Đại úy được đền bù một cách hậu hĩnh cho những phút giây khó chịu khi phải trò chuyện với người vợ của mình (và ông luôn cố gắng thu hẹp những phút giây ấy càng ít càng tốt), bằng những suy tưởng dễ chịu khi được ở một mình.

Những suy tưởng ấy hoàn toàn xoay quanh gia tài của ngài Allworthy. Trước hết, ông dành nhiều tâm trí để tính toán, trong khả năng tốt nhất có thể, giá trị chính xác của toàn bộ gia sản — những phép tính mà ông thường tìm cách sửa đổi theo hướng có lợi cho mình. Thứ hai và cũng là quan trọng nhất, ông tự khuây khỏa bằng những dự tính thay đổi nhà cửa, vườn tược, và vẽ ra vô số kế hoạch khác nhằm vừa cải thiện điền trang, vừa nâng tầm uy thế của dinh cơ. Vì mục đích này, ông đã vùi đầu vào việc nghiên cứu kiến trúc lẫn nghệ thuật làm vườn, đọc qua rất nhiều sách vở viết về cả hai lĩnh vực đó; quả thực, những môn khoa học này đã chiếm trọn thời gian và trở thành niềm vui duy nhất của ông. Cuối cùng, ông cũng hoàn thành một bản thiết kế tuyệt mỹ, và chúng tôi vô cùng tiếc nuối khi không thể trình bày nó cho bạn đọc, bởi tôi tin rằng ngay cả sự sa hoa của thời đại ngày nay cũng khó lòng sánh kịp. Quả thực, bản thiết kế ấy sở hữu một cách xuất sắc hai yếu tố cốt lõi vốn làm nên giá trị cho mọi công trình lớn lao và cao quý mang tính chất này; đó là nó đòi hỏi một khoản chi phí khổng lồ để thi công và một khoảng thời gian cực kỳ dài để đạt được bất kỳ hình thức hoàn thiện nào. Yếu tố đầu tiên sẽ được đáp ứng vô cùng hiệu quả nhờ khối tài sản kếch xù mà đại úy đinh ninh rằng ngài Allworthy đang sở hữu và bản thân ông chắc chắn sẽ được thừa hưởng; còn yếu tố thứ hai, nhờ vào nền tảng thể chất tráng kiện cùng độ tuổi của chính ông lúc bấy giờ — mới chỉ ở mức trung niên — đã xóa tan mọi lo ngại về việc ông không sống nổi để hoàn thành công trình.

Chẳng còn thiếu thứ gì để ông có thể lập tức tiến hành thi công bản thiết kế này, ngoại trừ cái chết của ngài Allworthy. Để tiên đoán sự kiện đó, ông đã áp dụng không ít kiến thức đại số của riêng mình, bên cạnh việc tậu về mọi cuốn sách hiện hành bàn về định giá nhân mạng, quyền thừa kế, v.v. Từ tất cả những điều ấy, ông tự thuyết phục bản thân rằng, cũng giống như việc ông có cơ hội chứng kiến điều đó xảy ra vào bất kỳ ngày nào, khả năng sự việc ấy diễn ra trong vòng vài năm tới còn cao hơn cả tỷ lệ năm ăn năm thua.

Nhưng vào một ngày nọ, khi đại úy đang chìm đắm trong những suy ngẫm sâu xa kiểu này, một tai nạn bất hạnh và kém may mắn nhất đã giáng xuống đầu ông. Sự cay nghiệt tột cùng của Nợ Vận quả thực chẳng thể bày ra điều gì tàn nhẫn hơn, vô duyên hơn, và hủy hoại hoàn toàn mọi kế hoạch của ông đến thế. Nói ngắn gọn, để không bắt bạn đọc phải chờ đợi lâu, đúng vào khoảnh khắc trái tim ông đang hoan hỉ với những suy tưởng về hạnh phúc sẽ đến tay mình nhờ cái chết của ngài Allworthy, thì chính bản thân ông — lại qua đời vì chứng đột quỵ.

Tai họa này giáng xuống viên đại úy một cách bất ngờ khi ông đang đi dạo một mình vào buổi tối, khiến chẳng có ai ở bên để cứu giúp, dẫu rằng nếu có sự trợ giúp đi chăng nữa thì liệu có thể cứu nổi mạng sống của ông hay không lại là một chuyện khác. Do đó, ông đành tự đo đạc cho mình một khoảnh khắc đất đai giờ đây đã vừa vặn cho mọi mục đích tương lai của ông, và ông nằm bất động trên mặt đất, một minh chứng hùng hồn (dù chẳng còn sự sống) cho tính chân thực trong nhận định của Horace:

Quan điểm ấy, tôi xin gửi gắm đến độc giả Anh ngữ như sau: “Các ngươi chuẩn bị những vật liệu xây dựng sang trọng nhất, trong khi thứ duy nhất cần đến chỉ là một chiếc cuốc và một cái xẻng; và các ngươi xây những ngôi nhà rộng năm trăm nhân một trăm bước chân, lại quên mất ngôi nhà sáu nhân hai bước.”