Sáng hôm sau, Tom Jones đi săn cùng ông Western, và khi trở về, anh được vị địa chủ ấy mời ở lại dùng bữa tối.
Tiểu thư Sophia xinh đẹp hôm nay rạng rỡ và tươi tắn hơn thường lệ. Mũi pháo của nàng chắc chắn nhắm vào chàng anh hùng của chúng ta; dẫu tôi tin rằng, chính nàng lúc đó còn chưa nhận thức rõ ý định của mình; nhưng nếu nàng có dụng ý làm say đắm lòng anh, thì giờ đây nàng đã thành công.
Mục sư Supple, quản xứ của giáo xứ ông Allworthy, là một trong số những thực khách. Ông là một người tốt bụng và đáng kính; nhưng nổi bật nhất là sự ít nói đến kỳ lạ trên bàn ăn, dù miệng ông chẳng lúc nào ngớt nhai. Tóm lại, ông sở hữu một trong những chiếc dạ dày khỏe nhất đời. Thế nhưng, vừa dọn khăn bàn đi là ông lập tức bù đắp cho khoảng thời gian im lặng ấy: bởi ông là một người vô cùng cởi mở, và câu chuyện của ông thường rất thú vị, không bao giờ gây khó chịu.
Ngay khi vừa đến nơi, đúng lúc món bò quay được mang lên, ông đã đánh tiếng rằng mình có mang theo chút tin tức, và đang định kể rằng ông vừa rời khỏi nhà ông Allworthy thì cảnh tượng đĩa bò quay đã khiến ông câm bặt, chỉ kịp đọc lời cầu nguyện trước bữa ăn và tuyên bố rằng ông phải tỏ lòng kính trọng với ngài bá tước—vậy là cách ông gọi phần thịt thăn bò.
Khi bữa tối kết thúc, được Sophia nhắc lại chuyện tin tức lúc trước, ông liền bắt đầu như sau: “Thưa tiểu thư, chắc phu nhân có để ý thấy một cô gái trẻ ở nhà thờ vào buổi cầu kinh chiều hôm qua, mặc một trong những bộ trang phục ngoại lai của người; hình như tôi từng thấy phu nhân mặc kiểu như thế. Tuy nhiên, ở vùng quê này, những bộ trang phục ấy—”
“Ý tôi là, thưa phu nhân, ví như câu ‘Một loài chim quý hiếm trên đời, giống hệt như thiên nga đen.’ Câu thơ này nằm trong tác phẩm của Juvenal. Nhưng xin quay lại chuyện tôi đang kể. Tôi đang nói những bộ trang phục như thế là cảnh tượng hiếm hoi ở chốn thôn quê; và có lẽ, chúng lại càng bị coi là kỳ lạ hơn khi xét đến người mặc nó, mà theo họ kể lại, chính là con gái của George Đen, người giữ rừng của ngài địa chủ; một kẻ mà ngài ấy đáng lẽ phải rút ra được nhiều bài học khôn ngoan hơn, chứ không phải đi chưng diện cho mấy ả con gái của mình bằng thứ y phục loè loẹt nhường ấy. Cô ta đã gây ra sự náo động lớn trong giáo đoàn, đến mức nếu ngài địa chủ Allworthy không kịp can thiệp, thì buổi lễ đã bị gián đoạn: vì suýt chút nữa tôi đã phải dừng lại giữa bài đọc kinh thánh thứ nhất. Thế mà, dẫu sao đi nữa, sau khi buổi cầu nguyện kết thúc và tôi đã ra về, sự việc này lại châm ngòi cho một trận ẩu đả ngoài nghĩa trang, nơi mà giữa bao chuyện rắc rối khác, đầu của một tay vĩ cầm lang thang đã bị u một cục to. Sáng nay, tay vĩ cầm ấy đã đến gặp ngài Allworthy để xin lệnh bắt, và ả con gái đã bị áp giải ra trước mặt ngài. Ngài địa chủ vốn có ý muốn hòa giải mọi chuyện; nào ngờ, đột nhiên ả con gái ấy xuất hiện (xin lỗi phu nhân) trông có vẻ như đang mang thai nghén một đứa con hoang. Ngài địa chủ liền gặng hỏi ai là cha của đứa trẻ? Nhưng ả ta cứ một mực ngậm miệng không đáp. Thế nên ngài đang định ký giấy tống giam ả vào nhà tù Bridewell thì tôi rời đi.”
“Và chuyện một ả đàn bà đẻ hoang thế thôi á, thưa thầy tu?” Western kêu lên; “Tôi cứ ngỡng đó là chuyện đại sự gì của công ích quốc gia cơ chứ.”
“Thú thật tôi e rằng điều đó quá phổ biến rồi,” vị mục sư đáp; “nhưng tôi ngỡ toàn bộ câu chuyện rất đáng được ghi nhớ. Còn chuyện quốc sự thì ngài địa chủ rành hơn tôi. Mối quan tâm của tôi chẳng vượt qua khỏi giáo xứ nhà.”
“Ừ thì phải,” vị địa chủ nói, “tôi tin là mình cũng biết chút đỉnh về chuyện đó, như ông nói. Nào, Tommy, cạn ly đi; chai rượu đang ở chỗ cậu kìa.”
Tom xin phép được miễn, vì có việc riêng bận; và đứng dậy khỏi bàn, thoát khỏi cái nanh vuốt của vị địa chủ đang vùng dậy định giữ mình lại, rồi lủi đi với vẻ rất đỗi lạnh lùng.
Vị địa chủ buông lời nguyền rủa hắn một trận khi hắn bỏ đi; rồi quay sang vị mục sư, ông kêu lên: “Ta ngửi ra rồi: ta ngửi ra rồi. Chắc chắn Tom là cha của cái giống hoang dã này. Mả cha anh chứ, thưa thầy tu, thầy còn nhớ cách nó ca ngợi cái dáng vẻ của ả ta với tôi chứ. Mẹ kiếp, tay này đúng là một thằng đểu giả tinh ranh. Ừ thì, chắc như đinh đóng cột, Tom chính là cha của đứa trẻ hoang đó rồi.”
“Tôi lấy làm tiếc vì điều đó,” vị mục sư nói.
“Tiếc cái nỗi gì,” vị địa chủ quát lên: “Có gì mà to tát thế? Bộ ông định làm cao rằng mình chưa từng túng quẫn làm ra đứa con hoang nào chắc? Quỷ tha ma bắt! May mắn cho ông đấy thôi; chứ tôi dám cá là ông đã làm thế bao lần rồi còn gì.”
“Ngài địa chủ thích nói đùa đấy ạ,” vị mục sư đáp; “nhưng tôi không chỉ khiển trách tội lỗi của hành động ấy—dù điều đó quả thực đáng lên án biết bao—mà tôi còn e rằng sự bất chính ấy sẽ khiến cậu ta mất đi thiện cảm của ngài Allworthy. Và quả thực tôi phải nói rằng, dẫu cậu ta mang tiếng là hơi phóng túng, tôi chưa từng thấy ở chàng trai trẻ này điều gì xấu xa; cũng chẳng dám nói là đã nghe thấy điều gì, ngoại trừ việc mà ngài địa chủ vừa nhắc tới. Thật sự tôi ước gì cậu ta chăm chỉ thưa đáp trong nhà thờ hơn một chút; nhưng nhìn chung cậu ta có vẻ—”
“Đó là một câu thơ kinh điển, thưa tiểu thư; và khi dịch ra tiếng Anh, nghĩa là ‘một thiếu niên có dung mạo chân chất và sự khiêm nhường trong sáng’; bởi đây là một đức tính rất được coi trọng ở cả người La Mã lẫn Hy Lạp. Tôi phải nói rằng, chàng thanh niên trẻ tuổi (vì tôi nghĩ mình có thể gọi cậu ta như vậy, dẫu cho xuất thân của cậu ta thế nào) đối với tôi là một cậu bé vô cùng khiêm tốn, lịch thiệp, và tôi sẽ rất tiếc nếu cậu ta tự làm hại mình trong mắt ngài Allworthy.”
“Pú!” vị địa chủ nói: “Lại còn hại với chả ở với Allworthy! Nào, chính Allworthy cũng thích gái gú cơ mà. Cả cái xứ này ai mà chẳng biết Tom là con của ai? Ông phải đi kể câu chuyện đó với người khác đi. Tôi còn nhớ Allworthy hồi còn đi học đại học cơ.”
“Tôi tưởng,” vị mục sư nói, “cậu ấy chưa từng đặt chân tới đại học chứ.”
“Có chứ, có chứ, nó có học chứ,” vị địa chủ nói: “Và hai đứa tôi từng chơi bời chung biết bao nhiêu ả đàn bà. Đúng là một tay ăn chơi trác táng chẳng thua kém gì bất kỳ ai trong vòng bán kính năm dặm quanh đây. Không, không. Chuyện đó chẳng làm hại gì đến nó với lão đâu, cứ tin tôi đi; hay với bất cứ ai khác. Cứ hỏi con Sophy đằng kia kìa—Con không có cái nhìn tồi tệ hơn về một chàng trai trẻ chỉ vì cậu ta lỡ có con hoang đấy chứ, hả con gái? Không, không, phụ nữ lại càng quý chúng nó hơn vì điều đó ấy chứ.”
Đó là một câu hỏi tàn nhẫn đối với tội nghiệp Sophia. Nàng đã chứng kiến sắc mặt Tom thay đổi trước câu chuyện của vị mục sư; và điều đó, cùng với sự ra đi vội vã và đột ngột của anh, đã cho nàng đầy đủ lý do để nghĩ rằng mối nghi ngờ của cha nàng không phải là không có căn cứ. Trái tim nàng giờ đây bỗng chốc phơi bày ra trước mắt nàng đại bí mật mà nó vẫn hằng che giấu qua từng chút một; và nàng nhận thấy mình vướng mắc sâu đậm vào rắc rối này. Trong hoàn cảnh ấy, câu hỏi sỗ sàng của người cha thình lình ập đến đã tạo ra một vài biểu hiện có thể làm dấy lên sự nghi ngờ ở một trái tim đa nghi; nhưng, phải công bằng với vị địa chủ, đó không phải lỗi của ông. Thế nên khi nàng đứng dậy khỏi ghế, và thưa rằng một lời gợi ý của ông lúc nào cũng đủ khiến nàng cáo lui, ông đã để mặc nàng rời khỏi phòng, rồi với vẻ mặt vô cùng nghiêm nghị liền nhận xét rằng: “Thấy con gái quá mức thưa thớt còn hơn là quá mức bạo dạn;”—một quan điểm được vị mục sư hết lời ca ngợi.
Giờ đây giữa vị địa chủ và vị mục sư diễn ra một cuộc luận bàn chính trị vô cùng xuất sắc, được nhào nặn từ các tờ báo và mấy cuốn tiểu luận chính trị; trong đó họ đã tưới đẫm bốn chai vang để hy sinh cho sự nghiệp quốc gia: và rồi, khi vị địa chủ đã chìm vào giấc ngủ say, vị mục sư liền châm tẩu thuốc, leo lên lưng ngựa và phóng về nhà.
Khi vị địa chủ đã đánh xong giấc ngủ trưa nửa tiếng của mình, ông liền gọi con gái ra chơi đàn harpsichord; nhưng nàng nài nỉ xin miễn cho buổi tối hôm ấy vì cơn đau đầu dữ dội. Sự ân xá này lập tức được chấp thuận; bởi thực ra nàng hiếm khi phải xin ông đến lần thứ hai, vì ông yêu thương nàng thắm thiết đến mức, khi làm vui lòng nàng, ông thường mang lại niềm thỏa mãn lớn nhất cho chính mình. Nàng quả thực đúng là cái tiểu bảo bối của ông như ông vẫn thường gọi, và nàng hoàn toàn xứng đáng với điều đó; bởi nàng đã đáp lại toàn bộ tình cảm của ông một cách trọn vẹn nhất. Nàng vẫn luôn giữ trọn lòng hiếu thảo tuyệt đối đối với ông trong mọi chuyện; và tình yêu thương này đã khiến cho bổn phận ấy không chỉ trở nên dễ dàng, mà còn ngọt ngào đến mức khi một người bạn cười chê nàng vì đã đặt quá nhiều giá trị vào sự vâng lời câu nệ ấy, theo cách gọi của cô tiểu thư nọ, Sophia đã đáp rằng: “Cậu lầm rồi, tiểu thư ạ, nếu cho rằng tớ tự hào về điều này; vì ngoài chuyện tớ chỉ đang làm tròn bổn phận của mình, tớ đồng thời cũng đang làm vui lòng chính mình. Tớ có thể thành thật nói rằng chẳng có niềm vui nào sánh được với niềm vui góp phần mang lại hạnh phúc cho cha; và nếu tớ có tự phụ đôi chút, người bạn thân mến ạ, thì đó là vì tớ có được khả năng này, chứ không phải vì tớ đang thi hành nó.”
Tuy nhiên, đó lại là một niềm hạnh phúc mà tội nghiệp Sophia chẳng thể nào cảm nhận được trong buổi tối hôm nay. Do đó, nàng không chỉ xin được miễn khoản hầu đàn harpsichord, mà còn khẩn khoản xin ông cho phép mình vắng mặt ở bữa tối. Trước thỉnh cầu này, vị địa chủ cũng đành gật đầu, dẫu có phần miễn cưỡng; bởi ông hiếm khi chịu để nàng khuất tầm mắt, trừ những lúc bận bịu với đám ngựa, chó hoặc chai rượu. Dẫu vậy, ông vẫn nhượng bộ ước muốn của cô con gái, dẫu cho tội nghiệp ông bố lúc ấy cũng buộc phải tự giải khuây khỏi chính mình (nếu tôi có thể diễn đạt như thế) bằng cách sai người gọi một bác nông dân hàng xóm sang ngồi cùng.
