Sự tin cậy lớn lao nhất giữa người với người chính là tin cậy trao gửi lời khuyên. Trong các mối giao hảo khác, người ta chỉ ủy thác một phần cuộc sống; đất đai, tài sản, con cái, uy tín, hay một công việc cụ thể nào đó. Nhưng với những người được chọn làm cố vấn, họ ủy thác cả con người mình. Bởi vậy, những cố vấn này buộc phải giữ trọn lòng thành tín và liêm chính. Các quân vương thông thái nhất cũng chẳng cần coi việc dựa vào lời khuyên là làm giảm đi sự vĩ đại hay năng lực của bản thân. Đến cả Thượng Đế cũng không tách rời lời khuyên, thậm chí còn đặt đó làm một trong những danh hiệu cao quý của Con Ngài: Đấng Cố Vấn. Vua Solomon từng khẳng định rằng, trong lời khuyên có sự ổn định. Mọi sự đều sẽ trải qua bước kích động thứ nhất hoặc thứ hai: nếu không được cân nhắc kỹ lưỡng qua những tranh biện của lời khuyên, chúng sẽ bị ném vào những con sóng của vận may, trở nên bất định, nay làm mai bỏ, tựa như dáng đi liêu xiêu của một kẻ say rượu. Con trai vua Solomon đã nếm trải sức mạnh của lời khuyên, cũng như cha ông đã thấy được sự cần thiết của nó. Bởi lẽ, vương quốc yêu dấu của Thiên Chúa đã từng bị xẻ dọc và chia năm xẻ bảy vì những lời khuyên tồi tệ. Từ sự kiện đó, để răn dạy chúng ta, người ta đã đúc kết ra hai dấu hiệu để nhận biết lời khuyên xấu muôn đời: đó là lời khuyên đến từ những kẻ trẻ tuổi về tuổi đời, và lời khuyên mang tính bạo lực về bản chất vấn đề.

Thời cổ đại đã dùng hình tượng để mô tả cả sự kết hợp mật thiết giữa lời khuyên với các vị vua, lẫn việc sử dụng lời khuyên một cách khôn ngoan và chính trị của các nhà vua. Một là chuyện họ kể rằng Jupiter kết hôn với Metis, nghĩa là "Lời khuyên"; qua đó ngụ ý rằng Quyền lực phải kết hôn cùng Lời khuyên. Hai là câu chuyện tiếp theo như sau: Họ kể rằng sau khi Jupiter cưới Metis, nàng mang thai với ông, nhưng Jupiter không để nàng chờ đến ngày sinh nở mà đã nuốt chửng nàng. Nhờ đó, chính ông trở thành người mang thai và sinh ra Pallas trong bộ giáp sắt từ đỉnh đầu mình. Câu chuyện huyền thoại kỳ lạ này chứa đựng một bí mật về đế chế: cách các nhà vua nên tận dụng hội đồng cố vấn. Trước hết, họ nên tham khảo ý kiến các cố vấn về mọi việc, đó chính là sự thụ thai ban đầu. Nhưng khi mọi việc đã được mài giũa, nhào nặn và hình thành trong tử cung của hội đồng, đã chín muồi và sẵn sàng để ra đời, thì nhà vua không nên để hội đồng tự mình đưa ra nghị quyết hay chỉ đạo như thể sự việc phụ thuộc vào họ. Thay vào đó, nhà vua hãy thu hồi sự việc vào tay mình, khiến thế giới thấy rằng các sắc lệnh và chỉ đạo cuối cùng (vốn được ví như nàng Pallas mang giáp sắt vì chúng ra đời với sự khôn ngoan và quyền lực) đều xuất phát từ chính nhà vua. Không chỉ xuất phát từ uy quyền của họ, mà (để tăng thêm phần uy tín cho bản thân) còn từ chính trí tuệ và kế sách của họ.

Giờ hãy bàn về những bất tiện của việc tham vấn và các phương thức khắc phục. Có ba bất tiện đã được ghi nhận trong việc triệu tập và sử dụng hội đồng cố vấn. Thứ nhất, việc tiết lộ công việc khiến chúng trở nên kém bí mật hơn. Thứ hai, làm suy yếu uy quyền của các bậc quân vương, như thể họ kém cỏi hơn khi không có cố vấn. Thứ ba, nguy cơ bị khuyên bảo không trung thành, phục vụ cho lợi ích của kẻ đưa ra lời khuyên hơn là của người được khuyên. Vì những bất tiện này, học thuyết của Ý và thông lệ của Pháp dưới thời một vài vị vua đã dẫn đến việc thành lập các "nội các cố vấn"; một phương thuốc còn tồi tệ hơn cả căn bệnh.

Về sự bí mật; các bậc quân vương không nhất thiết phải thông báo mọi vấn đề cho tất cả các cố vấn, mà có thể chắt lọc và lựa chọn. Cũng không cần thiết phải tiết lộ những gì mình định làm khi đang tham khảo ý kiến về việc nên làm. Nhưng các quân vương hãy cẩn trọng, đừng để chính mình là nguồn cơn làm lộ bí mật quốc gia. Còn về các "nội các cố vấn", phương châm của họ có thể là "plenus rimarum sum" (tôi đầy những vết nứt): một kẻ ba hoa, kẻ lấy việc tiết lộ bí mật làm niềm kiêu hãnh, sẽ gây hại nhiều hơn vô số những người hiểu rằng giữ kín là bổn phận. Đúng là có những việc đòi hỏi sự bảo mật tuyệt đối, khó lòng để lọt ra ngoài phạm vi một hoặc hai người bên cạnh nhà vua. Những buổi tham vấn kiểu này cũng chẳng phải không thành công; bởi ngoài tính bảo mật, chúng thường diễn ra nhất quán, theo một định hướng duy nhất mà không bị xao nhãng. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi một vị vua khôn ngoan, người có khả năng tự vận hành như chiếc cối xay tay; và những vị cố vấn thân tín đó cũng cần phải là người khôn ngoan, đặc biệt là phải trung thành và hết lòng vì mục tiêu của nhà vua. Như trường hợp của Vua Henry Đệ Thất nước Anh, trong những công việc trọng đại, ông không chia sẻ với bất kỳ ai ngoại trừ Morton và Fox.

Về việc làm suy yếu uy quyền; câu chuyện thần thoại kia đã chỉ ra phương thuốc. Thực ra, sự uy nghiêm của các nhà vua được tôn vinh hơn là bị hạ thấp khi họ ngồi vào ghế chủ tọa hội đồng. Chưa từng có bậc quân vương nào bị mất đi tầm ảnh hưởng bởi hội đồng cố vấn của mình, ngoại trừ trường hợp một cố vấn trở nên quá quyền thế, hoặc sự kết hợp quá chặt chẽ giữa nhiều cố vấn; đây là những điều dễ nhận thấy và dễ khắc phục.

Về bất tiện cuối cùng, rằng người ta sẽ đưa ra lời khuyên vì lợi ích bản thân; chắc chắn câu "non inveniet fidem super terram" (người ta sẽ chẳng tìm thấy lòng trung tín trên mặt đất) là nói về bản chất của thời thế, chứ không phải về mọi cá nhân cụ thể. Vẫn có những con người có bản tính trung thành, chân thực, thẳng thắn và chính trực; không quanh co, thâm độc. Trên hết, các bậc quân vương hãy quy tụ những người như vậy về phía mình. Hơn nữa, các cố vấn thường không đoàn kết đến mức một người không canh chừng kẻ khác; do đó, nếu có ai khuyên bảo vì bè phái hoặc tư lợi, điều đó thường sẽ lọt đến tai nhà vua. Nhưng phương thuốc tốt nhất là khi các quân vương hiểu rõ cố vấn của mình cũng như cách họ hiểu rõ quân vương: "Principis est virtus maxima nosse suos" (Đức tính lớn nhất của quân vương là hiểu rõ người của mình). Mặt khác, các cố vấn không nên quá suy xét về nhân cách của chủ nhân. Thành phần tạo nên một cố vấn chân chính là sự am tường công việc của chủ hơn là am tường bản tính của chủ; bởi nếu làm vậy, anh ta sẽ khuyên bảo đúng đắn chứ không phải tâng bốc xu hướng của chủ. Việc các quân vương trưng cầu ý kiến của hội đồng, cả riêng lẻ lẫn tập thể, là vô cùng hữu ích. Vì ý kiến cá nhân thì tự do hơn, nhưng ý kiến trước mặt người khác thì mang tính tôn trọng hơn. Ở riêng, người ta táo bạo hơn với thiên kiến của mình; nhưng trong hội đồng, người ta lại dễ bị ảnh hưởng bởi thiên kiến của người khác. Vì vậy, tốt nhất là nên thực hiện cả hai; với những người cấp dưới, hãy hỏi riêng để giữ sự tự do; với những người trọng yếu, hãy hỏi trong hội đồng để giữ sự tôn trọng. Vô ích thay nếu các quân vương tham vấn về công việc mà không tham vấn về nhân sự; vì mọi công việc chỉ là những bức tượng vô hồn, và sức sống của việc thực thi công vụ nằm ở sự lựa chọn nhân sự đúng đắn. Cũng không đủ nếu chỉ tham vấn về con người theo kiểu "secundum genera" (theo chủng loại), như trong một ý tưởng hay mô tả toán học về kiểu mẫu và đặc điểm của con người đó; vì những sai lầm lớn nhất được phạm phải, và sự phán đoán sáng suốt nhất được thể hiện, chính là ở việc lựa chọn từng cá nhân cụ thể. Câu nói "optimi consiliarii mortui" (những cố vấn tốt nhất là những người đã chết) rất đúng đắn: sách vở sẽ nói thẳng thắn khi các cố vấn còn sống lại ngập ngừng. Do đó, hãy làm quen với chúng, đặc biệt là sách vở của những người từng trực tiếp đứng trên vũ đài chính trị.

Hội đồng ngày nay, ở hầu hết mọi nơi, chỉ là những buổi gặp gỡ thân mật, nơi người ta nói chuyện phiếm nhiều hơn là thảo luận. Họ tiến quá nhanh đến việc ra lệnh hoặc thực thi quyết định của hội đồng. Trong các vụ việc trọng đại, sẽ tốt hơn nếu vấn đề được đưa ra vào một ngày, và chưa bàn luận gì cho đến ngày hôm sau; "in nocte consilium" (lời khuyên nằm trong đêm). Đó là cách đã làm trong Ủy ban Liên minh giữa Anh và Scotland; một hội đồng nghiêm túc và có trật tự. Tôi tán thành việc dành những ngày cố định để tiếp nhận đơn từ; vì điều đó vừa giúp người thỉnh cầu xác định rõ thời gian tham dự, vừa giải phóng các buổi họp khỏi các vấn đề vụn vặt để hội đồng có thể tập trung vào việc chính. Trong việc chọn các ủy ban để chuẩn bị công việc cho hội đồng, tốt hơn nên chọn những người khách quan thay vì tạo ra sự trung lập bằng cách đưa vào những kẻ có lập trường quá mạnh ở cả hai phía. Tôi cũng tán thành các ủy ban thường trực; như ủy ban thương mại, tài chính, quân sự, đơn từ, hay một vài tỉnh thành; vì nơi nào có nhiều hội đồng chuyên trách nhưng chỉ có một hội đồng quốc gia (như ở Tây Ban Nha), thì thực chất chúng không khác gì các ủy ban thường trực, ngoại trừ việc chúng có quyền hạn lớn hơn. Hãy để những người tư vấn cho hội đồng dựa trên chuyên môn của họ (như luật sư, thủy thủ, chuyên gia đúc tiền, và những người tương tự) được lắng nghe trước các ủy ban; rồi sau đó, tùy dịp mà lắng nghe trước hội đồng chính. Và đừng để họ đến theo đám đông hay theo kiểu xúi giục dân chúng; vì đó là làm ồn ào hội đồng chứ không phải thông tin cho họ. Một chiếc bàn dài và một chiếc bàn vuông, hay các ghế ngồi quanh tường, tưởng chừng chỉ là hình thức nhưng lại là vấn đề cốt lõi; bởi tại bàn dài, một vài người ngồi ở phía trên gần như chi phối toàn bộ công việc, nhưng ở kiểu bàn khác, ý kiến của các cố vấn ngồi thấp hơn được sử dụng nhiều hơn. Khi nhà vua chủ trì hội đồng, hãy cẩn thận đừng để lộ khuynh hướng của mình quá sớm trong những điều ngài đề xuất; vì nếu không, các cố vấn sẽ chỉ "đo gió" theo ngài, và thay vì đưa ra lời khuyên tự do, họ sẽ hát cho ngài nghe một bài "placebo" (tôi làm hài lòng).