân thật duy nhất?
"Tất cả xác thịt chịu đau khổ lớn lao, ai sẽ cứu, như một người cha yêu thương? Giống như con ngựa đổi chủ mất hết sự duyên dáng, khi anh ta quên những lời hướng dẫn của mình! như một vị vua không có vương quốc, thế giới không có Phật! như một đệ tử không còn sức mạnh của phép biện chứng, hoặc như bác sĩ không có trí tuệ, như những người có vua mất dấu hiệu vương quyền, vì vậy, Phật chết, thế giới đã mất vinh quang của nó! những con ngựa dịu dàng bị bỏ lại mà không có người đánh xe, con thuyền không có người lái! Ba sư đoàn của một đội quân bị bỏ lại mà không có tướng quân! người lái buôn không có người dẫn đường! người đau khổ và bệnh tật không có bác sĩ! một vị vua thánh thiện không có bảy phù hiệu của mình. Những vì sao không có mặt trăng! những năm tháng yêu thương không có sức mạnh của cuộc sống! như vậy là thế giới bây giờ khi Phật, bậc thầy vĩ đại, chết!"
Như vậy Arhat nói, tất cả đã xong những gì cần làm, tất cả những sự không hoàn hảo được loại bỏ hoàn toàn, biết được sự đền đáp của lòng biết ơn, ông biết ơn vì điều đó. Như vậy suy nghĩ về tình yêu của thầy mình ông đã nói! đặt ra nỗi đau khổ lớn lao của thế giới; trong khi những người đó, chưa thoát khỏi sức mạnh của đam mê, khóc với nhiều nước mắt, không thể kiểm soát bản thân. Tuy nhiên, ngay cả những người đã gạt bỏ mọi lỗi lầm, thở dài khi họ nghĩ về nỗi đau của sinh tử. Và bây giờ người Malla nghe tin Phật đã đạt Niết-bàn, với tiếng khóc bối rối, khóc bi thiết, bị lay động nhiều, như khi một đàn diệc gặp con diều hâu. Trong một cơ thể bây giờ họ đến hai cây, và khi họ nhìn vào Tathâgata đã chết, đã bước vào giấc ngủ dài của ngài, những đặc điểm đó không bao giờ trở lại ý thức, họ đấm vào ngực mình và thở dài lên trời; như khi một con sư tử bắt lấy một con bê, cả đàn lao vào với những âm thanh lẫn lộn.
Ở giữa có một người Malla, tâm trí anh ta say đắm giáo pháp ngay chính, người đã nhìn với sự kiên định vào vị vua giáo pháp thánh thiện, nay bước vào sự bình tĩnh vĩ đại, và nói: "Thế giới ở khắp mọi nơi đều đang ngủ, khi Phật đặt ra giáo pháp của mình khiến nó thức dậy; nhưng nay ngài đã bước vào sự bình tĩnh vĩ đại, và tất cả được hoàn thành trong một giấc ngủ không bao giờ kết thúc. Vì lợi ích của con người ngài đã dựng lên tiêu chuẩn giáo pháp của mình, và nay, trong một khoảnh khắc, nó đã sụp đổ; mặt trời của trí tuệ Tathâgata lan tỏa hào quang của sự 'thức tỉnh vĩ đại' của nó, ngày càng tăng thêm vinh quang, lan tỏa khắp nơi hàng ngàn tia kiến thức cao nhất, phân tán và tiêu diệt mọi bóng tối của trái đất, tại sao bóng tối lớn lao lại quay trở lại? Trí tuệ vô song của ngài làm sáng tỏ ba thế giới, mang lại đôi mắt để cả thế giới có thể nhìn thấy, nay đột nhiên thế giới lại mù quáng một lần nữa, bối rối, không biết con đường; trong một khoảnh khắc cây cầu của chân lý đã sụp đổ nối dòng sông sinh tử, dòng lũ cuộn trào của dục vọng và giận dữ và nghi ngờ, và tất cả xác thịt bị nhấn chìm trong đó, vĩnh viễn mất mát."
Như vậy tất cả đội quân Malla đó khóc bi thiết và than vãn; trong khi một số che giấu nỗi đau của họ mà không nói một lời; những người khác ngã xuống trái đất; những người khác đứng im lặng, chìm đắm trong thiền định; những người khác, với trái tim buồn bã, rên rỉ sâu sắc. Sau đó trên một chiếc giường bằng vàng và bạc được trang trí bằng đá quý, được trang trí phong phú với hoa và hương thơm, họ đặt thân thể của Tathâgata; một tán lọng có đính ngọc họ dựng lên phía trên, và xung quanh nó là cờ và dây cờ và biểu ngữ thêu; sau đó sử dụng đủ loại khiêu vũ và âm nhạc, các lãnh chúa và quý bà của người Malla theo dọc theo con đường trình bày lễ vật, trong khi tất cả các Devas rải hương thơm và hoa, và nâng cao âm thanh của trống và âm nhạc trên thiên giới. Như vậy con người và Devas chia sẻ một nỗi đau chung, tiếng khóc của họ đoàn kết khi họ đau buồn cùng nhau. Bước vào thành phố, ở đó đàn ông và phụ nữ, già và trẻ, hoàn thành các lễ vật tôn giáo của họ. Rời khỏi thành phố, sau đó, và đi qua cổng Lung-tsiang, và băng qua sông Hiranyavati, họ sửa chữa đến nơi các vị Phật trước đây, sau khi chết, đã có Kaityas được dựng lên cho họ. Ở đó thu thập gỗ đàn hương đầu bò và mọi loại gỗ thơm nổi tiếng, họ đặt toàn bộ phía trên thân thể của Phật, tưới các loại dầu thơm lên giàn hỏa thiêu; sau đó đặt lửa bên dưới để đốt nó, ba lần họ đi vòng quanh; nhưng vẫn không cháy. Vào thời điểm này vị Kâsyapa vĩ đại đã định cư tại Râgagriha, và biết Phật sắp chết đang đến đó với tất cả các tín đồ của mình; tâm trí thuần khiết của ông, bị lay động sâu sắc, mong muốn nhìn thấy thân thể của đấng thế tôn; và vì vậy, vì mong muốn chân thành đó của ông, ngọn lửa đã tắt và sẽ không cháy. Sau đó Kâsyapa và các tín đồ của ông đến, với tiếng thở dài bi thiết nhìn vào cảnh tượng và tôn trọng dưới chân thầy; và sau đó, lập tức, ngọn lửa bùng lên. Dập tắt ngọn lửa đau khổ bên trong; bên ngoài, ngọn lửa có ít sức mạnh để đốt cháy. Hoặc mặc dù nó đốt cháy lớp da và thịt bên ngoài, xương kim cương chân thật vẫn còn. Dầu thơm bị tiêu thụ, ngọn lửa giảm xuống, những khúc xương họ đặt bên trong một cái bình vàng; vì thế giới huyền bí không bị hủy hoại, cũng không thể những cái này, xương của Phật, diệt vong; kết quả của trí tuệ kim cương, khó di chuyển như Sumeru. Những thánh tích mà con chim vàng cánh lớn không thể loại bỏ hoặc thay đổi, họ đặt bên trong chiếc bình quý giá, để tồn tại cho đến khi thế giới trôi qua; và tuyệt vời! sức mạnh của con người có thể thực hiện các quy luật của Niết-bàn, danh tiếng lẫy lừng của một người lan rộng xa, được vang lên khắp vũ trụ; và khi các thời đại trôi qua, Niết-bàn dài, bởi những cái này, thánh tích thiêng liêng, tỏa sáng khắp thế giới ánh sáng vinh quang của nó, và làm sáng tỏ những nơi ở của cuộc sống. Ngài diệt vong trong một khoảnh khắc! nhưng những thánh tích này, được đặt bên trong chiếc bình, dấu hiệu không thể diệt vong của trí tuệ, có thể lật đổ ngọn núi đau khổ; thân thể của những nỗi đau khổ tích lũy tâm trí không thể diệt vong này có thể khiến nghỉ ngơi, và trục xuất mãi mãi tất cả những đau khổ của cuộc sống. Như vậy chất kim cương được xử lý tại nơi đốt. Và bây giờ những người Malla dũng cảm đó, vô song trên thế giới về sức mạnh, chế ngự mọi sự thù địch cá nhân, tìm kiếm sự thoát khỏi đau khổ trong nơi ẩn náu chân thật. Tìm thấy sự an ủi ngọt ngào trong tình yêu đoàn kết, họ quyết định gạt bỏ mọi ý nghĩ than phiền. Nhìn thấy cái chết của Tathâgata như vậy, họ kiểm soát trái tim đau buồn của mình, và với toàn bộ sức mạnh của đức hạnh nam giới gạt bỏ mọi ý nghĩ thờ ơ, họ phục tùng quy luật tự nhiên. Bị đè nén bởi những suy nghĩ về nỗi đau khổ đau đớn, họ bước vào thành phố như một vùng hoang dã bị bỏ hoang: giữ các thánh tích như vậy họ bước vào, trong khi từ mỗi đường phố đều được cung cấp quà tặng. Họ đặt các thánh tích sau đó lên một tòa tháp để con người và Devas tôn thờ.
Như vậy những người Malla đó đã dâng sự tôn trọng tôn giáo đối với các thánh tích, và sử dụng những bông hoa và hương thơm đắt tiền nhất cho hành động thờ phượng tối cao của họ. Sau đó các vị vua của bảy quốc gia, nghe tin Phật đã chết, đã gửi sứ giả đến người Malla yêu cầu chia sẻ các thánh tích thiêng liêng của Phật. Sau đó người Malla tôn trọng thân thể của Tathâgata, tin tưởng vào danh tiếng võ thuật của họ, hình thành một tâm trí kiêu ngạo: "Họ thà chia tay cuộc sống chính mình," họ nói, "hơn là với các thánh tích của Phật"—vì vậy những sứ giả đó quay trở lại từ sứ mệnh vô ích. Sau đó bảy vị vua, rất phẫn nộ, với một đội quân đông đảo như mây mưa, tiến đến Kusinagara; những người đi từ thành phố tràn ngập nỗi sợ hãi sớm quay trở lại và kể cho người Malla tất cả: rằng những người lính và kỵ binh của các quốc gia láng giềng đang đến, với voi và xe chiến, để bao vây thành phố Kusinagara. Những khu vườn, nằm bên ngoài thị trấn, các đài phun nước, hồ, hoa và cây ăn quả nay bị phá hủy bởi đội quân tiến lên, và tất cả những nơi nghỉ ngơi dễ chịu đều nằm trong đống đổ nát.
Người Malla, leo lên các tòa tháp thành phố, nhìn thấy những sự hỗ trợ lớn lao của cuộc sống bị phá hủy; họ sau đó chuẩn bị các khí cụ chiến tranh của mình để đè bẹp kẻ thù bên ngoài: balistas và máy bắn đá và "đuốc bay", để ném vào đội quân tiến lên. Sau đó bảy vị vua đã cố thủ xung quanh thành phố, mỗi đội quân tràn ngập lòng can đảm tăng lên; cánh chiến đấu của họ tỏa sáng trong sự sắp xếp như bảy tia vinh quang của mặt trời tỏa sáng; trống nặng lăn như sấm sét, hơi thở chiến tranh bùng lên như sương mây đầy đủ. Người Malla, rất tức giận, mở cổng ra lệnh bắt đầu cuộc chiến; những người già và phụ nữ có trái tim tin tưởng vào giáo pháp của Phật, với mối quan tâm sâu sắc thở ra lời thề của mình, "Ôi! mong rằng chiến thắng sẽ là một chiến thắng không đổ máu!" Những người có bạn bè đã sử dụng những lời khuyên lẫn nhau để không khuyến khích trong chính mình ham muốn tranh chấp.
Và bây giờ những chiến binh, mặc áo giáp, nắm lấy giáo của mình và vung kiếm 'giữa tiếng ồn bối rối và tiếng trống nặng đã tiến lên. Nhưng trước khi cuộc thi đấu bắt đầu, có một người Bà-la-môn tên là Drona, nổi tiếng về sự thâm nhập, được tôn vinh về sự khiêm tốn và thấp kém, người có trái tim yêu thương tìm thấy niềm vui trong tôn giáo. Người này đã nói với những vị vua đó và nói: "Liên quan đến sức mạnh vô song của thành phố kia, một người thôi cũng đủ cho sự bảo vệ của nó; huống chi khi với trái tim kiên định họ đoàn kết, các ngươi có thể chinh phục nó! Ban đầu sự tranh chấp lẫn nhau tạo ra sự hủy diệt, nay làm sao nó có thể dẫn đến vinh quang hay danh tiếng? Tiếng va chạm của kiếm và cuộc tấn công đẫm máu xong, 'chắc chắn một người phải chết! và do đó trong khi các ngươi nhắm tới việc chinh phục những người đó, cả hai bên sẽ chịu đựng trong cuộc chiến. Sau đó có nhiều cơ hội, nữa, của trận chiến: 'thật khó để đo lường sức mạnh bởi vẻ bề ngoài; người mạnh, thực sự, có thể chiến thắng người yếu, người yếu cũng có thể chiến thắng người mạnh; nhà vô địch mạnh mẽ có thể coi thường con rắn, nhưng làm sao anh ta sẽ thoát khỏi một cơ thể bị thương? có những người có bản chất nhẹ nhàng và mềm mại, dường như phù hợp cho công ty của phụ nữ hay trẻ em, nhưng khi được nhập ngũ vào các hàng ngũ, trở thành những người lính hoàn hảo. Như lửa khi nó được nuôi bằng dầu, mặc dù được coi là yếu, không bị dập tắt dễ dàng, vì vậy khi các ngươi nói rằng họ yếu, hãy cẩn thận với việc dựa quá nhiều vào sức mạnh của cơ thể; không gì có thể so sánh với sức mạnh của tôn giáo đúng đắn. Có một vị vua Gina trong thời cổ đại, tên là Kârandhama, sự hiện diện ngay thẳng duyên dáng của ông gây ra tình yêu trong những người khác đến nỗi ông có thể chiến thắng mọi sự thù địch; nhưng mặc dù ông cai trị thế giới và nổi tiếng cao, và giàu có và thịnh vượng, nhưng cuối cùng ông vẫn quay trở lại và tất cả đã mất! Vì vậy khi con bò đã uống đủ, nó cũng quay trở lại. Hãy sử dụng những nguyên tắc của sự chính nghĩa, sử dụng những phương tiện của thiện chí và tình yêu. Chinh phục kẻ thù của các ngươi bằng vũ lực, các ngươi làm tăng sự thù địch của hắn; chinh phục bằng tình yêu, và các ngươi sẽ không gặt hái nỗi đau sau đó. Cuộc tranh chấp hiện tại chỉ là một cơn khát máu, điều này không thể chịu đựng được! Nếu các ngươi mong muốn tôn vinh Phật, hãy theo ví dụ về sự kiên nhẫn và chịu đựng lâu dài của ngài!" Như vậy người Bà-la-môn này với sự tự tin tuyên bố chân lý; thấm nhuần những nguyên tắc cao nhất của hòa bình, ông nói với sự táo bạo và không nao núng.
Và bây giờ các vị vua đã nói với người Bà-la-môn như thế này: "Ngươi đã chọn một thời điểm phù hợp để tăng trưởng hạt giống trí tuệ: bản chất của tình bạn chân thật là sự phát biểu chân lý. Lực lượng lớn nhất của lý trí nằm ở sự phán xét ngay chính. Nhưng nay đến lượt hãy nghe những gì chúng tôi nói: Các quy tắc của các vị vua được khung để tránh việc sử dụng vũ lực khi lòng thù hận đã nảy sinh từ những ham muốn thấp kém, hoặc nếu không để tránh việc sử dụng bạo lực đột ngột trong các câu hỏi tầm thường nơi một vấn đề tầm thường nào đó bị đe dọa. Nhưng chúng tôi vì lợi ích của giáo pháp sắp chiến đấu. Có gì lạ đâu! Sự kiêu ngạo sưng phồng là một nguyên tắc cần được chống lại, vì nó dẫn đến sự lật đổ xã hội; không ngạc nhiên khi Phật đã rao giảng chống lại nó, dạy con người thực hành sự thấp kém và khiêm tốn. Vậy tại sao chúng tôi lại bị cấm trả sự tôn kính của mình đối với thánh tích thân thể của ngài? Vào thời cổ đại, một chúa tể của trái đất vĩ đại, Pih-shih-tsung và Nanda, vì lợi ích của một người phụ nữ xinh đẹp đã chiến đấu và tiêu diệt lẫn nhau; huống chi bây giờ, vì lợi ích của sự tôn kính tôn giáo đối với thầy của chúng tôi, thoát khỏi đam mê, đã nhập Niết-bàn, không quan tâm đến bản thân, hay cẩn trọng với cuộc sống của mình, chúng tôi nên tranh chấp và khẳng định quyền lợi của mình! Một vị vua trước đây, Kaurava, đã chiến đấu với một vị vua Pândava, và họ càng tăng sức mạnh thì họ càng đấu tranh, tất cả vì một lợi ích tạm thời; huống chi cho vị thầy không-tham lam của chúng tôi chúng tôi nên tranh chấp, tham lam để có được thánh tích sống của ngài! Con trai của Râma, nữa, Rishi, giận dữ với Vua Dasa-ratha, đã tiêu diệt đất nước của ông, giết người dân, vì sự giận dữ ông cảm thấy; huống chi cho thầy của chúng tôi, thoát khỏi sự giận dữ, chúng tôi nên keo kiệt với cuộc sống của mình! Râma, vì lợi ích của Sita, đã giết tất cả các tinh linh quỷ dữ; huống chi cho đấng chúa tể của chúng tôi, được nhận vào thiên giới, chúng tôi nên không hy sinh cuộc sống của mình! Hai con quỷ A-lai và Po-ku luôn bị lôi kéo vào sự tranh chấp; ở nơi đầu tiên, vì sự ngu ngốc và thiếu hiểu biết của chúng, gây ra sự hủy diệt rộng rãi giữa con người; huống chi cho vị thầy toàn trí của chúng tôi chúng tôi nên tiếc cuộc sống của mình! Vì vậy nếu từ những ví dụ này chúng tôi tìm thấy những người khác sẵn sàng chết vì không có nguyên tắc thực sự nào, làm sao chúng tôi vì thầy của các vị thần (Devas) và con người, được vũ trụ tôn kính, có thể tiết kiệm cơ thể hoặc tiếc cuộc sống của mình, và không chân thành trong mong muốn dâng lễ vật của mình! Nay nếu ngươi mong muốn dừng sự tranh chấp, hãy đi và thay mặt chúng tôi yêu cầu bên trong thành phố rằng họ mở rộng các thánh tích, và như vậy khiến lời cầu nguyện của chúng tôi được thực hiện. Nhưng bởi vì những lời của ngươi là những lời đúng đắn, chúng tôi giữ sự giận dữ của mình một lúc; cũng như con rắn lớn, giận dữ, bởi sức mạnh của bùa chú được làm dịu lại."
Và bây giờ người Bà-la-môn, sau khi nhận được sự chỉ dẫn của các vị vua, bước vào thành phố, đi đến người Malla, và chào họ, nói những lời chân thật này: "Bên ngoài thành phố những người là vua giữa loài người nắm trong tay vũ khí võ thuật của họ, và với cơ thể mặc áo giáp nặng nề chờ đợi một cách háo hức để chiến đấu; vinh quang như tia nắng mặt trời, dựng đứng với cơn giận dữ như con sư tử bị đánh thức. Những người này đoàn kết, để lật đổ thành phố này. Nhưng trong khi họ tiến hành cuộc chiến tôn giáo này, họ sợ rằng họ có thể hành động không tôn giáo, và vì vậy họ đã cử tôi đến đây để nói những gì họ yêu cầu: 'Chúng tôi đến, không phải vì lợi ích của lãnh thổ, huống chi vì tiền bạc, cũng không phải vì bất kỳ cảm giác xấc xược nào, cũng không phải từ bất kỳ ý nghĩ thù hận nào; nhưng bởi vì chúng tôi tôn kính vị đại tiên nhân, chúng tôi đã đến vì lý do này. Các vị, những người quý tộc! biết rõ tâm trí chúng tôi! Tại sao lại có sự tranh chấp đau buồn như vậy! Các vị tôn kính những gì chúng tôi tôn kính, cả hai như nhau, thì chúng tôi là anh em liên quan đến tôn giáo. Chúng tôi cả hai với trái tim bình đẳng tôn kính các thánh tích tinh thần được để lại của đấng thế tôn. Keo kiệt trong việc tích trữ của cải, đây là một lỗi lầm vô lý; huống chi là keo kiệt tôn giáo, mà trong đó có rất ít kiến thức trên thế giới! Những người độc quyền và những người ích kỷ, nên thực hành luật lòng hiếu khách; nhưng nếu các vị không có các quy tắc danh dự như những điều này, thì hãy đóng cổng và tự bảo vệ mình.' Đây là nội dung của những lời, chúng có tốt hay xấu, được họ nói. Nhưng bây giờ đối với chính tôi và cảm xúc của riêng tôi, hãy để tôi thêm những lời chân thật và chân thành này:—Hãy để không có sự tranh chấp theo cách nào; lý trí nên phục vụ cho hòa bình, đấng thế tôn khi sống trên thế giới luôn sử dụng sức mạnh của sự kiên nhẫn. Không vâng lời sự dạy dỗ thánh thiện của ngài, và vẫn dâng quà tặng cho ngài, là sự mâu thuẫn. Người thế gian, vì sự buông thả nào đó, của cải hay đất đai, tranh đấu và chiến đấu, nhưng những người tin vào giáo pháp ngay chính nên tuân theo một cách vâng lời cuộc sống của họ theo nó; tin tưởng và vẫn chứa chấp sự thù địch, đây là đối lập 'nguyên tắc tôn giáo' với 'hành vi.' Chính đức Phật khi nghỉ ngơi, và đầy yêu thương, mong muốn ban tặng sự nghỉ ngơi mà ngài tận hưởng cho tất cả mọi người. Tôn thờ với sự thờ phượng đấng từ bi vĩ đại, và vẫn gây ra sự hủy diệt rộng rãi, làm sao điều này có thể xảy ra? Chia các thánh tích, sau đó, để tất cả có thể tôn thờ chúng như nhau; tuân theo như vậy giáo pháp, danh tiếng của nó lan rộng, sau đó các nguyên tắc ngay chính sẽ được lan tỏa; nhưng nếu những người khác không đi một cách ngay chính, chúng ta nên bằng cách đối xử ngay chính để xoa dịu họ, theo cách này thể hiện lợi thế của tôn giáo, chúng ta khiến tôn giáo ở khắp mọi nơi bám rễ sâu và tồn tại. Phật đã nói với chúng ta rằng trong tất cả sự từ thiện 'từ thiện tôn giáo' là cao nhất; con người dễ dàng ban cho sự giàu có của mình trong từ thiện, nhưng khó khăn là sự từ thiện làm việc vì sự chính nghĩa."
Người Malla nghe những lời của người Bà-la-môn với sự xấu hổ bên trong nhìn vào nhau; và trả lời Brahmakârin như sau: "Chúng tôi cảm ơn ông nhiều vì đã định đến với chúng tôi, và vì lời khuyên thân thiện và tôn giáo của ông—nói rất tốt, và hợp lý. Lời của ông là những lời mà một Bà-la-môn nên sử dụng, phù hợp với tính cách thánh thiện của ông; những lời đầy sự hòa giải, chỉ ra con đường thích hợp; giống như một người phục hồi con ngựa đi lạc đưa nó trở lại bằng con đường mà nó đã mất. Chúng tôi sau đó nên áp dụng kế hoạch hòa giải như ông đã chỉ cho chúng tôi; nghe chân lý mà không vâng lời nó sẽ mang lại nỗi đau hối tiếc sau đó."
Sau đó họ mở các thánh tích của bậc thầy và chia thành tám phần bằng nhau. Chính họ tôn trọng một phần, bảy phần kia họ trao cho người Bà-la-môn; bảy vị vua sau khi chấp nhận những thứ này, vui mừng và đặt chúng lên đầu của họ; và như vậy cùng với chúng quay trở lại quốc gia của riêng họ, và dựng lên Dâgobas để thờ phượng phía trên chúng. Người Brahmakârin sau đó thỉnh cầu người Malla ban cho ông chiếc bình thánh tích như phần của ông, và từ bảy vị vua ông yêu cầu một mảnh thánh tích của họ, như một phần thứ tám. Lấy điều này, ông quay trở lại và dựng lên một Kaitya, mà vẫn được gọi là "Golden Pitcher Dâgoba." Sau đó những người Kusinagara thu thập tất cả tro của việc đốt, dựng lên phía trên chúng một Kaitya, và gọi nó là "Ashes Dâgoba." Tám Stûpas của tám vị vua, "Golden Pitcher" và "Ashes Stûpa."
Như vậy khắp Gambudvipa lần đầu tiên được dựng lên mười Dâgobas. Sau đó tất cả các lãnh chúa và quý bà của đất nước giữ những tán lọng thêu đá quý, dâng lễ vật của họ tại các ngôi đền khác nhau, trang trí chúng như bất kỳ ngọn núi vàng nào. Và như vậy với âm nhạc và khiêu vũ suốt ngày và đêm họ làm vui vẻ, và hát. Và bây giờ năm trăm vị Arhat, sau khi vĩnh viễn mất sự hiện diện của thầy mình, suy ngẫm rằng bây giờ không có cơ sở chắc chắn nào, đã quay trở lại ngọn núi Gridhrakûta; tập hợp trong hang động của Vua Sakra, họ thu thập ở đó Sûtra Pitaka; tất cả hội chúng đồng ý rằng tôn giả Ânanda nên nói, vì lợi ích của hội chúng, các bài thuyết giáo của Tathâgata từ đầu đến cuối: "Lớn và nhỏ, bất cứ điều gì ông đã nghe từ miệng của Muni quá cố."
Sau đó Ânanda trong hội chúng vĩ đại leo lên ngai sư tử, tuyên bố theo thứ tự những gì đấng thế tôn đã thuyết giảng, thốt ra những lời "Như vậy tôi đã nghe."
Toàn bộ hội chúng, đẫm lệ, bị lay động sâu sắc khi ông phát âm những từ "Tôi đã nghe"; và như vậy ông thông báo giáo pháp về thời gian, về địa điểm, về con người; khi ông nói, vì vậy nó được viết xuống từ đầu đến cuối, hoàn thành Sûtra Pitaka. Bằng sự chú ý siêng năng trong việc sử dụng phương tiện, thực hành trí tuệ, tất cả những Arhat này đạt Niết-bàn; những người nay có thể làm như vậy, hoặc sau này có thể, sẽ đạt Niết-bàn theo cùng một cách.
Vua Asoka sinh ra trên thế giới khi mạnh mẽ, gây ra nhiều đau khổ; khi yếu đuối, thì ông trục xuất đau khổ; như cây hoa Asoka, cai trị khắp Gambudvipa, trái tim ông vĩnh viễn chấm dứt đau khổ, khi được đưa đến đức tin hoàn toàn vào giáo pháp chân thật; vì vậy ông được gọi là "Vị vua giải thoát khỏi đau khổ." Một hậu duệ của gia đình Mayûra, nhận từ thiên giới một khuynh hướng ngay chính, ông cai trị một cách bình đẳng khắp thế giới; ông dựng lên khắp nơi các tòa tháp và ngôi đền, tên riêng của ông là "Asoka bạo lực", nay được gọi là "Asoka ngay chính."
Mở các Dâgobas được dựng lên bởi bảy vị vua đó để lấy Sarîras từ đó, ông lan tỏa chúng khắp nơi, và dựng lên trong một ngày tám mươi bốn ngàn tòa tháp; chỉ liên quan đến ngôi chùa thứ tám ở Râmagrama, nơi tinh linh Nâga bảo vệ, vị vua không thể có được những thánh tích đó; nhưng mặc dù ông không có được chúng, biết rằng chúng là những thánh tích được để lại về mặt tinh thần của Phật mà Nâga tôn thờ và ngưỡng mộ, đức tin của ông được tăng lên và khuynh hướng tôn trọng của ông. Mặc dù vị vua là người cai trị thế giới, nhưng ông đã có thể đạt được quả thánh đầu tiên; và như vậy khiến toàn bộ đế chế tôn trọng và tôn kính các ngôi đền của Tathâgata.
Trong quá khứ và hiện tại, vì vậy đã có sự giải thoát cho tất cả. Tathâgata, khi ở trên thế giới; và nay thánh tích của ngài—sau Niết-bàn của ngài; những ai thờ phượng và tôn kính những thứ này, đạt được công đức bình đẳng; cũng như những người nâng cao bản thân bằng trí tuệ, và tôn kính các đức hạnh của Tathâgata, trân trọng tôn giáo, nuôi dưỡng tinh thần bố thí, họ cũng đạt được công đức lớn. Giáo pháp cao quý và xuất sắc của Phật nên nhận được sự tôn thờ của thế giới. Đi đến nơi bất diệt đó, những ai tin vào giáo pháp của ngài sẽ theo ngài đến đó; do đó hãy để tất cả Devas và con người, không có ngoại lệ, thờ phượng và tôn kính một đấng từ bi và yêu thương vĩ đại, người đã làm chủ hoàn toàn chân lý cao nhất, để cứu tất cả những gì đang sống. Ai nghe về ngài, mà không khao khát với tình yêu! Những nỗi đau của sinh, lão, bệnh, tử, những nỗi đau khổ bất tận của thế giới, vô số đau khổ của "mai sau", bị tất cả Devas sợ hãi, ngài đã loại bỏ tất cả những nỗi đau khổ tích lũy này; hãy nói, ai sẽ không tôn kính ngài? để thoát khỏi những niềm vui của cuộc sống sau này, đây là niềm vui chính của thế giới! Để thêm nỗi đau của những lần sinh khác, đây là nỗi đau tồi tệ nhất của thế giới! Phật, thoát khỏi nỗi đau của sự sinh, sẽ không có niềm vui của "mai sau"!
Và đã chỉ ra con đường cho cả thế giới, ai sẽ không tôn kính và ngưỡng mộ ngài? Hát những bài ca ngợi vị sư vĩ đại, và tuyên bố những hành động của ngài từ đầu đến cuối, không tìm kiếm bản thân hay vinh quang bản thân, không mong muốn danh tiếng cá nhân, mà tuân theo những gì các kinh thánh nói, để mang lại lợi ích cho thế giới, đã là mục tiêu của tôi.