Không phải trong trận chiến giáp lá cà
Chúng ta đã vứt bỏ gươm giáo,
Mà là trong những đêm dài canh gác cô độc
Nơi bóng tối bên bờ cạn.
Mặt nước vỗ nhẹ, gió đêm thổi qua,
Nỗi sợ hãi thành hình và lớn lên với đầy đủ vũ khí,
Và chúng ta đã tháo chạy trước khi kịp nhận ra
Cơn hoảng loạn giữa đêm đen.
—Beoni Bar.
Một số người cho rằng một trung đoàn kỵ binh Anh không thể chạy trốn. Đó là một sự nhầm lẫn. Tôi đã từng chứng kiến bốn trăm ba mươi bảy thanh gươm tháo chạy toán loạn khắp đồng quê trong nỗi kinh hoàng tột độ—từng chứng kiến Trung đoàn xuất sắc nhất từng kìm cương bị xóa tên khỏi Sổ Danh bộ Lực lượng Vũ trang trong suốt hai tiếng đồng hồ. Nếu bạn kể lại câu chuyện này với Trung đoàn Kỵ binh Trắng, rất có thể họ sẽ đối xử với bạn không mấy nhẹ nhàng. Họ chẳng tự hào gì về biến cố ấy.
Bạn có thể nhận ra Trung đoàn Kỵ binh Trắng qua “thái độ kiêu kỳ” của họ, điều vượt trội hơn hẳn so với tất cả các trung đoàn kỵ binh khác trong danh sách biên chế. Nếu điều đó hãy còn chưa đủ rõ ràng, bạn có thể nhận ra họ qua chai brandy lâu năm của nhà binh. Thứ rượu ấy đã nằm trong phòng ăn sĩ quan suốt sáu mươi năm và rất đáng công đi xa để thưởng thức.
Hãy hỏi mua chai brandy hảo hạng “McGaire” và nhớ chắc rằng mình nhận được đúng loại. Nếu viên quản lý phòng ăn sĩ quan cho rằng bạn là kẻ thiếu hiểu biết và thứ rượu chính hiệu ấy rơi vào tay bạn thì chỉ phí hoài, anh ta sẽ đối xử với bạn tương ứng. Anh ta là một người tốt. Nhưng khi đã bước vào phòng ăn sĩ quan, bạn tuyệt đối không bao giờ được phép bàn luận với các chủ nhà về những cuộc hành quân ép tốc độ hay những chuyến đi đường dài. Các sĩ quan rất nhạy cảm; và nếu họ nghĩ rằng bạn đang chế nhạo mình, họ sẽ nói cho bạn biết tay.
Như các thành viên Kỵ binh Trắng vẫn nói, tất cả lỗi lầm đều do viên Đại tá. Ông ta là một sĩ quan mới chuyển đến và đáng lẽ không bao giờ nên nhận quyền chỉ huy. Ông ta chê Trung đoàn không đủ gọn gàng, phong độ. Lời chê bai ấy lại hướng tới Trung đoàn Kỵ binh Trắng, những người thừa sức vây quanh bất kỳ cỗ pháo nào, xuyên qua bất kỳ khẩu đại bác nào, và dẫm nát bất kỳ bộ binh nào trên mặt đất! Sự lăng mạ ấy chính là ngọn nguồn gây ra mối hận đầu tiên.
Sau đó, viên Đại tá quyết định thải loại con ngựa mang trống—con ngựa mang trống của Kỵ binh Trắng! Có lẽ bạn chưa nhận ra ông ta đã phạm phải một tội ác không thể dung tha đến nhường nào. Tôi sẽ cố gắng làm cho điều đó trở nên sáng tỏ. Linh hồn của Trung đoàn ngự trị nơi con ngựa mang trống, sinh linh gánh trên mình những chiếc trống cái bằng bạc. Nó hầu như luôn là một con ngựa giống Úc lông khoang lớn. Đó là vấn đề danh dự; và một Trung đoàn sẵn sàng chi bất cứ khoản tiền nào cho một con ngựa khoang. Nó vượt ra khỏi những quy chuẩn thông thường về việc thải loại ngựa. Công việc của nó rất nhàn hạ, và nó chỉ duyệt binh bước nước kiệu. Do đó, chừng nào nó còn bước đi uyển chuyển và có vẻ ngoài tuấn tú, sự an nhằn của nó được đảm bảo tuyệt đối. Nó hiểu rõ về Trung đoàn hơn cả viên Sĩ quan Phụ tá, và dù có cố gắng đi chăng nữa, nó cũng chẳng thể phạm phải sai lầm nào.
Con ngựa mang trống của Kỵ binh Trắng lúc đó mới mười tám tuổi, hoàn toàn đủ sức đảm đương nhiệm vụ. Nó vẫn có thể phục vụ thêm ít nhất sáu năm nữa, mang theo tất cả dáng vẻ uy nghi và đường bệ của một quản ca cấp cao thuộc đội cận vệ. Trung đoàn đã phải trả tận 1.200 rupee để mua nó.
Nhưng viên Đại tá tuyên bố nó phải bị loại bỏ, và nó đã bị thải loại theo đúng thủ tục, rồi được thay thế bằng một con ngựa tía nhợt nhạt xấu xí hệt như con la, cổ ngỗng, đuôi chuột và chân khoèo. Viên sĩ quan đánh trống căm ghét con vật ấy đến tận xương tủy, và những con ngựa đẹp nhất trong đội quân nhạc đều cụp tai lại, trợn trừng mắt trắng dã ngay khi vừa nhìn thấy nó. Chúng thừa biết nó chỉ là một kẻ leo méo mó chẳng có chút phẩm giá nào của loài ngựa. Tôi đoán rằng quan niệm về sự gọn gàng của viên Đại tá đã lan sang cả đội quân nhạc, và ông ta muốn bắt họ tham gia vào các động tác duyệt binh thông thường. Một ban nhạc kỵ binh là một thực thể thiêng liêng. Họ chỉ xuất hiện trong các buổi duyệt binh của Chỉ huy trưởng, và viên Trưởng ban quân nhạc còn quan trọng hơn viên Đại tá một bậc. Ông ta là một vị Thượng tế, và khúc nhạc “Keel Row” chính là bài thánh ca của ông. “Keel Row” là điệu kiệu của kỵ binh; và kẻ nào chưa từng nghe khúc nhạc ấy vang lên cao vút, lanh lảnh trên tiếng lách cách của cả Trung đoàn khi duyệt qua lễ đài, thì kẻ đó vẫn chưa được nghe và thấu hiểu trọn vẹn âm hưởng nhà binh.
Khi viên Đại tá thải loại con ngựa mang trống của Kỵ binh Trắng, suýt chút nữa đã có một cuộc nổi loạn nổ ra.
Các sĩ quan thì tức giận, toàn Trung đoàn thì nổi cơn lôi đình, còn đám lính quân nhạc thì thề thốt như những tên lính kỵ binh kỳ cựu. Con ngựa mang trống chuẩn bị đem ra bán đấu giá—đấu giá công khai—để rồi có lẽ sẽ bị một kẻ theo đạo Parsi mua lại và kéo xe chở hàng! Hành động ấy còn tồi tệ hơn cả việc phơi bày đời sống nội bộ của Trung đoàn ra trước thiên hạ, hay đem bán bộ đồ ăn bằng bạc của phòng ăn sĩ quan cho một tên Do-thái—một tên Do-thái đen tối.
Viên Đại tá là một kẻ tiểu nhân và hách dịch. Ông ta thừa biết Trung đoàn nghĩ gì về hành động của mình; và khi đám lính tráng ngỏ ý muốn mua lại con ngựa mang trống, ông ta tuyên bố rằng đề nghị của họ mang tính chất phản loạn và bị cấm theo các quy định.
Nhưng có một viên sĩ quan cấp dưới—Hogan-Yale, một người gốc Ireland—đã mua lại con ngựa mang trống với giá 160 rupee tại phiên đấu giá; và điều đó khiến viên Đại tá nổi giận lôi đình. Yale tỏ ra hối hận—anh ta phục tùng một cách kỳ lạ—và nói rằng, vì anh chỉ mua để cứu con ngựa khỏi nguy cơ bị đối xử tệ bạc và chết đói, nên bây giờ anh sẽ bắn nó để chấm dứt mọi chuyện. Điều này có vẻ làm dịu lòng viên Đại tá, bởi ông ta vẫn luôn muốn tống khứ con ngựa mang trống đi cho khuất mắt. Ông cảm nhận được rằng mình đã phạm sai lầm, nhưng tất nhiên không thể mở miệng thừa nhận điều đó. Trong lúc ấy, sự hiện diện của con ngựa mang trống vẫn là cái gai trong mắt ông.
Yale tự rót cho mình một ly brandy hảo hạng, châm ba điếu xì gà, rồi gọi người bạn của mình là Martyn; và tất cả họ cùng rời khỏi phòng ăn sĩ quan. Yale và Martyn thảo luận suốt hai tiếng đồng hồ trong phòng của Yale; nhưng chỉ có con chó sục chuyên giữ canh những chiếc khuôn giày của Yale mới biết họ đã nói những gì. Một con ngựa, được trùm kín đầu và khoác áo đến tận mang tai, đã rời khỏi chuồng ngựa của Yale và bị dẫn đi một cách đầy miễn cưỡng vào khu vực dân sự. Người hầu của Yale đi theo cùng. Hai người đột nhập vào nhà hát của Trung đoàn, lấy đi vài hộp sơn và mấy chiếc chổi quét phong cảnh cỡ lớn. Rồi màn đêm buông xuống khu doanh trại, và người ta nghe thấy tiếng động như thể có một con ngựa đang đá tung chuồng của mình ở khu chuồng ngựa của Yale. Yale vốn có một con ngựa kéo xe giống Waler già và to lớn.
Ngày hôm sau là thứ Năm, và đám lính tráng, khi nghe tin Yale sẽ bắn con ngựa mang trống vào buổi tối, liền quyết định tổ chức cho con vật một đám tang đúng chất nhà binh—long trọng hơn nhiều so với những gì họ dành cho viên Đại tá nếu ông ta có chết vào thời điểm đó. Họ kiếm một chiếc xe bò, vài tấm vải bố, cùng vô số là vô số những đóa hồng; và thi thể con vật, được phủ vải bố, được chở ra bãi hỏa táng những con gia súc mắc bệnh nhiệt thán; hai phần ba Trung đoàn lầm lũi đi theo sau. Không có ban nhạc nào cả, nhưng tất cả bọn họ cùng cất giọng hát bài “Nơi con ngựa già nằm xuống” như một nghi thức trang trọng và phù hợp với hoàn cảnh. Khi xác con vật được thả xuống huyệt và mọi người bắt đầu ném những ôm hoa hồng xuống để phủ kín nó lên, viên Trung sĩ thợ rèn bỗng văng tục một câu rồi lớn tiếng kêu lên: —“Cha bố khỉ, đây có phải con ngựa mang trống quái quỷ nào đâu, chẳng khác gì tôi cả!” Các viên Đại đội trưởng Trung sĩ liền hỏi có phải anh ta để quên đầu ở căn tin hay không. Viên Trung sĩ thợ rèn cãi rằng ông ta thuộc làu từng cái móng của con ngựa mang trống chẳng kém gì của chính mình; nhưng ông ta lập tức ngậm miệng khi nhìn thấy số hiệu của Trung đoàn bị nung hằn trên chiếc còng chân trái phía trước cứng đờ đang chìa lên trời.
Cứ thế, con ngựa mang trống của Kỵ binh Trắng được chôn cất giữa những lời cằn nhằn của viên Trung sĩ thợ rèn. Tấm vải bố phủ trên xác con vật có những chỗ bị bôi nham nhở bằng sơn đen; và viên Trung sĩ thợ rèn đã thu hút sự chú ý vào chi tiết này. Nhưng viên Đại đội trưởng Trung sĩ của Đại đội E đã sút cho anh ta một cú đau điếng vào ống chân, bảo rằng chắc chắn anh ta đã say mèm.
Vào thứ Hai tiếp sau tuần cử hành tang lễ, viên Đại tá tìm cách trả thù Trung đoàn Kỵ binh Trắng. Trớ trêu thay, vì lúc đó ông đang tạm quyền chỉ huy toàn căn cứ, ông liền ra lệnh tổ chức một cuộc diễn tập dã chiến toàn lữ đoàn. Ông tuyên bố muốn bắt Trung đoàn “phải đổ mồ hôi vì thói hỗn xược khốn kiếp của chúng,” và ông đã thực hiện triệt để ý định đó. Thứ Hai hôm đó là một trong những ngày kham khổ nhất trong ký ức của Kỵ binh Trắng.
Họ bị tung vào đối đầu với một đội quân giả định, rồi bị thúc ép tiến lên, rút lui, xuống ngựa, và bị “điều phối một cách khoa học” bằng mọi cách thức có thể trên vùng địa hình đầy bụi bặm cho đến khi mồ hôi đầm đìa.
Niềm vui duy nhất của họ chỉ đến vào cuối ngày, khi họ bất ngờ đổ bộ vào khẩu đội pháo mã kéo và truy đuổi nó suốt hai dặm trời. Đây là một vấn đề mang tính cá nhân, và hầu hết đám lính tráng đều đặt cược tiền vào sự kiện này; trong khi đám pháo thủ lớn tiếng tuyên bố rằng họ dư sức chạy nhanh hơn Kỵ binh Trắng. Họ đã nhầm. Cuộc hành quân duyệt binh khép lại chiến dịch, và khi Trung đoàn quay trở lại doanh trại, ai nấy đều phủ một lớp bụi dày từ cöa giày cho tới quai mũ.
Kỵ binh Trắng có một đặc quyền lớn và vô cùng độc đáo. Tôi nghĩ họ đã giành được nó tại Fontenoy.
Nhiều Trung đoàn sở hữu những đặc quyền riêng biệt, chẳng hạn như đeo cổ áo với quân phục thường ngày, hoặc thắt một chiếc nơ ruy-băng giữa hai bả vai, hay cài những bông hồng đỏ trắng lên mũ bảo hiểm vào những ngày nhất định trong năm. Một số quyền lợi gắn liền với các vị thánh bảo mệnh của trung đoàn, số khác gắn với những chiến công lừng lẫy. Tất cả đều được trân trọng vô cùng; nhưng không quyền nào được ca tụng bằng đặc quyền của Kỵ binh Trắng: được nghe ban nhạc thổi còi kèn tấu nhạc trong lúc lũ ngựa uống nước ở khu chuồng trại.
Chỉ có đúng một giai điệu được tấu lên, và giai điệu ấy không bao giờ thay đổi. Tôi không rõ tên thật của nó là gì, nhưng Kỵ binh Trắng gọi đó là khúc: —“Hãy đưa tôi trở lại London.” Nghe vô cùng êm đềm. Trung đoàn thà chịu xóa tên khỏi danh sách biên chế còn hơn từ bỏ niềm vinh dự ấy.
Sau tiếng lệnh “giải tán” vang lên, các sĩ quan phóng ngựa về nhà để chuẩn bị cho việc kiểm tra chuồng trại; còn binh lính thong thả điều khiển ngựa xếp hàng tiến vào lối đi.
Nghĩa là, họ nới lỏng những chiếc cúc áo chật chội, xốc lại mũ bảo hiểm, rồi bắt đầu đùa cợt hoặc chửi thề tùy theo tâm trạng; những người cẩn thận hơn thì rón rén xuống ngựa để nới lỏng dây nịt bụng và dây cương. Một người lính kỵ binh giỏi trân trọng con chiến mã của mình y như trân trọng bản thân, và luôn tin tưởng—hoặc nên tin tưởng—rằng cả hai kết hợp lại sẽ là một sức mạnh không thể cản phá mỗi khi đối mặt với phụ nữ hay đàn ông, thiếu nữ hay đại bác.
Rồi viên Sĩ quan Trực ban hô vang khẩu lệnh: —“Cho ngựa uống nước,” và toàn Trung đoàn uể oải tản ra hướng về phía những chiếc máng dài của các đại đội, nằm ở phía sau khu chuồng trại và kẹp giữa đó với dãy nhà ở của binh lính. Có bốn chiếc máng khổng lồ, mỗi đại đội một chiếc, được bố trí theo đội hình bậc thang để toàn Trung đoàn có thể hoàn tất việc cho ngựa uống nước chỉ trong vòng mười phút nếu muốn. Nhưng thông thường họ la cà tới mười bảy phút, trong khi ban nhạc đang mải miết tấu khúc nhạc.
Ban nhạc cất lên những nốt đầu tiên khi các đại đội vừa tản ra xung quanh những chiếc máng, binh lính rút chân khỏi bàn đạp và trêu chọc lẫn nhau.
Mặt trời lúc ấy vừa lặn xuống giữa một đám mây đỏ rực và nóng bức, còn con đường dẫn tới khu vực dân sự trông như đâm thẳng vào tròng mắt của mặt trời.
Có một dấu chấm nhỏ xuất hiện trên con đường ấy. Nó lớn dần, lớn dần cho đến khi hiện nguyên hình là một con ngựa, trên lưng vác một thứ trông giống như một chiếc vỉ nướng. Đám mây đỏ rực chiếu rọi xuyên qua những thanh của chiếc vỉ nướng ấy. Vài tên lính tráng đưa tay che mắt rồi lầm bầm: —“Cái quái gì mà con ngựa đó đang chở trên lưng thế kia!”
Chỉ một phút sau, họ nghe thấy tiếng hí mà mọi tâm hồn—cả ngựa lẫn người—trong Trung đoàn đều nhắm mắt cũng nhận ra, đồng thời nhìn thấy một cảnh tượng đang lao thẳng về phía ban nhạc: con ngựa mang trống đã chết của Kỵ binh Trắng!
Vắt vẻo và va đập trên vai nó là những chiếc trống cái phủ khăn tang, và ngồi trên lưng nó, vô cùng cứng nhắc và ra dáng nhà binh, là một bộ xương khô không đầu.
Ban nhạc ngừng tấu, và trong khoảnh khắc, không gian chìm vào sự tĩnh lặng tuyệt đối.
Rồi có ai đó ở đại đội E—mọi người đồn là viên Đại đội trưởng Trung sĩ—quay ngoắt con ngựa của mình lại và hét lên một tiếng. Chẳng ai có thể giải thích chính xác những gì diễn ra sau đó; nhưng dường như có ít nhất một người ở mỗi đại đội đã làm gương cho sự hoảng loạn, và những kẻ còn lại lũ lượt hùa theo như bầy cừu. Những con ngựa vừa mới nhúng mõm xuống máng nước bắt đầu lồng lộn và chồm hổm lên; nhưng ngay khi ban nhạc phá vỡ đội hình—điều xảy ra khi bóng ma của con ngựa mang trống cách đó chừng một Furlong—tất cả móng ngựa đều nhất loạt hùa theo, và tiếng lục cục của cơn cuồng phong hoảng loạn—hoàn toàn khác với nhịp điệu trật tự và gầm rú của một cuộc diễu hành, hay trò đùa thô bạo lúc cho ngựa uống nước trong trại—chỉ càng làm chúng thêm khiếp sợ. Chúng cảm nhận được rằng những kẻ đang ngồi trên lưng mình đang sợ hãi một điều gì hết sức khủng khiếp. Khi loài ngựa đã nhận thức được ĐIỀU ĐÓ, mọi chuyện coi như chấm hết ngoại trừ thảm cảnh tàn sát.
Hết đại đội này đến đại đội khác quay đầu bỏ chạy khỏi những chiếc máng nước—chạy bừa bãi đi bất cứ đâu—như những giọt thủy ngân bị đổ vỡ. Đó là một cảnh tượng vô cùng kỳ lạ, bởi cả người lẫn ngựa đều đang ở đủ mọi tư thế lỏng lẻo, và những chiếc ống đựng súng carbine đập bồm bộp vào mạn sườn càng thúc giục lũ ngựa lao điên cuồng hơn. Binh lính thì la hét, chửi rủa, cố gắng lách mình ra khỏi ban nhạc đang bị chính con ngựa mang trống truy đuổi—kịp lúc vị kỵ sĩ trên lưng nó đã chúi hẳn về phía trước và có vẻ như đang thúc ngựa chạy đua ăn tiền.
Viên Đại tá đã sang phòng ăn sĩ quan để uống nước. Hầu hết các sĩ quan đều ở đó cùng ông, và viên Sĩ quan Phụ tá trong ngày đang chuẩn bị xuống khu chuồng trại để tiếp nhận báo cáo về việc cho ngựa uống nước từ các viên Đại đội trưởng Trung sĩ. Khi khúc nhạc “Hãy đưa tôi trở lại London” đột ngột ngưng bặt sau chừng hai mươi nhịp, mọi người trong phòng ăn sĩ quan đều thốt lên: —“Chuyện quái gì đang xảy ra thế này?” Chỉ một phút sau, họ nghe thấy những âm thanh phi quân sự, và nhìn thấy, ở tận đằng xa bên kia cánh đồng, Trung đoàn Kỵ binh Trắng đang tan tác, rệu rã và tháo chạy tán loạn.
Viên Đại tá cứng họng vì tức giận, bởi ông tưởng rằng Trung đoàn đã nổi dậy chống lại mình hoặc tất cả bọn họ đang đồng loạt say xỉn. Đội quân nhạc, giờ đây đã biến thành một đám đông vô kỷ luật, chạy thộc qua mặt họ, và bám sát gót là con ngựa mang trống—con ngựa mang trống đã chết và được chôn cất—với bộ xương khô đang xóc nảy và va đập lạch cạch. Hogan-Yale thì thầm với Martyn: —“Chẳng có sợi dây thép nào chịu nổi kiểu đối xử đó đâu,” và ban nhạc, vốn đã ngoặt lại như một con thỏ rừng, lại quay ngược trở lại. Nhưng phần còn lại của Trung đoàn thì đã biến mất, đang náo loạn khắp cả Tỉnh lỵ, bởi màn đêm đã buông xuống và mỗi người lính đều đang hú hét với kẻ bên cạnh rằng con ngựa mang trống đang áp sát sườn mình.
Ngựa kỵ binh thường được đối xử quá mức nhẹ nhãn. Trong những tình huống khẩn cấp, chúng có thể làm được rất nhiều việc, ngay cả khi trên lưng đang phải gánh sức nặng mười bảy stone. Như đám lính tráng đã nhận ra.
Tôi không thể nói chính xác cơn hoảng loạn này kéo dài bao lâu. Tôi tin rằng khi trăng lên, binh lính nhận ra họ chẳng có gì phải sợ hãi, và từng nhóm hai, nhóm ba hoặc nửa đại đội đã rón rén bò trở lại doanh trại với vẻ mặt vô cùng xấu hổ. Trong khi đó, con ngựa mang trống, tỏ thái độ chán ngấy trước cách đối xử của những người bạn cũ, liền khựng lại, quay đầu trotting thẳng đến mấy bậc thềm hiên phòng ăn sĩ quan để xin bánh mì. Chẳng ai muốn bỏ chạy nữa; nhưng cũng không một ai dám bước lên phía trước cho đến khi viên Đại tá tiến đến và chộp lấy chân của bộ xương. Ban nhạc đã dừng lại từ cách đó một khoảng khá xa, và giờ đang chậm chạp quay trở lại. Viên Đại tá gọi tên từng người lẫn toàn bộ ban nhạc bằng mọi cái tên tồi tệ nhất xuất hiện trong đầu ông vào lúc đó; bởi ông đã đặt bàn tay mình lên ngực con ngựa mang trống và chạm phải da thịt bằng xương bằng thịt. Rồi ông đấm thình thịch vào những chiếc trống cái bằng nắm đấm siết chặt của mình, và phát hiện ra rằng chúng chỉ làm bằng giấy bạc và tre ngà. Tiếp đó, miệng vẫn không ngớt chửi thề, ông cố kéo bộ xương ra khỏi chiếc yên ngựa nhưng nhận ra nó đã bị buộc chặt bằng dây thép vào phần hậu yên. Cảnh tượng viên Đại tá với hai tay ôm lấy phần xương chậu của bộ xương và đầu gối thúc vào bụng con ngựa mang trống già trông thật ấn tượng. Phải nói là vô cùng buồn cười. Ông hì hục gỡ cái vật đó ra chỉ trong một hai phút rồi ném phịch xuống đất, đoạn quát lên với ban nhạc: —“Này, lũ hèn nhát kia, thứ này mà tụi mày cũng sợ hãi đấy phỏng?” Bộ xương trông chẳng lấy gì làm đẹp đẽ trong ánh chạng vạng. Viên Trung sĩ ban nhạc hình như nhận ra nó, bởi ông ta bắt đầu khúc khích cười rồi nấc nghẹn lên. —“Tôi có đem nó đi không thưa ngài?” Viên Trung sĩ ban nhạc cất lời. —“Có,” viên Đại tá gầm lên, “đem nó xuống địa ngục đi, và tự mình cưỡi xuống đó luôn đi!”
Viên Trung sĩ ban nhạc giơ tay chào, vác bộ xương lên vắt ngang trước yên ngựa, rồi dẫn đầu đoàn người quay về khu chuồng trại. Lúc này viên Đại tá bắt đầu cho gọi phần còn lại của Trung đoàn để tra hỏi, và những lời lẽ ông tuôn ra thật kỳ vĩ. Ông sẽ giải thể Trung đoàn—ông sẽ đưa ra tòa án quân sự mọi linh hồn trong đó—ông sẽ không thèm chỉ huy một lũ ô hợp như thế này, cứ thế, cứ thế. Khi đám lính tráng rải rác kéo về, những lời lăng mạ của ông càng lúc càng trở nên hoang dại hơn, cho đến khi vượt xa cả những giới hạn tự do ngôn luận được phép áp dụng ngay cả với một viên Đại tá kỵ binh.
Martyn kéo riêng Hogan-Yale sang một bên và gợi ý rằng việc buộc phải về hưu non khỏi quân ngũ là điều không thể tránh khỏi khi mọi chuyện vỡ lở. Martyn là kẻ yếu bóng vía hơn trong hai người, còn Hogan-Yale nhướn cao lông mày và tuyên bố, thứ nhất, anh ta là con của một vị Bá tước, và thứ hai, anh ta trong trắng ngây thơ như một đứa trẻ chưa ra đời trước màn hồi sinh đầy kịch tính của con ngựa mang trống.
—“Chỉ thị của tôi,” Yale nói với một nụ cười kỳ lạ dịu dàng, —“là con ngựa mang trống phải được gửi trả lại một cách ấn tượng nhất có thể. Tôi xin hỏi ngài, TÔI có phải chịu trách nhiệm hay không nếu một người bạn cứng đầu như đầu la lại gửi nó về theo cách làm xáo trộn sự bình yên trong tâm hồn của cả một trung đoàn kỵ binh Nữ hoàng?”
Martyn đáp: —“Cậu là một nhân vật lớn và rồi sẽ có ngày lên tới cấp Tướng; nhưng tôi thà đánh đổi cơ hội chỉ huy một đại đội để được bình an vô sự thoát khỏi vụ này còn hơn.”
Chúa trời đã cứu rũ Martyn và Hogan-Yale. Viên Phó chỉ huy đã kéo viên Đại tá ra chỗ góc khuất có rèm che, nơi các sĩ quan cấp dưới của Kỵ binh Trắng vẫn thường tụ tập chơi poker vào ban đêm; và ở đó, sau vô số những lời thề thốt từ phía viên Đại tá, họ đã thì thầm bàn bạc với nhau trong giọng điệu trầm thấp. Tôi đoán rằng viên Phó chỉ huy chắc hẳn đã miêu tả vụ hoảng loạn như là tác phẩm của một tên lính vô danh nào đó mà việc tra ra mặt mũi là điều vô vọng; và tôi biết rằng ông đã xoáy sâu vào tội lỗi cùng sự xấu hổ khi biến một vụ hú vía thành trò cười cho thiên hạ.
—“Họ sẽ gọi chúng ta,” viên Phó chỉ huy, người thực sự có một trí tưởng tượng phong phú, nói, —“họ sẽ gọi chúng ta là ‘Đội quân Chạy đêm’; họ sẽ gọi chúng ta là ‘Những kẻ Săn Ma’; họ sẽ đặt biệt danh cho chúng ta từ đầu này đến đầu kia của Sổ Danh bộ Lực lượng Vũ trang. Mọi lời giải thích trên đời này cũng không tài nào khiến những kẻ ngoài cuộc hiểu được rằng các sĩ quan đều vắng mặt khi cơn hoảng loạn bùng phát. Vì danh dự của Trung đoàn và vì chính lợi ích của anh, hãy ém nhẹm chuyện này đi.”
Viên Đại tá đã kiệt sức vì tức giận nên việc xoa dịu ông không đến nỗi khó khăn như người ta tưởng. Ông được dẫn dắt để nhận ra, một cách nhẹ nhàng và tiệm tiến, rằng việc đem ra tòa án quân sự toàn bộ Trung đoàn là điều hiển nhiên bất khả thi, và việc truy cứu bất kỳ sĩ quan cấp dưới nào—kẻ mà theo suy đoán của ông có dính líu đến trò bịp bợm này—cũng bất khả thi không kém.
—“Nhưng con vật vẫn còn sống! Nó chưa hề bị bắn phát nào cả!” Viên Đại tá gào lên. —“Đó là hành động bất tuân lệnh rành rành, trắng trợn! Ta từng biết có sĩ quan bị tước quân hàm chỉ vì tội nhẹ hơn thế này, khỉ thật, nhẹ hơn rất nhiều. Bọn chúng đang giễu cợt ta, tôi nói cho anh biết đấy, Mutman! Bọn chúng đang giễu cợt ta!”
Một lần nữa, viên Phó chỉ huy lại kiên nhẫn xoa dịu viên Đại tá, vật lộn với ông suốt nửa tiếng đồng hồ. Ngay khi khoảng thời gian đó kết thúc, viên Thượng sĩ Trung đoàn đến diện kiến. Tình huống này khá mới mẻ đối với ông ta; nhưng ông không phải là kẻ dễ bị quật ngã bởi hoàn cảnh. Ông giơ tay chào rồi bẩm báo: —“Thưa ngài, toàn bộ Trung đoàn đã quay trở lại.” Sau đó, để lấy lòng viên Đại tá: —“Thưa ngài, không có con ngựa nào bị thương tổn gì cả.”
Viên Đại tá chỉ hừ mũi một tiếng rồi đáp: —“Thế thì anh mau dỗ bọn lính lên giường đi ngủ đi, và trông chừng để chúng đừng có giật mình khóc thét giữa đêm.” Viên Thượng sĩ cáo lui.
Màn đùa cợt nhỏ của ông ta đã làm viên Đại tá nguôi ngoai phần nào, hơn nữa, ông cũng cảm thấy hơi xấu hổ về những lời lẽ thô tục mà mình vừa thốt ra. Viên Phó chỉ huy lại tiếp tục bồi thêm vài câu, và cả hai ngồi trò chuyện râm ran đến tận khuya.
Hai ngày sau đó, một buổi duyệt binh của Chỉ huy trưởng được tổ chức, và viên Đại tá đã có một bài diễn văn hùng hồn trước Trung đoàn Kỵ binh Trắng. Trọng tâm trong bài phát biểu của ông là, kể từ khi con ngựa mang trống lúc về già đã chứng minh được năng lực làm chao đảo cả Trung đoàn, nó sẽ được quay trở lại vị trí vinh dự ở đầu đội quân nhạc, NHƯNG Trung đoàn vẫn là một lũ lưu manh với những lương tâm tật nguyền.
Kỵ binh Trắng hò reo vang dội, ném tất cả những gì có thể cầm nắm được lên không trung, và khi cuộc duyệt binh kết thúc, họ tung hô viên Đại tá đến mức khản cả cổ. Không có tiếng hoan hô nào dành cho Trung úy Hogan-Yale, kẻ đang mỉm cười hết sức ngọt ngào ở phía hậu trường.
Viên Phó chỉ huy nói riêng với viên Đại tá, một cách không chính thức: —“Những tiểu tiết này củng cố sự nổi tiếng, và chẳng hề làm tổn hại mảy may nào đến kỷ luật.”
—“Nhưng ta đã nuốt lời,” viên Đại tá lẩm bẩm.
—“Không sao đâu,” viên Phó chỉ huy đáp. —“Từ hôm nay trở đi, Kỵ binh Trắng sẽ sẵn sàng theo chân ngài đến bất cứ đâu. Các trung đoàn cũng giống hệt phụ nữ vậy. Họ sẵn sàng làm mọi thứ vì những món đồ trang sức nhỏ nhặt.”
Một tuần sau, Hogan-Yale nhận được một bức thư kỳ lạ từ một kẻ tự xưng là “Thư ký quỹ Từ thiện và Nhiệt huyết, số 3709, E. C.,” yêu cầu “trao trả lại bộ xương mà chúng tôi có lý do để tin rằng đang nằm trong sự chiếm giữ của các ngài.”
—“Gã điên nào lại đi buôn bán xương xẩu thế này không biết?” Hogan-Yale lẩm bẩm.
—“Xin phép ngài,” viên Trung sĩ ban nhạc thưa, —“nhưng bộ xương đang ở chỗ tôi, và tôi sẽ đem trả nếu ngài chịu trả tiền phí vận chuyển vào khu dân sự. Có cả một chiếc quan tài đi kèm đấy ạ, thưa ngài.”
Hogan-Yale mỉm cười, trao hai đồng rupee cho viên Trung sĩ ban nhạc rồi bảo: —“Nhớ ghi ngày tháng lên hộp sọ nhé?”
Nếu bạn hoài nghi câu chuyện này, và biết phải tìm đến đâu, bạn hoàn toàn có thể tận mắt nhìn thấy dòng niên đại khắc trên bộ xương ấy. Nhưng chớ có dại dột nhắc đến chuyện này trước mặt Trung đoàn Kỵ binh Trắng.
Tôi vô tình biết chút ít về ngọn ngành sự việc, bởi chính tay tôi là kẻ đã chuẩn bị cho màn hồi sinh của con ngựa mang trống. Chỉ có điều, nó chẳng mấy mặn mà gì với bộ xương ấy cho lắm.