“Và chàng dắt ngàn người lướt tới, Chẳng khi nào kìm cương ngựa chiến, Nhưng trước khi dắt Nữ vương Tiên giới, Tim chàng sẽ vỡ làm đôi.”
Chàng đã rút chân khỏi bàn đạp, Buông dây cương khỏi bàn tay, Và trói buộc cả tay lẫn chân Cùng Nữ vương xứ Tiên. ——Sir Hoggie và các nàng tiên.
Vài tuần sau, vào một Chủ nhật đầy sương mù, Dick băng qua công viên để trở về xưởng vẽ của mình. “Hẳn đây,” anh tự nhủ, “chính là trận đòn mà Torp đã ám chỉ. Nó đau hơn mình tưởng; nhưng Nữ vương chẳng bao giờ sai; và quả thật nàng cũng có đôi chút năng khiếu vẽ vời.”
Anh vừa mới kết thúc buổi thăm viếng ngày Chủ nhật với Maisie — luôn dưới ánh mắt xanh ngắt của cô họa sĩ trường phái ấn tượng có mái tóc đỏ mà anh vừa gặp đã ghét — và lòng đang nhói lên một nỗi hổ thẹn sâu sắc. Chủ nhật này qua Chủ nhật khác, diện những bộ quần áo đẹp nhất, anh đã lặn lội sang ngôi nhà bề bộn nằm ở phía bắc công viên, trước là để ngắm tranh của Maisie, sau là để phê bình và góp ý khi nhận ra đó là những tác phẩm rất cần đến những lời khuyên chân thành. Chủ nhật này qua Chủ nhật khác, tình yêu trong anh lớn dần theo mỗi lần ghé thăm, anh đã phải nuốt ngược trái tim đang chực trào lên tận khóe môi mỗi khi nó xối xúc giục anh ôm hôn Maisie thật nhiều và thật đắm đuối. Chủ nhật này qua Chủ nhật khác, lý trí đã cảnh báo anh rằng Maisie hãy còn quá tầm với, và tốt hơn hết là nên trò chuyện thật rành mạch về những bí quyết nghề nghiệp vốn là lẽ sống của cô. Thế là anh đành chịu đựng nỗi cực hình hằng tuần trong căn xưởng vẽ cơi nới trên khu vườn phía sau ẩm ướt của một căn biệt thự nhỏ ọp ẹp, ngột ngạt — nơi chẳng bao giờ có thứ gì nằm đúng chỗ và chẳng mấy khi có bóng khách qua lại — chịu đựng và ngắm nhìn Maisie đi lại pha trà. Anh căm ghét trà, nhưng vì nó giúp anh có thêm chút thời gian ở bên cô, anh vẫn uống một cách thành kính, trong khi cô gái tóc đỏ ngồi một cục xộc xệch ở góc phòng và lặng lẽ nhìn anh không nói một lời. Cô luôn luôn quan sát anh.
Có một lần, và chỉ một lần duy nhất, khi cô gái tóc đỏ vừa rời khỏi xưởng vẽ, Maisie cho anh xem một cuốn album lưu giữ vài mẩu báo cắt xén nghèo nàn từ các tỉnh lẻ — đó là những dòng ghi chép ngắn ngủi, vội vã về một vài bức tranh của cô được gửi đi trưng bày ở những triển lãm xa xôi. Dick cúi xuống, đặt một nụ hôn lên ngón cái còn dính vệt sơn đang mở trên trang giấy. “Ôi, tình yêu của anh, tình yêu của anh,” anh lầm bầm, “em lại coi trọng những thứ này sao? Hãy vứt quách chúng vào sọt rác đi!”
“Chừng nào chưa tìm được thứ gì khá hơn,” Maisie vừa nói vừa gập cuốn sách lại.
Lúc ấy, chẳng màng gì đến danh tiếng của bản thân mà chỉ vì lòng kính trọng sâu sắc dành cho thiếu nữ, Dick đã thực sự ngỏ ý — cốt để kiếm thêm cho cô những mẩu báo thèm thuồng kia — rằng anh sẽ vẽ một bức tranh rồi để Maisie ký tên vào.
“Thật là trẻ con,” Maisie nói, “và em không ngờ anh lại nghĩ ra điều đó. Đó phải là tác phẩm của chính em. Của em — của em — của em!”
“Đi vẽ tranh trang trí cho nhà của mấy tay chủ hãng bia giàu có ấy. Em rất có khiếu làm việc đó đấy.” Dick chán ngấy và phát bực.
“Những việc còn tốt hơn tranh trang trí nhiều, Dick ạ,” câu trả lời vang lên bằng giọng điệu gợi nhớ đến lời nói không sợ hãi của một hạt bụi mắt xám dành cho bà Jennett. Dick lẽ ra đã hạ mình cúi đầu nhận lỗi, ngặt nỗi cô gái kia lại thò đầu vào.
Chủ nhật tuần sau, anh mang đến đặt trước chân Maisie những món quà nhỏ gồm những cây bút chì gần như có thể tự vẽ và những hộp màu mà anh tin tưởng tuyệt đối vào độ bền của chúng, đồng thời tỏ ra hết sức ân cần với công việc đang tiến hành. Công việc ấy đòi hỏi, ngoài những thứ khác, một lời giải thích về tín điều nghệ thuật ngự trị trong con người anh.
Tóc của Torpenhow hẳn đã dựng cả lên nếu được nghe sự lưu loát mà Dick dùng để rao giảng phúc âm nghệ thuật của chính mình.
Cách đó một tháng, Dick cũng sẽ ngạc nhiên không kém; nhưng đó là mong muốn và sở thích của Maisie, nên anh đành cố vắt óc xâu chuỗi các từ ngữ để giải thích cho cô hiểu mọi điều vốn đã bị che giấu trong chính tâm trí anh về những nguyên nhân và ngọn nguồn của công việc sáng tạo. Chẳng có gì là khó khăn trong việc làm một điều gì đó nếu bạn biết cách làm; khó khăn nằm ở chỗ làm sao diễn giải được phương pháp của mình.
“Anh có thể sửa lại chỗ này nếu có cây cọ trong tay,” Dick nói đầy tuyệt vọng khi ngắm nghía phần tạo hình chiếc cằm mà Maisie phàn nàn là trông không “giống da thịt” — chính là chiếc cằm mà cô từng cạo trụi bằng dao pha lê — “nhưng anh thấy việc dạy em gần như là bất khả thi. Tranh của em phảng phất một nét bút Hà Lan kỳ lạ, thô ráp mà anh rất thích; nhưng anh có cảm giác em còn yếu về khoản hình họa. Em vẽ phối cảnh ngắn lại cứ như chẳng bao giờ dùng mẫu vẽ, và em đã nhiễm cái cách đánh bóng nhão nhoét của Kami khi xử lý phần bóng tối của da thịt. Hơn nữa, dù bản thân em không nhận ra, em hay trốn tránh những bài tập vất vả. Giả sử em dành chút thời gian luyện vẽ đường nét đơn thuần xem sao. Đường nét không cho phép sự lười biếng. Sơn dầu thì có, và đôi khi ba inch vuông bóng bẩy, mẹo mực ở góc bức tranh có thể cứu vãn một tác phẩm tồi — như anh biết rõ. Điều đó là vô đạo đức. Hãy tập vẽ đường nét trong một thời gian ngắn, rồi anh mới có thể đánh giá chính xác hơn năng lực của em, như cụ Kami từng nói.”
Maisie phản đối; cô không thích những đường nét thuần túy.
“Anh biết chứ,” Dick nói. “Em muốn vẽ những cái đầu tưởng tượng với một bó hoa giắt ở chân cổ để che giấu phần tạo hình tồi.” Cô gái tóc đỏ cười khúc khích. “Em muốn vẽ phong cảnh với đàn gia súc ngập chân trong cỏ để che giấu kỹ năng vẽ hình kém. Em muốn làm nhiều thứ vượt quá khả năng của mình. Em có con mắt thẩm mỹ về màu sắc, nhưng lại thiếu phần hình khối. Màu sắc là năng khiếu trời phú — hãy gác nó sang một bên và đừng bận tâm đến nó nữa — nhưng hình khối là thứ có thể rèn giũa được. Này nhé, tất cả những cái đầu tưởng tượng của em — và một số cái vẽ rất đẹp — sẽ chỉ giữ em mãi ở vị trí hiện tại mà thôi. Với đường nét, em buộc phải tiến lên hoặc lùi lại, và nó sẽ phơi bày tất cả những điểm yếu của em.”
“Nhưng những người khác thì……” Maisie bắt đầu.
“Em đừng bận tâm đến việc người khác làm gì. Nếu tâm hồn họ là tâm hồn em thì mọi chuyện đã khác. Hãy nhớ rằng em đứng vững hay sụp đổ là nhờ chính tác phẩm của mình, và thật hoài công vô ích khi nghĩ đến bất kỳ ai khác trong trận chiến này.”
Dick ngừng lại, và niềm khao khát từng bị kìm nén cương quyết bấy lâu lại hiện lên trong đôi mắt anh. Anh nhìn Maisie, và cái nhìn ấy thay cho lời nói đang tha thiết hỏi rằng: Chẳng lẽ chưa đến lúc rũ bỏ toàn bộ vùng đất hoang vu cằn cỗi của những tấm vải bạt và những lời khuyên nhủ để nắm tay bước vào cuộc sống và tình yêu hay sao? Maisie đồng ý với chương trình học tập mới một cách đáng yêu đến mức Dick suýt không kiềm chế được bản thân, chỉ muốn bế xốc cô lên ngay tại chỗ và đưa thẳng đến văn phòng đăng ký kết hôn gần nhất. Sự vâng lời tuyệt đối trước những lời được thốt ra và sự dửng dưng lạnh lùng trước những khát khao chưa từng ngỏ lời mới là điều khiến tâm hồn anh chao đảo và bầm dập. Anh nắm quyền uy trong ngôi nhà ấy — quả thực là một thứ quyền uy bị giới hạn, chỉ vỏn vẹn trong một nửa buổi chiều của một tuần bảy ngày, nhưng vô cùng chân thực chừng nào nó còn kéo dài. Maisie đã học được cách thỉnh giáo anh về rất nhiều vấn đề, từ cách đóng gói tranh sao cho đúng cách cho đến tình trạng của một cái ống khói bị hút lửa. Còn cô gái tóc đỏ chưa bao giờ hỏi ý kiến anh về bất cứ điều gì.
Mặt khác, cô chấp nhận sự hiện diện của anh mà không hề phàn nàn, đồng thời luôn luôn quan sát anh. Anh phát hiện ra rằng những bữa ăn trong ngôi nhà này rất thất thường và chắp vá. Chúng chủ yếu phụ thuộc vào trà, dưa góp và bánh quy, đúng như anh đã nghi ngờ từ đầu. Hai cô gái thay phiên nhau đi chợ theo tuần, nhưng nhờ sự trợ giúp của một mụ lao công, họ sống bừa bộn hệt như bầy quạ non. Maisie dành phần lớn thu nhập của mình để thuê người làm mẫu, trong khi cô gái kia lại vung tay mua sắm những dụng cụ tinh xảo trái ngược hẳn với phong cách làm việc thô ráp của cô ta. Vận dụng những kiến thức đắt giá mua được từ vùng Bến tàu, Dick cảnh báo Maisie rằng hậu quả của tình trạng bán đói bán khát sẽ là việc tước đi năng lực lao động, điều đó tồi tệ hơn cái chết rất nhiều.
Maisie tiếp thu lời cảnh báo và chú ý hơn đến chuyện ăn uống. Khi nỗi khổ tâm lại dằn vặt anh, như thường lệ vào những buổi chạng vạng mùa đông dài đằng đẵng, ký ức về hành động can thiệp mang tính gia trưởng nhỏ bé ấy cùng với việc anh dùng chổi lò sưởi để chọc ngoáy cái ống khói phòng khách đã chích vào Dick đau điếng như một nhát roi quất.
Anh tưởng rằng ký ức đó sẽ là cực hình tột cùng của mình, cho đến một ngày Chủ nhật nọ, cô gái tóc đỏ tuyên bố rằng cô sẽ phác họa chân dung của Dick, và yêu cầu anh hãy ngồi yên một chỗ, và — như một ý nghĩ sực nhớ ra — hãy nhìn vào Maisie. Anh ngồi im, bởi khó lòng từ chối, và trong suốt nửa tiếng đồng hồ, anh ngẫm nghĩ về tất cả những con người trong quá khứ mà anh từng mổ xẻ để phục vụ cho nghề nghiệp của mình. Anh nhớ rõ nhất là Binat — kẻ từng là một họa sĩ và suốt ngày bàn chuyện suy đồi.
Đó chỉ là một bản phác thảo đơn sắc thô sơ về một khuôn mặt, nhưng nó lột tả sự ngóng chờ ngây dại, nỗi khát khao, và hơn hết là sự nô lệ tuyệt vọng của người đàn ông, với một tinh thần mỉa mai cay đắng.
“Anh sẽ mua nó,” Dick nói ngay lập tức, “với bất kỳ giá nào mà em muốn.”
“Giá của tôi quá đắt, nhưng tôi đoán anh cũng sẽ biết ơn nếu……” Bức họa còn ướt tuột khỏi tay cô gái và rơi thẳng vào đống tro tàn trong lò sưởi của xưởng vẽ. Khi cô nhặt nó lên thì nó đã lem luốc đến mức không thể cứu vãn.
“Ồ, hỏng hết rồi!” Maisie kêu lên. “Và em chưa kịp nhìn thấy nó nữa. Trông có giống không?”
“Cảm ơn cô,” Dick lẩm bẩm với cô gái tóc đỏ, rồi anh nhanh chóng chuồn thẳng.
“Gã đó ghét tôi làm sao!” cô gái nói. “Và gã yêu cậu biết mấy, Maisie!”
“Nói nhảm gì thế? Mình biết Dick rất quý mình, nhưng anh ấy có công việc của anh ấy, và mình có công việc của mình.”
“Ừ, gã quý cậu đấy, và tớ nghĩ gã biết là chủ nghĩa ấn tượng rốt cuộc cũng có điều gì đó đáng giá. Maisie, cậu không thấy sao?”
“Thấy? Thấy cái gì?”
“Không gì cả; chỉ là tớ biết rằng, nếu tớ có thể khiến bất kỳ người đàn ông nào nhìn tớ bằng ánh mắt mà gã đàn ông đó nhìn cậu, tớ sẽ — tớ chẳng biết mình sẽ làm gì nữa. Nhưng gã ghét tớ. Ồ, gã ghét tớ làm sao!”
Cô đã phán đoán không hoàn toàn chính xác. Sự căm ghét của Dick được xoa dịu đôi chút bởi lòng biết ơn trong khoảnh khắc ngắn ngủi, rồi anh quên bẵng cô gái đó đi. Chỉ còn lại nỗi hổ thẹn đeo bám, và anh đang gặm nhấm nó khi bước qua công viên giữa màn sương mù.
“Sẽ có một vụ nổ tung trời cho mà xem vào một ngày nào đó,” anh giận dữ lẩm bẩm. “Nhưng đó không phải lỗi của Maisie; cô ấy đúng, hoàn toàn đúng theo những gì cô ấy hiểu, và mình không thể trách cô ấy. Chuyện này đã kéo dài gần ba tháng nay rồi. Ba tháng! — và mình tốn tận mười năm lăn lộn mới nắm bắt được khái niệm, dẫu chỉ là sơ khai nhất, về công việc của mình. Điều đó đúng; nhưng ngặt nỗi tôi đâu có bị ghim những chiếc đinh ghim, đinh vẽ và dao pha lê vào người mỗi ngày Chủ nhật đâu cơ chứ.”
“Ồ, cô nàng bé nhỏ đáng yêu của anh, nếu có ngày nào anh thuần hóa được em, kẻ đó sẽ phải chịu đựng một phen khổ sở đấy. Không, cô ấy sẽ không làm thế đâu. Anh vẫn sẽ khờ khỉ như bây giờ thôi. Anh sẽ bỏ độc cô gái tóc đỏ đó vào ngày cưới của chúng ta — cô ta thật khó ưa — và bây giờ anh sẽ trút hết những nỗi khổ sở hiện tại này lên đầu Torp vậy.”
Torpenhow gần đây đã nhiều lần lải nhải lên lớp Dick về cái tội hời hợt, và Dick chỉ im lặng lắng nghe chứ không đáp lại nửa lời. Trong những tuần lễ giữa những ngày Chủ nhật đầu tiên chịu đựng sự kìm kẹp, anh đã lao đầu vào công việc một cách điên cuồng, quyết tâm bắt Maisie phải thấy được toàn bộ giới hạn năng lực của anh. Sau đó, anh đã dạy cho Maisie biết rằng cô không được phép bận tâm đến bất kỳ tác phẩm nào ngoài của chính mình, và Maisie đã vâng lời anh một cách quá ư triệt để. Cô tiếp thu những lời khuyên của anh, nhưng chẳng hề mảy may quan tâm đến những bức tranh của anh.
“Tranh của anh toàn mùi thuốc lá và máu,” có lần cô nói. “Anh không thể vẽ cái gì khác ngoài lính t tráng sao?”
“Anh có thể vẽ một chân dung của em khiến em phải giật mình đấy,” Dick nghĩ thầm — lúc đó là trước khi cô gái tóc đỏ đưa anh lên máy chém — nhưng anh chỉ nói, “Anh rất tiếc,” rồi tối hôm đó lại hành hạ tâm hồn Torpenhow bằng những lời báng bổ nghệ thuật. Về sau, một cách vô thức và phần lớn đi ngược lại ý muốn của bản thân, anh dần không còn hứng thú với chính công việc của mình nữa.
Vì lợi ích của Maisie, và để xoa dịu lòng tự trọng mà anh cảm thấy đã đánh mất vào mỗi ngày Chủ nhật, anh sẽ không bao giờ cố ý tạo ra những sản phẩm tồi, nhưng vì Maisie chẳng mảy may quan tâm kể cả những tác phẩm xuất sắc nhất của anh, tốt hơn hết là chẳng nên làm gì sất ngoài việc chờ đợi và đếm ngược thời gian từ Chủ nhật này sang Chủ nhật khác. Torpenhow cảm thấy chán ngấy khi các tuần lễ trôi qua vô ích, rồi anh ta bèn sấn sổ tra hỏi Dick vào một tối Chủ nhật khi Dick cảm thấy kiệt sức hoàn toàn sau ba tiếng đồng hồ cắn răng kìm nén trước mặt Maisie. Thế là những lời lẽ cay độc tuôn ra, và Torpenhow đành bỏ đi để sang bàn bạc với Nilghai — kẻ vừa đến để bàn về chính trị lục địa.
“Lười chảy thây ra phải không? Bất cẩn và tính nết thất thường à?” Nilghai nói. “Chẳng đáng để bận tâm đâu. Chắc Dick đang dở chứng vì một ả đàn bà nào đó thôi.”
“Chẳng phải thế là quá tệ rồi sao?”
“Không. Ả ta có thể làm hắn xao lãng và phá hỏng công việc của hắn trong một thời gian. Thậm chí ả có thể xuất hiện ở đây một ngày nào đó và làm một trận tơi bời ngay trên cầu thang: ai mà biết được. Nhưng chừng nào Dick chưa tự mở miệng nói ra, tốt nhất cậu đừng chạm vào hắn. Hắn không phải là kẻ dễ dỗ dành đâu.”
“Ừ, ước gì hắn được vậy. Hắn là một gã ngổ ngáo, lúc nào cũng tự cho mình là đúng và bất chấp thiên hạ.”
“Rồi hắn sẽ bị vả cho chừa cái tính đó đi thôi. Hắn phải học cách nhận ra rằng hắn không thể cứ nghênh ngang khắp thế giới với một hộp màu nhão và một cây cọ phết. Cậu quý hắn lắm à?”
“Tôi sẵn sàng gánh mọi hình phạt đang chờ đợi hắn nếu có thể; ngặt nỗi, chẳng ai có thể cứu rỗi nổi người anh em của mình.”
“Đúng thế, và tệ hơn là chẳng có sự khoan hồng nào trong cuộc chiến này. Dick phải học bài học của mình giống như tất cả chúng ta thôi. Nhắc đến chiến tranh, mùa xuân này sẽ có biến động ở vùng Balkan đấy.”
“Biến động đó lâu đến thế cơ à. Không biết chúng ta có kéo Dick ra đó được không khi nó nổ ra?”
Dick bước vào phòng ngay sau đó, và câu hỏi liền được đặt ra cho anh.
“Không đủ hấp dẫn,” anh cụt ngủn đáp. “Tôi đang thấy quá thoải mái với chỗ ngồi hiện tại.”
“Chẳng lẽ cậu lại tin sái cổ vào mấy thứ nhảm nhí trên báo chí đấy chứ?” Nilghai nói. “Sự nổi tiếng của cậu sẽ chấm dứt chưa đầy sáu tháng nữa thôi — công chúng sẽ nhận ra phong cách của cậu và chuyển sang cái mới — và lúc đó cậu sẽ trôi dạt về đâu?”
“Ở đây, trên đất Anh.”
“Trong khi cậu có thể làm những công việc ra trò cùng bọn tôi ngoài đó sao? Vớ vẩn! Tôi sẽ đi, Keneu sẽ ở đó, Torp sẽ ở đó, Cassavetti sẽ ở đó, và tất cả chúng ta sẽ tề tựu ở đó, tha hồ mà chiến đấu thỏa thích cùng cơ hội để cậu tận mắt chứng kiến những khung cảnh đủ sức làm rạng danh ba đời Verestchagin.”
“Ừm!” Dick vừa nói vừa rít tẩu thuốc.
“Cậu thích ở lại đây và tưởng tượng rằng cả thế giới đang há hốc mồm ngắm nhìn những bức tranh của cậu à? Thử nghĩ xem cuộc đời của một kẻ bình thường bận rộn đến mức nào với những mưu cầu và thú vui riêng. Khi có đúng hai mươi ngàn kẻ như thế tranh thủ thời gian ngẩng lên giữa những miếng ăn để lầm bầm vài câu về một thứ mà chúng chẳng thèm bận tâm dù chỉ một chút, thì kết quả tổng thu lại được gọi là danh tiếng, tiếng tăm hoặc tai tiếng, tùy theo thị hiếu và trí tưởng tượng của ngài.”
“Tôi biết điều đó rõ hơn anh. Xin hãy đánh giá cao sự khôn ngoan của tôi một chút đi.”
“Có quỷ sứ mới làm thế!”
“Vậy thì cứ thành quỷ sứ đi; anh có lẽ sẽ sớm thành thế thôi — vì tội làm gián điệp dưới tay mấy tên Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi giận đấy. Hây-hô! Tôi mệt mỏi lắm rồi, kiệt quệ rồi, và sinh lực đã bay đi đâu hết.” Dick thả người xuống ghế và chìm vào giấc ngủ sâu chỉ trong vòng một phút.
“Đó là một dấu hiệu tồi,” Nilghai thì thầm.
Torpenhow nhặt chiếc tẩu thuốc đang bắt đầu bén lửa khỏi chiếc áo ghi-lê và kê một chiếc gối đằng sau đầu anh. “Chúng ta chẳng giúp gì được; chẳng giúp gì được đâu,” anh ta nói. “Đó là một cái sọ dừa xù xì xấu xí, nhưng tôi lại quý nó. Vẫn còn vết sẹo từ cú đánh hắn nhận hồi bị chém trong trận chiến ở quảng trường.”
“Không chừng vết thương đó đã làm hắn hơi điên rồ một chút rồi.”
“Tôi thì không nghĩ vậy. Hắn là một kẻ điên rất ra ngô ra ra trò.”
Rồi Dick bắt đầu ngáy vang trời.
“Này, tình cảm thắm thiết cỡ nào đi nữa cũng không chịu nổi kiểu này đâu. Dậy đi, Dick, sang chỗ khác mà ngủ nếu cậu còn định làm cái âm thanh khủng bố này.”
“Khi một con mèo đi chơi đêm trên mái nhà,” Nilghai lầm bầm qua bộ râu, “tôi để ý thấy nó thường ngủ suốt cả ngày. Đó là quy luật tự nhiên học.”
Dick lảo đảo đứng dậy, dụi mắt và ngáp ngắn ngáp dài. Trong những canh giờ đêm khuya, anh bỗng nảy ra một ý tưởng, đơn giản và rực rỡ đến mức anh tự hỏi tại sao trước đó mình lại chưa từng nghĩ ra. Nó đầy rẫy những mưu mẹo. Anh sẽ tìm gặp Maisie vào một ngày trong tuần — ngỏ ý rủ một chuyến đi chơi, và đưa cô đi bằng tàu hỏa đến Fort Keeling, đi qua chính con đường mà hai người từng đặt chân đến mười năm trước.
“Theo nguyên tắc chung,” anh giải thích với tấm gương phản chiếu khuôn mặt đầy bọt cạo râu vào buổi sáng, “đi lại con đường cũ không bao giờ là an toàn. Mọi thứ sẽ gợi nhớ về những chuyện đã qua, rồi gió lạnh thổi lên, và ngươi sẽ cảm thấy chạnh lòng; nhưng đây là ngoại lệ cho mọi quy luật từ trước tới nay. Ta sẽ đến gặp Maisie ngay lập tức.”
May mắn thay, cô gái tóc đỏ đi mua sắm chưa về khi anh đến nơi, và Maisie đang mặc chiếc áo khoác dính đầy sơn chiến đấu với bức vải bạt của mình. Cô chẳng lấy gì làm vui vẻ khi thấy anh; bởi những chuyến thăm vào ngày trong tuần là một sự phá vỡ thỏa thuận; và anh phải huy động hết lòng can đảm mới giải thích được mục đích chuyến đi của mình.
“Anh biết em đã làm việc quá sức rồi,” anh kết luận với vẻ ra điều ta đây là kẻ bề trên. “Nếu cứ tiếp tục thế này, em sẽ gục ngã mất. Tốt hơn hết là em nên đi cùng anh.”
“Đi đâu?” Maisie mệt mỏi hỏi. Cô đã đứng trước giá vẽ quá lâu và rất đuối sức.
“Đi đâu tùy ý em. Ngày mai chúng ta sẽ lên tàu và xem nó dừng ở đâu đó. Chúng ta sẽ ăn trưa ở một nơi nào đó, và anh sẽ đưa em về vào buổi tối.”
“Nếu ngày mai có ánh sáng tốt để làm việc, em sẽ mất toi một ngày.” Maisie ngập ngừng cân nhắc tấm bảng pha trộn màu bằng gỗ hạt dẻ nặng trịch.
Dick cắn chặt để kìm nén tiếng chửi thề đang chực trào lên môi. Anh vẫn chưa học được sự kiên nhẫn đối với thiếu nữ mà công việc là tất cả cuộc sống ấy.
“Em sẽ còn mất nhiều ngày hơn thế nữa đấy, cục cưng ạ, nếu cứ tận dụng từng giờ có ánh sáng để làm việc. Làm việc quá sức chẳng qua chỉ là một hình thức lười biếng mang vỏ bọc sát nhân thôi. Đừng có bướng bỉnh nữa. Sáng mai ăn điểm tâm xong sớm là anh qua đón.”
“Nhưng chắc chắn anh phải hỏi ý kiến……”
“Không, anh không hỏi ai cả. Anh chỉ muốn có em và không một ai khác. Hơn nữa, cô ta ghét anh cũng hệt như anh ghét cô ta thôi. Cô ta sẽ chẳng thèm đi đâu. Thế nhé, ngày mai gặp; và hãy cầu nguyện cho trời nắng ráo đi.”
Dick ra về với tâm trạng hoan hỉ, và hệ quả là chẳng làm được tích sự gì suốt cả ngày hôm đó.
Anh nén lại khao khát điên cuồng muốn thuê hẳn một chuyến tàu riêng, nhưng lại mua một chiếc áo choàng bằng lông chuột túi màu xám lớn lót lông chồn đen bóng, rồi thu mình lại để suy tính mọi chuyện.
“Ngày mai mình sẽ đi chơi cả ngày với Dick,” Maisie nói với cô gái tóc đỏ khi người này đi chợ mệt nhoài ở đường Edgware trở về.
“Hắn đáng được hưởng điều đó đấy. Tớ sẽ tranh thủ cọ rửa thật sạch sàn xưởng vẽ khi cậu vắng nhà. Nó bẩn quá rồi.”
Maisie đã mấy tháng trời không được nghỉ ngơi chút nào nên rất mong đợi niềm vui nhỏ bé này, dù lòng vẫn canh cánh những nỗi âu lo.
“Chẳng có ai tốt tính bằng Dick khi anh ấy nói năng đàng hoàng,” cô nghĩ, “nhưng mình chắc chắn anh ấy sẽ lại dở chứng ngớ ngẩn và làm phiền mình, và mình thì chẳng biết phải nói gì để anh ấy vừa lòng cả. Ước gì anh ấy cứ bình thường thì mình đã quý anh ấy hơn biết bao.”
Đôi mắt Dick ngập tràn niềm vui khi anh xuất hiện vào sáng hôm sau và trông thấy Maisie đang đứng ở sảnh, khoác chiếc áo choàng xám và đội chiếc mũ nhung đen. Những cung điện bằng đá cẩm thạch chứ không phải những thứ gỗ giả sơn phết rẻ tiền mới thực sự là phông nền xứng đáng nhất cho một vị nữ thần như thế. Cô gái tóc đỏ kéo cô vào xưởng vẽ trong chốc lát và vội vã trao một nụ hôn.
Lông mày Maisie giật ngược lên tận trán; cô hoàn toàn không quen với những màn thể hiện tình cảm kiểu này. “Đừng làm móp mũ của tớ,” cô vừa nói vừa vội vã bước đi, rồi chạy ào xuống bậc thềm nơi Dick đang đợi bên chiếc xe ngựa hansom.
“Em đã đủ ấm chưa? Em có chắc là không muốn ăn thêm chút điểm tâm nào nữa không? Hãy đắp tấm áo choàng lên đầu gối kìa.”
“Em đủ ấm rồi, cảm ơn anh. Chúng ta đi đâu thế, Dick? Ồ, đừng hát nghêu ngao thế chứ. Người ta sẽ tưởng chúng mình phát điên lên mất.”
“Cứ để họ tưởng — nếu việc đó không làm họ mất mạng. Họ có biết chúng ta là ai đâu, và anh thì chắc chắn chẳng bận tâm họ là ai. Chúa tôi, Maisie, trông em đáng yêu làm sao!”
Maisie trân trân nhìn thẳng về phía trước và không đáp lời. Gió của một buổi sáng mùa đông trong lành, sắc lạnh đã nhuộm đôi má cô một màu hồng hào. Phía trên cao, những đám mây khói màu vàng kem đang tan dần từng đám một dưới bầu trời xanh nhạt, và những chú chim sẻ hoang dã rời bỏ những cuộc họp bên máng nước cùng những nhóm tụ tập ở bến taxi để ríu rít kêu gọi mùa xuân đang tới.
“Thời tiết ngoài đồng quê chắc sẽ thích lắm đây,” Dick nói.
“Nhưng chúng ta đang đi đâu thế?”
“Cứ chờ xem rồi khắc biết.”
Họ dừng chân ở nhà ga Victoria, và Dick đi mua vé. Trong chưa đầy một phần khoảnh khắc ngắn ngủi, Maisie — đang ngồi thoải mái bên lò sưởi ở phòng chờ — chợt nghĩ rằng sai một người đàn ông đi mua vé ở phòng vé sướng hơn nhiều so với việc tự mình chen chúc lách qua đám đông. Dick đưa cô vào một toa tàu Pullman — hoàn toàn vì lý do có lò sưởi ấm áp trong đó; và cô nhìn sự hoang phí đó bằng ánh mắt nghiêm nghị, đầy vẻ châm biếm khi đoàn tàu lăn bánh hướng về vùng ngoại ô.
“Ước gì mình biết chúng ta đang đi đâu nhỉ,” cô lặp lại lần thứ hai mươi.
Tên của một nhà ga quen thuộc lướt qua nhanh chóng về cuối chặng đường, và Maisie vô cùng thích thú.
“Ôi, Dick, đồ quân gian!”
“Chà, anh nghĩ em sẽ thích đến thăm lại chốn xưa. Em đã đặt chân tới đây lần nào kể từ hồi đó đâu, phải không?”
“Không. Em chưa bao giờ có hứng thú gặp lại bà Jennett; và bà ấy là tất cả những gì duy nhất ở nơi này.”
“Không hẳn đâu. Nhìn ra ngoài kia một chút đi. Cối xay gió nằm phía trên những luống khoai tây kìa; họ vẫn chưa xây biệt thự ở đó đâu; em có nhớ hồi anh nhốt em vào trong đó không?”
“Có chứ. Hồi đó mụ ta đã đánh anh một trận nhừ tử vì chuyện đó đấy! Em chưa bao giờ khai ra anh là thủ phạm cả.”
“Mụ ta tự đoán ra thôi. Anh nhét một cây gậy vào dưới khe cửa và bảo rằng anh đang chôn sống Amomma xuống đống khoai tây, thế là em tin sái cổ. Hồi đó em cả tin thật đấy.”
Họ cùng cười vang và nhoài người ra ngoài cửa sổ, nhận diện những dấu mốc cũ kỹ kèm theo bao hoài niệm. Dick dán đôi mắt thấu triệt thời tiết của mình vào đường cong trên má Maisie — đang sát rạt với má anh — và quan sát dòng máu đỏ ửng lên dưới lớp da trong trẻo. Anh thầm tự đắc vì sự mưu mẹo của mình và mong chờ buổi tối sẽ mang lại cho anh một phần thưởng xứng đáng.
Khi tàu dừng lại, họ bước ra để ngắm nhìn một thị trấn cổ kính bằng ánh mắt mới mẻ. Đầu tiên, nhưng đứng từ xa, họ ngắm ngôi nhà của bà Jennett.
“Giả sử bây giờ mụ ta bước ra thì em sẽ làm gì?” Dick hỏi với vẻ hoảng sợ giả vờ.
“Em sẽ làm mặt xấu trêu ngươi.”
“Thế thì làm thử xem nào,” Dick nói, tụt xuống giọng điệu của trẻ con.
Maisie bèn làm mặt xấu hướng về phía căn biệt thự nhỏ tồi tàn, và Dick cười phá lên.
“‘Thật là vô kỷ luật,’” Maisie bắt chước giọng điệu của bà Jennett. “‘Maisie, con vào nhà ngay lập tức và học thuộc bài cầu nguyện, bài phúc âm và thư tín cho ba ngày Chủ nhật tới. Sau tất cả những gì ta dạy con, lại còn được ăn ba lần xới vào mỗi bữa trưa Chủ nhật nữa chứ! Dick lúc nào cũng lôi kéo con vào mấy trò nghịch ngợm. Nếu cậu không phải là một quý ông, Dick ạ, thì ít ra cậu cũng nên...’”
Câu nói đột ngột dừng lại. Maisie chợt nhớ câu đó được dùng lần cuối khi nào.
“‘Tập ăn nói cho ra dáng một quý ông đi,’” Dick nhanh nhẩu tiếp lời. “Hoàn toàn chính xác. Giờ chúng ta sẽ đi ăn trưa rồi ra Fort Keeling — trừ phi em thích đi xe ngựa đến đó hơn?”
“Chúng ta phải đi bộ, để tỏ lòng tôn kính với chốn này chứ. Mọi thứ ít thay đổi làm sao!”
Họ rẽ hướng ra phía biển qua những con đường không hề thay đổi, và sức hút của những kỷ niệm xưa cũ bao trùm lấy họ. Chẳng mấy chốc họ đi qua một cửa hàng bánh kẹo từng rất được ưa chuộng vào những ngày mà tiền tiêu vặt chung của hai người chỉ vỏn vẹn một shilling một tuần.
“Dick, anh còn xu nào không?” Maisie nửa thật nửa đùa hỏi.
“Chỉ còn ba xu thôi; và nếu em định vòi hai xu trong số đó để đi mua kẹo bạc hà thì em lầm to rồi đấy. Mụ ấy bảo kẹo bạc hà không giống tác phong của tiểu thư chút nào.”
Họ lại cười rộ lên, và một lần nữa đôi má Maisie lại ửng đỏ khi dòng máu sôi sục chạy dọc qua lồng ngực Dick. Sau một bữa trưa thịnh soạn, họ đi ra bãi biển và hướng về Fort Keeling băng qua vùng đất hoang vu, bị gió quật tả tơi mà chẳng nhà thầu nào thèm dòm ngó để tàn phá. Gió mùa đông thổi lồng lộng từ ngoài khơi vào, rít lên bên tai họ.
“Maisie,” Dick nói, “đầu mũi của em đang chuyển sang màu xanh phổ thô kệch rồi kìa. Anh thách em thi chạy đua với anh đến bất cứ chỗ nào và cược bao nhiêu tùy thích.”
Cô liếc nhìn xung quanh một cách thận trọng, rồi vừa cười vừa lao đi nhanh nhất có thể trong chiếc áo choàng dài, chạy đến khi thở hồng hộc mới thôi.
“Hồi trước chúng ta từng chạy cả dặm,” cô thở dốc. “Thật ngớ ngẩn khi bây giờ chúng ta lại không thể chạy nổi.”
“Tuổi già đấy, em yêu ạ. Đó là cái giá phải trả khi trở nên béo tốt, mượt mà ở thành phố đấy. Hồi anh muốn kéo tóc em, thế nào em cũng chạy ba dặm liền, thét lên hết cỡ. Anh rõ lắm chứ, vì những tiếng thét đó của em là để gọi bà Jennett cầm roi ra và……”
“Dick, chưa bao giờ em cố tình kiếm roi đòn cho anh trong đời nhé.”
“Không, dĩ nhiên em chưa bao giờ làm thế rồi. Chúa tôi! Nhìn biển kìa.”
“Ối, nó vẫn y như ngày nào!” Maisie nói.
Torpenhow nghe ông Beeton thuật lại rằng Dick, sau khi được chải chuốt và cạo râu đàng hoàng, đã rời khỏi nhà lúc tám giờ rưỡi sáng với một chiếc khăn du lịch vắt trên tay. Nilghai lết đến vào giữa trưa để chơi cờ và trò chuyện lịch sự.
“Mọi chuyện tồi tệ hơn bất cứ thứ gì tôi từng tưởng tượng,” Torpenhow nói.
“Chà, lại cái thói bám dai như đỉa của Dick chứ gì! Cậu cứ xoắn xuýt lên vì hắn hệt như gà mái mẹ tơ có một con gà con vậy. Cứ để hắn tung hoành ngang dọc nếu hắn thấy việc đó vui thú. Cậu có thể quất roi đuổi một con cún con đang mải nhặt lông gà, nhưng không thể quất roi bắt một thanh niên dừng lại đâu.”
“Không phải ả đàn bà nào khác đâu. Chỉ là một ả đàn bà thôi; và ả còn là một cô thiếu nữ cơ.”
“Cậu có bằng chứng gì nào?”
“Hắn đã dậy và chuồn đi từ lúc tám giờ sáng nay — dậy từ giữa đêm, cho dù có Chúa mới biết được! Một việc mà hắn chẳng bao giờ làm trừ khi có lệnh hành quân. Ngay cả hồi đó, cậu còn nhớ không, chúng tôi phải lôi cổ hắn ra khỏi chăn trước khi trận chiến ở El-Maghrib nổ ra cơ mà. Thật là phát tởm.”
“Trông có vẻ kỳ quặc; nhưng biết đâu hắn quyết định mua một con ngựa thì sao. Hắn có thể dậy sớm vì việc đó chứ, phải không nào?”
“Mua cái xe cút kít bốc lửa ấy! Hắn đã khai quất lên với chúng ta nếu có bóng dáng con ngựa nào rồi. Là một cô ả đấy.”
“Đừng có cả quyết thế. Biết đâu lại chỉ là một phụ nữ có chồng thì sao.”
“Dick có khiếu hài hước, còn cậu thì không. Ai lại đi dậy từ lúc bình minh mờ đất để đi thăm vợ của thằng đàn ông khác cơ chứ? Là một cô ả đấy.”
“Cứ cho là một cô ả đi vậy. Cô ta có thể dạy cho hắn biết rằng trên đời này vẫn còn những kẻ khác ngoài cái rốn vũ trụ là hắn.”
“Cô ta sẽ làm hỏng sự nghiệp của hắn. Cô ta sẽ làm lãng phí thời gian của hắn, rồi cô ta sẽ lấy hắn, và hủy hoại sự nghiệp vẽ vời của hắn vĩnh viễn. Hắn sẽ trở thành một gã đàn ông có gia đình đáng kính trước khi chúng ta kịp ngăn chặn hắn, và — hắn sẽ chẳng bao giờ dám bước lên con đường chinh chiến dài đằng đẵng đó nữa đâu.”
“Tất cả đều hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng trái đất sẽ không quay ngược lại khi điều đó xảy ra đâu.... Không! Hè! Tôi sẵn sàng đổi bất cứ thứ gì để được tận mắt chứng kiến Dick ‘đi tán tỉnh các cô nàng’. Đừng có lo lắng thái quá thế. Mấy chuyện này là do Allah định đoạt, và chúng ta chỉ có thể đứng nhìn thôi. Lấy cờ ra đây xem nào.”
Cô gái tóc đỏ đang nằm dài trong phòng mình, đờ đẫn nhìn lên trần nhà. Tiếng bước chân của những kẻ đi lại trên vỉa hè, khi nhỏ dần và chìm vào khoảng không xa xăm, nghe cứ như một nụ hôn được lặp đi lặp lại rất nhiều lần để rồi hòa thành một nụ hôn dài dặc. Hai tay cô buông thõng bên sườn, và thỉnh thoảng lại bấu chặt rồi buông ra đầy giận dữ.
Mụ lao công đang phụ trách việc cọ rửa xưởng vẽ gõ cửa phòng cô: “Xin lỗi cô, nhưng khi cọ sàn thì có hai, mà không, phải là ba loại xà phòng, đó là loại vàng, loại loang lổ, và loại khử trùng. Này, lúc nãy trước khi mang xô ra hành lang, tôi nghĩ có lẽ tốt nhất là tôi cứ lên đây hỏi xem cô muốn tôi dùng loại xà phòng nào để cọ đống ván sàn đó. Loại xà phòng vàng ấy, thưa cô……”
Chẳng có gì trong câu nói đó có thể khơi mào cho cơn thịnh nộ đã đẩy cô gái tóc đỏ lao thẳng ra giữa phòng, suýt thét lên rằng — “Bộ cô tưởng tôi quan tâm xem cô dùng loại gì chắc! Loại nào cũng được hết! — loại nào cũng được!”
Mụ lao công hoảng sợ chuồn thẳng, còn cô gái tóc đỏ sững sờ nhìn hình bóng phản chiếu của chính mình trong gương một giây rồi đưa hai tay ôm mặt. Cứ như thể cô vừa lớn tiếng thét lên một bí mật trơ trẽn nào đó vậy.