Luận Văn Chính Trị Và Đạo Đức

Lượt đọc: 91 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Về Giới Quý Tộc

❊ ❊ ❊

Chúng ta sẽ bàn về giới quý tộc, trước hết là với tư cách một bộ phận của quốc gia, sau đó là với tư cách thân phận của từng cá nhân. Một nền quân chủ không có giới quý tộc bao giờ cũng là nền chuyên chế thuần túy và tuyệt đối, như kiểu của người Thổ Nhĩ Kỳ vậy. Bởi lẽ, giới quý tộc giúp điều tiết quyền lực tối cao, đồng thời thu hút sự chú ý của dân chúng chệch khỏi dòng dõi hoàng gia. Còn đối với các nền dân chủ, họ chẳng cần đến quý tộc; những thể chế ấy thường yên ổn hơn và ít chịu cảnh loạn lạc hơn so với nơi có các dòng dõi quý tộc tồn tại. Vì khi đó, mọi ánh mắt đều đổ dồn vào công việc, chứ không phải vào cá nhân; hoặc nếu có nhìn vào cá nhân, thì cũng là vì mục đích công việc, coi đó là người phù hợp nhất, chứ không phải vì tước hiệu hay gia thế. Chúng ta thấy người Thụy Sĩ duy trì ổn định rất tốt, bất chấp sự khác biệt về tôn giáo và các bang. Bởi lẽ, sự hữu dụng là sợi dây liên kết họ, chứ không phải những sự tôn trọng mang tính giai cấp. Các tỉnh thống nhất ở vùng Hạ Lục địa (Low Countries) cũng có nền quản trị ưu việt; nơi nào có sự bình đẳng, các cuộc tham vấn thường công tâm hơn, còn việc đóng góp thuế khóa cũng tự nguyện hơn. Một tầng lớp quý tộc lớn mạnh có thể tăng thêm vẻ uy nghiêm cho quân chủ, nhưng lại làm giảm bớt quyền lực của nhà vua; tầng lớp ấy mang lại sức sống và tinh thần cho dân chúng, nhưng cũng đồng thời đè nặng lên vận mệnh của họ. Sẽ là tốt đẹp khi giới quý tộc không quá lấn át quyền lực tối cao cũng như công lý; nhưng vẫn được duy trì ở vị thế đủ cao để sự ngạo mạn của kẻ dưới có thể bị chặn lại ở đó, trước khi nó kịp chạm đến sự uy nghiêm của bậc quân vương. Một tầng lớp quý tộc quá đông đảo sẽ gây ra cảnh nghèo đói và bất cập cho quốc gia; vì đó là một gánh nặng chi phí; hơn nữa, do tất yếu sẽ có nhiều gia tộc quý tộc dần sa sút về tài sản, điều này tạo ra một sự bất tương xứng giữa tước vị cao quý và phương tiện sinh tồn.

Nói về tư cách quý tộc của từng cá nhân, quả là một điều đáng ngưỡng mộ khi nhìn thấy một lâu đài hay công trình cổ kính mà không bị xuống cấp; hoặc ngắm nhìn một cây đại thụ vững chãi, vẹn nguyên. Vậy thì, cảnh tượng một gia tộc quý tộc lâu đời, vốn đã đứng vững trước những sóng gió và thăng trầm của thời gian, còn đáng ngưỡng mộ đến nhường nào! Bởi lẽ, tước vị quý tộc mới chỉ là sản phẩm của quyền lực, còn quý tộc lâu đời mới là sản phẩm của thời gian. Những người đầu tiên được phong tước thường đức độ hơn, nhưng lại ít "vô tội" hơn con cháu họ; vì hiếm có con đường tiến thân nào mà không pha tạp giữa những thủ đoạn tốt và xấu. Tuy nhiên, cũng là hợp lý khi ký ức về đức hạnh của họ được lưu truyền cho hậu thế, còn những lỗi lầm thì chết đi cùng với chính họ. Xuất thân quý tộc thường làm giảm đi tính cần cù; và kẻ không cần cù thì tất sẽ ghen tị với người chăm chỉ. Hơn nữa, người quý tộc chẳng thể tiến cao hơn được nữa; và kẻ dậm chân tại chỗ trong khi người khác đang thăng tiến thì khó lòng tránh khỏi những cảm giác đố kỵ. Ngược lại, tước vị quý tộc giúp triệt tiêu sự đố kỵ tiêu cực từ người khác nhắm vào họ; bởi lẽ họ đã nắm trong tay những danh vọng đó rồi. Chắc chắn rằng, những vị vua nào sở hữu những nhân tài trong hàng ngũ quý tộc sẽ thấy dễ dàng hơn trong việc sử dụng họ, và công việc cũng trôi chảy hơn; bởi lẽ người dân tự nhiên thường có khuynh hướng quy thuận họ, như thể họ vốn sinh ra để cai trị vậy.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 25 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.