Thà rằng không có một quan niệm nào về Thượng đế còn hơn là có một quan niệm bất xứng với Người. Bởi lẽ, cái trước chỉ là sự hoài nghi, còn cái sau là sự sỉ nhục; và chắc chắn, mê tín chính là vết nhơ bôi bẩn hình ảnh của Thần linh. Plutarch đã nói rất xác đáng về điều này: Thà rằng người đời chối bỏ sự tồn tại của Plutarch còn hơn là tin rằng có một Plutarch tàn ác đến mức ăn thịt con mình ngay khi chúng vừa chào đời, như cách các nhà thơ mô tả về thần Saturn. Và sự sỉ nhục dành cho Thượng đế càng lớn thì mối nguy hại đối với con người càng sâu sắc. Chủ nghĩa vô thần vẫn để cho con người nương tựa vào lý trí, vào triết học, vào đạo đức tự nhiên, vào luật pháp và danh dự; tất cả những điều này vẫn có thể dẫn lối con người đến những đức hạnh bên ngoài, ngay cả khi thiếu vắng tôn giáo; nhưng sự mê tín lại đạp đổ tất cả, và dựng lên một chế độ quân chủ chuyên chế trong tâm trí con người. Chính vì thế, chủ nghĩa vô thần chưa bao giờ làm náo loạn quốc gia; bởi lẽ nó khiến con người thận trọng với chính mình vì họ chẳng còn nhìn thấy gì xa hơn: và ta thấy những thời kỳ thiên về chủ nghĩa vô thần (như thời của Augustus Caesar) thường là những thời kỳ bình yên. Nhưng sự mê tín đã từng là nguồn cơn hỗn loạn của biết bao quốc gia, nó du nhập một "nguyên động lực" mới, làm đảo lộn mọi trật tự cai trị. Chủ nhân của mê tín chính là đám đông; và trong mọi sự mê tín, người trí thường đi theo kẻ khờ; mọi lập luận đều được nhào nặn để phù hợp với thực tiễn, theo một trình tự đảo ngược. Một số vị giáo phẩm tại Công đồng Trent, nơi mà học thuyết của phái Kinh viện đang chiếm ưu thế, đã đưa ra một nhận định nghiêm túc rằng các nhà kinh viện cũng giống như những nhà thiên văn học, những người đã hư cấu ra các đường tâm sai và chu kỳ ngoại luân, cùng những cỗ máy quỹ đạo tương tự, cốt để bảo vệ các hiện tượng dù họ thừa biết chẳng có thứ gì như vậy tồn tại; và tương tự như thế, các nhà kinh viện đã dựng lên vô số những tiên đề và định lý tinh vi, phức tạp, chỉ để bảo vệ những thực hành của giáo hội. Những nguyên nhân của mê tín là: các nghi lễ và nghi thức mang tính cảm quan, mê hoặc; sự sùng đạo thái quá mang tính chất giả hình của phái Pharisee; sự tôn sùng các truyền thống quá mức, điều vốn chỉ gây gánh nặng cho giáo hội; những mưu mô của các giáo sĩ vì tham vọng và lợi lộc cá nhân; sự ưu ái quá mức đối với những ý định tốt lành, vốn mở đường cho những quan niệm sai lầm và những điều mới lạ; việc lấy chuẩn mực con người để áp đặt vào những vấn đề thần thánh, vốn không thể không sinh ra sự pha tạp của trí tưởng tượng; và cuối cùng, những thời kỳ man di, đặc biệt là khi đi kèm với thiên tai và thảm họa. Mê tín, khi cởi bỏ tấm màn che, là một thứ dị hợm; bởi lẽ, cũng như sự giống người chỉ làm tăng thêm vẻ dị dạng cho con khỉ, thì sự tương đồng của mê tín với tôn giáo chỉ làm cho nó thêm phần ghê tởm. Và cũng giống như thức ăn bổ dưỡng có thể phân hủy thành những con giòi bọ, thì những quy tắc và trật tự tốt đẹp cũng có thể thoái hóa thành vô số những nghi thức vụn vặt. Ngay cả trong việc tránh né mê tín cũng tồn tại sự mê tín, khi con người cho rằng cách tốt nhất là phải đi càng xa càng tốt khỏi những mê tín đã tiếp nhận trước đó; vì vậy cần phải cẩn trọng (như cách người ta thường nói về những phương thuốc tẩy độc sai lầm) kẻo những điều tốt đẹp lại bị loại bỏ cùng với những điều xấu xa; điều thường thấy khi đám đông đứng ra thực hiện công cuộc cải cách.