Tác Phẩm Tuyển Chọn Của Rudyard Kipling

Lượt đọc: 955 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 9

❊ ❊ ❊

“Nếu ta nhặt lớp bùn đất tầm thường

Và nhào nặn nên hình thù khéo léo

Thành một vị thần từ cục đất thô sơ,

Đó là vinh dự lớn lao cho ta.”

“Nếu ngươi nhặt lớp bùn đất tầm thường,

Và đôi tay ngươi vẫn chưa thanh sạch

Khỏi vết nhơ của bụi trần,

thì chiến lợi phẩm ngươi giành lấy

Lại là nỗi hổ thẹn lớn lao cho ngươi.”

—Hai Người Thợ Gốm

Cả tuần còn lại, anh chẳng làm bất cứ việc gì. Rồi ngày Chủ nhật lại đến. Anh luôn vừa khao khát vừa sợ hãi ngày này, nhưng từ khi cô gái tóc đỏ phác họa anh, trong lòng anh nỗi sợ dường như lấn át niềm mong mỏi.

Anh nhận ra Maisie hoàn toàn phớt lờ những gợi ý của anh về kỹ thuật đi nét. Con bé đã lao đầu vào một ý tưởng lố bịch nào đó cho một “bức chân dung tưởng tượng.” Dick phải mất rất nhiều nén nhịn mới kiềm chế được cơn giận.

“Gợi ý điều gì còn có ích nữa đâu?” anh nói thẳng thừng.

“Ạ, nhưng đây sẽ là một bức tranh—một bức tranh thực thụ; và em biết Kami sẽ cho phép em gửi nó dự triển lãm Salon. Anh không phiền chứ?”

“Anh đoán là không. Nhưng em sẽ không kịp thời gian cho Salon đâu.”

Maisie chần chừ đôi chút. Con bé thậm chí cảm thấy không thoải mái.

“Bọn em sẽ sang Pháp sớm hơn một tháng vì việc đó. Em sẽ phác thảo ý tưởng ở đây và hoàn thiện nó tại xưởng của Kami.”

Trái tim Dick như ngừng đập, và anh suýt chút nữa cảm thấy chán ngán vị nữ hoàng của mình — người mà anh vẫn cho là không bao giờ sai. “Đúng lúc mình tưởng đã đạt được chút tiến bộ, thì cô ấy lại bỏ đi đuổi bắt bướm. Thật là phát điên lên được!”

Chẳng thể tranh luận gì thêm, bởi cô gái tóc đỏ đang có mặt trong xưởng vẽ. Dick chỉ biết nhìn với vẻ trách móc không thốt nên lời.

“Anh rất tiếc,” anh nói, “và anh nghĩ em đang sai lầm. Nhưng ý tưởng cho bức tranh mới của em là gì vậy?”

“Em lấy nó từ một cuốn sách.”

“Thế thì hỏng ngay từ đầu rồi. Sách không phải là nơi dành cho tranh vẽ. Và——”

“Là thế này,” cô gái tóc đỏ đứng đằng sau lên tiếng. “Hôm nọ em đọc cho Maisie nghe từ tác phẩm Thành phố của Đêm Huyên Náo. Anh có biết cuốn sách đó không?”

“Biết chút ít. Anh xin lỗi vì đã xen vào. Trong sách đúng là có tranh minh họa. Thế cô ấy đã hứng thú với đoạn nào?”

“Phần miêu tả nữ thần Melancolia—

'Đôi cánh cụp như loài đại bàng lớn,

Nhưng quá đỗi yếu mềm để nâng đỡ vẻ uy nghi,

Sức mạnh và niềm kiêu hãnh sinh ra từ đất mẹ.

Và đoạn này nữa. (Maisie, đi lấy trà đi em yêu.)

'Trán trĩu nặng những âu lo và giấc mộng hiểm nghèo,

Chùm chìa khóa gia đình, chiếc áo bà nội trợ,

Xếp nếp phồng mà vẫn cứng đờ

Như thể lớp vỏ kim loại đánh bóng lạnh lùng,

Đôi chân giày dày để giẫm đạp mọi yếu mềm.'”

Không hề có chút cố gắng che giấu nào sự khinh miệt trong giọng điệu lười biếng đó. Dick nhăn mặt.

“Nhưng điều đó đã từng được thể hiện bởi một họa sĩ vô danh tên là Durer rồi,” anh nói. “Bài thơ viết thế nào nhỉ?—

'Ba thế kỷ và sáu mươi năm trước,

Cùng những ảo ảnh của riêng tư tư tưởng.'

Em thà đi viết lại vở Hamlet còn hơn. Đó sẽ là sự hoài phí thời gian.”

“Không đâu, chẳng phí đâu,” Maisie nói, đặt mạnh những tách trà xuống kêu lảng xoảng để tự trấn an mình. “Và em nhất định sẽ làm. Anh không thấy nó sẽ trở thành một tác phẩm tuyệt đẹp sao?”

“Làm sao quỷ tha ma bắt thế nào mà người ta có thể làm việc khi chưa được đào tạo bài bản cơ chứ? Kẻ ngốc nào cũng có thể nghĩ ra một ý tưởng. Cần phải được đào tạo để theo đuổi sự việc đến cùng,—đào tạo và niềm tin; chứ không phải lao theo bất kỳ sở thích đầu tiên nào.” Dick nghiến răng nói.

“Anh không hiểu đâu,” Maisie nói. “Em nghĩ mình làm được.”

Lại là giọng nói của cô gái đứng phía sau—

“Bị đánh bật và khuất phục, cô ấy vẫn tiếp tục làm việc;

Mệt mỏi và chán chường, cô ấy càng làm hăng hơn.

Được duy trì bởi ý chí bất khuất của mình,

Đôi tay sẽ tạo hình, và bộ óc sẽ miệt mài suy tưởng,

Và mọi nỗi buồn sẽ biến thành lao động——

Tôi tưởng tượng Maisie muốn thể hiện chính mình trong bức tranh.”

“Ngồi trên ngai vàng của những bức tranh bị từ chối á? Không, em không thế đâu, cưng ạ. Bản thân ý tưởng đó đã làm em say mê.—Dĩ nhiên anh không thích những bức chân dung tưởng tượng rồi, Dick. Em không nghĩ anh vẽ được chúng. Anh thích máu và xương thịt cơ.”

“Đó là một lời thách thức trực diện đấy. Nếu em có thể vẽ một bức Melancolia không đơn thuần chỉ là một cái đầu phụ nữ đau khổ, anh có thể vẽ một bức đẹp hơn; và anh sẽ làm thế. Em biết gì về những bức Melancolia chứ?” Dick đinh ninh rằng lúc ấy anh đang phải nếm trải tới ba phần tư mọi nỗi đau trên đời.

“Cô ấy là một phụ nữ,” Maisie nói, “và cô ấy đã chịu đựng rất nhiều,—cho đến khi không thể chịu đựng thêm được nữa. Rồi cô ấy bắt đầu cười vào tất cả những điều đó, và thế là em vẽ cô ấy rồi gửi đi Salon.”

Cô gái tóc đỏ đứng dậy rời khỏi phòng, vừa đi vừa cười.

Dick nhìn Maisie với vẻ khiêm nhường và tuyệt vọng.

“Thôi đừng bận tâm về bức tranh nữa,” anh nói. “Em thực sự sắp quay lại xưởng của Kami trước thời hạn một tháng sao?”

“Em buộc phải thế, nếu muốn hoàn thành bức tranh.”

“Và đó là tất cả những gì em muốn sao?”

“Tất nhiên rồi. Đừng ngốc thế chứ, Dick.”

“Em không có đủ năng lực. Em chỉ có những ý tưởng—những ý tưởng cùng dăm ba sự bốc đồng rẻ tiền. Làm sao em có thể kiên trì làm việc suốt mười năm qua quả là một điều kỳ lạ đối với anh. Vậy là em thực sự định đi,—sớm hơn một tháng so với dự định cơ à?”

“Em phải làm việc của mình chứ.”

“Việc của em ư—vớ vẩn thật!... Không, anh không có ý đó. Không sao đâu em yêu. Dĩ nhiên em phải làm việc của mình, và—anh nghĩ mình nên nói lời tạm biệt cho tuần này vậy.”

“Em không ở lại uống trà được sao?”

“Không, cảm ơn em. Anh xin phép đi nhé? Em không còn việc gì đặc biệt muốn anh làm nữa phải không, và việc luyện nét thì cũng chẳng quan trọng gì.”

“Em ước gì anh có thể ở lại, để chúng ta còn bàn về bức tranh của em. Giá như chỉ cần một bức tranh duy nhất thành công thôi, nó cũng gây được chú ý cho tất cả những bức khác. Em biết một số tác phẩm của em rất đẹp, giá mà mọi người có thể nhìn thấy chúng. Và anh đâu cần phải thô lỗ như thế về chuyện đó chứ.”

“Anh xin lỗi. Chúng ta sẽ bàn về bức Melancolia vào một Chủ nhật nào đó khác. Vẫn còn bốn ngày Chủ nhật nữa—đúng thế, một, hai, ba, bốn—trước khi em đi. Tạm biệt nhé, Maisie.”

Maisie đứng thừ người bên cửa sổ xưởng vẽ, suy nghĩ, cho đến khi cô gái tóc đỏ quay trở lại, nét mặt hơi tái đi ở khóe môi.

“Dick đi rồi,” Maisie nói. “Đúng lúc em muốn bàn về bức tranh. Anh ấy ích kỷ làm sao chứ?”

Người bạn đồng hành mấp máy môi như muốn nói điều gì, rồi lại ngậm lại, và tiếp tục đọc cuốn Thành phố của Đêm Huyên Náo.

Dick đang ở trong Công viên, đi vòng quanh một cái cây mà anh đã chọn làm người tâm sự suốt bao Chủ nhật qua. Anh đang chửi thề ra thành tiếng, và khi nhận thấy sự nghèo nàn của tiếng Anh không đủ chứa đựng cơn thịnh nộ của mình, anh tìm kiếm sự khuây khỏa bằng tiếng Ả Rập — thứ ngôn ngữ vốn được sinh ra dành riêng cho những kẻ khổ đau. Anh không hề lấy làm hài lòng với phần thưởng cho sự phục vụ kiên nhẫn của mình; anh cũng chẳng vừa lòng với bản thân; và phải mất một thời gian dài anh mới đi đến kết luận rằng vị nữ hoàng không bao giờ làm sai.

“Đó là một ván bài cầm chắc thất bại,” anh tự nhủ. “Tôi chẳng có giá trị gì khi một hứng thú bất chợt của cô ấy xuất hiện. Nhưng trong một ván bài thua ở Port Said, chúng tôi thường nhân đôi tiền cược và chơi tiếp. Cô ấy mà đòi vẽ Melancolia ư! Cô ấy chẳng có năng lực, sự thấu suốt, hay sự đào tạo gì cả. Chỉ có lòng tham muốn mà thôi. Cô ấy bị nguyền rủa bởi lời nguyền của Reuben. Cô ấy không chịu luyện nét, bởi vì nó đòi hỏi lao động thực sự; thế mà cô ấy lại mạnh hơn tôi. Tôi sẽ cho cô ấy hiểu rằng tôi có thể đánh bại cô ấy ngay trên sân nhà với bức Melancolia của cô ấy. Dù cho lúc đó cô ấy chẳng thèm bận tâm đi nữa. Cô ấy bảo tôi chỉ biết vẽ máu với xương thịt. Tôi không tin trong huyết quản cô ấy có máu. Dù vậy tôi vẫn yêu cô ấy; và tôi buộc phải tiếp tục yêu cô ấy; và nếu có thể, tôi sẽ giáng cho sự kiêu ngạo ngút trời của cô ấy một đòn nhục nhã. Tôi sẽ vẽ một bức Melancolia thực sự ra dáng Melancolia—'bức Melancolia vượt lên trên mọi trí tuệ.' Tôi sẽ làm ngay lập tức, cái đồ quỷ—phước cho cô ta.”

Anh nhận ra rằng cảm hứng chẳng chịu đến theo lệnh gọi, và anh không thể nào rứt ra khỏi tâm trí dù chỉ một giờ ý nghĩ về sự ra đi của Maisie. Anh chẳng mảy may quan tâm đến những bản phác thảo thô sơ của cô cho bức Melancolia khi cô đem ra khoe vào tuần tới. Những ngày Chủ nhật đang trôi vùn vụt, và thời điểm mà tất cả tiếng chuông nhà thờ ở Luân Đôn cũng không thể ngân lên để gọi Maisie quay lại với anh đã cận kề. Một vài lần anh nói với Binkie về những “trò vô bổ lưỡng tính,” nhưng chú chó nhỏ đã nghe quá nhiều lời tâm sự từ cả Torpenhow lẫn Dick đến mức nó chẳng buồn nhúc nhích đôi tai hình hoa tuy tulip của mình để lắng nghe.

Dick được phép tiễn hai cô gái lên đường. Họ đi bằng chuyến tàu đêm vượt biển sang Dover; và họ hy vọng sẽ trở về vào tháng Tám. Lúc đó là tháng Hai, và Dick cảm thấy mình đang đối xử quá khắc nghiệt. Maisie bận rộn dọn dẹp ngôi nhà nhỏ bên kia Công viên và đóng gói những khung canvas của mình đến mức chẳng có thời gian để suy nghĩ. Dick xuống Dover và lãng phí một ngày ở đó để bứt rứt với một khả năng kỳ diệu. Liệu vào phút chót Maisie có cho phép anh một nụ hôn nhỏ không? Anh tự nhủ rằng mình có thể dùng vũ lực bắt lấy cô, như anh từng thấy phụ nữ bị bắt đi ở miền Nam Sudan, rồi dắt cô đi; nhưng Maisie không bao giờ chịu để người ta dắt đi như thế. Cô sẽ nhìn anh bằng đôi mắt xám và nói, “Dick, anh ích kỷ quá!” Khi ấy lòng dũng cảm của anh sẽ tan biến. Suy cho cùng, tốt hơn hết là cứ van xin nụ hôn đó.

Trông Maisie đáng được trao nụ hôn hơn bình thường khi cô bước từ chuyến tàu đêm lên cầu tàu lộng gió, trong chiếc áo mưa màu xám và chiếc mũ du lịch bằng vải dạ xám nhỏ xinh. Cô gái tóc đỏ trông không được đáng yêu cho lắm. Đôi mắt xanh của cô trũng sâu và đôi môi khô khốc. Dick đưa hành lý lên tàu, rồi bước đến bên Maisie trong bóng tối dưới chân cầu dẫn. Những bao thư tín đang ầm ầm đổ xuống hầm tàu phía trước, và cô gái tóc đỏ đang đứng nhìn chúng.

“Đêm nay các em sẽ gặp chuyến vượt biển động đấy,” Dick nói. “Ngoài khơi gió đang thổi mạnh. Chắc anh được phép qua thăm các em nếu anh ngoan chứ?”

“Anh không được phép đâu. Em sẽ rất bận. Ít nhất là nếu cần, em sẽ cho người gọi anh. Nhưng em sẽ viết thư từ Vitry-sur-Marne. Em sẽ có vô số thứ để bàn với anh. Ồ, Dick, anh đã quá tốt với em!—quá tốt với em!”

“Cảm ơn em vì điều đó, cưng ạ. Nó chẳng thay đổi được gì phải không?”

“Em không thể nói dối được. Không—theo cách đó. Nhưng đừng nghĩ là em không biết ơn nhé.”

“Mẹ kiếp cái sự biết ơn!” Dick khàn giọng lẩm bẩm với hộp bánh xe hơi nước.

“Lo lắng làm gì cho mệt? Anh thừa biết là em sẽ hủy hoại đời anh, và anh cũng sẽ hủy hoại đời em, nếu cứ theo tình thế hiện tại. Anh còn nhớ điều anh đã nói khi anh nổi giận đùng đùng hôm ở Công viên chứ? Một trong hai chúng ta phải bị bẻ gãy. Anh không thể chờ đến ngày đó sao?”

“Không, tình yêu của anh. Anh muốn em nguyên vẹn—thuộc về riêng anh.”

Maisie lắc đầu. “Dick tội nghiệp của em, em biết nói gì đây!”

“Đừng nói gì cả. Hãy cho anh một nụ hôn. Chỉ một nụ hôn thôi, Maisie. Anh thề sẽ không đòi thêm đâu. Em cho đi, rồi anh mới có thể chắc chắn là em biết ơn chứ.”

Maisie rướn má về phía trước, và Dick nhận phần thưởng của mình trong bóng tối.

Đó chỉ là một nụ hôn, nhưng vì không có giới hạn thời gian nào được quy định, nên nó kéo dài vô tận. Maisie tức giận giật mình ra, còn Dick đứng sững ngượng ngùng với cơ thể râm ran từ đầu đến chân.

“Tạm biệt cưng. Anh không có ý làm em hoảng sợ đâu. Anh xin lỗi nhé. Chỉ là—hãy giữ gìn sức khỏe và làm ra những tác phẩm thật tốt—nhất là bức Melancolia. Anh cũng định vẽ một bức. Gửi lời hỏi thăm của anh tới Kami, và cẩn thận với đồ uống đấy. Nước uống ở vùng quê đâu cũng tệ, nhưng ở Pháp thì còn tệ hơn nhiều. Hãy viết thư cho anh nếu em cần gì, và tạm biệt em. Gửi lời chào tạm biệt tới cô-gì-đó-của-em, và—anh xin thêm một nụ hôn nữa được không? Không à. Em hoàn toàn đúng. Tạm biệt.”

Một tiếng hô vang lên báo hiệu rằng đứng chắn lối đi của bao thư tín là không phải phép. Anh lao ra cầu tàu đúng lúc con tàu bắt đầu rời bến, và anh dõi theo nó bằng cả trái tim mình.

“Và chẳng có gì—chẳng có gì trên cõi đời này—có thể chia cắt chúng ta ngoài sự bướng bỉnh của cô ấy. Mấy con tàu chạy đêm tuyến Calais này nhỏ quá mức cần thiết. Tôi sẽ bảo Torp viết bài lên báo về chuyện này mới được. Nó bắt đầu chòng chành rồi kìa.”

Maisie đứng yên ở chỗ Dick bỏ lại cho đến khi cô nghe thấy tiếng ho húng hắng khe khắp ngay bên khuỷu tay mình. Đôi mắt cô gái tóc đỏ đang bùng lên một ngọn lửa lạnh lẽo.

“Hắn hôn cậu kìa!” cô nói. “Sao cậu có thể để hắn làm thế, khi hắn chẳng là gì của cậu cả? Cậu dám nhận một nụ hôn từ hắn sao? Ôi, Maisie, chúng ta xuống khoang dành cho phụ nữ đi. Tớ buồn nôn quá—buồn nôn chết mất.”

“Chúng ta chưa ra đến vùng biển rộng mà. Cậu xuống đó đi cưng, tớ sẽ ở lại đây. Tớ không thích mùi động cơ chút nào.... Dick tội nghiệp! Anh ấy xứng đáng được nhận một nụ hôn—chỉ một nụ hôn thôi. Nhưng tớ không ngờ anh ấy lại làm tớ sợ thế.”

Dick trở về thị trấn vào ngày hôm sau, vừa đúng giờ ăn trưa mà anh đã đánh điện báo trước. Đến sự chán ngản của anh, trong xưởng vẽ chỉ toàn những chiếc đĩa trống không.

Anh cất cao giọng gầm gừ như những chú gấu trong truyện cổ tích, và Torpenhow bước vào với vẻ mặt đầy tội lỗi.

“Hỵ!” anh ta nói. “Đừng làm ầm ĩ lên thế. Tôi mang cô ấy vào đấy. Sang phòng tôi đi, tôi sẽ cho cậu thấy lý do.”

Dick khựng lại đầy kinh ngạc ngay ngưỡng cửa, bởi trên chiếc sofa của Torpenhow đang nằm ngủ một cô gái, thở hổn hển nặng nhọc. Chiếc mũ thủy thủ rẻ tiền, bộ váy xanh trắng trông hợp với tháng Sáu hơn là tháng Hai, gấu váy dính đầy bùn đất, chiếc áo khoác viền lông cừu giả đã rách toác ở đường may vai, chiếc ô giá một đồng mười một xu, và trên hết là tình trạng thảm hại của đôi giày cao cổ đã sờn rách, tất cả đã nói lên tất cả.

“Ôi trời, anh bạn ạ, thế này thì quá quắt thật đấy! Cậu không được mang thể loại này lên đây chứ. Bọn chúng sẽ nẫng đồ trong phòng mất.”

“Trông có vẻ tồi tệ thật, tôi thừa nhận, nhưng lúc tôi đang đi vào sau bữa trưa, cô ấy lảo đảo ngã vào sảnh. Ban đầu tôi tưởng cô ấy say rượu, hóa ra là bị kiệt sức. Tôi không thể mặc kệ cô ấy như thế được, đành đưa cô ấy lên đây và cho ăn bữa trưa của cậu. Cô ấy ngất lịm đi vì đói. Ăn xong cái là ngủ thiếp đi ngay lập tức.”

“Tôi lạ gì căn bệnh đó nữa. Chắc cô ta toàn sống bằng xúc xích dạo ấy mà. Torp, đáng lẽ anh phải giao nộp cô ta cho cảnh sát vì tội dám ngất xỉu trong một ngôi nhà đàng hoàng mới phải. Con ranh tội nghiệp! Nhìn khuôn mặt kìa! Chẳng có lấy một hạt giống đồi trụy nào trong đó cả. Chỉ có sự ngu ngốc—lờ đờ, ngớ ngẩn, yếu đuối, vô tích sự đến cùng cực. Đúng là một cái đầu điển hình. Cậu có nhận ra phần hộp sọ bắt đầu hằn rõ qua lớp mỡ thịt trên mặt và gò má kìa không?”

“Đúng là một tên rợ máu lạnh! Đừng đánh một người phụ nữ khi họ đang gục ngã chứ. Chúng ta không làm gì được sao? Cô ấy kiệt sức đến độ sắp lả đi rồi. Cô ấy suýt ngã vào vòng tay tôi, và khi với tới đồ ăn thì ngấu nghiến như một con dã thú. Thật kinh khủng.”

“Tôi có thể cho tiền, mà chắc cô ta sẽ đem đi mua rượu uống mất. Thế cô ta định ngủ đến bao giờ đây?”

Cô gái mở bừng mắt, trừng trừng nhìn hai người đàn ông với ánh nhìn pha trộn giữa sợ hãi và trơ tráo.

“Thấy đỡ hơn chưa?” Torpenhow hỏi.

“Rồi ạ. Cảm ơn các ông. Chẳng có mấy người đàn ông tử tế được như các ông đâu. Cảm ơn ạ.”

“Cô thôi việc từ bao giờ thế?” Dick hỏi, nãy giờ vẫn chăm chú quan sát đôi bàn tay chai sần và nứt nẻ.

“Sao ông biết tôi làm nghề giúp việc? Đúng là tôi từng làm. Người hầu vặt. Mà tôi không thích.”

“Thế còn việc tự làm chủ bản thân thì cô thấy thế nào?”

“Trông tôi có vẻ thích lắm chắc?”

“Chắc là không rồi. Khoan đã. Cô có phiền quay mặt về phía cửa sổ không?”

Cô gái vâng lời, và Dick chăm chú quan sát khuôn mặt cô—chăm chú đến mức cô phải nép người ra sau lưng Torpenhow như muốn trốn.

“Đôi mắt đạt yêu cầu,” Dick vừa đi qua đi lại vừa nói. “Đó là một đôi mắt tuyệt vời cho công việc của tôi. Và suy cho cùng, cái đầu nào cũng phụ thuộc vào đôi mắt cả. Cô này được gửi từ thiên đường xuống để bù đắp cho—những gì đã bị tước mất đây. Giờ thì gánh nặng hàng tuần đã trút khỏi vai, tôi có thể bắt tay vào làm việc thực sự rồi. Rõ ràng là món quà từ thiên đường. Đúng thế. Ngẩng cằm lên một chút nào, xin cô.”

“Nhẹ nhàng thôi ông bạn, nhẹ nhàng chứ. Cậu đang dọa cho người ta vãi mật ra kìa,” Torpenhow nói khi thấy cô gái đang run lẩy bẩy.

“Đừng để hắn đánh tôi! Ồ, xin các ông đừng để hắn đánh tôi! Hôm nay tôi đã bị đánh nhừ tử chỉ vì lỡ nói chuyện với một gã đàn ông. Đừng để hắn nhìn tôi kiểu đó! Hắn ta ác độc thật đấy, cái gã đó ấy. Đừng để hắn nhìn tôi kiểu đấy nữa! Ôi, tôi có cảm giác như mình chẳng mặc mảnh vải nào trên người khi hắn nhìn tôi như thế!”

Hệ thần kinh quá căng thẳng trong cơ thể mong manh ấy cuối cùng cũng sụp đổ, và cô gái òa khóc nức nở như một đứa trẻ rồi bắt đầu ré lên. Dick vội đẩy tung cửa sổ, còn Torpenhow kéo ngoặt cánh cửa mở rộng.

“Được rồi, bình tĩnh nào,” Dick dịu giọng bảo. “Bạn tôi đây có thể gọi cảnh sát, và cô có thể chạy qua cánh cửa kia. Sẽ không ai làm hại cô đâu.”

Cô gái nấc nghẹn thêm vài phút, rồi cố gắng gượng cười.

“Chẳng có gì trên đời này làm hại cô cả. Giờ thì nghe tôi nói một lát. Tôi là một họa sĩ chuyên nghiệp theo cách gọi của người ta. Cô có biết họa sĩ làm gì không?”

“Họ vẽ mấy thứ mực đỏ mực đen lên mấy cái nhãn đồ hiệu cầm đồ chứ gì.”

“Tùy cô nghĩ. Tôi thì chưa vươn tầm đến mấy cái nhãn tiệm cầm đồ đâu. Việc đó là của các viện sĩ hàn lâm. Tôi muốn vẽ cái đầu của cô.”

“Để làm gì ạ?”

“Vì nó đẹp. Đó là lý do cô sẽ đến căn phòng bên kia hành lang ba lần một tuần vào lúc mười một giờ sáng, và tôi sẽ trả cô ba bảng một tuần chỉ để ngồi yên cho tôi vẽ. Đây là một bảng tiền ứng trước.”

“Cho không á? Ồ Chúa ơi!” Cô gái xoay tròn đồng tiền vàng trong tay, rồi với những giọt nước mắt ngờ nghệch hơn, cô hỏi, “Cả hai ông không sợ tôi lừa đảo mất tiền sao?”

“Không. Chỉ có mấy cô nàng xấu xí mới làm thế thôi. Cố mà nhớ chỗ này nhé. À mà tên cô là gì nhỉ?”

“Tôi là Bessie,—Bessie——Nói họ tên đầy đủ ra cũng chẳng ích gì. Bessie Rách Mướp,—Vét Cháy Túi luôn nếu ông thích. Tên các ông là gì? Thôi khỏi,—chẳng ai dại gì khai tên thật đâu.”

Dick đưa mắt ra hiệu hỏi ý kiến Torpenhow.

“Tên tôi là Heldar, còn bạn tôi là Torpenhow; và cô nhớ phải đến đây đấy. Cô đang ở đâu?”

“Khu Nam Sông,—một căn phòng nhỏ,—năm xu sáu một tuần. Các ông không đùa tôi vụ ba bảng đấy chứ?”

“Lát nữa cô sẽ rõ. Và này Bessie, lần sau đến nhớ đừng trát cái thứ son phấn này lên mặt nhé. Nó hại da lắm, với lại tôi có đủ mọi màu sơn mà cô cần.”

Bessie lùi bước, vừa đi vừa dùng chiếc khăn tay rách rưới chùi mạnh lên má. Hai người đàn ông nhìn nhau.

“Cậu đúng là một người đàn ông đích thực,” Torpenhow nói.

“Tôi sợ mình vừa làm một chuyện ngốc nghéch. Đi lang thang khắp nơi để cải tạo mấy cô Bessie Rách Mướp không phải việc của chúng ta. Hơn nữa, phụ nữ dù ở thể loại nào đi nữa cũng không có quyền lảng vảng ở hành lang này.”

“Biết đâu cô ta không quay lại thì sao.”

“Cô ta sẽ quay lại nếu nghĩ rằng mình có thể kiếm được đồ ăn và sự ấm áp ở đây. Tôi chắc chắn cô ta sẽ tới, đúng là xui xẻo thật. Nhưng nhớ lấy nhé, anh bạn, cô ta không phải phụ nữ; cô ta là người mẫu của tôi; và hãy cẩn thận đấy.”

“Ý cậu là sao cơ chứ! Cô ta chỉ là một con nhóc rách rưới đồi trụy—một đứa trẻ lang thang đầu đường xó chợ chứ chẳng hơn gì.”

“Cậu cứ nghĩ thế đi. Cứ đợi đến lúc cô ta được ăn uống tử tế và hết sợ hãi xem sao. Kiểu người sáng sủa đó phục hồi rất nhanh. Chỉ một hai tuần nữa là cậu không nhận ra cô ta khi nỗi sợ hãi ghê tợn đó biến mất khỏi đôi mắt ấy đâu. Lúc đó cô ta sẽ lại vui vẻ và mỉm cười suốt cho mà xem, thế thì hỏng việc vẽ vời của tôi mất.”

“Nhưng chắc là cậu không đem lòng trắc ẩn mà cứu vớt cô ta đấy chứ?—chỉ để làm vui lòng tôi thôi à?”

“Tôi không có thói quen đùa với lửa để làm hài lòng bất cứ ai. Cô ấy được gửi từ thiên đường xuống, như tôi có lẽ đã nói lúc nãy, để giúp tôi hoàn thành bức Melancolia.”

“Chưa từng nghe cậu ho he câu nào về quý cô đó trước đây nhé.”

“Làm bạn với nhau để làm gì nếu cứ phải bô bô nhét ý tưởng của mình vào đầu người khác bằng lời chứ? Lẽ ra cậu phải biết tôi đang nghĩ gì trong đầu chứ. Cậu có nghe thấy tiếng rên rỉ của tôi dạo này không?”

“Dẫu vậy thì tiếng rên của cậu trong ngôn ngữ này có nghĩa là gì cũng được, từ thuốc lá dở tệ cho đến mấy tay buôn lậu xảo quyệt. Và tôi nghĩ dạo này mình chẳng được cậu tin tưởng cho lắm đâu.”

“Đó là một tiếng rên cao cả và đầy tâm hồn. Lẽ ra cậu phải hiểu nó có nghĩa là Melancolia chứ.” Dick kéo Torpenhow đi qua đi lại trong phòng, lặng thầm không nói. Rồi anh đấm mạnh vào mạn sườn bạn mình. “Cậu không thấy thế à? Sự vô tích sự thảm hại của Bessie, cùng nỗi kinh hoàng trong ánh mắt cô ta, được hàn gắn vào một vài chi tiết về sự đau khổ mà tôi mới trải nghiệm gần đây. Thêm vào đó là sắc cam và đen—mỗi thứ hai tông màu chủ đạo. Nhưng mà bụng đói thì tôi chẳng giải thích nổi đâu.” nghe có vẻ điên rồ thật đấy. Cậu nên bám lấy mấy gã lính tẩm ngẩm tầm ngầm của cậu đi Dick ạ, thay vì cứ lẩm cẩm về mấy cái đầu, đôi mắt với cả trải nghiệm.”

“Cậu nghĩ thế à?” Dick bắt đầu nhún nhảy trên gót chân, vừa hát vừa nhún nhẩy—

“Bọn chúng kiêu ngạo như gà tây khi cầm tiền mặt trong tay, Cậu phải nghe cách bọn chúng cười đùa cợt nhả;

Bọn chúng ranh mãnh và hài hước khi có tiền rủng rỉnh trong túi,—

Ồ! Nhưng hãy nhìn bọn chúng khi đã nhẵn túi sạch trơn.”

Rồi anh ngồi xuống trút bầu tâm sự với Maisie trong bức thư dài bốn trang giấy chứa đầy những lời khuyên nhủ và động viên, đồng thời thề độc rằng sẽ cắm đầu vào làm việc với một tâm trí không phân tâm ngay khi Bessie xuất hiện trở lại.

Cô gái giữ đúng hẹn, đến trong trạng thái không son phấn, không trang sức, lúc thì sợ hãi lúc lại tỏ ra quá đỗi bạo gan. Khi nhận ra mình chỉ được yêu cầu ngồi yên một chỗ, cô dần bình tĩnh hơn, và bắt đầu săm soi, chê bai cách bày trí trong xưởng vẽ một cách phóng khoáng và khá sắc sảo. Cô thích cái sự ấm áp, thoải mái và việc được giải thoát khỏi nỗi sợ hãi bị bạo hành thể xác. Dick phác thảo vài bức chân dung đơn sắc về cái đầu của cô, nhưng ý tưởng thực sự cho bức Melancolia vẫn chưa chịu hiện hình.

“Sao ông để đồ đạc bừa bộn thế này!” Bessie nói vào vài ngày sau đó, khi cô đã cảm thấy hoàn toàn tự nhiên như ở nhà. “Tôi đoán quần áo của ông chắc cũng tệ chẳng kém. Đàn ông chẳng bao giờ hiểu cúc áo với dải băng được sinh ra để làm gì đâu.”

“Tôi mua đồ để mặc, và mặc cho đến khi chúng rách bươm thì thôi. Tôi chịu không biết Torpenhow thế nào.”

Bessie liền đi dò hỏi kỹ càng trong phòng của người kia, và lôi ra được cả một bọc tất rách rưới tả tơi. “Mấy đôi này để tôi khâu lại ngay,” cô nói, “còn mấy đôi này tôi mang về nhà. Cậu có biết không, ở nhà tôi ngồi chơi xơi nước cả ngày, y như một quý cô vậy, chẳng thèm để ý đến mấy con mụ khác trong nhà cứ như chúng chỉ là đám ruồi nhặng. Tôi chẳng việc gì phải nói nhiều với chúng, nhưng hễ chúng ho hoe là tôi đốp lại ngay lập tức cho tịt ngùng luôn, tôi nói cho mà biết. Không đâu; dạo này sống thích thật đấy. Tôi khóa trái cửa lại, chúng chỉ còn biết đứng ngoài lỗ khóa mà chửi với vào, còn tôi thì ngồi bên trong, y như một quý cô, ngồi vá tất. Anh Torpenhow toàn thủng cả hai đầu tất một lúc cơ đấy.”

“Ba bảng một tuần từ tôi, và những niềm vui sướng từ sự hiện diện của tôi. Chẳng chiếc tất nào được khâu. Chẳng có gì từ Torp ngoài cái gật đầu ngoài hành lang chốc lát, thế mà tất của anh ta thì được vá lành lặn cả. Bessie đúng là phụ nữ đích thực,” Dick thầm nghĩ; và anh nheo đôi mắt nhìn cô qua hàng mi khép hờ.

Đồ ăn và sự nghỉ ngơi đã biến đổi cô gái hoàn toàn, đúng như Dick đã đoán trước.

“Sao ông nhìn tôi kiểu đó thế?” cô hỏi dồn dập. “Đừng nhìn nữa. Nhìn kiểu đó trông ông ghê lắm. Ông chẳng coi trọng tôi tẹo nào đúng không?”

“Còn tùy thuộc vào việc cô cư xử thế nào đã.”

Bessie cư xử tuyệt vời. Chỉ có điều là cứ mỗi buổi tan ca, việc giục cô bước ra ngoài những con phố xám xịt quả là một thử thách khó khăn. Cô thích xưởng vẽ và chiếc ghế bành lớn cạnh lò sưởi hơn nhiều, với mấy chiếc tất đặt trên đùi làm cái cớ để kéo dài thời gian ở lại. Rồi Torpenhow sẽ bước vào, và Bessie lại cao hứng kể những câu chuyện kỳ lạ và thú vị về quá khứ của mình, cùng những câu chuyện còn kỳ lạ hơn nữa về hoàn cảnh đã cải thiện hiện tại. Cô sẽ pha trà cho họ cứ như thể cô có độc quyền làm việc đó vậy; và có một hai lần trong những dịp như thế, Dick bắt gặp ánh mắt Torpenhow đăm đăm dán vào dáng người gọn gàng ấy, và chính vì những bước chân thoăn thoắt quanh phòng của Bessie làm Dick cồn cào nhớ nhung Maisie, anh nhận ra tâm trí Torpenhow đang trôi về đâu. Hơn nữa, Bessie vô cùng chu đáo trong việc chăm sóc mớ quần áo của Torpenhow. Cô rất ít khi nói chuyện với anh ta, nhưng đôi khi họ vẫn thì thầm trò chuyện với nhau ngoài hành lang.

“Tôi đúng là một thằng ngốc,” Dick tự lẩm bẩm. “Tôi biết ánh lửa đỏ rực trông thế nào khi một kẻ lang thang qua một thị trấn lạ lẫm; và cuộc sống của chúng tôi suy cho cùng cũng là một thứ đời sống cô độc, ích kỷ. Tự hỏi sao Maisie không bao giờ cảm thấy điều đó nhỉ. Nhưng tôi không thể đuổi Bessie đi được. Đó là cái khốn khổ khi bắt đầu một việc gì đó. Người ta chẳng bao giờ biết nó sẽ dừng lại ở đâu.”

Vào một buổi tối nọ, sau buổi làm việc kéo dài đến tận chập tối khi ánh sáng vừa tắt lịm, Dick bừng tỉnh giấc ngủ chập chờn bởi một giọng nói đứt quãng phát ra từ phòng Torpenhow. Anh vùng dậy. “Giờ mình nên làm gì đây? Sang đó thì trông ngớ ngẩn quá.—Ôi, ơn trời, Binkie!” Chú cún sủi bọt mũi đẩy tung cửa phòng Torpenhow và chạy sang chiếm lấy chiếc ghế của Dick. Cánh cửa mở toang không thèm khép lại, và Dick ở bên kia hành lang có thể nhìn thấy bóng Bessie trong ánh chiều chập choạng đang khẩn khoản van xin Torpenhow. Cô đang quỳ gối bên cạnh anh ta, hai tay đan chặt lấy đầu gối người đàn ông.

“Em biết chứ—em biết chứ,” cô nghẹn ngào nói. “Làm thế này là không phải phép, nhưng em không tài nào kìm được; và anh quá đỗi tử tế—quá đỗi tử tế; vậy mà anh chưa từng bận tâm đến em. Em đã khâu vá tất cả đồ đạc cho anh cẩn thận thế cơ mà—thật đấy. Ồ, xin anh, có phải em đang bắt anh lấy em đâu cơ chứ. Em dám nghĩ đến chuyện đó đâu. Nhưng anh—anh không thể ở lại sống cùng em cho đến khi Cô-gái-hoàn-hảo xuất hiện sao? Em biết mình chỉ là Cô-gái-tồi, nhưng em nguyện làm việc đến rách cả xương tay vì anh. Và trông em cũng đâu đến nỗi nào. Nói là anh đồng ý đi!”

Dick hầu như không nhận ra giọng nói của Torpenhow khi anh ta đáp lời—“Nhưng nghe này. Chẳng ích gì đâu. Tôi có thể bị điều đi bất cứ đâu bất cứ lúc nào nếu có chiến tranh bùng nổ. Chỉ trong chớp mắt—em yêu ạ.”

“Thì sao chứ? Thế thì cứ ở cho đến lúc anh đi vậy. Cho đến lúc anh đi. Có đáng là bao đâu, và—anh đâu biết em nấu ăn ngon thế nào đâu.” Cô vòng một tay ôm lấy cổ anh và kéo đầu anh cúi xuống.

“Cho đến—khi—tôi đi vậy.”

“Torp,” Dick gọi vọng qua hành lang. Anh khó khăn lắm mới giữ được giọng mình bình tĩnh.

“Sang đây một phút nào ông bạn. Tôi đang gặp rắc rối đây”—

“Cầu trời hắn chịu nghe tôi!” Có tiếng thốt lên nghe giống hệt một tiếng chửi thề phát ra từ môi Bessie. Cô sợ Dick phát khiếp, liền hoảng loạn cắm cổ chạy biến xuống cầu thang, nhưng có cảm giác như cả thế kỷ trôi qua Torpenhow mới bước vào xưởng vẽ. Anh ta đi thẳng tới lò sưởi, vùi đầu vào hai tay và rên rỉ như một con bò mộng bị thương.

“Cậu có quyền quái gì mà xía vào chuyện của người khác hả?” cuối cùng anh ta cáu kỉnh nói.

“Ai xía vào ai cơ chứ? Chính cái đầu của cậu từ lâu đã mách bảo rằng cậu không thể ngốc đến thế rồi. Đúng là một thử thách cam go đấy, thánh Anthony ạ, nhưng giờ thì cậu ổn rồi đấy.”

“Lẽ ra tôi không nên để cô ấy cứ đi lại trong mấy căn phòng này như thể chúng thuộc về cô ấy. Chính điều đó đã làm tôi rối trí. Nó khiến một kẻ cô đơn bỗng nổi lên cái thèm thuồng quái quỷ ấy, phải không?” Torpenhow thảm hại nói.

“Thế mới là nói chuyện phải quấy chứ. Đúng thế đấy. Nhưng vì hiện tại cậu không đủ tỉnh táo để bàn về những bất lợi của lối sống hai gia đình một lúc, cậu có biết mình chuẩn bị phải làm gì không?”

“Tôi chịu. Ước gì tôi biết.”

“Cậu sẽ đi vác va li làm một chuyến du ngoạn rực rỡ để lấy lại tinh thần. Cậu sẽ đến Brighton, Scarborough, hay Prawle Point, để ngắm mấy con tàu chạy qua. Và cậu phải đi ngay lập tức. Không thấy lạ sao? Tôi sẽ trông nom Binkie giúp cậu, nhưng còn cậu thì cút đi ngay lập tức. Đừng bao giờ chống lại ác ma. Nó nắm giữ toàn bộ vốn liếng đấy. Hãy chạy trốn khỏi nó. Sửa soạn hành lý và xéo đi thôi.”

“Tôi tin là cậu nói đúng. Thế tôi nên đi đâu?”

“Thế mà cậu dám tự nhận mình là phóng viên đặc biệt đấy! Cứ đóng gói hành lý trước rồi hẵng hay.”

Một tiếng đồng hồ sau, Torpenhow bị đẩy ra ngoài đêm lạnh để gọi xe hansom.

“Chắc cậu sẽ nghĩ ra chỗ nào đó để đi trên đường di chuyển thôi,” Dick bảo. “Cứ ra ga Euston trước đã, rồi—à đúng rồi—đêm nay hãy uống cho say mèm vào.”

Anh quay trở lại xưởng vẽ, châm thêm nhiều nến hơn, bởi anh thấy căn phòng tối thui.

“Ồ, đồ ác phụ! Con nhỏ ác phụ vô tích sự! Ngày mai có mà hận tao cho xem.—Binkie, lại đây.”

Binkie lăn ngửa người ra tấm thảm trải lò sưởi, và Dick khều nó bằng một cái đá chân đầy suy tư.

“Tôi đã bảo cô ta không đồi trụy. Tôi đã sai. Cô ta nói cô ta biết nấu ăn. Điều đó chứng tỏ tội ác đã được trù tính từ trước. Ôi Binkie, nếu mày là một thằng đàn ông, mày sẽ sa xuống địa ngục; nhưng nếu mày là phụ nữ, và mở miệng nói rằng mày biết nấu ăn, mày sẽ bị đày đến một nơi còn tồi tệ hơn thế nhiều gấp bội.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.