Con người sợ cái chết, giống như trẻ thơ sợ đi trong bóng tối; và cũng như nỗi sợ tự nhiên ấy ở trẻ thơ thường bị thổi phồng bởi những câu chuyện kể, nỗi sợ cái chết cũng vậy. Chắc chắn rằng, việc suy ngẫm về cái chết như là cái giá phải trả cho tội lỗi, và là cánh cửa dẫn tới một thế giới khác, thì thật thánh thiện và mang tính tôn giáo; nhưng nỗi sợ hãi nó, như thể một nghĩa vụ phải trả cho tạo hóa, thì lại thật yếu hèn. Tuy nhiên, trong những chiêm nghiệm tôn giáo, đôi khi vẫn pha tạp cả sự phù phiếm và mê tín. Trong vài cuốn sách tu khổ hạnh của các tu sĩ, người ta đọc được rằng, một người nên tự vấn lòng mình xem sẽ đau đớn thế nào nếu chỉ bị kẹp hoặc tra tấn đầu ngón tay, để từ đó hình dung ra nỗi đau của cái chết khi cả cơ thể bị hư hoại và tan rã; trong khi thực tế, cái chết nhiều khi trôi qua còn ít đau đớn hơn cả việc tra tấn một bộ phận cơ thể, bởi lẽ những phần quan trọng nhất của sự sống lại chẳng phải là nơi nhạy cảm nhất. Và một người từng nói chỉ dưới góc độ của một triết gia, một người thuận theo tự nhiên, đã nhận định rất đúng rằng: "Pompa mortis magis terret, quam mors ipsa" (Những nghi thức tang lễ gây sợ hãi hơn chính cái chết). Những tiếng rên rỉ, những cơn co giật, khuôn mặt tái nhợt, bạn bè than khóc, khăn tang, lễ mai táng và những thứ tương tự đã khiến cái chết trở nên khủng khiếp.

Cũng đáng để quan sát rằng, trong tâm trí con người, không có đam mê nào quá yếu ớt đến mức không thể áp đảo và làm chủ nỗi sợ cái chết; vì thế, cái chết không hẳn là kẻ thù đáng sợ đến vậy, khi một người có quá nhiều "tùy tùng" xung quanh có thể giúp mình chiến thắng nó. Sự trả thù chiến thắng cái chết; tình yêu coi nhẹ nó; danh dự khao khát nó; nỗi đau tìm đến nó; nỗi sợ hãi thì đón đầu nó; thậm chí, chúng ta còn đọc được rằng, sau khi hoàng đế Otho tự sát, lòng thương hại (thứ tình cảm dịu dàng nhất) đã thôi thúc nhiều người khác tìm đến cái chết, chỉ thuần túy vì lòng cảm thương dành cho vị quân chủ của họ, như những người bề tôi trung thành nhất. Hơn thế nữa, Seneca còn nói thêm về sự đỏng đảnh và chán chường: "Cogita quamdiu eadem feceris; mori velle, non tantum fortis aut miser, sed etiam fastidiosus potest" (Hãy nghĩ xem ngươi đã làm những việc lặp đi lặp lại đó bao lâu rồi; không chỉ kẻ mạnh mẽ hay kẻ khốn cùng, mà cả kẻ chán chường cũng có thể muốn chết). Một người có thể muốn chết, dù chẳng phải vì can trường hay đau khổ, mà chỉ vì quá mệt mỏi khi phải làm đi làm lại một việc cũ kỹ.

Cũng đáng chú ý không kém là việc cái chết làm thay đổi rất ít tinh thần của con người; bởi họ dường như vẫn là chính mình cho đến tận giây phút cuối cùng. Augustus Caesar chết trong một câu xã giao; "Livia, conjugii nostri memor, vive et vale" (Livia, hãy nhớ lấy cuộc hôn nhân của chúng ta, sống tốt và vĩnh biệt). Tiberius chết trong sự dối trá; như Tacitus đã nói về ông: "Jam Tiberium vires et corpus, non dissimulatio, deserebant" (Sức lực và cơ thể đã rời bỏ Tiberius, nhưng sự dối trá thì không). Vespasian chết trong một lời đùa cợt khi đang ngồi trên ghế vệ sinh: "Ut puto deus fio" (Ta nghĩ mình sắp thành thần rồi). Galba chết với một câu mệnh lệnh: "Feri, si ex re sit populi Romani" (Hãy chém đi, nếu điều đó có lợi cho nhân dân La Mã); vừa nói vừa vươn cổ ra. Septimius Severus chết trong sự hối hả: "Adeste si quid mihi restat agendum" (Hãy lại đây, nếu còn việc gì ta cần phải làm). Và những ví dụ tương tự như vậy.

Chắc chắn những người theo phái Khắc kỷ đã quá hao tâm tổn trí vì cái chết, và với những sự chuẩn bị rầm rộ đó, họ làm cho nó trông có vẻ đáng sợ hơn. Người ta nói hay hơn thế: "qui finem vitae extremum inter munera ponat naturae" (kẻ đặt dấu chấm hết cho cuộc đời vào hàng những món quà của tạo hóa). Chết cũng tự nhiên như được sinh ra; và đối với một đứa trẻ thơ, có lẽ cả hai đều đau đớn như nhau. Kẻ chết trong lúc đang mải miết theo đuổi một mục tiêu thì cũng giống như người bị thương khi đang hăng máu chiến đấu; người ấy, trong lúc đó, gần như không cảm thấy đau đớn; và vì thế, một tâm trí kiên định, hướng về những điều tốt đẹp, sẽ đẩy lùi được những nỗi đau của cái chết. Nhưng hơn tất cả, hãy tin rằng, bài thánh ca ngọt ngào nhất chính là "Nunc dimittis" (Giờ đây xin cho tôi được ra đi), khi một người đã đạt được những mục tiêu và kỳ vọng xứng đáng. Cái chết còn có một điều này nữa: nó mở cánh cổng dẫn tới danh tiếng tốt đẹp và dập tắt sự đố kỵ.—"Extinctus amabitur idem" (Khi đã khuất, người đó sẽ được yêu mến).