Luận Văn Chính Trị Và Đạo Đức

Lượt đọc: 95 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Về Sự Đổi Mới

❊ ❊ ❊

Giống như sự chào đời của muôn loài sinh vật, thoạt đầu thường méo mó dị dạng, mọi sự đổi mới – những đứa con của thời gian – cũng vậy. Tuy nhiên, cũng giống như người đầu tiên mang lại vinh quang cho dòng tộc thường xứng đáng hơn hầu hết những người kế thừa, tiền lệ đầu tiên (nếu là tốt đẹp) hiếm khi có kẻ bắt chước được một cách hoàn hảo. Bởi cái xấu, đối với bản tính con người khi đã bị sa đọa, thì có chuyển động tự nhiên, càng kéo dài càng mạnh; nhưng cái tốt, như một chuyển động cưỡng bách, thì lại mạnh mẽ nhất lúc ban đầu. Chắc chắn, mọi phương thuốc đều là một sự đổi mới; và kẻ nào không chịu áp dụng những cách chữa trị mới thì phải chờ đợi những tai ương mới; bởi thời gian là kẻ đổi mới vĩ đại nhất. Nếu thời gian cứ tự nhiên làm mọi việc tồi tệ hơn, mà trí tuệ và mưu lược không giúp thay đổi chúng theo chiều hướng tốt đẹp hơn, thì cái kết sẽ là gì? Đúng là những gì đã được định hình bởi tập quán, dù không tốt, thì ít nhất cũng thích hợp; và những sự vật đã tồn tại lâu dài cùng nhau dường như liên kết chặt chẽ với nhau; trong khi những điều mới mẻ lại không khớp nối hoàn hảo như vậy; dù chúng có ích nhưng lại gây phiền toái bởi sự khập khiễng. Hơn nữa, chúng giống như những người lạ mặt; được ngưỡng mộ nhiều hơn nhưng lại ít được ưa chuộng hơn. Tất cả những điều này đúng, nếu thời gian đứng yên; nhưng ngược lại, thời gian vận động không ngừng, khiến cho việc cố chấp giữ lấy tập quán cũ cũng gây hỗn loạn chẳng kém gì sự đổi mới; và những kẻ tôn thờ thái quá thời xưa, chỉ trở thành trò cười cho thời đại mới. Do đó, thật tốt biết bao nếu con người, khi thực hiện những đổi mới, biết noi gương chính thời gian; thời gian thực sự đổi mới rất mạnh mẽ, nhưng lại lặng lẽ, từng bước một, khó mà nhận ra. Bằng không, bất cứ cái gì mới mẻ cũng đều là điều bất ngờ; và nó luôn sửa sang cho người này, nhưng lại làm hại người kia; kẻ được giúp đỡ thì coi đó là vận may và cảm ơn thời thế; kẻ bị tổn thương thì coi đó là bất công và đổ lỗi cho người khởi xướng. Cũng thật tốt khi không thử nghiệm trong việc cai trị quốc gia, trừ phi sự cần thiết là cấp bách, hoặc lợi ích là hiển nhiên; và phải hết sức thận trọng để đảm bảo rằng chính sự cải cách thúc đẩy sự thay đổi, chứ không phải ham muốn thay đổi lại mượn danh nghĩa cải cách. Và cuối cùng, những gì mới lạ, dẫu không bị từ chối, cũng nên được giữ thái độ nghi ngại; và, như Kinh Thánh đã dạy, chúng ta hãy dừng lại trên con đường cổ xưa, rồi nhìn quanh, khám phá xem đâu là con đường thẳng và đúng đắn, để rồi bước đi trên đó.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 25 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.