Ánh mắt chạm ánh mắt,
Và trái tim thấu tỏ trái tim, rạng rỡ qua những giọt hào quang,
Một định luật vũ trụ đồng điệu tựa muôn vàn,
Nguyên tử hút nguyên tử, tinh tú hướng tinh tú,
Và tim hướng về tim. Sức hút mạnh mẽ lao đi vùn vụt,
Tựa ánh thái dương, và phép màu hoàn tất.
THE NEW TIMON.
Thư tôi gửi cho Louisa từ Gallipoli hoàn toàn không nhận được hồi âm.
Lá thư đã đến tay nàng, hay đã bị chặn lại, và bởi ai?
Tôi bắt đầu nghi ngờ Berkeley — dĩ nhiên là vô căn cứ — có liên quan đến sự im lặng kỳ lạ của nàng. Mọi ác cảm trước đây của tôi dành cho hắn đều sống lại; nhưng vì sự an toàn tính mạng của người còn sống, cuộc gặp gỡ bị trì hoãn một cách kỳ lạ ấy đành phải gác lại cho đến khi chúng tôi đối mặt với kẻ thù. Tôi cũng sợ rằng hắn có thể phát hiện ra việc nàng đã hoàn toàn phớt lờ — hoặc bề ngoài có vẻ như đã quên sạch — sự tồn tại của tôi. Ý nghĩ rằng hắn có thể có lý do để đắc ý khi nghi ngờ điều đó thực sự là một sự sỉ nhục cay đắng đối với tôi.
Tôi vẫn luôn đeo chiếc nhẫn đính hôn của nàng — viên ngọc trai gắn men xanh. Liệu nàng có ngắm nghía chiếc nhẫn kim cương Rangoon của tôi thường xuyên như tôi nhìn chiếc vòng vàng nhỏ bé từng ôm trọn ngón tay nàng, thứ giờ đây đã trở thành một vật thiêng liêng đối với tôi? Giờ thì tôi bắt đầu sợ rằng nàng không làm thế.
Quá khứ chỉ có duy nhất một bóng hình, một tâm điểm mà mọi ý nghĩ và ký ức dường như đều quy tụ về đó; và tương lai cũng chỉ có một mục đích duy nhất — chính là bóng hình ấy — nơi mọi niềm hy vọng được gửi gắm: Louisa. Đi qua ngã Bosphorus, những con tàu chở thư đều đặn tiến vào vịnh Varna với tiếng máy thở phì phò. Chúng dường như mang thư đến cho tất cả mọi người ngoại trừ tôi, và dần dần, lòng tôi tràn ngập lo âu cùng sợ hãi.
Louisa có thể bị ốm — hoặc đã chết! Tôi xua phắt ý nghĩ đó đi vì cho là bất khả; hẳn tôi đã phải nghe tin về một tai họa khủng khiếp nhường ấy từ Cora, hoặc từ Wilford, người vẫn thường xuyên thư từ với em gái mình.
Lá thư tôi gửi từ Gallipoli có lẽ đã thất lạc. Nhưng sao lại chỉ có thư của nàng? Thư của người bác và chị họ Cora đều đến đúng hẹn và theo đúng tiến độ bưu điện. Chẳng lẽ thực sự là Louisa đang quên dần tôi? Ánh mắt cuối cùng của nàng — đôi mắt đượm buồn — nụ hôn từ biệt tràn đầy vẻ dịu dàng run rẩy, đã phủ nhận nỗi sợ ấy, và thế nhưng, thật vô cùng kỳ lạ khi cả Cora lẫn Sir Nigel chưa bao giờ nhắc đến nàng trong những lá thư gửi cho tôi.
Tôi thường xuyên cầu nguyện cho tình yêu của nàng cũng sâu đậm và bền lâu đối với nàng, như cách nó đang hành hạ tâm can tôi.
Studhome biết bí mật của tôi. Che giấu với anh ấy chuyện tôi đang đau khổ là điều bất nhiệm mầu, nhưng lời khuyên chân tình của anh bạn Jack — rằng "hãy can đảm lên — hãy nhớ rằng dưới biển còn biết bao con cá ngon chưa từng bị bắt lên, rằng—
'Ở Scotland có những thiếu nữ xinh đẹp biết bao,
Sẵn lòng làm cô dâu của chàng trẻ tuổi Lochinvar,'"
cùng vô số lời lẽ tương tự với cùng một mục đích, hóa ra chẳng mang lại mấy niềm an ủi hay lời khuyên hữu ích nào.
Vào một buổi tối thứ Bảy, tôi đã cùng anh ấy ăn trưa nhẹ trong lều. Chúng tôi không phải duyệt binh lần hai hay bận bịu việc gì. Anh ấy than thở rằng mình đã chán ngấy mấy cuốn sách nghiên cứu vốn thường bao gồm Lịch Đua Ngựa, "Danh bạ Quân đội Thường niên" của Hart, cuốn "Nghề móng ngựa của White," và tài liệu "Bài tập và Động tác thực chiến của Kỵ binh," xen kẽ với các tờ báo Punch và Bell's Life; thế là chúng tôi gọi ngựa, phóng thẳng tới Varna, nơi sự náo nhiệt khác thường và bầu không khí nhộn nhịp ở đây mang lại sự giải trí và khuây khỏa sau những giờ phút tĩnh mịch, tẻ nhạt tại doanh trại của chúng tôi trong thung lũng Aladyn ngập tràn cây xanh.
Chúng tôi gửi ngựa tại một quán trọ Thổ Nhĩ Kỳ cũ kỹ, xiêu vẹo, đã được một tay tiếp tế người Pháp tháo vát cải tạo thành một dạng khách sạn nhỏ, vì ngay trên cửa có treo một tấm biển rực rỡ sơn ba màu, thông báo rằng đây là "Nhà hàng của Quân đội Phương Đông, dành cho các quan sĩ quan và hạ sĩ quan."
Ở đó, chúng tôi gọi một chai rượu vang Hy Lạp hảo hạng, ngồi trong một căn phòng lớn quét vôi trắng đầy ắp các sĩ quan Pháp thuộc mọi binh chủng và cấp bậc, những người đã đón tiếp chúng tôi vô cùng lịch sự. Tất cả bọn họ đang phì phèo thuốc lá, chuyện trò, cười đùa, chơi cờ vua hoặc cờ đô-mi-nô, và đọc báo Moniteur hoặc Charivari — tờ báo sau châm biếm người Nga chẳng nương tay chút nào so với người bạn thân mến Punch của chúng tôi.
Sự vui vẻ cùng phong cách ngông cuồng, cợt nhả của họ khi trêu chọc những người phụ nữ đi ngang qua đã thu hút không biết bao nhiêu cái nhìn cau mày đầy kinh ngạc và bất bình từ những kẻ theo đạo Hồi quấn khăn turban, mặc áo choàng với vẻ mặt nghiêm nghị, bởi hiếm có tín đồ nào ưa nổi "những đứa con của sự đọa đày đã đến để cứu giúp họ và Đại diện của Chúa — chốn dung thân cho cả thế giới — khỏi loài chó dữ Muscovite," như lời một kẻ đã thốt lên; "và lại theo lệnh của một vị nữ hoàng — một người đàn bà — Allah razolsum!" hắn nói thêm, với ý nhắm thẳng vào chúng ta.
Studhome nói: "Thật là một sự thay đổi lớn lao so với đời sống doanh trại gần đây của chúng ta ở Maidstone. Chúng ta được chứng kiến bao cảnh tượng lạ lùng — một thế giới mới ngay tại đây."
Tôi đáp: "Đối với đám lính cận vệ và kỵ binh kiệt quệ của chúng ta, những kẻ bấy lâu nay đã phát chán vì sự vô vị và trống rỗng trong cuộc sống của chính mình, thì người bạn của chúng ta, Hoàng đế Nicholas, chắc chắn đã mang lại thứ mà Sir Charles trong vở kịch 'Used Up' sẽ gọi là một 'cảm giác mới lạ,' kèm theo một chút kích thích lành mạnh cho tinh thần."
Một thiếu úy trẻ thuộc lực lượng Zouaves tỏ ra vô cùng hào hứng và hài hước khi miêu tả về một tay phù thủy người Ai Cập nào đó, kẻ vừa biểu diễn những màn ma thuật kỳ diệu cho anh ta và bạn bè xem. Lời nói của anh ta dường như khơi gợi những tràng cười vang dội, và khi tiến lại gần hơn, tôi nhận ra đó chính là Jules Jolicoeur, anh lính Zouaves ngày nào, giờ đây đã được thăng chức lên cấp bậc thiếu úy trong trung đoàn của mình — nơi cơn dịch tả đã gây ra những tổn thất nặng nề.
Tôi lên tiếng: "Monsieur Jolicoeur, anh vừa nhắc đến một tên phù thủy phải không?"
Vừa xoay người điệu nghệ và vuốt ve bộ ria mép, anh ta mỉm cười đáp: "Peste! Anh biết tên tôi cơ đấy."
"Tôi phải chúc mừng anh vì đã được thăng chức chứ. Thế này còn hơn là cắm cúi nghiên cứu sách của Lemartinière, Ambrose Paré và đủ thứ khác tại Trường Y khoa, phải không?"
Với vẻ ngạc nhiên có thể châm chước được, anh ta hỏi: "Parbleu, monsieur! Sao anh lại biết rõ chuyện này thế?"
Tôi bật cười: "Có lẽ tôi cũng là một tay phù thủy chăng. Nhưng còn tay người Ai Cập mà anh vừa kể — hắn ta hẳn là một gã tung hứng phải không?"
"Ý anh là joueur-joueuse de gobelets ấy à? Ồ, không đâu. Chỉ với một chút nước hoặc mực đổ vào lòng bàn tay, hắn có thể cho anh thấy khuôn mặt của bất kỳ người bạn nào mà anh khao khát được gặp nhất. Thật là một phép lạ."
Victor Baudeuf, một đại úy đeo nhiều huân chương thuộc trung đoàn bộ binh dòng dõi của Pháp, thốt lên: "Diable! Thế thì hắn phải cho tôi thấy Mogador."
Cái tên của nữ vũ công người Pháp nổi tiếng này lập tức khơi dậy một tràng cười phá lên; nhưng Jolicoeur liền nói:
"Monsieur, anh phải gọi cô ấy là Bà Bá tước xứ Chabrillan mới đúng!"
Baudeuf nhăn mặt hỏi: "Và quỷ tha ma bắt ngài Bá tước đang trốn ở xó nào rồi?"
"Đang ở mỏ vàng, sau khi nướng sạch gia tài hai lần vì côả đào này."
“Chà, đối với một người vợ ở Paris thì một ông chồng ở mỏ vàng cũng chẳng khác gì việc không có chồng. Très bon! Tôi sẽ diện kiến nàng Mogador xinh đẹp, nếu tay phù thủy của các anh thực sự có tài."
Studhome hỏi: "Và tay phù thủy của anh đang hành nghề ở xó nào thế?"
Viên sĩ quan Pháp với vẻ mặt bối rối hỏi lại: "Hang — hang — ý anh muốn nói là hắn đáng bị treo cổ chứ gì, monsieur?"
"Không, không; ý tôi là tìm hắn ở đâu cơ?"
Một kỵ binh Pháp, với chiếc áo khoác ngắn lộng lẫy được viền ren bạc dày đặc đến mức đao kiếm khó bề đâm thủng, lên tiếng: "Đêm nay ngài phù thủy sẽ tổ chức một buổi hầu đồng tâm linh đấy."
Một người khác reo lên: "Très bon! Có tới hai mươi cô ở Paris mà tôi đang rất muốn gặp."
"Mấy giờ bắt đầu vậy, Jules?"
"Tám giờ."
"Tính ra chỉ còn vỏn vẹn hai mươi phút nữa thôi."
Studhome nói: "Chúng ta cũng đi đi, và xem vận mệnh của mình ra sao; chắc chắn sẽ là một trò vui không kém bất cứ thứ gì đâu, monsieur."
Jolicoeur mỉm cười thân thiện, dẫu hoàn toàn chẳng hiểu vì sao lại nhắc đến loài chim sơn ca ấy, bèn đáp: "Trò vui — alouette — ồ vâng, très bon!"
Tôi bảo: "Newton này, tôi đã từng được mấy mươi gã du mục xem bói ở Maidstone và Canterbury rồi. Chẳng lần nào giống lần nào, nhưng lời phán thì hoành tráng tùy thuộc vào số tiền thù lao tôi bỏ ra, và lúc nào cũng buồn cười. Để xem tay chiêm tinh gia này — một phù thủy thực thụ — có những trò gì để biểu diễn cho chúng ta mục kích."
Jack, nếu hắn cho chúng ta thấy Louisa Loftus, tôi sẵn sàng cống hiến toàn bộ tiền lương trong một năm!"
Vừa cài chặt thanh gươm bên hông, Jolicoeur vừa hô lớn: "Nào các bạn, đến buổi hầu đồng thôi! Tôi muốn gặp cô Sophie của trung đoàn chúng ta, người vừa chuyển đến Constantinople rồi."
Đại úy Baudeuf tiếp lời: "Còn tôi muốn gặp Mogador, nữ vũ công nhỏ nhắn tuyệt vời ở quán hiệu Mabille."
Vừa thắt lại những dải tua rua trên chiếc áo khoác ngắn bằng bạc của mình, viên kỵ binh la lên: "Còn tôi là Rose Pompon! Rose, nữ anh hùng của ngàn cuộc tình chớp nhoáng."
Viên đại úy nói thêm: "Mogador, nữ hoàng của vạn trái tim."
Viên kỵ binh cười lớn: "Những trái tim giống như của anh đấy, người anh em ạ."
Một kẻ vô tư lự khác nói thêm: "Và Fleur d'Amour, Nữ hoàng của đám lính Tourlurous!" [*]
[*] Tiếng lóng trong quân đội chỉ lính bộ binh Pháp.
Jules thốt lên: "Chà, thưa ngài đại úy. Peste! Quả là một tay ăn chơi sành sỏi. Hắn đã lập được nhiều chiến tích chinh phục chẳng kém gì người bạn thân mến Don Juan của chúng ta trong vở opera tuyệt diệu mang tên hắn."
Kẻ kia làm bộ cau mày đáp: "Cẩn thận đấy! Ta là một tay thiện xạ cự phách với khẩu súng lục đấy, Jules chà."
"Bah! Súng của anh chẳng bao giờ chĩa vào tôi đâu. Làm điếu thuốc chứ?"
"Cảm ơn. Còn về phần Mogador, bộ đồ lót bằng lụa của cô ấy quả là một kiệt tác đáng nghiên cứu tại quán Mabille, và dáng vẻ yểu điệu khi cô ấy khoe đôi bàn chân cùng cổ chân——"
"Cordieu, bạn tôi ơi! Trong Trung đoàn Zouaves số 2 của chúng tôi chẳng có lấy một ai là không đánh giá hết mực cái màn khoe da thịt hào phóng đó. Tôi hy vọng cô ấy sẽ xuất hiện trong lòng bàn tay của Baudeuf trong tạo hình nữ thần Diana, hoặc nàng Lucretia trinh tiết!" Jolicoeur nói.
Những lời bình luận này khơi ngùng ngụt những tràng cười sảng khoái từ đám đông sĩ quan Pháp vui tính.
Studhome thì thầm: "Có trời mới biết, Newton ạ, những bóng hồng của chúng ta sắp bị kêu gọi xuất hiện trong một hội tụ kỳ quặc làm sao. Mấy gã này toàn gọi tên những ả lầu xanh khét tiếng nhất ở Paris đấy!"
Với tiếng kiếm và vỏ giáp khua rang rảng, tất cả chúng tôi cùng rời khỏi nhà hàng để tìm đến nơi ở của tay phù thủy; và Trung úy Jolicoeur, kẻ có vẻ muốn kết thân với chúng tôi, cho hay rằng nhân vật đang gây ra sự xôn vốn lớn tại Varna này vốn là người gốc Al Kosair, thuộc bờ biển Ai Cập bên Biển Đỏ, và hiện giữ chức hakim trưởng, tức y sĩ trưởng của Tiểu đoàn 10 Bộ binh Ai Cập — một phần trong lực lượng phái cử của Phó vương liên minh với quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Thế là chúng tôi khơi gợi nhiều hứng thú mong chờ cuộc gặp gỡ này, bởi hắn có tiếng tăm lừng lẫy trong cộng đồng người Osmanli nhờ những kỳ tích mà hắn tạo ra, và được tin sái cổ.
Sau buổi gặp gỡ, vị pháp sư này khiến tôi gợi nhớ mạnh mẽ đến nhân vật Sooltan được miêu tả bởi Lane trong tác phẩm "Phong tục và Tập quán của người Ai Cập hiện đại."
Nếu ngay tại nước Anh vào thời điểm này, biết bao nhiêu kẻ vẫn tin sái cổ vào những trò xoay bàn, gõ bàn cầu hồn, giấc ngủ thôi miên, các phương tiện truyền dẫn tâm linh và đủ thứ chuyện nhảm nhí kỳ quặc khác, thì chắc chắn chẳng có gì là lạ khi những người lính nghèo khổ, dốt nát trong quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập lại đặt trọn niềm tin vào quyền năng ma thuật của vị hakim Abd-el-Rasig — kẻ thông qua môi giới của một linh hồn phàm trần khác, có thể cho họ thấy bạn bè, cha mẹ của họ ở Gaza, Cairo, hay bên bờ sông Nile có còn sống trên cõi đời này hay không, rõ ràng như thể họ đang dòm qua chiếc kính viễn vọng kỳ diệu của vị hoàng tử may mắn trong truyện cổ tích.
Đúng vào khoảng thời gian tôi đang chấp bút viết những dòng này, công chúng tại thủ đô Athens hiện đại — thành phố hạnh phúc của những vị thánh nghiện ngập và những nhà thông thái không có nổi một vụ kiện — đã chấn động bởi một loạt bài báo xuất hiện trên một tờ tạp chí do một sử gia khá có tiếng tăm ký tên, dẫu đang nắm giữ một chức vụ pháp lý béo bở. Nội dung cho hay "ông ta sở hữu một môi trường truyền dẫn đặc biệt," người mà về cả thể xác lẫn tâm hồn đều chịu sự kiểm soát thôi miên tuyệt đối của ông ta đến mức ông đã cử linh hồn cô ta đến các vùng cực Bắc để tìm kiếm Sir John Franklin — người mà cô nhìn thấy đang đội mũ sừng và cầm góc phần tư, ngồi buồn bã trên một đống tuyết; tiếp đến, ông sai cô đến thăm một chiến hạm của Nữ hoàng tại Tây Ấn, nơi cô thám thính những bí mật thơm phức trong phòng ăn của các sĩ quan tập sự; và chưa thỏa mãn với những chuyến hải trình kỳ diệu ấy, ông ta còn loan báo rằng mình đã cử linh hồn cô lên thiên đàng để thăm viếng bạn bè, và xuống một vùng khí hậu ấm áp hơn nhiều để thăm kẻ thù. Thứ rác rưởi báng bổ và điên rồ giữa mùa hè ấy vẫn tìm được những kẻ tin sảng ở thủ đô Scotland, dẫu nó khơi màu những trận cười trừ của đại đa số quần chúng; nhưng rồi có một đêm, nàng "nữ đồng" xinh đẹp kia, "vì quá chén với giọt rượu vang Tuscan và sục sôi khí huyết," hoặc đã nạp quá nhiều cồn, cuối cùng đã lột bỏ hoàn toàn chiếc mặt nạ của kẻ tự phong là Balsamo phương Bắc, vạch trần hắn là một kẻ bịp bợm và ngốc nghếch khi quên mất việc phải diễn tròn vai.
Jules khoác tay tôi và Studhome, hô lớn: "Allons, mes camarades! Tất cả chúng ta hãy cùng đối mặt với gã Cagliostro này — một người vì mọi người, và mọi người vì một người, như Athos, Porthos và Aramis trong 'Ba chàng lính ngự lâm' vậy."
Thật khó lòng mà không thấy mến sự vui vẻ và phong thái cuốn hút của chàng thanh phong người Pháp này. Tác phong và bộ quân phục nửa mang phong cách Paris, nửa đậm chất phương Đông ấy thoạt nhìn khiến anh ta trông giống như một tên cướp biển bảnh chọe; thế nhưng phong thái đó lại là nét đặc trưng của tất cả các sĩ quan và binh sĩ trong các trung đoàn Zouaves.
Buổi chiều đang đến gần, và những chiếc bóng đang ngả dài về hướng đông. Bóng của những ngọn tháp cao vút cùng những hàng cây trắc bách diệp canh giữ "Thành phố của người chết" được kéo dài ngoằn ngoèo trên khoảng đất phẳng lì nơi thành phố Varna tọa lạc. Rất nhiều "tín đồ chân chính" đang ngóng chờ giọng ca lanh lảnh, non choét của vị giáo sĩ muezzin gọi họ vào giờ cầu nguyện; và tiếng trống của quân đội Pháp đang vang lên tập hợp tại các điểm tập kết, siết chặt mặt trống để chuẩn bị cho nghi thức điểm xuyết buổi chiều, khi chúng tôi rảo bước qua những con phố đông đúc một cách kỳ lạ để hướng về nhà thờ Armenia.
Đi ngang qua một quán cà phê với phần mặt tiền mở toang, chúng tôi bắt gặp một số binh lính thuộc quân đoàn Đại tá Hadjee Mehmet, ai nấy đều lờ đờ vì khói thuốc lá hoặc cần sa, ngồi chồm hổm như đám thợ may trên những mảnh thảm rách rưới. Kẻ thì thẫn thờ bên bàn cờ tướng, người thì chăm chú lắng nghe câu chuyện cổ tích kỳ bí của một tên tu khổ hạnh lang thang — kẻ thỉnh thoảng lại được họ ném cho một đồng phần tư piastres (trị giá chừng nửa xu Anh) mỗi khi tình tiết trở nên gay cấn hơn.
Đi xuyên qua một con đường vừa được đặt tên là Rue des Portes Franchises — nơi một hạ sĩ công binh đang hì hục đóng đinh tấm biển tên đó lên mặt tiền xiêu vẹo của một tòa dinh thự thuộc về một vị tiểu vương đầy kinh ngạc và phẫn nộ — cuối cùng chúng tôi cũng đặt chân đến nơi ở tạm thời của vị hakim Abd-el-Rasig. Xung quanh đó, một vài người phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ mặc áo choàng dài caftan, vài gã Hy Lạp mũi khoằm và đám Do Thái nhếch nhác đang lảng vảng, như thể đang đắn đo xem liệu họ có dám thử thách tài năng của hắn bằng việc dại dột thăm dò tương lai hay không.
Nhìn từ ngoài đường phố, ngôi nhà chẳng có gì ngoài một cánh cửa nhỏ mang khung vòm cong hình móng ngựa cùng một bức tường thấp được quét vôi trắng.
Bước qua cánh cửa đó, chúng tôi thấy mình đang đứng giữa một khoảng sân mát mẻ, râm r mát, được bao quanh như thường lệ bởi những mái hiên kiểu Thổ Nhĩ Kỳ khó hiểu, với một cái giếng ở chính giữa, vài chậu hồng cùng một vài nhành hoa và bụi cây nhỏ đang cố vươn lên qua các khe nứt của những phiến đá lát nền.
Căn biệt thự hầu như được dựng hoàn toàn bằng gỗ, được sơn màu nghệ vàng và xanh lam. Chúng tôi được chào đón bởi một chú bé hầu phòng người Ai Cập da ngăm đen, mặc chiếc quần thụng phồng xanh lam và đội chiếc nón đỏ tarboosh — và thật kinh tởm làm sao, chúng tôi phát hiện ra chú bé ấy bị cụt lưỡi, một tên câm! — rồi bước vào divan hanée, tức phòng khách chính. Ngay lập tức, những tiếng chát chéo và cười đùa chẳng bao giờ dứt của đám bạn người Pháp bỗng chốc chìm vào sự tĩnh lặng tương đối, khi vị hakim đang nhão nhoẹt rít điếu chẩu thuốc chibouque cán gỗ anh đào dài dằng dặc đứng dậy từ đống đệm lụa sang trọng để chào đón chúng tôi.
Ông ta là một người đàn ông thấp bé, mang những đường nét khuôn mặt đậm chất Ả Rập và làn da ngăm đen như gỗ gụ. Bộ râu rậm rạp của ông ta vô cùng bề thế. Thời gian từ lâu đã nhuộm trắng chùm râu ấy, nhưng chủ nhân của nó đã phù phép nhuộm lại thành một màu nâu trầm phú quý. Ông đội chiếc khăn turban màu xanh lá, khoác chiếc áo dài thướt tha kiểu áo choàng tắm bằng vải nỉ xanh lam sáng, được viền thêu kỳ công ở ngực và các đường may bằng sợi dây thừng màu đỏ thắm; áo ghi-lê và quần của ông bằng vải lanh trắng, thắt lưng bằng lụa xanh. Quanh cổ ông đeo một chuỗi comboloio, tức tràng hạt Hồi giáo gồm chín mươi chín hạt gỗ đàn hương.
Ngoại trừ đôi mắt đen thẳm ẩn dưới hàng chân mày rậm rạp mang ánh nhìn sắc sảo như diều hâu, diện mạo của ông ta trông chẳng có gì là khó chịu hay thiếu uy quyền. Xương gò má của ông hơi nhô cao; các thùy não định hướng phát triển rõ rệt, và vương trán cao nhưng hơi vát về phía sau.
Một người lính Thổ Nhĩ Kỳ, cấp bậc onbashi, tức hạ sĩ thuộc quân đoàn của Hadjee Mehmet, vừa đưa ra một thỉnh cầu nào đó ngay khi chúng tôi bước vào; và khi biết rằng chúng tôi đến để chứng kiến một buổi thử nghiệm năng lực của ông trong buổi hầu đồng hay bất cứ thứ gì mà ông muốn gọi, ông liền mời tất cả chúng tôi vào một căn phòng bên trong thông thẳng ra phòng khách divan hanée.
Căn phòng được thắp sáng bởi bốn chiếc đèn treo lủng lẳng từ trần nhà, mỗi chiếc đều có một búm tua rua lớn phía dưới. Từ những chiếc đèn này phát ra bốn ngọn lửa bập bùng tỏa ra một mùi hôi thối do khí độc đặc quánh. Căn phòng vừa mới được quét vôi trắng; các khung cửa ra vào và cửa sổ đều được viền hoa văn Ả Rập màu đen và đỏ, cùng những câu kinh trích đoạn tỉ mỉ từ kinh Koran mà sau này tôi mới biết chính là những dòng sau:
— "Nếu chúng buộc tội ngươi là kẻ bịp bợm, thì những sứ giả trước ngươi cũng từng bị coi là kẻ bịp bợm, những kẻ đã mang đến những minh chứng rành rành và cuốn sách soi sáng tâm trí."
— "Họ sẽ hỏi ngươi về linh hồn; hãy trả lời rằng, linh hồn được tạo ra theo mệnh lệnh của Chúa ta; nhưng các ngươi chẳng được ban cho chút tri thức nào ngoài một phần rất nhỏ."
— "Đây là ánh sáng chồng lên ánh sáng. Thượng Đế sẽ dẫn dắt ánh sáng của Ngài đến với bất cứ ai Ngài muốn." [*]
[*] Kinh Koran, các chương III, XVII và XXIV.
Ở chính giữa đặt một chiếc bàn phủ khăn đỏ thẫm, trên đó dựng lên một thứ bàn thờ làm bằng đồng cao khoảng hai thước, được nâng đỡ bởi bốn sinh vật kỳ quái có hình thù vượt quá sức miêu tả của ngôn ngữ, và ngay trước bàn thờ là cuốn kinh Koran đang mở, từ những trang sách thả thòng xuống năm mươi tư dải lụa màu da thịt có gắn các con dấu bằng chì, tương ứng với mỗi hai chương của cuốn sách phi thường đó.
Gần đó là một chiếc gậy bằng đồng thau được chạm trổ kỳ lạ, vốn được tìm thấy trong một trong sáu ngôi mộ hang động lớn nằm ở đèo Bibou-el-Melek tại Thebes, đặt bên cạnh một xác ướp được cho là của một vị vua phù thủy, bởi những hang động đó chính là nơi chôn cất các vị vua Ai Cập thuộc các triều đại thứ mười tám và mười chín.
Vài chú tắc kè hoa màu xanh lục tươi rói đến từ Alexandria đang bò lổm ngổm khắp bệ thờ này, liên tục đổi màu từ sắc tố tự nhiên sang đỏ, xanh dương và trắng tùy theo màu sắc của bất cứ thứ gì chúng bò lại gần, càng làm tăng thêm vẻ ma quái cho khung cảnh vốn đã trở nên vô cùng kích thích này.
Phần trải nghiệm của chính tôi trong cuộc phiêu lưu này kỳ lạ đến mức khi rời đi, tôi chỉ còn giữ lại được chút ít ký ức mờ nhạt về phần việc mà những người bạn đồng hành của mình đã trải qua.
Thực ra, tôi chính là người thứ hai mà hắn giở trò lừa bịp, nếu như phương pháp gọi hồn kỳ lạ hay tiếng gõ tâm linh của hắn có thể coi là một hành vi bịp bợm.
Người đầu tiên hắn tiếp chuyện chính là người lính Thổ Nhĩ Kỳ mà chúng tôi bắt gặp đang trò chuyện với hắn lúc nãy.
Viên hạ sĩ onbashi muốn biết liệu mẹ anh ta là Ayesha, góa phụ của Abdallah Ebn Said cư ngụ tại Adramyt có khỏe không, và liền dâng tiền thù lao cho hakim — mười piastres — quả là một khoản tiền lớn đối với người chiến sĩ Osmanli nghèo khó, kẻ đang đảo mắt nhìn quanh với vẻ bồn chồn rõ rệt, dẫu thái độ dửng dưng không chút sợ sệt của đám lính Pháp có lẽ phần nào trấn an được anh ta; và tôi nghe thấy Jolicoeur thì thầm với Baudeuf rằng hắn đã thấy dăm lần những màn trình diễn ma thuật y hệt thế ở Mabille và Porte St. Martin — diable — oui! — và từng huýt sáo phản đối để đuổi cổ chúng xuống nhằm nhường sân khấu cho Mogador hoặc Fleur d'Amour trình diễn những điệu nhảy của họ.
Vị hakim lẩm bẩm: "Ayesha, góa phụ của Abdallah Ebn Said. Một cái tên may mắn — nó từng được mang bởi một trong bốn người phụ nữ hoàn hảo hiện đang ở trên Thiên đàng."
Mở một cánh cửa mạ vàng trên chiếc tủ nhỏ hay bệ thờ của mình, vị hakim lấy ra một chiếc vỏ sò lớn và hai lọ đựng chất lỏng sẫm màu.
Hắn viết câu kinh Koran mà tôi đã trích dẫn từ chương XVII về linh hồn lên một dải da cừu; sau đó, đổ nước tinh khiết lên trên, hắn rửa trôi dòng chữ ấy vào lòng vỏ sò; bằng cách này, ý nghĩa và linh hồn của câu kinh được cho là sẽ hòa quyện trở thành một thành phần của bùa chú sắp sửa được thi triển.
Sau đó, hắn yêu cầu viên hạ sĩ quay mặt về hướng đông và cầu nguyện (bởi tôn giáo rõ ràng đóng một vai trò vô cùng lớn trong toàn bộ trò hề của hắn), rồi tiếp theo hắn ra hiệu cho tôi nhìn vào chiếc vỏ sò mà hắn đang cầm bằng tay trái, trong khi tay phải khua khoắn chiếc gậy đồng bảy lần — con số huyền bí.
Tôi đăm đăm nhìn vào chất lỏng — thứ vừa bị đổi thành sắc tím nhạt nhờ vài giọt dung dịch trong lọ nhỏ — nhưng chẳng thấy gì cả.
Nàng không hề xuất hiện. Đã ba lần được gọi tên, nhưng tất cả chỉ là vô ích.
Vị hakim giật giật chòm râu, cau mày, đỏ mặt vì bực tức, rồi trút sạch vỏ sò, cẩn thận đổ chất lỏng qua một lỗ hổng trên sàn nhà.
Viên hạ sĩ khoanh tay trước ngực, buồn bã nói: "Vậy là mẹ tôi đã chết rồi sao?"
Vị hakim dịu dàng đáp: "Stafferillah! Không đâu, đừng nghĩ quẩn như thế."
"Tại sao vậy, thưa ngài effendi?"
"Bởi vì nếu trong trường hợp đó, chất lỏng đã chuyển sang màu đen như đền thờ thánh Kaaba rồi."
"Nhưng tại sao nàng không xuất hiện?"
"Hôm nay là một ngày không may mắn, con trai ạ."
"Tại sao lại là ngày xui xẻo với tôi, chứ không phải với người khác? Tôi chưa từng bỏ bê việc tẩy uế và cầu nguyện; và ngày hôm qua, thưa hakim, ngài đã cho mấy gã người Pháp xem bao điều kỳ lạ, khiến mọi quán trọ và tiệm cà phê của họ ngập tràn kinh ngạc cơ mà."
"Đúng vậy; nhưng hãy đi đi. Ngươi là một tín đồ chân chính. Còn với lũ vô thần thì ngày nào cũng giống ngày nào," vị hakim đáp, kèm theo cái lườm nguýt không chút giấu giếm hướng về phía Jolicoeur và Baudeuf. "Chẳng phải Tiên tri đã phán rằng: 'Hành động của bọn chúng tựa như lớp hơi nước giữa cánh đồng trống trải, kẻ lữ hành tưởng là nước, cho đến khi đến nơi mới ngỡ ngàng nhận ra chẳng có gì hết' hay sao?"
Viên onbashi đưa tay phải chạm lên trán, miệng và ngực, lẩm bẩm: "Allah kerim!" rồi bước đi với dáng vẻ uy nghiêm.
Jolicoeur đang chồm lên để triệu hồi cô bạn Sophie của hắn — hoặc có lẽ một ả đào vui tính nào đó — thì vị hakim, kẻ rõ ràng chẳng ưa gì nụ cười chế giễu và thái độ nghênh ngang của hắn, bèn lờ tịt sự hiện diện của anh ta đi và quay sang tôi nói:
"Effendi, ngài muốn ta giúp gì nào?"
Tôi cảm thấy máu dồn cả lên não, và khẽ thì thầm với hắn cái tên Louisa Loftus. Tôi không muốn đám bạn đồng hành lắm mồm của mình nghe thấy tên nàng rồi mang ra làm trò cười. Thù lao của hakim, như tôi đã nói, chỉ là mười piastres; nhưng khi tôi đưa cho hắn hơn một trăm — tương đương với một đồng guinea tiền Anh — thì không từ ngữ nào có thể diễn tả hết lòng biết ơn của hắn bằng tiếng Ai Cập hay Thổ Nhĩ Kỳ; hắn chỉ có thể lặp đi lặp lại:
"Shookier Allah! Cầu Chúa phù hộ ngài!"
Hắn lại lôi chiếc vỏ sò ra, bề mặt của nó được tôi săm soi cẩn thận trong lúc hắn vô cùng nhanh nhẹn viết một câu kinh Koran lên đó. Vỏ sò trong trẻo và tinh khiết; tuyệt nhiên không có một bức tranh, đường nét hay hình vẽ nào có thể tìm thấy trên bề mặt óng ánh xà cừ ấy. Lại một lần nữa hắn thực hiện những nghi thức nhảm nhí với các lọ dung dịch và rửa trôi lớp mực vào lòng vỏ sò; một lần nữa, chất lỏng hóa tím ngắt, và hắn lại khua chiếc gậy đồng.
Hắn khẽ lườm với nụ cười tình tứ đầy vẻ dung tục trong đôi mắt đen sắc sảo, thì thầm: "Ngài muốn thấy người mình yêu phải không? Người sẽ là hanoum (vợ hoặc quý bà) của ngài ấy chứ?"
Bất chấp ý muốn của bản thân, tôi đỏ bừng mặt như một cậu học trò lớn xác, nhất là khi thấy Jack Studhome đang che miệng bằng chiếc khăn tay: "Vâng, thưa ngài effendi."
Đăm đăm nhìn với vẻ nghiêm nghị vào Jules Jolicoeur — kẻ mà hắn vừa phát hiện ra đang bắt chước điệu bộ của mình — vị hakim gầy gò giậm chân ra hiệu cho hắn tiến lên, đồng thời bảo hắn nhìn vào chiếc vỏ sò và nói cho chúng tôi biết anh ta thấy gì.
Abd-el-Rasig sau đó quay mặt về hướng đông, bắt đầu cầu nguyện và lẩm bẩm những lời khấn vái không thành tiếng.
Tôi đứng cách viên trung úy Zouaves bốn bước chân. Đôi mắt anh ta khi dán chặt vào chiếc vỏ sò bỗng mở lớn và đờ ra vì kinh ngạc, trong khi toàn bộ những đường nét trên khuôn mặt tuấn tú của anh ta lại ánh lên một vẻ gì đó hao hao sợ hãi.
Anh ta thốt lên: "Merveilleuse! Mon Dieu! Merveilleuse!"
Tôi mang tâm trạng bứt rứt khôn nguôi cất lời hỏi: "Anh có thấy gì không, monsieur?"
"Có — có — oui, peste!"
"Nhân danh Chúa, anh nhìn thấy cái gì vậy?"
"Một người phụ nữ!"
"Một người phụ nữ ư?"
"Đúng vậy; khuôn mặt của một người phụ nữ còn rất trẻ và vô cùng hiền dịu. Khuôn mặt nàng tái nhợt; đôi mắt đen thẳm, mái tóc dày và đen tuyền — trông gần như ngả sang màu xanh trong chiếc vỏ sò màu tím này. Lông mày và lông mi của nàng rất rậm," anh ta nói một cách dồn dập. "Nàng mang một vẻ buồn đau tột cùng — ban Dieu! — nàng trông giống như một thiên thần đang sầu khổ."
Tôi gợi ý: "Mũi nàng khoằm phải không?"
"Trái lại, nó nhỏ nhắn và gọn gàng, nhưng không hẳn là hếch. Nàng đang cử động — merveilleuse! — những giọt nước mắt — nàng đang khóc! Trên ngực nàng có một hình trăng lưỡi liềm bằng bạc; và bây giờ — bây giờ — tất cả mờ dần đi rồi!"
Tôi đang toan chồm tới thì vị hakim liền dùng chiếc gậy đồng hất mạnh tôi lùi lại với vẻ ra lệnh ngạo mạc, rồi lập tức đổ úp toàn bộ chất lỏng trong vỏ sò xuống sàn lát gạch, từ đó bốc lên một thứ mùi hôi thối do khí độc nồng nặc.
Điều này hoàn toàn không xảy ra trong lần thử nghiệm thất bại trước đó. Jules, người lúc này đã trở nên cực kỳ nghiêm túc, bèn quay sang tôi với ánh mắt đầy quan tâm và háo hức.
Tôi đưa bức chân dung thu nhỏ của Louisa ra và hỏi: "Đây có phải là người phụ nữ có khuôn mặt mà anh vừa thấy không?"
"Không, thưa monsieur; hoàn toàn chẳng có điểm nào giống nhau cả."
"Thật thế sao?"
"Tôi cũng là một họa sĩ kha khá, nên tôi thừa biết."
"Anh chắc chắn chứ?"
"Chắc chắn như lúc tôi đang nói chuyện với ngài đây, monsieur."
Tôi bắt đầu mỉm cười.
"Tôi đã nói rằng mắt cô ấy có vẻ sậm màu, gần giống như mắt trong hình. Tóc cô ấy đen, dày và gợn sóng, nhưng mũi và các đường nét khuôn mặt đều nhỏ hơn — có lẽ (xin lỗi monsieur nhé) nữ tính hơn — chắc chắn là ít mang nét kiên quyết cứng cỏi hơn; và trên ngực cô ấy có gắn một hình trăng lưỡi liềm bằng bạc."
"Một hình trăng lưỡi liềm!"
"Đúng vậy thưa monsieur, kèm theo hình một con sư tử ở phía trên. Món đồ trang sức đó trông như thể dùng để cài hoặc làm đẹp cho chiếc váy, và tôi đã nhìn thấy nó rất rõ cho đến khi cô ấy đặt tay lên đó, rồi mặt nước trong vỏ sò gợn sóng. Quả là một phép lạ đích thực," anh ta nói thêm khi quay sang Đại úy Baudeuf — kẻ đang xoắn ria mép và mỉm cười với sự hoài nghi ngoan cố.
Những chi tiết kể sau khiến tôi chết sững người.
Bản miêu tả của Jolicoeur chính xác hoàn toàn là hình ảnh của người em họ Cora Calderwood của tôi. Chiếc trăng lưỡi liềm kèm hình con sư tử là món quà tôi từng gửi tặng cô ấy từ Ấn Độ — một thứ trang sức kép mà tôi nhặt được trong ngôi đền lớn pagoda tại Rangoon, và cô ấy vẫn luôn đeo nó, thích nó hơn cả huy hiệu gia tộc của cha mình hay bất kỳ chiếc trâm cài nào khác.
Vị hakim điềm đạm cất tiếng hỏi, bởi hắn có vẻ đã quá quen với sự kinh ngạc trong những tình huống thế này: "Ngài đã thỏa mãn chưa, thưa effendi?"
Tôi đáp: "Dù sao thì tôi cũng đang vô cùng bối rối đấy, hakim ạ."
"Tại sao lại thế?"
"Đó không phải là người tôi đòi gặp hay nhắc tên."
"Sao ngài lại biết? Ngài đâu có nhìn. Người khác đã nhìn bằng đôi mắt của ngài cơ mà."
"Đúng vậy — nhưng điềm báo ấy có ý nghĩa gì?"
"Ngài yêu cầu được gặp người ấy..."
Tôi nhấn mạnh từng chữ: "Người mà tôi yêu cơ mà, thưa hakim."
"Không, người mà — nếu Allah và lũ chó Muscovite tha mạng cho ngài — sẽ là vợ ngài, là hanoum của ngài. Ngài không nhớ sao? Đi đi! Allah Kerim! Đó là kismet — số phận của ngài. Định mệnh của tất cả mọi người, và giờ phút mà chúng ta phải chết — vâng, chính xác đến từng khoảnh khắc — đều được khắc bằng ngón tay của Azrael lên trán chúng ta từ khi lọt lòng — kể cả trên trán ngài, mặc dù ngài chẳng tin vào Azrael [*] lẫn vị Tiên tri. Đi đi! Dấu vết ấy vẫn nằm ở đó, dẫu chúng ta chẳng thể nhìn thấy."
[*] Vị Thiên thần Cái chết trong đạo Hồi.
Với những lời lẽ mang sắc thái vô cùng trang nghiêm ấy văng vẳng bên tai, trong tâm trạng hoang mang và hoàn toàn chấn động, tôi lê bước trên những con phố của Varna cùng Studhome, giữa lúc đội quân trống kèn của Pháp đang tấu lên khúc nhạc la retraite khi mặt trời lặn dần sau những dãy núi vốn đang vang dội tiếng pháo từ thành Silistria, và trong khi giọng dội lanh lảnh của các vị muezzin vang lên thông báo giờ cầu nguyện buổi chiều từ các tháp giáo đường — nơi dòng người Hồi giáo đang lũ lượt đổ vào với cái đầu cúi thấp và đôi chân trần để lần chuỗi hạt.