Thói quen của ông Allworthy là không bao giờ trừng phạt bất kỳ ai, thậm chí không bao giờ đuổi việc một người hầu, khi đang nổi giận. Do đó, ông quyết định hoãn việc tuyên án đối với Jones cho đến buổi chiều.

Cậu thanh niên tội nghiệp vẫn đến dự bữa trưa như thường lệ; nhưng lòng cậu nặng trĩu đến mức chẳng nuốt nổi thứ gì. Nỗi buồn của cậu lại càng thêm phần trầm trọng bởi những cái nhìn lạnh lùng của ông Allworthy; từ đó cậu suy đoán rằng ông Western đã phanh phui toàn bộ câu chuyện giữa cậu và Sophia. Thế nhưng, về phần câu chuyện của ông Blifil, cậu hoàn toàn không mảy may lo lắng; bởi vì phần lớn những điều ấy cậu hoàn toàn trong sạch, còn phần còn lại, tự bản thân cậu đã tha thứ và quên đi từ lâu, nên cậu chẳng mảy may nghi ngờ rằng phía bên kia còn nhớ đến.

Khi bữa ăn đã kết thúc và gia nhân đã lui đi, ông Allworthy bắt đầu cất lời quở trách. Ông đã có một bài thuyết dài kể tội những lỗi lầm mà Jones đã phạm phải, đặc biệt là những việc vừa mới bị phơi bày trong ngày hôm nay; và kết luận bằng cách bảo cậu rằng: “Trừ khi cậu có thể tự minh oan cho cáo buộc này, ta quyết định sẽ vĩnh viễn không bao giờ muốn nhìn thấy mặt cậu nữa.”

Jones tội nghiệp gặp vô vàn bất lợi trong việc tự bào chữa; quả thực, cậu còn chẳng rõ mình bị cáo buộc những gì. Bởi vì khi ông Allworthy kể lại chuyện say xỉn và v.v., trong lúc cậu ngã bệnh, vì sự e thẹn nên ông đã giấu nhẹm mọi chi tiết liên quan trực tiếp đến bản thân mình—vốn dĩ là phần cốt lõi của tội lỗi—nên Jones chẳng thể chối cãi được vào đâu. Hơn thế nữa, trái tim cậu lúc bấy giờ đã gần như tan nát; tinh thần suy sụp đến mức cậu chẳng thể thốt lên được lời nào để bênh vực cho mình; đành thừa nhận tất cả, và tựa như một kẻ tội đồ đang trong cơn tuyệt vọng, cậu phó mặc bản thân vào lòng thương hại; rồi kết luận rằng: “Dù con phải nhận mình có tội vì đã phạm nhiều điều dại dột và bất cẩn, con vẫn mong rằng bản thân chưa làm điều gì đáng phải chịu đựng thứ mà đối với con sẽ là hình phạt lớn nhất trên đời.”

Allworthy đáp lại rằng: “Ta đã tha thứ cho cậu quá nhiều lần rồi, bởi vì lòng trắc ẩn dành cho tuổi trẻ của cậu và với hy vọng cậu sẽ đổi tính đổi nết; nhưng giờ đây ta nhận ra cậu là một kẻ đốn mạt đã hỏng nát, một kẻ mà nếu ai còn dung túng và khích lệ thì sẽ là mang trọng tội. Hơn thế nữa,” ông Allworthy nói với cậu, “hành động táo tợn của cậu nhằm lén lút dắt tiểu thư đi đòi hỏi ta phải tự minh oan cho nhân phẩm của mình bằng cách trừng phạt cậu. Thiên hạ, những kẻ vốn đã chê trách sự ưu ái mà ta dành cho cậu, có lẽ sẽ nghĩ—ít ra là với một vài lý do mang vẻ hợp lý—rằng ta đang thông đồng với một hành động đê tiện và dã man nhường ấy; một hành động mà hẳn cậu phải biết là ta vô cùng căm ghét; và nếu cậu còn chút bận tâm nào đến sự an lòng và danh dự của ta, cũng như tình nghĩa giữa chúng ta, thì cậu sẽ chẳng bao giờ tơ tưởng đến chuyện thực hiện nó. Thật xấu hổ cho cậu, chàng trai trẻ! Quả thực chẳng có hình phạt nào tương xứng với tội ác của cậu, và ta khó lòng có thể tự cho rằng mình có lý khi ban phát cho cậu điều mà ta sắp sửa làm đây. Tuy nhiên, vì ta đã nuôi nấng cậu như đứa con ruột thịt của mình, ta sẽ không đẩy cậu ra đời trong cảnh tay trắng. Do đó, khi mở tờ giấy này ra, cậu sẽ tìm thấy một thứ có thể giúp cậu, nếu biết chăm chỉ, kiếm được một kế sinh nhai lương thiện; nhưng nếu cậu dùng nó vào những mục đích tồi tệ hơn, ta sẽ không thấy bản thân có nghĩa vụ phải chu cấp cho cậu thêm nữa, bởi ta đã quyết định từ ngày hôm nay trở đi sẽ không bao giờ giao du với cậu dưới bất kỳ hình thức nào. Ta không thể không nói rằng, chẳng có hành động nào trong cách cư xử của cậu khiến ta phẫn nộ hơn việc cậu đối xử tệ bạc với người thanh niên tốt bụng ấy (ý ông muốn nói đến Blifil), kẻ đã luôn đối xử với cậu bằng sự ân cần và lòng danh dự nhường nào.”

Những lời cuối cùng ấy quả là một viên thuốc đắng ngắt khó lòng nuốt trôi. Một dòng nước mắt bỗng trào ra khóe mi Jones, và mọi giác quan lẫn khả năng cất lời dường như đều đã rời bỏ cậu. Phải mất một lúc lâu cậu mới có thể tuân theo mệnh lệnh dứt khoát phải rời đi của ông Allworthy; và cuối cùng cậu cũng làm vậy, sau khi đã quỳ xuống hôn lên tay ông với một nỗi niềm thổn thức khó mà diễn tả cho xiết.

Người đọc hẳn là rất kém cỏi, nếu khi cân nhắc góc nhìn mà qua đó Jones hiện lên trước mắt ông Allworthy, lại đi trách cứ sự nghiêm khắc trong bản án của ông. Thế nhưng toàn bộ xóm giềng, hoặc vì sự kém cỏi ấy, hoặc do một động cơ nào đó tồi tệ hơn, lại lên án công lý và sự nghiêm khắc này như thể đó là một sự tàn nhẫn tột cùng. Thậm chí chính những kẻ từng chê trách người đàn ông nhân hậu ấy vì đã dành sự quan tâm và ân cần cho một đứa con hoang (con của chính ông, theo như đồn đại chung), giờ đây lại la ó phản đối chuyện ông đuổi chính cốt thịt của mình ra khỏi cửa. Đặc biệt, đám phụ nữ đồng lòng đứng về phía Jones, thêu dệt nên nhiều câu chuyện nhân sự kiện này hơn mức mà tôi có đủ chỗ để ghi lại trong chương này.

Có một điều không được phép bỏ sót, đó là trong những lời chê trách sự việc lần này, chẳng ai mảy may đả động đến số tiền nằm trong tờ giấy mà ông Allworthy trao cho Jones, vốn lên tới tận năm trăm bảng Anh; thế nhưng tất cả đều đinh ninh rằng cậu bị tống cổ ra đi trong cảnh tay trắng, và một số người còn quả quyết rằng cậu rời khỏi dinh cơ của người cha nhẫn tâm ấy trong tình trạng không mảnh vải che thân.