Vì tính chân thực là điểm phân biệt các trước tác của chúng tôi với những cuốn tiểu thuyết phù phiếm vốn tràn ngập quái vật – những sản phẩm không phải của tự nhiên mà từ bộ óc bệnh hoạn, và do đó từng được một nhà phê bình lỗi lạc khuyên dùng làm giấy gói bánh – nên mặt khác, chúng tôi cũng muốn tránh mọi sự giống nhau với loại lịch sử mà một nhà thơ lừng danh dường như cho rằng rất thích hợp cho việc kinh doanh của nhà nấu bia, bởi việc đọc nó luôn phải đi kèm với một vại bia ngon.

Bởi vì đây là thức uống của các sử gia hiện đại, hay thậm chí là nàng thơ của họ, nếu chúng ta có thể tin vào quan điểm của Butler, người cho rằng bia mang lại nguồn cảm hứng, thì nó cũng phải là thứ đồ uống của độc giả, vì mọi cuốn sách đều cần được đọc với cùng một tinh thần và cách thức mà nó được viết ra. Do đó, tác giả nổi tiếng của vở Hurlothrumbo từng bảo một vị giám mục uyên thâm rằng lý do khiến hạ ngài không thể cảm nhận được sự hay ho trong tác phẩm của ông là vì ngài không cầm một cây vĩ cầm trên tay khi đọc; chính bản thân ông cũng luôn cầm nó khi sáng tác.

Vì vậy, để tác phẩm của chúng tôi không có nguy cơ bị so sánh với công sức của những sử gia ấy, chúng tôi đã tận dụng mọi cơ hội để đan xen vào xuyên suốt tác phẩm đủ loại phép so sánh, miêu tả và những hình thức trang hoàng thơ ca khác. Thật ra, những phần này được thiết kế để thay thế cho vại bia nói trên, nhằm làm tươi mới tâm trí bất cứ khi nào cơn buồn ngủ – thứ vốn dễ dàng ập đến với cả độc giả lẫn người viết trong một tác phẩm dài – bắt đầu kéo đến. Nếu thiếu đi những khoảng ngắt quãng kiểu này, thì ngay cả bài tường thuật hay ho nhất về những sự thật hiển nhiên cũng sẽ làm quật ngã mọi độc giả; bởi chẳng có gì, ngoại trừ sự tỉnh táo vĩnh hằng mà Homer chỉ gán cho riêng thần Jove, là có thể chịu nổi một tờ báo dài nhiều tập.

Chúng tôi xin nhường lại cho độc giả phán đoán xem chúng tôi đã khéo léo thế nào khi lựa chọn những thời điểm khác nhau để chèn các phần trang hoàng ấy vào tác phẩm. Chắc chắn mọi người sẽ công nhận rằng không có thời điểm nào thích hợp hơn lúc này, khi chúng tôi chuẩn bị đưa một nhân vật quan trọng xuất hiện trên sân khấu; quả thực, không ai khác chính là nữ anh hùng của bản trường thi anh hùng, lịch sử và văn xuôi này. Do đó, tại đây, chúng tôi thấy cần phải chuẩn bị tâm thế cho độc giả trước khi đón tiếp nàng, bằng cách lấp đầy tâm trí họ bằng mọi hình ảnh đẹp đẽ nhất mà chúng tôi có thể vẽ ra từ diện mạo của tự nhiên. Và cho phương pháp này, chúng tôi viện dẫn nhiều tiền lệ. Trước hết, đây là một nghệ thuật nổi tiếng và được áp dụng rất nhiều bởi các nhà soạn kịch bi thảm của chúng tôi, những người hiếm khi quên chuẩn bị cho khán giả trước khi các nhân vật chính của họ bước ra.

Thế nên, người anh hùng luôn được giới thiệu bằng một hồi kèn trống rền vang, nhằm đánh thức tinh thần thượng võ trong lòng khán giả và làm cho đôi tai họ quen dần với thứ ngôn ngữ khoa trương, hoa mỹ mà người mù trong triết thuyết của ông Locke sẽ không quá sai lầm khi ví với âm thanh của tiếng kèn. Hơn thế nữa, khi những đôi tình nhân sắp sửa bước ra, âm nhạc du dương thường dẫn họ lên sân khấu, hoặc để xoa dịu khán giả bằng sự dịu ngọt của thứ tình cảm nồng nàn, hoặc để ru ngủ và chuẩn bị cho họ chìm vào giấc ngủ êm đềm mà khung cảnh tiếp theo rất có thể sẽ mang lại.

Và không chỉ các nhà thơ, mà cả những bậc thầy của các nhà thơ ấy, tức những người quản lý các nhà hát, dường như cũng nắm được bí mật này; bởi vì, ngoài những chiếc trống cái kể trên nhằm báo hiệu sự đến gần của người anh hùng, ông ta thường được dẫn lên sân khấu bởi một đội ngũ hùng hậu gồm nửa tá nhân viên hậu đài; và người ta có thể suy ra tầm quan trọng của họ đối với sự xuất hiện của nhân vật qua câu chuyện sân khấu sau đây:

Vua Pyrrhus đang ăn tối tại một quán rượu sát nhà hát thì được gọi ra biểu diễn. Vị anh hùng vốn không nỡ rời đĩa thịt cừu của mình, lại cũng chẳng muốn rước lấy cơn thịnh nộ của ông Wilks (người đồng quản lý với ông) vì bắt khán giả phải đợi, nên đã đút lót cho những kẻ dọn đường của mình tìm cách lánh đi. Do đó, trong lúc ông Wilks đang gầm lên rằng: “Mấy tên thợ mộc đi trước vua Pyrrhus đâu rồi?”, thì vị quân chủ nấy vẫn điềm nhiên thưởng thức đĩa thịt cừu của mình, còn khán giả, dù có mất kiên nhẫn đến đâu, cũng đành phải tự giải trí bằng âm nhạc trong lúc vắng bóng nhà vua.

Thẳng thắn mà nói, tôi rất nghi ngờ việc liệu một nhà chính trị – vốn thường có chiếc mũi thính nhạy – đã đánh hơi ra được phần nào sự hữu ích của tập tục này chưa. Tôi tin chắc rằng vị quan tòa đáng kính, ngài thị trưởng, đã thu hút được phần lớn sự kính trọng mà người ta dành cho ông suốt cả năm trời chính là nhờ những cỗ xe hoành tráng đi trước đoàn rước của ông. Hơn thế nữa, tôi phải thú nhận rằng ngay cả bản thân tôi, một kẻ vốn không dễ bị thu hút bởi sự phô trương, cũng đã ít nhiều dao động trước ấn tượng của một đoàn tùy tùng đầy uy quyền đi trước. Khi chứng kiến một người kiêu hãnh bước đi trong đám rước, theo sau những người có nhiệm vụ dọn đường cho ông ta, tôi lại hình dung về phẩm giá của ông ta cao hơn hẳn so với khi nhìn thấy ông trong một hoàn cảnh bình thường. Nhưng có một ví dụ hoàn toàn trùng khớp với mục đích của tôi. Đó là tục lệ cử một người đàn bà gánh giỏ đi trước đoàn rước trong lễ đăng quang, rải hoa khắp sân khấu trước khi các nhân vật quyền quý bắt đầu tiến bước. Người thời cổ đại chắc chắn sẽ cầu khẩn nữ thần Flora cho nghi thức này, và các tư tế hay chính trị gia của họ sẽ chẳng gặp mấy khó khăn để thuyết phục người dân tin vào sự hiện diện thực sự của vị thần, dẫu rằng kẻ đóng thay và làm công việc ấy chỉ là một phàm nhân bình thường. Nhưng chúng tôi không có ý định đánh lừa độc giả như vậy; và do đó, những ai phản đối thần thoại ngoại giáo có thể, nếu muốn, hãy biến nữ thần của chúng tôi thành người đàn bà gánh giỏ vừa nêu. Tóm lại, ý định của chúng tôi là giới thiệu nữ anh hùng của mình với sự trang trọng lớn nhất có thể, với một văn phong nâng niu và tất cả những yếu tố khác thích hợp để gợi lên lòng tôn kính ở độc giả. Thật ra, vì một số lý do nhất định, chúng tôi sẽ khuyên những độc giả nam nào còn có trái tim đừng đọc tiếp nữa, nếu chúng tôi không hoàn toàn chắc chắn rằng, dẫu bức chân dung về nữ anh hùng của chúng tôi có vẻ đáng yêu đến đâu – vì nó thực sự là một bản sao từ tự nhiên –, thì trong số những người phụ nữ đồng hương của chúng tôi, vẫn sẽ có rất nhiều người xứng đáng làm thỏa mãn mọi niềm đam mê và đáp ứng mọi ý niệm về sự hoàn hảo của phái đẹp mà ngòi bút của chúng tôi có thể khơi gợi lên.

Và giờ đây, không cần thêm lời nói đầu nào nữa, chúng tôi xin bước sang chương tiếp theo.