Đẹp đẽ, trẻ trung và mới đôi mươi,
Trên đời chẳng bận chuyện vui đời;
Suốt ngày chỉ biết tình thắm thiết,
Thật là một kiếp sống thảnh thơi.—THACKERAY.
Tôi vừa cất tiếng ngâm nga những câu thơ trên thì một thông báo liền được trao vào tay tôi:
"Lệnh trung đoàn.—Bộ tư lệnh, Maidstone, ngày 31 tháng Mười Hai.
"Vì trung đoàn sẽ phải sẵn sàng nhận nhiệm vụ ở nước ngoài vào mùa xuân, các đại úy đại đội sẽ báo cáo với Trung úy kiêm Sĩ quan phụ tá Studhome, để trình lên chỉ huy trưởng về tình trạng yên cương, bao súng và túi đạn pháo; đồng thời toàn bộ ngựa phải được đóng móng lại dưới sự giám sát trực tiếp của bác sĩ thú y và Thượng sĩ thợ móng ngựa Snaffles.
"Phép nghỉ đến ngày 31 tháng tới được cấp cho Trung úy Newton Calderwood Norcliff do có việc gia đình khẩn cấp."
"Hà! Đây mới là điều tôi quan tâm nhất," tôi thốt lên khi đọc xong tờ mệnh lệnh, rồi trao cuốn sổ lệnh, một tập sách khổ tứ dày bọc da vellum, cho viên trung sĩ trực ban đang đứng đợi.
"Ngài có đoán được chúng ta sắp đi đâu không, thưa đại úy?" anh ta hỏi.
"Miễn Đông, đương nhiên rồi."
"Đám lính trong doanh trại cũng đồn vậy; trước mắt xin chào tạm biệt ngài," anh ta nói, đoạn quay gót giày có gắn cúp-pê, giơ tay chào kính; "Chúc ngài có một chuyến đi vui vẻ."
"Cảm ơn Stapylton," tôi đáp; "và giờ thì phải lên chuyến tàu đêm để về Luân Đôn rồi đi miền Bắc. Chà! Đêm cuối cùng của tháng Mười Hai; chuyến đi này của tôi khối người phải rét đây."
Tôi phái người hầu của mình là Willie Pitblado — người mà tôi sẽ nhắc đến nhiều hơn sau này — chạy ra nhà ăn báo rằng tối nay tôi sẽ không dùng cơm ở đó, rồi dự tính lên đường về nhà ngay, quyết định tận dụng tối đa đặc ân được ban phát: kỳ nghỉ giữa hai đợt điểm danh, theo cách gọi chuyên môn.
Tôi dự định kể lại câu chuyện về những cuộc phiêu lưu của chính mình, những trải nghiệm cuộc đời, hay tự truyện (tùy bạn gọi thế nào cũng được); và tôi sẽ làm điều này dẫu cho có một nhà văn nào đó từng khẳng định, hẳn là với một phần sự thật, rằng bà không "tin là trên đời này từng có, hoặc có thể có, một cuốn tự truyện hoàn toàn chân thực, thành khẩn và không giấu giếm, phơi bày toàn bộ tính cách, hay thậm chí không loại trừ một chi tiết nào, của bất kỳ một cuộc đời nào." Bà còn bổ sung thêm rằng: "Thật ra, điều đó gần như là bất khả thi; bởi vì nếu vậy, nhân vật chính của cuốn tự truyện hẳn phải là một người đàn ông hay đàn bà không có chút điều gì cần giữ kẽ, không chút e ấp, và không hề có những bí mật vốn là điều tất yếu ngay cả với tâm hồn trong trắng nhất."
Dù hết sức kính trọng nữ nhà văn khả ái này, tôi vẫn dám hy vọng rằng một tâm hồn chân thành như thế hoàn toàn có thể tồn tại; và rằng, không vi phạm sự tế nhị của thời đại có phần cầu kỳ (về hình thức) này ở một mặt, cũng không ra vẻ thanh cao hay giữ kẽ một cách đạo đức giả ở mặt kia, tôi đây, ông Newton Norcliff, sẽ thuật lại câu chuyện mộc mạc, không son phấn về cuộc đời của một sĩ quan cấp úy kỵ binh trong những năm tháng đầy biến động của thập kỷ vừa qua.
Trung đoàn của tôi là kỵ binh thương. Tôi không cần phải gọi tên nó cụ thể hơn; dẫu cho, nhân tiện đây, tôi vẫn luôn thấy có điều gì đó khá kỳ lạ trong lực lượng kỵ binh chính quy của chúng ta rằng: trong khi chúng ta có các binh đoàn Scotland, như tiểu đoàn Greys lừng danh, và có tới không dưới ba binh đoàn Ireland, thì lại chẳng có lấy một trung đoàn Anh nào được đặt tên theo địa danh quê hương như vậy.
Tôi gửi mộth bức thư cảm ơn đến viên đại tá, bàn giao đàn ngựa của mình cho người bạn Jack Studhome, viên sĩ quan phụ tá, chăm sóc, và có một cuộc trao đổi vội vã với Saunders M'Goldrick, viên phát lương người Scotland của chúng tôi — không phải là tôi muốn người đọc suy luận rằng ông ta là nhân vật cốt cán và là chỗ dựa chính của tôi (xin Chúa phù hộ cho những ai trong một trung đoàn long-kỵ-binh lại coi ông ta là như vậy!).
Vui mừng khôn xiết khi được thoát khỏi, dẫu chỉ trong vỏn vẹn một tháng, sự tẻ nhạt của những buổi duyệt binh theo lệ thường, công việc chuồng trại, đời sống trong doanh trại và chốn hỗn độn vô tích sự ở Maidstone — được tự do khỏi mọi phiền toái, khỏi các ủy ban tiệc tùng, ban nhạc, dạ vũ, khỏi các hội đồng quân pháp và điều tra; khỏi việc phải nhớ xem buổi duyệt binh này diễn ra khi nào, buổi tập luyện cụ thể kia lúc nào, và đủ thứ chuyện linh tinh khác — vui mừng, tôi nhắc lại, vì được thoát khỏi cảnh chào kính bởi binh lính và lính canh ở mọi ngã rẽ góc đường, và một lần nữa được làm chủ thân thể của chính mình, tôi trút bỏ bộ trang phục kỵ binh thương rực rỡ, khoác lên mình bộ thường phục bình dị hơn của dân thường — một bộ đồ vải tweed dệt len hỗn hợp màu thạch nam ấm áp và bền chắc — và vào khoảng chín giờ tối, tôi cùng một ít hành lý du lịch gọn nhẹ, bao đựng súng, thảm du lịch, v.v. (do Willie Pitblado — người mặc bộ đồng phục vô cùng đúng chuẩn gồm bốt, dây nịt và mũ có huy hiệu — tươm tất trông nom), đã có mặt tại nhà ga Maidstone để đợi chuyến tàu hướng lên phía Bắc đi Luân Đôn, đồng thời tận hưởng buổi trò chuyện thân tình cuối cùng cùng điếu xì-gà với Studhome, khi chúng tôi đi dạo qua lại trên sân ga và bàn về những công việc khác nhau mà rất có thể sẽ chờ đón chúng tôi ngay khi kỳ nghỉ ngắn ngủi của tôi kết thúc.
Hạm đội Anh đã túc trực ở eo biển Bosphorus; chiến trường Oltenitza đã chứng kiến thảm bại kinh hoàng của quân Nga dưới tay quân đội của Omar Pasha, tổng tư lệnh của Cổng Ottoman, trả thù cho vụ thảm sát hải quân gần đây tại Sinope. Chẳng bao lâu nữa, người Thổ Nhĩ Kỳ sẽ lại giành chiến thắng tại Citate. Tướng Luders chuẩn bị mở đường tiến vào Dobrudcha; Anh, Pháp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Sardinia đang tập hợp lực lượng cho cuộc giao tranh; và giữa những sự kiện trọng đại ấy, để cho cái sự ngớ ngẩn không bị thiếu vắng, mấy kẻ khoác áo rộng ranh ma và thích mị dân của Hội Hòa Bình đã cử một phái đoàn đến yết kiến Hoàng đế Nicholas, để quở trách ông ta về những đường lối sai trái.
"Cha chả! Nếu thời tiết ở đây đã lạnh thế này, thì về đến nhà ở Scotland anh sẽ thấy thế nào đây?" Studhome nói khi chúng tôi bước đi qua lại; bởi vì chẳng đời nào đập tan được cái ý nghĩ trong đầu một tên Englishman rằng khoảng cách chừng bốn trăm dặm hơn kém ấy chắc chắn phải tạo ra sự khác biệt về thổ nhưỡng và nhiệt độ còn hơn cả xứ Muscovy; nhưng quả thật trời rất lạnh — lạnh buốt xương.
Bầu trời quang đãng, và giữa tầng không xanh thẳm, các vì sao lấp lánh rực rỡ. Tuyết trắng lấp lánh phủ kín các mái nhà và cả đường ray xe lửa, còn sông Medway lững lờ trôi lạnh lẽo như một dải bạc mài bóng dưới bảy nhịp cầu trong ánh trăng đang lên; và giờ đây, với một tiếng còi sắc lẹm, đầy vẻ đe dọa, kèm theo vô số tiếng gầm gừ và tiếng lách cách vang lên dồn dập, con tuấn mã sắt — thứ sẽ đưa tôi tiếp tục hành trình — lao sầm tới nhà ga, với chiếc bờm bằng khói và hai ngọn đèn pha đỏ rực chiếu hai luồng sáng kiên định dọc theo tuyến đường ray phủ đầy tuyết.
Hành khách nào cũng trùm kín mít đến tận mũi, và hơi thở của họ làm mờ đục cả kính những ô cửa sổ đã đóng kín mít.
Pitblado mang đến cho tôi tờ Punch, tờ Times và cuốn "Bradshaw", rồi vội vã chạy đi tìm chỗ ngồi hạng nhì của mình; Studhome chào tạm biệt tôi, rồi quay đi tìm Wilford, Scriven và vài thành viên khác trong quân đoàn — những người thường tụ tập tại một phòng bida gần doanh trại, để lại tôi một mình sắp xếp lại đống khăn choàng và tận hưởng bầu bạn với một nhân vật mà anh ta vừa cười vừa gọi là người đẹp đường ray của tôi — một người phụ nữ vạm vỡ đang bế theo một đứa nhóc la hét inh õm, kẻ mà bất chấp khoản tiền boa bí mật nửa vương miện của tôi, tên nhân viên gác gian xảo vẫn nhét vào toa tôi; và rồi, với một tiếng thét nữa cùng tiếng lách cách đều đặn và đơn điệu, đoàn tàu rời khỏi sân ga.
Thị trấn khuất dần cùng tòa án quận, doanh trại, dòng sông và ngọn tháp tuyệt đẹp của nhà thờ All Saints; và trong chớp mắt, tôi đã có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn vùng đất phủ đầy tuyết trải dài hàng dặm hai bên đường khi chúng tôi lao vun vút trên tuyến nhánh tới Paddock Wood, hay Ngã ba Đường Maidstone thuộc tuyến đường sắt Luân Đôn đến Dover, nơi tôi bắt chuyến tàu ngược lên từ Canterbury.
Con tàu tốc hành hạng nhất lao đi vùn vụt. Năm mươi sáu dặm đường nhanh chóng trôi qua, và chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ, tôi đã chìm đắm giữa thế giới bao la, chốn hoang dã con người của Luân Đôn, ngay cả khi nụ cười tươi vui và lời chào tạm biệt ấm áp của anh bạn hiền Jack Studhome dường như vẫn còn vương vấn trước mắt. Thật tuyệt vời làm sao khi được du lịch thế này, với toàn bộ tốc độ và sự tiện nghi mà tiền bạc thời đại chúng ta có thể mua được!
Một trăm năm sau, con cháu chúng ta sẽ đi lại bằng phương tiện gì đây? Chỉ có Chúa mới biết.
Lúc này tôi đã bước sang tuổi hai mươi tư. Tôi đã có sáu năm gắn bó với trung đoàn kỵ binh thương, và sự mới mẻ của đời quân ngũ — dù tôi không vì thế mà bớt yêu nó — nay đã phai nhạt; và như tôi đã nói, tôi rất vui mừng được trốn chạy trong một tháng khỏi một cuộc sống rập khuôn ép buộc, khỏi chuỗi ngày tẻ nhạt diễn ra hàng đêm gồm những buổi dạ vũ, tiệc bài bạc và ăn đêm bên những mụ lính già tẻ nhạt hoặc những người đẹp đã qua thời xuân sắc — những kẻ mà tên tuổi và các màn đưa tình tán tỉnh của họ từ lâu đã trở thành những trò cười muôn thuở tại phòng ăn của những sĩ quan kỵ binh thương, kỵ binh hussar và kỵ binh long-kỵ-binh vô tâm của chúng tôi, bất kể họ đóng quân ở đâu, từ Calcutta đến Colchester, và từ Poonah đến Piershill.
Một ngày trôi qua nhanh chóng giữa chốn Luân Đôn cuồn cuộn, và màn đêm lại đưa tôi trở lại với chỗ ngồi trong khoang hạng sang của một cỗ xe được đệm lót êm ái để hướng về miền Bắc.
Lần này tôi đi một mình, và có trọn cả băng ghế rộng rãi để tha hồ ngả ngốn với tất cả sự thoải mái của một kẻ hưởng lạc; cùng với sự trợ giúp của một bình đựng rượu mạnh, xì-gà, những chiếc khăn choàng và áo kẻ sọc ấm áp, tôi đã sẵn sàng cho chuyến hành trình ảm đạm của một đêm mùa đông.
Đoàn tàu cứ thế tiến lên, tiến lên mãi!
Những ánh đèn đỏ và xanh thỉnh thoảng lóe lên từ màn đêm tối mịt. Rải rác đây đó, những hàng cây dương cao vút ở các hạt miền trung nước Anh sừng sững hiện lên như những bóng ma dưới ánh trăng, vượt lên trên những đồng cỏ phủ đầy tuyết. Chúng tôi ầm ầm lăn bánh qua sự đen tối ngầm dưới lòng đất của một đường hầm; rồi lại lao ra ngoài tuyết và ánh trăng, giữa những khung cảnh và vùng đất khác nhau. Chốc chốc, tiếng hô hoán vội vã của nhân viên gác đường ray lại làm tôi giật mình khi vừa chợp mắt; hoặc có khi là sự dừng lại đột ngột giữa ánh sáng rực rỡ đến rợn ngợp của những lò luyện kim, lò rèn và mỏ than, nơi mà ngày cũng như đêm, từng tốp thợ vẫn miệt mài làm việc không ngừng nghỉ. Rồi thì tiếng còi réo rắt và tiếng lách cách của đoàn tàu, sự náo nhiệt, tiếng chân người chạy ngược xuôi cầm theo đèn lồng, tiếng đóng sầm cửa, tiếng bước chân thình thịch, tiếng người nói chuyện, kèm theo tiếng búa gõ lanh lách vào nhữngh bánh xe bằng sắt để kiểm tra độ bền, tất cả báo hiệu rằng chúng tôi đã đến Peterborough, York, hay Darlington.
Thế nhưng mọi nhà ga, dù chúng tôi dừng chân hay phóng vụt qua, đều trông giống nhau đến kỳ lạ. Vẫn là những tấm bảng quảng cáo đóng khung mạ vàng lặp đi lặp lại; vẫn củ cải đường màu tía khổng lồ với chỏm lá xanh rờn; vẫn người đàn ông đội mũ phớt và mặc áo khoác dài, tay cầm chiếc ô vải alpaca dưới màn mưa không ngớt; những lọ nước sốt của Lea và Perrin; áo sơ mi may đo của một hãng nào đó; những tấm báp-sơ rực rỡ sắc màu của tờ Punch, Illustrated News, và London Journal; cùng những cuốn sách văn học đường ray đủ màu sắc.
Chúng tôi lao vút qua nước Anh. Vùng Yorkshire cùng các hạt trực thuộc đã lùi về phía sau, và giờ đây vùng Biên giới, vùng đất cổ xưa của hàng ngàn trận chiến và hàng ngàn khúc ca, đang đến gần — những vùng Biên giới xanh tươi và dũng cảm, với tất cả những ngọn đồi trầm mặc, sừng sững dưới ánh sáng của những vì sao đã phai tàn.
Ánh bình minh xám xịt của ngày mới đưa chúng tôi lướt qua vùng Merse phì nhiêu, thoáng nhìn thấy biển Đức Cổ u ám đang tung những con sóng bạc đầu vào những mũi đá hiu quạnh như Dunbar, Fastcastle, và mỏ đá đen sì, trơ trọi của St. Abb. Sau đó, khi tôi đến gần nhà hơn và nhìn thấy ánh mặt trời đang sưởi ấm những đỉnh núi phủ đầy tuyết của Dirlton và Traprainlaw, biết bao ý niệm xưa cũ từ lâu đã quên lãng, biết bao nỗi niềm xót xa và trìu mến về những năm tháng qua, lại ùa về trong tâm trí giữa giờ phút ảm đạm của buổi sáng sớm mùa đông.
Tôi đã nói lúc đó mình mới chỉ hai mươi tư tuổi. Lần cuối cùng tôi đi qua tuyến đường sắt ấy là vào mùa hè ngọt ngào, khi hoa thạch nam nở tím ngắt trên đồi Lammermuirs; và một biển lúa vàng óng ả bao phủ toàn bộ thung lũng Tyne xinh đẹp. Khi ấy tôi đang trên đường về trình diện trung đoàn, một cậu thiếu niên non nớt, bất cẩn và bồng bột, mang trong tim bao hoài bão sáng ngời cùng những tham vọng mơ hồ, với giọt nước mắt của người mẹ nghèo còn vương ấm trên má.
Tôi đã có sáu năm gắn bó với kỵ binh thương, và bốn năm trong số đó trải qua ở Ấn Độ. Trong thời gian ở đó, người mẹ thân yêu của tôi qua đời; và ký ức về lần cuối cùng tôi nhìn thấy gương mặt hiền từ, trìu mến của bà, nghe giọng nói đứt quãng của bà khi cầu xin Chúa ban phước cho từng bước chân tôi rời xa, hiện về thật sống động, mạnh mẽ và đau đớn trong tôi.
Đó là buổi sáng tôi rời nhà và rời xa bà để đến với quân ngũ. Đêm hôm trước, với tất cả sự vanh vanh tuổi trẻ và niềm thỏa mãn rực rỡ, tôi đã ngắm nghía bộ trang phục kỵ binh thương hào nhoáng của mình, đã thắt gươm, đeo đai bao đạn bằng vàng và cầu vai lấp lánh lên vai.
Vào khoảnh khắc đó, tôi sẽ không đời nào đổi lon trung úy của mình lấy cả vương quốc Scotland. Những trang phục quyến rũ ấy là điều cuối cùng tôi nghĩ tới và ngắm nhìn trước khi đôi mắt khép lại chìm vào giấc ngủ, và ánh bình minh xám xịt của ngày trọng đại tiếp theo vẫn thấy chúng nằm nguyên chưa bóc ra trên sàn nhà, khi người mẹ tội nghiệp của tôi — xanh xao, lo lắng, thức trắng đêm, với đôi mắt buồn đẫm lệ và trái tim thắt lại vì đau khổ — rón rén bước vào phòng tôi, để ngắm nhìn đứa con trai đang ngủ say lần cuối cùng, và gương mặt đau thương, thiết tha của bà chính là hình ảnh đầu tiên đập vào đôi mắt đang tỉnh giấc của tôi, khi bị đánh thức bởi giọt nước mắt rơi xuống má.
Tôi giật mình bật dậy, và mọi ý thức về cuộc chia ly lớn lao sắp diễn ra — cú giật xé tâm can từ trái tim này sang trái tim khác sắp tới — bỗng ập đến nghiền nát tôi. Khi ấy, gươm giáo, cầu vai, mũ mão và cả binh đoàn kỵ binh thương đều bị bỏ quên; và tôi ôm chầm lấy cổ bà, y như những ngày thơ trẻ chịu nỗi buồn đau, khóc lóc như một đứa trẻ thực thụ, chứ không phải một người đàn ông mà tôi từng tưởng tượng mình đã trở thành.
Bây giờ tôi đang trên đường về nhà; nhưng tôi sẽ chẳng còn được nhìn thấy gương mặt thân yêu đó nữa, và giọng nói của bà đã chìm vào cõi vĩnh hằng.
Căn nhà ấy vẫn còn những con người khác, những người tốt bụng, dịu dàng và hết mực yêu thương tôi, đang ngóng chờ tôi về để chào đón. Và còn có cả người em họ Cora Calderwood của tôi nữa — em ấy vẫn chưa chồng.
Tôi sắp được gặp lại Cora. Dường như đã rất, rất lâu rồi chúng tôi chưa gặp lại nhau, dẫu rằng chúng tôi vẫn thường xuyên thư từ qua lại, bởi vì ông bác của tôi rất sợ việc viết thư; và có một điều chắc chắn là em ấy đã khơi gợi rung động tình yêu đầu đời trong trái tim cậu học trò nhỏ của tôi, để rồi trong suốt thời gian tôi lưu trú ở Ấn Độ, giữa chốn cuồng quay và náo nhiệt của đời sống doanh trại ở Bath, Maidstone, Canterbury và nhiều nơi khác, hình bóng em vẫn vương vấn trong tâm trí tôi, tựa như một ký ức dễ chịu gắn liền với hình ảnh Scotland và mái nhà xưa, hơn là một thứ tình cảm say đắm hay bền chặt.
Quả thực, tôi suýt chút nữa đã nảy sinh tình cảm ấy ở một nơi khác; nhưng giờ đây, khi chẳng còn mối bận tâm nào ở bên cạnh nữa, tôi bắt đầu tự hỏi không biết Cora lớn lên có trở thành một mỹ nhân không; em cao bao nhiêu, đã đính ước chưa, đại loại thế; và không biết em có còn nhớ với niềm vui sướng về cậu bạn nhỏ từng rời xa em trong đẫm lệ, nửa là người yêu mà trọn vẹn là tri kỷ.
Khi chúng tôi tiến xa hơn về phía bắc và vượt qua vịnh Firth of Forth, tuyết hầu như đã biến mất hoàn toàn, ngoại trừ trên những đỉnh cao của dãy núi Ochil, với các sườn dốc hiện lên xanh tươi và đẹp đẽ dưới ánh nắng ban trưa; và anh bạn Studhome, nếu có đi cùng tôi, chắc hẳn sẽ vô cùng ngạc nhiên khi thấy bầu khí quyển ở phía bắc cầu Stirling lại ấm áp hơn so với ở Maidstone — khí hậu nước ta mới thất thường làm sao.
Chúng tôi đổi toa tàu ở Stirling, nơi tôi tranh thủ uống chút cà phê nóng trong lúc Pitblado trông nom hành lý và không tiếc lời chửi thề về sự chậm chạp của một lão nhân viên gác ga già nua, cộc cằn và mặt mày khắc khổ, trên huy hiệu bằng đồng có khắc hình một con sói — biểu tượng của Stirling.
"Nào, lẹ tay lên chứ, lão đần độn kia!" Tôi nghe thấy tiếng Willie hét lớn.
"Ờ, được rồi!" Lão kia chậm rãi đáp lại, trên khuôn mặt chai sạm và cau có nở một nụ cười nhăn nhở; "Mày tưởng mày là tay chơi phơi phới với dải ria mép và áo khoác viền ren đấy à — đã từng có lúc tao cũng tưởng mình là thế đấy."
"Ý mày là sao?" Pitblado hỏi, dáng điệu kỵ binh của anh ta dẫu mặc đồng phục cũng không sao giấu nổi.
"Ý tao á!" Lão kia vặn lại; "thì tao có ý là dưới mũi lê, tao từng góp sức hạ gác Badajoz và cả Ciudad Rodrigo nữa; thế mà giờ đây, chỉ vì sáu đồng xu bạc lẻ, tao lại phải tủi thân mang túi xách cho mày đấy. Thế đấy cái thói làm lính!"
"Nghe không lấy gì làm khích lệ cho lắm nhỉ," người hầu của tôi mỉm cười nói.
Mười năm phục vụ, hai vết thương, và khoản tiền hưu trí hoãn lại ba xu một ngày," lão gầm gừ, rồi văng tục ném đống hành lý của tôi lên nóc toa tàu.
Trung đoàn nào thế, bác bạn?" tôi hỏi.
"Binh đoàn Scotland cũ, tiểu đoàn hai, thưa đại úy," lão đáp và giơ tay chào, trong lúc tôi dúi vào tay lão một ít tiền lẻ.
Thời tiết ở đây có vẻ quang đãng và dễ chịu nhỉ."
"Ờ," lão đáp, lại nở nụ cười nhăn nhở cau có; "nhưng Giáng sinh xanh thì nghĩa trang mau đầy."
Chỉ năm phút sau, chúng tôi lại tiếp tục hành trình, lướt đi trên tuyến đường sắt nhánh nhỏ uốn lượn, qua những thung lũng cỏ xanh nơi những con suối đông đá một nửa đang rỉ ra hoặc róc rách chảy qua những khóm sậy khô và bụi dương xỉ, đưa chúng tôi thẳng vào trái tim của vùng Fife — "vương quốc" như người Scotland vẫn gọi; không phải vì nó từng là như vậy trong bất kỳ thời kỳ cổ đại nào, mà bởi vì hạt thuộc bán đảo này tự thân gọn gàng và siêng năng của nó chứa đựng mọi phương tiện và nhu yếu phẩm để nuôi sống cư dân, hoàn toàn độc lập với sản vật của phần thế giới bên ngoài — ít nhất thì họ vẫn kiêu hãnh khoe như vậy.
Tôi đang ngày càng đến gần nhà hơn; và giờ đây trái tim tôi đập rộn ràng đầy hạnh phúc. Mọi đặc điểm địa phương và âm thanh quen thuộc, những ngôi nhà tranh nhỏ bé với chiếc vòng gõ cửa bằng sắt rỉ sét cổ kính,[*] cùng tiếng clanh cạch của những khung cửi bằng gỗ bên trong, đều vô cùng quen thuộc với tôi. Chúng tôi lướt qua thị trấn cổ kính và tòa lâu đài cao gầy dựng đứng của Clackmannan — nơi nữ chúa già của nó — người cuối cùng dòng dõi nhà Bruce — từng phong tước cho Robert Burns bằng thanh gươm của vị anh hùng chiến thắng Bannockburn, khi nói một cách khô khan rằng bà "có quyền làm điều đó hơn khối kẻ khác," và chẳng bao lâu sau, tôi nhìn thấy những ngọn tháp che bóng trên phần mộ của Robert I và rất nhiều vị quân vương Scotland khi chúng tôi lướt qua Dunfermline cổ kính và trầm mặc với cung điện đổ nát huy hoàng — nơi Malcolm từng uống chén rượu đỏ thắm máu và nơi Charles I ra đời — cùng những con đường dốc đứng, cổ kính trải dài trên sườn một dãy đồi kết thúc đột ngột trong thung lũng rợp bóng cây của Pittencrief.
[*] Cây gõ cửa cổ của người Scotland — giờ đây chẳng còn tìm thấy ở đâu ngoài Fife — thay cho chuông và tay nắm cửa.
Niềm vui của tôi được sẻ chia trọn vẹn bởi Willie Pitblado, người hầu của tôi, con trai của cụ Simon — người gác rừng của bác tôi. Anh ta là một kỵ binh thương thuộc đại đội của tôi, người mà tôi đã xin cho nghỉ phép một tháng; thế nên những hàng rào nơi anh từng bắt chim, những cánh đồng nơi anh từng hát ca và huýt sáo sau cày bừa, những cánh cổng trang trại nơi anh từng đu đưa suốt hàng giờ — một cậu học sinh trốn học — những khu rừng Pitrearie và Pittencrief, những bức tường xám xọc cổ kính của tu viện và tòa tháp vuông che chở ngôi mộ của Bruce, tất cả đều được Willie chào đón như những người bạn cũ; và thật kỳ lạ làm sao, chất giọng Scotland đặc sệt lại quay trở về trên đôi môi anh theo bầu không khí mà anh đang hít thở, dẫu cho nó suýt chút nữa đã bị đám lính kỵ binh thương — hầu hết là người Anh — trêu chọc cho quên sạch.
Anh ta là một chàng trai lanh lợi, điển trai và mang dáng dấp nhà binh, kẻ có khả năng trở thành "tâm điểm" của đám con gái phục vụ tại ngôi nhà lớn, trang trại gia đình và ngôi làng bên cạnh, đồng thời là nguồn cơn phiền muộn cho những kẻ ái mộ nhà quê đi giày đinh của chúng.
Cách thị trấn cổ vài dặm, tôi xuống tàu, và để mặc anh ta theo sau với hành lý trên một chiếc xe ngựa cộ nhẹ, tôi rẽ ngang qua những cánh đồng theo một lối tắt quen thuộc từ lâu, mà tôi biết chắc sẽ đưa mình đi thẳng đến Calderwood Glen — dinh thự của người bác tôi, Sir Nigel — người thân gần như duy nhất còn lại trên cõi đời này của tôi, tính cả Cora.