Lịch Sử Chú Bé Tom Jones

Lượt đọc: 1091 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1
— Lời Mở Đầu Cho Tác Phẩm, Hay Thực Đơn Của Bữa Tiệc.

❊ ❊ ❊

Một nhà văn nên tự coi mình không phải là một quý ông thết đãi một bữa tiệc tư gia hay từ thiện, mà đúng hơn là một chủ quán ăn bình dân, nơi mọi người đều được chào đón tương ứng với số tiền họ trả. Trong trường hợp đầu, ai cũng biết rằng người chủ tiệc dọn ra bất cứ món gì mình thích; và dẫu món ăn ấy có dở tệ đến đâu, hoàn toàn trái với khẩu vị của khách khứa, họ cũng không được phép phàn chê; trái lại, phép lịch sự buộc họ phải ngoài mặt tỏ ra tán thưởng và ca ngợi bất cứ thứ gì được dọn ra trước mặt. Ngược lại, hoàn cảnh của một chủ quán ăn lại khác hẳn. Những người trả tiền cho bữa ăn của mình sẽ khăng khăng đòi thỏa mãn vị giác, dù cho vị giác ấy có khó tính hay kỳ cục đến đâu; và nếu mọi thứ không vừa ý, họ sẽ đòi quyền chỉ trích, lăng mạ và nguyền rủa bữa ăn của mình mà chẳng gặp phải sự kìm kẹp nào.

Do đó, để tránh làm khách hàng phật lòng vì những sự thất vọng như vậy, những người chủ quán thật thà và có thiện chí thường dọn sẵn một thực đơn để mọi người có thể xem qua ngay khi bước chân vào quán; và nhờ đó, sau khi đã biết trước món ăn mình có thể trông đợi, họ có thể ở lại thưởng thức những gì được dọn sẵn, hoặc có thể rời đi đến một quán ăn khác phù hợp hơn với khẩu vị của mình.

Vì chúng ta không chê bai việc vay mượn sự thông thái hay minh triết từ bất kỳ ai có khả năng ban phát cho chúng ta, nên chúng ta cũng hạ mình học hỏi một chút từ những chủ quán ăn chân chất ấy, và sẽ không chỉ đặt một thực đơn chung cho toàn bộ bữa tiệc của mình, mà đồng thời cũng sẽ dọn ra cho độc giả những thực đơn riêng biệt cho từng món sẽ được dọn lên trong tập này và các tập tiếp theo.

Thế thì, món ăn mà chúng ta chuẩn bị ở đây không gì khác chính là Bản Chất Con Người. Tôi cũng không hề e sợ rằng người độc giả tinh tế của mình, dù có sành ăn đến đâu, sẽ giật mình, bắt bẻ hay phật lòng chỉ vì tôi mới nêu tên một món duy nhất. Con rùa — như vị nghị viên thành phố Bristol, kẻ sành sỏi về ăn uống, thừa biết qua bao năm kinh nghiệm — bên cạnh phần thịt mai và thịt yếm vô cùng thơm ngon, còn chứa đựng rất nhiều loại thực phẩm khác nhau; và độc giả uyên bác cũng thừa hiểu rằng trong bản chất con người, dù ở đây được quy tụ dưới một cái tên chung, lại ẩn chứa một sự phong phú đến kinh ngạc, đến mức một đầu bếp sẽ cạn kiệt tất cả các loài động thực phẩm trên thế giới này còn nhanh hơn là một nhà văn có thể khai thác hết một đề tài rộng lớn nhường ấy.

Một lời phản đối có lẽ sẽ xuất hiện từ phía những kẻ quá ư thanh tao, cho rằng món ăn này quá đổi bình thường và thấp kém; bởi vì còn đề tài nào khác nữa trong tất cả các tập tiểu thuyết, kịch nghệ và thơ ca ngập tràn trên các sạp sách? Rất nhiều món ăn tuyệt hảo có thể bị một kẻ sành ăn hắt hủi, nếu như việc tìm thấy thứ gì đó tương tự ở những con hẻm tồi tàn nhất dưới cùng một cái tên là đủ lý do để hắn khinh miệt chúng. Trên thực tế, bản chất chân thực cũng khó lòng tìm thấy được nơi các nhà văn, giống như giăm bông Bayonne hay xúc xích Bologna xuất hiện trong các cửa hàng vậy.

Nhưng toàn bộ vấn đề, để tiếp tục phép ẩn dụ ấy, nằm ở tài nghệ nấu nướng của nhà văn; bởi vì, như ông Pope đã nói với chúng ta—

Cùng một con vật có vinh dự được dâng lên một phần thịt trên bàn tiệc của một vị công tước, thì ở một phần khác có lẽ lại bị hạ giá, và một vài khúc giò của nó bị phơi bày, như thể treo cổ, tại cái sạp tồi tàn nhất trong phố. Vậy thì, sự khác biệt giữa bữa ăn của nhà quý tộc và kẻ bốc vác nằm ở đâu, khi cả hai đều đang dùng bữa trên cùng một con bò hoặc con bê, nếu không phải là ở hương liệu, cách chế biến, cách trang trí và cách bày biện? Do đó, cách này thì kích thích và khơi gợi cảm giác thèm ăn ngay cả khi đã chán chường nhất, còn cách kia thì làm đảo lộn và ngấy ngán ngay cả thứ khẩu vị sắc bén và cuồng nhiệt nhất.

Cũng theo cách ấy, sự xuất sắc của bữa tiệc tinh thần ít nằm ở đề tài hơn là ở tài nghệ chế biến khéo léo của nhà văn. Do đó, độc giả hẳn sẽ vô cùng hài lòng khi thấy rằng trong tác phẩm tiếp theo đây, chúng ta đã bám sát một trong những nguyên tắc cao cả nhất của vị đầu bếp tài ba nhất mà thời đại chúng ta, hoặc có lẽ cả thời đại của Heliogabalus, từng sản sinh ra. Vị đại nhân này, như tất cả những ai sành ăn uống đều rõ, bắt đầu bằng việc dọn những món mộc mạc trước mặt những vị khách đang đói lòng, rồi sau đó mới dần dần nâng lên, khi dạ dày của họ có lẽ đã vơi bớt, cho đến tận tinh chất của nước sốt và các loại gia vị. Cũng theo cách ấy, thoạt đầu chúng ta sẽ trình bày bản chất con người trước sự thèm khát của độc giả theo cách thức mộc mạc và giản dị nhất vốn được tìm thấy ở chốn thôn quê, và sau đó sẽ băm nhỏ và nấu xốt nó với tất cả những thứ gia vị đậm đà mang phong cách Pháp lẫn Ý của sự điệu đà và thói hư tật xấu vốn có ở chốn cung đình và đô thị. Bằng những cách thức này, chúng ta tin chắc rằng độc giả sẽ bị lôi cuốn để đọc mãi không thôi, giống như vị nhân vật lớn vừa được nhắc đến ở trên được cho là đã khiến cho một số người phải ăn hoài không dứt vậy.

Sau khi đã thuyết minh đôi điều như vậy, chúng ta sẽ không giữ chân những ai yêu thích thực đơn của mình thêm nữa, và sẽ tiến thẳng dọn lên món khai vị đầu tiên trong lịch sử của chúng ta để phục vụ sự thưởng thức của họ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.