Đó là một bài học vặt vãnh ở trường vỡ lòng, song vẫn đáng để một bậc hiền triết suy ngẫm. Demosthenes từng được hỏi điều gì là quan trọng nhất đối với một nhà hùng biện, ông đáp: diễn xuất; điều kế tiếp? diễn xuất; điều tiếp nữa? vẫn là diễn xuất. Ông nói điều đó, một người hiểu rõ nhất về nó, dẫu bản thân ông chẳng hề có ưu thế thiên bẩm nào trong thứ mà ông ca ngợi. Thật lạ lùng khi phần đó của một nhà hùng biện, vốn chỉ hời hợt và mang nhiều tính chất của một diễn viên, lại được đặt lên cao, vượt trên cả những phần cao quý khác như khả năng sáng tạo, cách diễn đạt, và những thứ còn lại; thậm chí, gần như là tất cả. Song lý do thì thật hiển nhiên. Trong bản tính con người, phần ngu dốt thường chiếm ưu thế hơn phần khôn ngoan; vì thế những năng lực đánh trúng vào cái phần ngu ngốc trong tâm trí con người ấy lại tỏ ra quyền năng nhất.

Tương tự như vậy, sự táo bạo trong công việc chính sự cũng thế: điều đầu tiên là gì? Táo bạo; điều thứ hai và thứ ba? Vẫn là táo bạo. Ấy vậy mà sự táo bạo lại là đứa con của sự thiếu hiểu biết và thấp kém, thua xa các yếu tố khác. Dẫu vậy, nó lại mê hoặc và trói buộc tay chân những kẻ có óc phán đoán nông cạn hoặc lòng can đảm yếu kém – vốn chiếm đa số; ừ, nó thậm chí còn chế ngự được cả những bậc trí giả vào những thời điểm yếu lòng. Vì thế, ta thấy nó từng lập nên những kỳ tích trong các chính thể dân chủ; nhưng với các nghị viện và các quân vương thì ít hơn; và luôn hiệu quả hơn khi những kẻ táo bạo mới bắt đầu hành động, hơn là về sau đó; bởi sự táo bạo là kẻ giữ lời hứa tồi.

Quả thực, cũng như có những kẻ lang băm chữa trị cho thân xác tự nhiên, thì cũng có những kẻ lang băm trong cơ thể chính trị; những kẻ dám nhận chữa những bệnh nan y, đôi khi có thể gặp may trong hai ba lần thử nghiệm, nhưng vì thiếu nền tảng khoa học nên chẳng thể bền lâu.

Thậm chí, bạn sẽ thấy một gã táo bạo nhiều lần thực hiện phép màu của Mahomet. Mahomet từng khiến dân chúng tin rằng ông sẽ gọi một ngọn đồi đến với mình, và từ trên đỉnh đồi đó, ông sẽ dâng lời cầu nguyện cho những ai tuân theo luật lệ của ông. Dân chúng tụ họp lại; Mahomet gọi ngọn đồi đến với mình hết lần này tới lần khác; và khi ngọn đồi vẫn đứng yên, ông chẳng hề bối rối chút nào, mà chỉ nói: Nếu ngọn đồi không chịu đến với Mahomet, thì Mahomet sẽ đến với ngọn đồi. Vậy nên, những gã này, khi đã hứa hẹn những điều to tát nhưng lại thất bại một cách nhục nhã, thì (nếu họ đạt đến đỉnh cao của sự táo bạo) họ sẽ chỉ gạt đi nhẹ tênh, xoay chuyển tình thế, rồi coi như không có chuyện gì xảy ra.

Với những người có óc phán đoán sâu sắc, những kẻ táo bạo thật là một trò tiêu khiển; thậm chí, ngay cả với tầng lớp bình dân, sự táo bạo cũng có phần nực cười. Bởi nếu sự phi lý là chủ đề gây cười, thì chớ nghi ngờ rằng sự táo bạo quá mức hiếm khi thiếu vắng những nét phi lý. Đặc biệt là khi thấy một gã táo bạo bị bẽ mặt; vì điều đó khiến gương mặt hắn trở nên co rúm và đờ đẫn như gỗ; và hẳn phải thế thôi; vì trong sự e thẹn, tâm hồn ta còn đôi chút dao động; nhưng với những kẻ táo bạo, khi gặp hoàn cảnh tương tự, họ lại sững sờ; như thế cờ bí trong cờ vua vậy, không phải là chiếu bí, nhưng ván cờ chẳng thể nhúc nhích. Tuy nhiên, điều cuối cùng này nói ra thì hợp với một bài châm biếm hơn là một quan sát nghiêm túc.

Điều này rất đáng để cân nhắc: sự táo bạo luôn mù quáng; vì nó không nhìn thấy hiểm nguy và những bất tiện. Do đó, nó tồi trong việc tham mưu, nhưng lại tốt trong việc thực thi; vì vậy cách sử dụng đúng những kẻ táo bạo là không bao giờ để họ nắm quyền chỉ huy cao nhất, mà hãy để họ làm trợ tá, dưới sự chỉ đạo của người khác. Bởi trong tham mưu, tốt nhất là phải nhìn thấy hiểm nguy; còn trong thực thi, tốt nhất là không nhìn thấy chúng, trừ khi chúng quá lớn lao.