Một Trong Sáu Trăm

Lượt đọc: 3 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 33

❊ ❊ ❊

Hỡi những ký ức dịu dàng! Hãy đến rồi đi, Hãy soi rọi những thời gian u buồn đã qua, Như tia nắng sưởi ấm dòng nước băng giá, Như làn sóng nhỏ hôn bờ cát hoang sơ: Và thắp lên bằng tình yêu cùng sự dịu hiền Những ngày tháng hạnh phúc vẫn còn thuộc về chúng ta; Thứ sức mạnh đong đầy trong những trận mưa tháng Tư, Mang lại xung quanh ta tình yêu và sự dịu hiền.

Tiếng lách cách của cựa giày và vỏ kiếm, cùng những bước chân vững chãi hơn hẳn vẻ lỏng chỏng hay lê dép thường thấy ở đám người Hồi giáo lề mề, vào trưa hôm sau, đã báo hiệu sự ghé thăm của các chiến hữu. Sự xuất hiện của Đại tá Beverley, Studhome, Wilford và Jocelyn thuộc trung đoàn chúng tôi quả là món quà chào đón nồng nhiệt nhất đối với tôi, khi họ bước qua hiên chiếc ki-ốt nơi tôi đang nằm mà chẳng chút sợ hãi dịch tả. Và ở đó, đứng vẩn vơ phía bên ngoài, tôi cũng nhìn thấy người bề tôi trung thành của mình, Pitblado.

Tất cả đều mặc quân phục chỉnh tề và mang vũ khí đầy đủ, bởi đó là ngày diễn ra một cuộc duyệt binh lớn. Họ đều cúi đầu lịch sự trước nữ tu nhân ái, người lập tức lùi ra phía bóng râm ngoài hiên.

– Tôi rất mừng khi thấy cậu, chàng trai thân mến của tôi, – viên đại tá lên tiếng. – Tất cả chúng tôi cứ đinh ninh rằng cậu đã vĩnh viễn mất tích đối với chúng tôi và trung đoàn.

– Mất tích ư, thưa đại tá? – tôi lặp lại.

– Thật đấy chứ, hỡi Newton, – Studhome tiếp lời. – Chúng tôi kết luận rằng cậu đã bị phục kích – bị tước đoạt giữa tuổi xuân mơn mởn và buổi rạng đông của hoài bão, đúng như cách gọi trong tiểu thuyết – bởi một bọn cướp đường người Bulgaria hoặc đám Bashi Bazouk khốn kiếp nào đó, vì tôi cho rằng cậu thừa biết chẳng ai dám vượt qua các tiền đồn một cách an toàn mà không mang theo súng lục.

– Một lời đồn đại đã đến tai chúng tôi về việc một sĩ quan kỵ binh Anh được đưa đi trong tình trạng nguy kịch đến nhà một quý ông người Armenia, – Beverley nói tiếp. – Chúng tôi vẫn hoài nghi ngầm rằng người đó chính là cậu, và sự phỏng đoán ấy đã trở thành chắc chắn khi ngày hôm qua, nữ tu trẻ này mang danh thiếp của cậu đến lều của tôi ở trại kỵ binh.

– Cô ấy quả là một vị thánh nhỏ tốt bụng, – tôi nhiệt tình thốt lên.

– Thế ra, Norcliff, cậu thực sự đã mắc bệnh tả – thứ dịch bệnh gớm ghiếc đang tàn phá từng mảnh quân đội cao quý của chúng ta ư?

– Tôi đang hồi phục như các anh thấy đấy; nhưng xin các anh đừng nán lại đây, thưa đại tá. Nguy hiểm đang cận kề bên tôi đấy.

– Norcliff, bầu không khí chúng ta đang hít thở tràn ngập dịch tả, – Beverley nói, số nóng xoắn vặn bộ ria mép đã điểm bạc của mình. – Những người đồng đội tội nghiệp của chúng ta đang chết vì nó như cừu mắc bệnh thối gan vậy!

– Nếu Hoàng đế Nga tự mình lên kế hoạch cho toàn bộ vụ này, ngài ta cũng không thể đưa ra những biện pháp nào nhằm làm suy yếu và tiêu hao lực lượng chúng ta tốt hơn cái trại vô dụng ở Varna này đâu.

– Cậu nói đúng, Studhome – tiêu hao lực lượng chúng ta trước khi chiến tranh nổ ra, – Jocelyn bồi thêm.

– Khi nào chúng ta mới xuất trận đây, thưa đại tá?

– Không ai biết cả.

– Vậy chúng ta còn phải ở lại đây bao lâu nữa?

– Không một ai có thể nói trước. Nghe thật thỏa mãn làm sao, phải không? Thực ra, chẳng ai biết bất cứ điều gì cả.

– Ngoại trừ một điều, – Studhome chen vào, – rằng chúng ta đang tạo cho người Nga vô số thời gian để chuẩn bị một sự đón tiếp nồng hậu cho chúng ta, nếu chúng ta dám đi tìm "cái danh hão mong manh" tại Crimea – hay vinh quang quân sự, mà như ai đó từng nói, bao gồm "vài chiếc huân chương trên bộ quân phục bó sát".

– Từ đây tới doanh trại cách bao xa vậy, thưa đại tá?

– Khoảng năm dặm.

– Năm dặm ư! – tôi kêu lên. – Vậy mà cô, người bạn tội nghiệp của tôi, Sơ Archange, đã thực sự đi bộ tận mười dặm dưới cái nắng như thiêu đốt để đến vì tôi ngày hôm qua ư?

– Vâng, thưa đại úy, – cô đáp; – và tôi sẽ hạnh phúc biết bao nếu có thể quay về với món quà mà ngài mong muốn.

– Tôi mới áy náy làm sao! Làm thế nào để tôi có thể đền đáp, hay cất lời xin lỗi cho cân xứng với ngần ấy phiền phức mà tôi đã gây ra cho cô đây?

– Chuyện xin lỗi là điều không cần phải nghĩ tới, – cô điềm tĩnh nói; – còn về việc đền đáp, chúng tôi nào có mưu cầu điều đó – ít ra là ở nơi này.

Cô mỉm cười, trông vô cùng xinh đẹp. Vừa xoắn bộ ria mép được chăm chút kỹ lưỡng, Jocelyn – nãy giờ vẫn đắm đuối ngắm nhìn cô – toan cất lời với cô bằng một giọng điệu có lẽ hơi thiếu suy nghĩ, thì Beverley liền hướng về phía anh ta mà nói một cách đầy ngụ ý:

– Những nữ tu bác ái người Pháp ấy là niềm ngưỡng mộ của toàn thể quân đội. Ngay cả những tên Thổ ngu ngốc cũng tôn sùng họ, và cảm thấy kinh ngạc trước sự tận tụy cùng tâm hồn trong sáng mà cõi lòng dâm ô của chúng chẳng tài nào hiểu nổi. Thưa tiểu thư, chúng tôi không có ngôn từ nào diễn tả cho hết những gì chúng tôi nợ dòng tu của các cô.

Nữ tu nhân ái mỉm cười dịu dàng với vị đại tá, kèm theo một cái cúi đầu đầy tao nhã và nhã hứng.

– Chuyến viếng thăm của chúng tôi, – ông nói tiếp, – ắt hẳn phải vội vã thôi. Như cậu thấy đấy, Norcliff, tất cả chúng tôi đều đang chưng diện hết mực, bởi chiều nay sư đoàn kỵ binh sẽ phải qua màn duyệt binh trước mặt Omar Pasha và Thống chế St. Arnaud.

– Do đó mà Lãnh chúa Lucan vô cùng số sắng đòi hỏi mỗi người và tất cả chúng tôi phải xuất hiện trong bộ cánh lộng lẫy nhất của mình, – Studhome nói thêm.

Sau khi họ rời đi, tôi lại quay sang cảm ơn vị nữ tu hiền dịu vì cuộc hành trình mà cô đã thực hiện trong một ngày oi ả, ngột ngạt, băng qua một doanh trại với hơn tám mươi ngàn ngoại binh, chỉ để giúp đỡ tôi.

Cô chỉ dành cho tôi một nụ cười hiền hậu, rồi cầm bức tiểu họa của Louisa trên chiếc bàn ba chân lên, cất giọng trầm trầm hỏi: – Đây có phải là người phụ nữ mà ngài đang mong ngóng thư từ không?

– Vâng.

Cô khẽ lắc đầu một cách buồn bã, như thể việc ngắm nhìn bức chân dung nhỏ xíu ấy chưa mang lại cho cô sự hài lòng.

– Sao cô lại nhìn thế, thưa sơ? Cô thấy gì vậy?

– Thoáng qua nét kiều diễm nguy hiểm; nhưng nhiều hơn là sự kiêu kỳ, tính toán, sự khôn khéo và quyết đoán lạnh lùng. Hàng lông mày gần như dính liền vào nhau – tôi không thích điều đó chút nào. Đôi mắt rất đáng yêu; nhưng... nhưng mà...

– Nhưng sao? – tôi hỏi, gần như ra lệnh.

– Tôi không dám nói đâu. Tôi có thể phạm vào tội gièm pha đấy.

– Không, xin cô cứ nói đi. Đôi mắt rất đáng yêu, cô bảo thế, nhưng...

– Mang một vẻ giả dối.

– A, lạy Chúa, xin đừng nói vậy!

Trái tim tôi chùng xuống khi cô vừa dứt lời, và tôi thở dài thật sâu.

– Tôi đã từng nhìn thấy đôi mắt và hàng lông mày như thế một lần trước đây, và tôi vẫn nhớ những nỗi buồn mà chúng từng gây ra.

Đoạn báo mà tôi từng đọc trên tờ nhật báo Luân Đôn, khi ở trên con tàu Ganges nằm trong bến cảng Valletta – đoạn báo nịnh hót mà Berkeley từng mỉm cười một cách đầy mãn nguyện và thầm kín ấy – giờ đây lại hiện về trong ký ức tôi từng chữ một. Liệu có khi nào tờ báo đó nói thật, còn Louisa lại là kẻ dối lừa? Sau một khoảng lặng đầy khó chịu, tôi kể cho nữ tu nghe về tình tiết kỳ lạ đã xảy ra tại nhà của vị pháp sư Abd-el-Rasig.

– Ma thuật ư! – cô thốt lên, đôi mắt to của cô lúc này càng mở lớn hơn nữa, và cô làm dấu thánh ba lần một cách vô cùng thành kính. – Ôi Thánh Mẫu! Ngài đã thử dùng thuật của ác ma vĩ đại đó sao?

– Ai cơ – tôi ư? Đâu có! Sao tôi lại làm thế được? Xin đừng tưởng tượng ra điều nhảm nhí ấy. Lão ta chỉ là một kẻ bịp bợm, giống như Houdin hay Herr Frickel mà thôi.

Nhưng cô tỏ ra vô cùng hoảng hốt trước tôi và "thứ nghệ thuật không thể gọi tên ấy", đến mức tôi đành phải giải thích rằng toàn bộ câu chuyện bắt nguồn từ gợi ý của Studhome và một số sĩ quan thuộc trung đoàn Zouaves số 2 trong một phút nhàn rỗi.

– Tôi có thể kể cho ngài nghe vô số câu chuyện về sự tội lỗi khi viện đến ma thuật, cũng như sự trừng phạt giáng xuống những kẻ dám làm thế, – cô nói. – Ngài đã từng đọc các trước tác của các giáo phụ chưa?

– Chưa, tôi vô cùng tiếc vì... – tôi đang định đáp lời thì lại không kìm được tiếng cười trước ý nghĩ cô cho rằng một khóa đọc sách như thế lại hợp khẩu vị với một sĩ quan kỵ binh trẻ tuổi. Ngay cả những học giả "gạo cội" dùi mài kinh sử để mong có được mấy chữ cái kỳ diệu "P.S.C."[*] sau tên mình trong cuốn "Danh bạ Quân đội" cũng chẳng đời nào bước đi đến tận cùng mức độ ấy.

[*] Đã đỗ (kỳ thi tốt nghiệp) tại Học viện Quân sự,

– Ngài đã từng nghe nói về Thánh Jerome chưa? – cô hỏi vẻ nghiêm nghị.

– Tôi nghĩ là có, thưa sơ.

– Vâng, vậy tôi sẽ kể cho ngài nghe một câu chuyện ngài ấy ghi chép lại về ma thuật, và về một kẻ đã nhờ cậy đến nó. Ngày xửa ngày xưa ở Pháp, cái lão Abd-el-Rasig đáng ghét của ngài đã bị thiêu sống rồi đấy, bởi vì chẳng còn nghi ngờ gì nữa, cũng giống như các pháp sư Ai Cập thời cổ đại, mọi hành động của lão đều được thực hiện với sự nhúng tay của các thế lực địa ngục. Liệu những lời kể mà chúng ta nghe được từ Moses về những pháp sư đó còn có thể suy diễn theo hướng nào khác được sao?

– Tất nhiên là không rồi, dù cho tôi có nát óc cũng chẳng hiểu cô đang nhắm tới điều gì.

– Nếu có ngày ngài gặp lại lão ta, thưa anh trai, hãy làm dấu thánh, rồi ngài sẽ thấy lão ta co rúm và rên rỉ thế nào, hệt như Mephistopheles trong vở opera vậy, bởi đó là dấu hiệu luôn hướng tâm hồn về chốn thiên đàng. Người ta bảo rằng, nếu Thánh Ephrem nhìn thấy một chú chim nhỏ tung cánh bay, ngài luôn nhớ rằng với đôi cánh giang rộng, chú chim ấy đã làm dấu thánh khi vút bay lên thiên đường; nhưng khi chú cụp đôi cánh lại, dấu thánh thiêng liêng ấy liền bị vấy bẩn, và chú chim tội nghiệp lập tức rơi xuống, bò lê bò lết và giãy giụa trên mặt đất.

– Vâng, thưa sơ; thế còn câu chuyện và Thánh Jerome thì sao?

– Xin lỗi ngài, tôi quên mất. Ngài ấy kể lại trong cuốn tiểu sử về Thánh Hilarion vị ẩn sĩ – ồ, chắc ngài cũng chưa bao giờ nghe nói về vị ấy luôn – rằng một thanh niên phong nhã ở thị trấn Gaza, xứ Syria, đã đem lòng yêu sâu sắc một tiểu thư mà cậu ta thường hay gặp gỡ trong những khu vườn mận tam-thảo, vả và ô-liu tuyệt đẹp vốn làm nên tên tuổi cho chốn ấy; nhưng nàng là người sùng đạo, dâng hiến cuộc đời cho Thiên Chúa và tôn giáo, nên đã tránh mặt cậu ta – một thái độ chỉ càng làm gia tăng thêm nọc độc của lòng ghen tuông và sự cuốn hút cho thứ tình cảm mà nàng đã khơi gợi.

Những cái nhìn, những lời thì thầm dịu dàng, những món quà và những lời tỏ tình đều bị nàng đối xử với sự lạnh lùng; những cái vuốt ve mà cậu ta cố tình bày tỏ đều bị nàng đẩy lùi bằng sự tức giận và khinh miệt, cho đến khi, nhận ra mọi nỗ lực đều trở nên vô ích và bẽ bàng, trong một cơn thịnh nộ và tuyệt vọng, cậu ta đã đến Memphis – nơi bấy giờ là chốn cư ngụ của rất nhiều pháp sư lỗi lạc, những kẻ đều nổi tiếng vì sở hữu quyền năng kỳ diệu.

Cậu ta ở lại đó suốt một năm trời, nghiên cứu những bí ẩn hắc ám dưới sự kèm cặp của những bậc uyên bác nhất, cho đến khi tự thấy bản thân đã được lĩnh hội đầy đủ; và với sự hân hoan trong thứ kiến thức bất chính có được chủ yếu giữa những ngôi mộ vẫn còn nằm ở phía nam và tây Memphis – nơi người ta có thể đi bộ dặm này qua dặm khác giữa những bộ xương và mảnh vỡ xác ướp đang mục rữa – cậu ta trở về Gaza, đầy tự tin rằng giờ đây mình có thể bẻ cong người đẹp bất khuất ấy theo ý muốn.

Dưới hàng cột đá cẩm thạch trước nhà nàng, cậu ta đã tìm cách đặt một tấm đồng vào lúc nửa đêm, trên đó khắc một lời nguyền vô cùng mạnh mẽ. Do đó, ngay lần đầu tiên bước qua nó, một cơn bệnh kỳ lạ đã giáng xuống người nàng! Nàng trở nên điên cuồng, Thánh Jerome kể lại như vậy; nàng tự cào xé mái tóc lộng lẫy của mình, nghiến răng nghiến lợi, và gào thét tên cũng như hình bóng của chính chàng thanh niên mà nàng từng liên tục xua đuổi khỏi chốn mặt mình trong sự tuyệt vọng bởi vẻ lạnh lùng và kiêu kỳ của bản thân.

Trong nỗi buồn đau và hoảng sợ, cha mẹ nàng đã đưa nàng đến am tu hành của Thánh Hilarion; và rồi, khi đôi bàn tay thánh thiện của vị lão nhân làm dấu thánh lên người nàng, con quỷ ngự trị bên trong nàng bắt đầu hú hét và khai ra sự thật.

– Ta đã bị xâm hại! – nó gào lên, dùng chính giọng nói của nàng, khiến ai nấy đều khiếp sợ.

Thánh Hilarion cầm một cành kè được ban phước, và sau khi nhúng nó vào nước thánh như một phép rưới nước lành, ngài vung những giọt nước lấp lánh lên khắp người nàng, khiến con quỷ lại thét lên:

– Ta bị ép buộc đến đây trái với ý nguyện! Hỡi ôi! Những giọt nước này lạnh buốt như băng! Ồ, ta đã từng hạnh phúc biết bao ở Memphis giữa những ngôi mộ của người chết! Ồ! Những đớn đau, những cực hình mà ta phải chịu đựng!

Rồi vị ẩn sĩ ra lệnh cho nó xuất hồn bước ra; nhưng con quỷ thưa rằng nó đang bị giam giữ bởi một bùa chú bằng đồng dưới hàng cột hiên nhà của người thiếu nữ.

Tuy nhiên, vị thánh vô cùng cẩn trọng, ngài không cho phép người ta tìm kiếm các hình nhân ma thuật cho đến khi ngài đã giải thoát cho trinh nữ, vì sợ rằng bản thân sẽ bị coi là có dính líu đến bùa chú để thực hiện một phép chữa lành, hay tin rằng ma quỷ có thể nói ra sự thật. Ngài quan sát thấy rằng các ác ma luôn là những kẻ dối trá và chỉ ranh mãnh trong việc lừa gạt mà thôi.

– Thế là người thiếu nữ đã được giải thoát ư? – tôi lên tiếng hỏi, người nãy giờ vẫn lắng nghe với chút ít niềm vui thú trước câu chuyện được kể lại bằng một niềm tin tuyệt đối vào tính chân thực của nó.

– Vâng; nhưng con quỷ, trước khi quay lại Memphis, đã có một chuyến ghé thăm khủng khiếp đến kẻ triệu hồi nó đầu tiên; bởi người thanh niên ấy được tìm thấy trong khu vườn ô-liu, trong trạng thái bị bóp cổ, với những vết móng vuốt hằn trên cổ họng. Thế nên, thưa bạn tôi, đừng bao giờ một lần nữa viện đến những kẻ như Abd-el-Rasig nữa nhé. Hãy hứa điều này với sơ bé nhỏ của ngài, Archange!

– Tôi hoàn toàn có thể hứa với cô điều đó, hoặc bất cứ thứ gì khác mà cô yêu cầu, – tôi đáp, hoàn toàn bị mê hoặc bởi thái độ cuốn hút của cô. – Tên của cô nghe thật dịu dàng làm sao khi chính miệng cô thốt lên.

– Ngài thực sự nghĩ vậy sao? – cô hỏi, trong khi hàng lông mày đen khẽ uốn cong. – Cha đỡ đầu đã đặt tên tôi là Archange để tôi được nằm dưới sự bảo bọc của các tổng lãnh thiên hạ. Ngài hiểu ý tôi chứ, thưa ngài? Khi tôi gia nhập dòng tu các nữ tu bác ái để thực hiện giai đoạn tập sinh tại phố du Vieux Colombier, nhằm chia sẻ với các Sơ dòng Thánh Martha công việc chăm sóc người bệnh trong các bệnh viện ở Paris, họ chẳng thấy có lý do gì để thay đổi cái tên ấy cả; và vì thế tôi vẫn cứ là tôi như trước đây – trước khi tôi nghĩ đến chuyện trở thành một nữ tu bác ái – Archange.

Đối với tai của một người bệnh, giọng nói cùng ngữ điệu của cô thiếu nữ mang một sức hút xoa dịu kỳ lạ. Thêm vào đó, tiếng Anh bập bõm, sự chân thành, lòng trung thực và niềm tin mãnh liệt vào tất cả những giai thoại cùng mẩu chuyện tôn giáo nhỏ mà cô dùng để giải trí cho chúng tôi, tất cả đều vô cùng hấp dẫn; và rồi đã đến lúc tôi nhớ cô, nhớ đến cồn cào. Cùng với tất cả những điều đó, trên gương mặt xinh đẹp nhưng nhợt nhạt của cô thiếu nữ phảng phất một biểu cảm trong sáng, cao quý, thẳng thắn, cao thượng và đôi khi vô cùng tuyệt diệu đến kỳ lạ. Tôi vô cùng tò mò muốn biết họ của cô, cũng như lý do vì sao cô lại chọn một cuộc đời đầy rẫy sự thiếu thốn và hiểm nguy như thế của một Nữ tu Bác ái – một dòng tu vô cùng khắt khe, với những nhiệm vụ là một vòng quay không dứt của sự gian khổ và hiểm nguy. Nếu không mang sự tò mò đến mức vô duyên, tôi chẳng biết phải tiếp cận chủ đề ấy thế nào; nhưng vào ngày hôm sau, sau khi Jack Studhome và Fred Wilford (những người đã phi ngựa từ doanh trại sang) ra về, cô đã tự nguyện thổ lộ câu chuyện nhỏ về quá khứ đời mình, và hoàn cảnh ấy đến một cách rất tự nhiên, chỉ qua một nhận xét đơn thuần của tôi. Tàu thư tín vừa cập bến từ Constantinople, nhưng Studhome chẳng mang theo lá thư nào cho tôi cả.

– À, sơ Archange thân mến, tôi bắt đầu bị cơn ghen tuông xâu xé rồi đây, – tôi nói.

– Tại sao thế? – cô dịu dàng hỏi.

– Tôi không thể nói tại sao, vì người đàn ông duy nhất ở nước Anh mà tôi có lý do để sợ lại là một sinh linh quá đỗi tầm thường.

– Vậy thì cớ sao lại đầu hàng một sự yếu đuối đáng ghét và đầy cám dỗ nhường ấy?

– Cám dỗ ư? – tôi lặp lại.

– Vâng; ý tôi là sự cám dỗ dẫn đến tội ác.

– Sao cô lại nói những điều kỳ lạ thế!

– Nhưng đó là sự thật, – cô đáp với giọng buồn bã.

– Tôi không hiểu...

– Tôi có thể kể cho ngài nghe một biến cố kinh hoàng, – cô bắt đầu một cách bộc phát; – nhưng thôi, quên đi vẫn hơn – tốt hơn là nên quên đi, nếu có thể, thay vì nhớ lại nó lúc này với tất cả những chi tiết buồn đau của nó, – cô nói thêm sau một khoảng lặng.

– Tại sao?

– Ngài đã trút bầu tâm sự với tôi, và đã kể cho tôi nghe nỗi buồn duy nhất của ngài; cớ sao tôi lại phải che giấu nỗi buồn của mình? Hay cớ sao lại phải kém phần cởi mở với ngài chứ? Vâng, tôi sẽ kể cho ngài nghe lý do vì sao tôi – vì hạnh phúc của người khác, hơn là vì sự cứu rỗi linh hồn chính mình – lại dâng hiến bản thân cho Thiên Chúa và dòng tu bác ái. Bởi lòng ghen tuông và sự trả thù mà nó khơi gợi, tôi đã mất đi một người anh trai mà tôi tôn thờ, cùng hai người bạn mà tôi vô cùng yêu quý; và thưa ngài, mọi chuyện đã diễn ra thế này đây.

Sau một khoảng lặng ngắn, với hàng mi dài đen sẫm rủ xuống và đôi bàn tay nhỏ nhắn trắng trẻo đan vào nhau trên đầu gối, cô kể cho tôi nghe câu chuyện sau: – Cha tôi, ngài Marie Anatole Chaverondier, sinh sống trong một lâu đài cổ kính nhỏ bé nằm giữa những ngọn núi thuộc vùng Beaujolais, nơi chúng tôi có một điền trang dẫu nhỏ nhưng màu mỡ, và đôi chỗ được bao phủ bởi những khu rừng cổ thụ tuyệt đẹp. Lâu đài của chúng tôi rất cổ xưa, bởi nó từng là một biệt điện săn bắn của dòng họ Beaujeu lừng lẫy, những kẻ đã đặt tên cho cả vùng đất đó; và nhờ vậy chúng tôi có những căn phòng từng nhiều lần vinh dự đón tiếp sự hiện diện của Đại Thống chế và các Công tước xứ Bourbon.

Trong trí tưởng tượng, giờ đây tôi vẫn có thể nhìn thấy tòa lâu đài cổ kính thân thương ấy, với những tháp tròn, những con gà tây mạ vàng và mặt tiền trắng xóa nổi bật trên nền rừng xanh ngút ngàn, dòng sông Saône xanh ngắt chảy uốn lượn ở phía trước dưới một cây cầu cổ, nơi nhịp cầu trung tâm từng bị đánh sập trong các cuộc chiến tranh của cuộc cách mạng cũ, nhưng nay đã được sửa chữa một phần bằng những khúc gỗ sồi nửa bị che khuất bởi dây thường xuân rậm rạp cùng những đóa hoa hồng đỏ và trắng tuyệt đẹp. A! – cô thốt lên, trong khi đôi mắt rực rỡ ngấn lệ, – liệu có bao giờ tôi còn được nhìn thấy Château de Chaverondier cổ kính ấy nữa không?

Mẹ tôi đã qua đời. Cha tôi – một quý tộc theo chế độ cũ, một người theo phái bảo hoàng bảo thủ hoặc là tín đồ trung thành tuyệt đối với Henri V – sống ở đó trong cảnh ẩn dật cùng gia đình, bao gồm tôi, anh trai Claude, và ba hoặc bốn người hầu; ngoại trừ gia sư của chúng tôi là cha sở già của ngôi làng bên cạnh, hoặc ngài thị trưởng xứ Beaujeu, chúng tôi hiếm khi hoặc chẳng có vị khách nào ghé thăm; và thời gian cứ thế trôi qua giữa những niềm vui êm đềm, chẳng chút buồn phiền cho đến khi Claude, một thiếu niên cao lớn và khôi ngô, rời xa chúng tôi để vào trường quân sự St. Cyr.

Ở đó, chẳng bao lâu sau cậu nhận quân hàm thiếu úy thuộc Trung đoàn Bộ binh Nhẹ số 3 của quân đội chính quy, bấy giờ do Đại tá François-Certain de Canrobert chỉ huy – người nay là thống chế quân đội của chúng ta ở phương Đông.

Tôi đã đau buồn vì sự vắng mặt của anh trai, người bạn đồng hành đã mất của mình, trong một thời gian dài và sâu sắc. Giờ đây chúng tôi chẳng còn những buổi dạo chơi bên dòng Saône để tìm kiếm hoa và dương xỉ, hay trong những thung lũng rừng sâu thẳm quanh tòa lâu đài cổ nữa. Cảnh vật trong và xung quanh lâu đài cũng trở nên trống vắng và cô quạnh đến nao lòng. Tôi không còn được nghe giọng nói trong trẻo của anh cất lên vui vẻ khi chuẩn bị mồi và cần câu, hay tiếng súng nổ đánh thức những âm vang trong rừng sâu; và tôi đi lễ, đi xưng tội, rước lễ một mình, bởi cha tôi lúc này đã quá yếu để có thể rời khỏi phòng, và niềm an ủi lớn nhất của tôi là được chăm sóc ông; thế nên, thưa ngài, ngài thấy đấy tôi đã có được một khóa tập sự sớm mai trong căn phòng của người bệnh.

Nhưng vẫn có những người khác đau buồn cho sự vắng mặt của Claude – hai cô con gái của Montallé, thị trưởng xứ Beaujeu, một điền chủ giàu có sở hữu vài xưởng đúc và lò luyện mà cha tôi từng phản đối mối quan hệ thông gia bằng tất cả sự khinh miệt và phẫn nộ; nhưng điều đó không ngăn cản việc chúng tôi trở thành những người bạn thân thiết với Lucrece và Cecile, những người mà chúng tôi vẫn thường xuyên gặp gỡ ở nhà thờ và cùng nhau làm việc để trang hoàng bàn thờ cho cha xứ vào các dịp lễ.

Cả hai đều là những thiếu nữ vô cùng xinh đẹp và hoạt bát. Cecile hiền dịu và điềm đạm, và tôi biết Claude yêu nàng, hằng ôm ấp bóng hình nàng từ khi còn là một thiếu niên; nhưng Lucrece, người chị cả, tôi cũng biết, đã yêu anh trong tận đáy lòng thầm kín, vì cô ấy từng nhiều lần thổ lộ với tôi điều đó sau khi Claude lên đường tới St. Cyr, và hơn một lần tôi đã nhìn thấy một nét biểu cảm đáng sợ trên gương mặt tái nhợt cùng đôi mắt đen sẫm của cô khi Cecile nhắc đến anh bằng sự tiếc nuối hoặc tình cảm sâu nặng. Đôi mắt của Lucrece đen thẳm như màn đêm. Mũi cô khoằm, và hàng lông mày gần như giao nhau ở sống mũi; cô mang một biểu cảm chung không khác mấy so với thứ tôi nhìn thấy trong bức tiểu họa của ngài. Thỉnh thoảng vẫn có những bức thư được gửi từ phương xa đến tòa lâu đài cổ của chúng tôi giữa những ngọn núi Beaujolais – từ Claude thân yêu; nhưng chẳng mấy chốc người ta nhận ra quá rõ ràng rằng Cecile Montallé cũng đang thư tín với anh chẳng kém gì tôi; bởi cô ấy nắm bắt các chuyển động của Claude cũng nhanh chẳng kém gì chúng tôi, cùng những hành tung của Trung đoàn Bộ binh Nhẹ số 3 nơi anh đang phục vụ; và cô ấy còn biết trước cả chúng tôi về việc anh đã lập được chiến công hiển hách thế nào trong chiến dịch nổi tiếng của Canrobert chống lại Ahmed-Sghir, khi thủ lĩnh này hiệu triệu các bộ tộc vùng Bouaoun nổi dậy chống lại nước Pháp.

Vào năm 1850, Claude viết thư báo rằng anh đã bị thương trong chiến dịch của Canrobert chống lại Narah, rằng Đại tá Canrobert đã phê chuẩn cho anh nghỉ phép, và rằng anh sắp sửa trở về nhà. Chẳng có trái tim nào hạnh phúc bằng trái tim của chúng tôi tại tòa lâu đài cổ khi hay tin Claude đang quay về, lại còn mang theo đầy ắp vinh quang nữa chứ – ngoại trừ, có lẽ, là Cecile Montallé tóc vàng. Có một ánh rạng ngời trên đôi gò má ửng hồng, một tia sáng lấp lánh trong đôi mắt xanh tuyệt đẹp của cô khi chúng tôi gặp nhau ở nhà thờ tại Beaujeu, cho thấy rằng cô ấy cũng đang nắm giữ niềm vui chung tương tự; và trong sự sung mãn của tâm hồn, cô thổ lộ với tôi rằng cô và Claude đã thư từ qua lại bấy lâu, đã trao nhẫn cho nhau, và có tình cảm cũng như đã đính ước với nhau. Tôi yêu anh trai mình. Chẳng lẽ tôi lại có thể ngạc nhiên khi Cecile Montallé cũng làm thế hay sao? Lucrece, người đứng cạnh chúng tôi, nghe hết thảy những điều này với chiếc mày cau lại, và trên gương mặt cô lại xuất hiện nét biểu cảm cũ kỳ lạ từng khiến tôi khiếp sợ khi tôi hôn từ biệt cô để bước lên cỗ xe cổ kính quay về tòa lâu đài cách Beaujeu chừng năm dặm đường.

Suốt nhiều ngày trời, tôi tất bật chuẩn bị để đón chào Claude. Căn phòng cũ của anh được chính tay tôi dọn dẹp ngăn nắp. Hỡi ôi! Tôi nào có thể dự đoán trước được rằng anh sẽ chẳng bao giờ còn đặt chân lên căn phòng ấy thêm lần nào nữa! Thực ra, Lucrece bất hạnh chính là nạn nhân của một sự ghen tuông choán ngút và gặm nhấm tâm can; và trong sâu thẳm trái tim, cô ta bắt đầu căm ghét và ghê tởm người em gái ngây thơ và chẳng chút hoài nghi của mình. Thêm vào nét xấu xa này trong mối quan hệ giữa chúng tôi, khi tôi lấy hết can đảm để thưa chuyện với cha về đính ước giữa Claude và Cecile, ông bỗng nổi trận lôi đình. Toàn bộ niềm kiêu hãnh bị chôn vùi từ những ngày tháng của triều đại cũ – thời của tóc giả và váy phồng, của khuy giày và gươm báu – cùng ký ức về sự vĩ đại thuở trước, thời mà Đại Thống chế và các Công tước xứ Bourbon từng cùng tổ tiên chúng tôi tham gia các cuộc săn bắn và chia sẻ lòng hiếu khách tại Chaverondier – tất cả những điều đó bùng cháy rực rỡ trong lòng ông! Đôi mắt ông ánh lên ngọn lửa giận dữ, và tấm thân gầy gò còng cõi bỗng trở nên thẳng tắp. Ông từng vô cùng tự hào về con đường binh nghiệp rực rỡ của con trai dưới chướng Canrobert; ông từng phác hoạ ra cho anh một tương lai chói lọi; ông dường như đã nhìn thấy anh đứng chung hàng ngũ với các thống chế nước Pháp, phục hưng lại vinh quang quá khứ của những bậc tiên tổ từng để lại xương máu tại Pavia, Rocroi và Ramilies.

Nhưng giờ đây, ông lại nghĩ rằng tất cả những chiến công cổ xưa cùng những hy vọng được phục hưng ấy sẽ bị vấy bẩn và bôi nhọ bởi một cuộc hôn nhân ô nhục với một kẻ thường dân rách việc – một tên thợ đúc sắt thô kệch; một kẻ bắt đầu cuộc đời với cái búa và cái bễ lò rèn; một nhà sản xuất nhọ nồi chuyên làm cuốc, xẻng và rìu cho các khu chợ ở Beaujeu, Belleville và Chalieu!

Cha tôi nghĩ đến mười sáu đời gia phả quý tộc của mình, trong đó có huy hiệu của Cressi, Sainte-Croix và Segonzoe, ba dòng họ cao quý nhất ở Beaujolais, và thề dưới anh linh tổ tiên rằng một cuộc hôn nhân như thế không bao giờ có thể xảy ra. Ông còn làm nhiều hơn thế. Ông viết một bức thư đầy gay gắt và mỉa mai gửi cho viên thị trưởng xứ Beaujeu, cảnh cáo ông ta về cơn thịnh nộ tột cùng của mình nếu mối quan hệ thư tín giữa con gái ông ta và "Đại úy Claude Chaverondier – con trai ta" không bị chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn. Đọc bức thư ấy, người ta có thể ngỡ rằng Đức Vua Mặt Trời vẫn đang tán tỉnh ở Trianon, và hoa bách hợp vẫn đang phấp phới tung bay trên pháo đài Bastille của xứ St. Antoine. Ở phía bên kia, thị trưởng Montallé lại là một tên cộng hòa cứng đầu và giàu có hợm hĩnh; một kẻ thời trẻ từng chiến đấu trên các chiến lũy, từng cướp phá điện Tuileries, và thực chất từng đánh trống theo lệnh của Santerre để át đi những lời trăn trối của người con trai Louis Thánh vương! Thế nên hắn ta đã đáp trả bằng một cách thức mà tôi không muốn lặp lại chút nào; nhưng cùng với đó, mọi hy vọng của nàng Cecile ngọt ngào dịu dàng cùng người anh trai dũng cảm của tôi – kẻ đang di chuyển nhanh nhất có thể trên những chuyến tàu hỏa xuyên qua các tỉnh thành từ Marseilles để về thăm tất cả chúng tôi cùng mái ấm hạnh phúc của mình – đã chính thức chấm hết.

Trước những bức thư đầy ác ý đó, Lucrece tối tăm mặt mày cất tiếng cười nhạt cay đắng. Tại Beaujeu, tội nghiệp Claude hay tin về tình trạng căng thẳng giữa hai gia đình, và dẫu cơ thể đã suy kiệt vì những năm tháng chiến đấu gian khổ ở Phi Châu cùng vết thương nhận phải ở Narah, anh vẫn suýt không chịu đựng nổi cú sốc ấy. Nó lấp đầy tâm trí anh bằng sự tuyệt vọng; nhưng anh quá yêu Cecile để có thể từ bỏ nàng. Họ đã có rất nhiều cuộc gặp gỡ, được sắp xếp bằng cách nào tôi chẳng rõ, và một đám cưới bí mật đã được trù liệu và hoàn tất trước cả khi Lucrece đầy ghen tuông và cảnh giác kịp phát hiện hay ngăn cản; thế nên giờ đây chẳng còn cách nào khác ngoài việc Claude phải cởi trói cho cô dâu của mình, đưa nàng về tòa lâu đài cổ giữa những ngọn núi Beaujolais, rồi phó mặc vào tình yêu thương cha con truyền thống cùng niềm tự hào của cha về chiến công dũng cảm gần đây của anh để xin được tha thứ.

Một con tuấn mã Ả Rập mạnh mẽ mà Canrobert từng tặng cho anh (và từng mang theo một chiến binh Kabyle qua biết bao trận chiến đẫm máu) được trang bị yên ngựa chợ và ghế phụ phía sau để chở cặp đôi, những người sẽ cải trang thành một cặp vợ chồng nông dân, kẻo ngài thị trưởng và đám thợ thuyền của ông ta cầm vũ khí nổ súng vào họ; bởi cuộc Cách mạng hai năm trước đã để lại quá nhiều cảm xúc tồi tệ giữa giới quý tộc và đám dân đen (cách mà tầng lớp trước gọi tầng lớp sau một cách cực kỳ thiếu khôn ngoan), và do đó ở các tỉnh lẻ đã diễn ra biết bao hành vi vô pháp vô thiên chẳng bao giờ tới được Paris hay xuất hiện trên các trang của tờ Moniteur.

Thế là Claude mặc một chiếc áo blouse xanh trùm bên ngoài quân phục, đội mũ rơm thay cho chiếc kepi đỏ bảnh bao; còn Cecile được cải trang thành một cô gái nhà nông vùng Beaujolais. Tất cả những điều này đều đạt được nhờ sự giúp đỡ của Lucrece. Sự tuyệt vọng tối tăm đã bám rễ trong tim cô ta lúc này, và khi nhận ra Cecile đã thực sự trở thành vợ của Claude Chaverondier một cách không thể vãn hồi, cô ta đành cố gắng tỏ ra cam chịu, và hoàn thiện nốt niềm hạnh phúc mà bản thân đã thất bại trong việc phá hoại hay cất ngang, đồng thời cũng chẳng bao giờ có thể hy vọng được tận hưởng.

Đêm họ lên đường trời tối mịt và giông bão. Gần Beaujeu có một con suối miền núi cuồn cuộn chảy, một nhánh phụ của sông Saône. Nó được bắc qua bằng một cây cầu gỗ hẹp, tại nơi mà giữa hai vách đá cao dựng đứng, vào đêm đó, dòng nước đang sủi bọt trắng xóa và hung hãn, khi băng tuyết đang tan trên núi và mọi dòng suối nhỏ đều đầy ắp đến mức tràn bờ.

Lucrece đã giữ chiếc chìa khóa của cánh cổng riêng khép lại đầu cây cầu này, và cô ta sẽ khóa nó lại sau khi đôi uyên ương đã đi qua, qua đó chặn đứng mọi sự truy đuổi theo hướng đó. Với một trái tim trĩu nặng buồn đau, cô bước ra để tháo gỡ rào chắn. Cơn gió giông dữ dội đến mức cô suýt không đứng vững nổi, và cô cảm thấy trái tim đang nhói đau của mình run lên khi nhìn thấy sắc đen của những đám mây đang bay vút qua, giữa khoảng trống ấy những vì sao nhợt nhạt hiện lên lạnh lẽo từng hồi; và giờ đây cô đã đến nơi khe vực đen ngòm và ghê rợn há miệng giữa những vách đá, và cô có thể nhìn thấy, tận phía dưới sâu thẳm, dòng nước trắng xóa như tuyết đang sôi sùng sục qua lòng sông đầy đá cuội, sâu thẳm, dữ dội và dâng trào, khi nó lao mình hòa vào sông Saône, cuốn phăng cả đá lẫn cây cối trôi tuột ra biển.

Trận lũ mùa đông hoang dại và đêm giông bão đều hòa nhịp hoàn toàn với tâm hồn bão táp đang oằn mình trong lồng ngực cô. Cô nghe thấy tiếng móng guốc ngựa Ả Rập của Claude, khi âm thanh lách cách của chúng bị cuốn đi trong cơn gió đang thổi tung mái tóc đen bù xù của cô rối bời quanh gương mặt tái nhợt; và khi cô mở khóa cổng, một tiếng nấc nghẹn ngào vì kinh ngạc và sợ hãi đã thoát ra khỏi lồng ngực.

Cây cầu gỗ đã sập, hoặc đã bị cơn giông xé toạc khỏi các trụ cầu, và vực sâu hoàn toàn không thể vượt qua.

Cảnh báo cho đôi uyên ương là ý tốt đầu tiên của cô; giữ im lặng là ý thứ hai.

Khi họ phi ngựa tới để cảm ơn và chào từ biệt, cô nhìn thấy những cử chỉ âu yếm dành cho nhau; cô nhìn thấy cánh tay lực lưỡng của Claude ôm lấy vòng eo của Cecile một cách đầy chiều chuộng, và đầu nàng tựa đầy tin tưởng lên vai anh, khi nàng ngồi trên chiếc yên ngựa phía trước anh. Rồi một cơn điên cuồng dường như đâm nát trái tim Lucrece! Cô cảm thấy bản thân hoàn toàn là kẻ bị bỏ rơi, bị hắt hủi, kẻ không được yêu thương, và lòng trả thù cùng sự căm hận đã lấp đầy tâm hồn cô bằng một cơn thịnh nộ khủng khiếp.

– Vĩnh biệt, Lucrece thân yêu, thân yêu nhất! – Cecile kêu lên. – Vĩnh biệt! Và hãy cầu nguyện cho chúng tôi.

– Cứ phi ngựa đi; đường đi đã quang đãng rồi, – cô đáp với một giọng thở dốc.

Và Claude quất mạnh roi giục chú ngựa Ả Rập. Nó vọt đi như một mũi tên xé gió. Chỉ tích tắc sau, một tiếng thét vang vút lên giữa gió giông bão táp, khi con ngựa cùng gánh nặng kép trên lưng lao đầu xuống vực sâu hun hút của dòng nước xiết phía dưới sâu thẳm, rồi biến mất vĩnh viễn!

Người anh trai Claude thân yêu của tôi đã bỏ mạng như thế, và cùng với anh là người bạn Cecile của tôi.

Lucrece đứng đó một lúc như một kẻ ngẩn ngơ và bàng hoàng, bởi toàn bộ biến cố giống như một giấc mơ đột ngột và hãi hùng, mà từ đó cô ta có lẽ vẫn còn tỉnh giấc. Cô ta chỉ nhìn thấy dòng sông đang sủi bọt trôi qua như một dòng lũ trắng xóa giữa bóng tối đang sầm lại, và tiếng gầm của nó vang lên tưởng chừng điếc tai đinh óc, và cô ta phải đưa hai tay bịp chặt tai để át đi âm thanh ấy, rồi chậm rãi bước về nhà, để rồi suốt bao ngày đêm tiếng gầm gào của dòng sông dường như chưa từng rời bỏ cô ta. Kể từ giờ phút ấy, cô ta hoàn toàn mất trí, và nếu vẫn còn sống, hiện đang là một bệnh nhân trong nhà thương điên ở Beaujeu.

Thảm kịch kép này đã giáng một đòn nặng nề lên tâm trạng tôi đến mức sau khi cha qua đời, theo lời khuyên của cha xứ, tôi đã rời khỏi Château de Chaverondier, gia nhập dòng tu mà tôi đang thuộc về, và chẳng bao lâu sau được phái đến đây cùng quân đội miền Đông.

Gần như chính xác là thế, đó là câu chuyện buồn về cuộc đời thuở thiếu thời mà tiểu thư Chaverondier đã kể cho tôi nghe.

Phải đến khi bắt đầu hồi phục, tôi mới nhận thức đầy đủ về món nợ ân tình to lớn mà tôi mang ơn nữ tu bác ái nhân hậu này, và tôi mới thấm thía trọn vẹn rằng mình nợ cô biết bao sự chăm sóc như chị như mẹ trong suốt cơn bệnh hiểm nghèo và gớm ghiếc ấy.

Nhưng chẳng có cách nào để đền đáp cô cả. Lòng biết ơn từ tận đáy lòng là thứ duy nhất cô chịu nhận, và tôi đã trao cho cô trọn vẹn điều đó, nhưng giờ đây mỗi ngày khi tôi đã bình phục, và khi các sĩ quan đồng ngũ phi ngựa từ thung lũng Aladyn sang thăm tôi, cô lại để tôi thui thủi một mình nhiều hơn, và có trọn vẹn ba ngày cô không hề ghé thăm lấy một lần.

Tôi đoán chừng cô đã bị dọa sợ bởi Studhome – kẻ từng phi ngựa sang với vài chai champagne giắt trong bao súng, và là người bị cô bắt gặp đang hút thuốc trong ki-ốt của tôi với chiếc áo khoác ngắn phanh ngực, cởi bỏ khăn cổ, vừa hát một bài hát mà câu đầu tiên mang phong cách thế này:

Cha tôi chẳng màng đạn với bom, Chẳng sợ hiểm nguy hay tử vong; Sẵn sàng xông trận vào nơi hiểm, Đầu quân Corsa rực chiến công.

Tôi nhớ cô biết bao!

Khi cô quay trở lại, đó là để nói lời từ biệt với tôi, và thông báo rằng cô đã nhận được lệnh điều động đến trung đoàn bộ binh dòng 45 của Pháp, nơi những nhiệm vụ khắc nghiệt đang chờ đón cô, và rằng theo mọi xác suất của con người, tôi sẽ chẳng bao giờ còn được gặp lại cô nữa.

Những lời từ biệt ấy vang lên thật buồn bã. Chúng tôi bắt tay nhau đầy thân ái, trìu mến và chia tay với đôi mắt ngấn lệ. Trong sâu thẳm trái tim, tôi dành tình cảm của một người anh trai cho cô gái người Pháp tận tụy ấy, và vào thời điểm đó, cô đâu thể lường trước được những ơn huệ buồn bã mà tôi sẽ dành cho cô trong giờ phút đau khổ sắp sửa xảy ra.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của James Grant

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.