Một buổi sáng ảm đạm, bánh xe nghiến trên bình nguyên rộng lớn giăng đầy mây xám, chẳng có lấy một điều gì làm lòng ta hân hoan, cho đến khi ta lần đầu nhìn thấy nhà nguyện mái dài của King's College vươn những tháp nhỏ, những ngọn nhọn đứng dàn hàng, vươn cao trên lùm cây sẫm màu.

Tiến bước trên đường, ta bắt gặp một sinh viên mặc áo cử nhân, đội mũ tua, sải bước như thể bị thời gian thúc giục, hoặc đang khao khát được vận động và hít thở khí trời. Cậu ta lướt qua — và đôi mắt ta chẳng rời khỏi cho đến khi cậu đã khuất xa bằng một tầm tên bắn. Khi ta đến gần nơi ấy hơn, dường như nơi đó cuốn lấy chúng ta bằng lực xoáy của một dòng nước. Chúng ta tiếp tục đi dưới chân lâu đài; khi băng qua Cầu Magdalene, ta thoáng thấy dòng Cam; và dừng chân tại Hoop, một quán trọ nổi tiếng.

Tâm trí ta bừng tỉnh, tư tưởng đầy ắp niềm hy vọng; ta có vài người bạn, những người quen ở đó trông như thể là bạn, những cậu học trò giản đơn, giờ đây vây quanh những danh dự và trọng trách: ta lang thang trong một thế giới đầy những gương mặt chào đón; những câu hỏi, chỉ dẫn, lời cảnh báo và lời khuyên đổ dồn về phía ta từ khắp mọi nơi; một ngày mới đầy tự hào và khoái lạc! Ta thấy mình như một người bận rộn với những chi tiêu, đi từ cửa tiệm này sang cửa tiệm nọ vì công việc riêng, đến gặp Gia sư hay Thợ may, tùy chuyện, đi từ phố này sang phố khác với tâm trí thảnh thơi, chẳng chút lo âu.

Ta là kẻ Mộng mơ, họ là Giấc Mộng; ta dạo bước đầy thích thú qua khung cảnh muôn màu; những chiếc áo cử nhân, nghiêm trang hay sặc sỡ, các tiến sĩ, sinh viên, những con phố, sân trong, hành lang, những đàn nhà thờ, cổng chào, tháp cao: một cuộc di cư lạ lẫm đối với chàng trai trẻ đến từ những ngọn đồi, một kẻ dân quê phương Bắc.

Như thể sự thay đổi này đợi chờ đũa phép của bà Tiên, ngay lập tức, nhìn ta kìa, giàu có với tiền bạc, khoác lên mình bộ cánh lộng lẫy, với đôi tất lụa, và mái tóc điểm phấn như những hàng cây phủ sương giá khi mùa đông buốt giá. Chiếc áo choàng sang trọng, ta lướt qua nó, cùng những dấu hiệu khác của sự trưởng thành thay thế cho thiếu hụt của chòm râu. Những tuần lễ trôi qua trôi chảy, với những lời mời, những bữa tối, rượu ngon và trái cây, sự quản gia êm đềm bên trong, và tất cả mọi thứ bên ngoài đều hào phóng, xứng tầm với một quý ông.

Thánh John, nhà truyền giáo, là vị bảo trợ của ta: ba sân trong kiểu Gothic là của người, và ở sân thứ nhất là nơi trú ngụ của ta, một góc tối tăm; ngay bên dưới, những căn bếp của trường cao đẳng tạo ra tiếng ồn rì rầm, không du dương như loài ong, nhưng độ cần mẫn thì chẳng kém, với những âm thanh the thé của những mệnh lệnh sắc bén và những tiếng la mắng xen lẫn. Gần ta là chiếc đồng hồ huyên náo của Trinity, kẻ chưa từng để những khắc giờ, dù đêm hay ngày, trôi qua mà không báo hiệu, và ngân lên những giờ khắc hai lần với giọng nam và nữ. Chiếc đàn organ vang dội của trường cũng là hàng xóm của ta; và từ chiếc gối nằm, nhìn ra ngoài dưới ánh trăng hay những vì sao chiếu rọi, ta có thể ngắm nhìn nhà nguyện phụ nơi đặt bức tượng Newton với chiếc lăng kính và gương mặt tĩnh lặng, chỉ dấu bằng đá cẩm thạch của một tâm trí mãi mãi du hành qua những vùng biển Tư tưởng xa lạ, cô độc.

Về những công việc ở trường cao đẳng, về phòng Giảng viên chật kín, ghế xếp san sát, với những sinh viên trung thành tận tụy với sách vở, những kẻ nửa lười biếng, những kẻ chống đối ngoan cường, và những kẻ dốt nát lương thiện — về những ngày quan trọng, những kỳ thi, khi con người được cân đo như trên bàn cân! Về những hy vọng thái quá, cùng những run rẩy và nỗi sợ đáng khen, những đố kỵ nhỏ nhen, những chiến thắng vinh quang hay thất bại, hãy để những kẻ biết rõ hơn tự nói theo những gì họ biết. Vinh quang ấy ta chẳng màng tìm kiếm, và cũng chẳng đoạt được là bao. Tuy nhiên, từ những ngày đầu ngỡ ngàng khi ổn định trong nơi ở chưa từng trải này, đôi lúc ta vẫn bị xao động bởi những tư tưởng chín chắn, mong muốn hy vọng mà không có hy vọng, vài nỗi lo âu về tương lai mưu sinh trần thế, và hơn hết cả, một cảm giác xa lạ trong tâm trí, một cảm giác rằng ta không thuộc về thời điểm đó, cũng không thuộc về nơi chốn đó. Nhưng tại sao phải ủ rũ? Vì (chưa nói đến Lý trí và những hành vi phản tư thuần túy của nó nhằm khắc ghi luật đạo đức sâu thẳm vào lương tâm, cũng chưa nói đến Niềm hy vọng Kitô giáo, cúi đầu trước người chị Đức tin như thể một người quyền năng hơn nhiều), ta đã đến đây, hãy để Chân lý làm chứng, được ban cho những năng lực thiêng liêng và những khả năng, để làm việc hay để cảm nhận.

Thường khi khung cảnh choáng ngợp không còn mới mẻ để gây kinh ngạc, thường khi ta rời bỏ những người đồng chí, rời bỏ đám đông, những tòa nhà và lùm cây, và khi ta bước đi đơn độc trên những cánh đồng bằng phẳng xa rời những cảnh tượng xinh đẹp và âm thanh cao quý mà ta từng quen thuộc, tâm trí không hề héo hon; mà tại đó, khi quay về với chính mình, với sự bật lại nhanh chóng, nó dường như tươi mới như trước đây.

Ít nhất ta đã nhận ra rõ ràng hơn những bản năng tự nhiên của nó: hãy để ta dám nói một ngôn ngữ cao hơn, nói rằng giờ đây ta đã cảm thấy những niềm an ủi độc lập là của riêng ta, để làm dịu đi sự chi phối gây tổn thương của nơi chốn hay hoàn cảnh, dù có thay đổi bao nhiêu trong thời tuổi trẻ, hoặc sẽ thay đổi trong thời kỳ sung mãn của tuổi trưởng thành; hay cho số ít những người sẽ được gọi để nhìn vào những cái bóng dài trong những năm tháng xế chiều của chúng ta, những điềm báo được chỉ định cho đêm của cái chết. Như thể được đánh thức, được triệu hồi, được khích lệ, bị cưỡng ép, ta tìm kiếm những điều phổ quát; nghiền ngẫm diện mạo chung của trái đất và bầu trời: Trái đất, nơi không hề thiếu vắng vết tích của Thiên đường đầu tiên mà con người đã bị trục xuất; và bầu trời, vẻ đẹp và sự hào phóng của nó được biểu hiện bằng cái tên kiêu hãnh mà nó mang — cái tên Thiên đường. Ta gọi cả hai để dạy ta bất cứ điều gì chúng có thể; hoặc khi quay tâm trí vào bên trong chính nó, ta đã nghiền ngẫm, quan sát, mong đợi, lắng nghe, trải rộng những tư tưởng của mình và trải rộng chúng bằng một sự len lỏi rộng khắp; cảm thấy những nghĩa vụ thiêng liêng hơn, những chuyến viếng thăm của Đấng Nâng đỡ tâm hồn thanh thản, Đấng bao dung những nỗi nhục nhằn của Thời gian, và, từ trung tâm của Vĩnh hằng, vượt lên trên mọi chuyển động hữu hạn, sống trong vinh quang bất biến. Nhưng bình tĩnh nào! Đủ rồi để ghi lại rằng ta đang vươn tới sự hòa hợp với chân lý cao nhất — theo đuổi một con đường, không phải chưa từng có người đi, từ những suy luận tương đồng được tư duy cung cấp hoặc những ý thức không thể bị khuất phục. Với mọi hình thái tự nhiên, đá, trái cây hay hoa lá, ngay cả những viên đá vụn bao phủ con đường, ta đều trao cho chúng một đời sống đạo đức: ta thấy chúng cảm nhận, hoặc kết nối chúng với một cảm xúc nào đó: khối đại thể nằm đó, được ấp ủ trong một linh hồn đang sống dậy, và tất cả những gì ta nhìn thấy đều thở cùng ý nghĩa sâu xa.

Thêm rằng bất cứ điều gì thuộc về Nỗi sợ hay Tình yêu hay Vẻ đẹp, diện mạo thường ngày của Tự nhiên khoác lên từ những cảm xúc nhất thời, đối với điều này ta nhạy cảm như mặt nước trước sự ảnh hưởng của bầu trời trong một trạng thái cảm xúc tương đồng; ta biết vâng lời như chiếc đàn lute đợi chờ những cái chạm của làn gió. Không được biết đến, không được nghĩ tới, nhưng ta vô cùng giàu có — ta có một thế giới xung quanh mình — đó là thế giới của riêng ta; ta tạo ra nó, vì nó chỉ sống với ta, và với Chúa, Đấng thấu suốt tâm can. Những sự đồng cảm như thế, dù hiếm khi, cũng bị bộc lộ qua những cử chỉ bên ngoài và những ánh nhìn hữu hình: vài người gọi đó là điên rồ — quả thực đúng là vậy, nếu sự trù phú như trẻ thơ trong niềm vui thoáng qua, nếu những trạng thái suy tư trầm ổn chín muồi thành cảm hứng, phù hợp với cái tên như vậy; nếu tiên tri là điên rồ; nếu những điều được các thi sĩ thời xưa nhìn thấy, và cao hơn nữa bởi những con người đầu tiên, những cư dân đầu tiên của trái đất, có thể trong những ngày được giáo dưỡng này không còn được nhìn thấy với đôi mắt không bị xáo trộn. Nhưng gác lại chuyện này, đó không phải là điên rồ, vì con mắt thể xác giữa những hoạt động mạnh mẽ nhất của ta vẫn luôn tìm kiếm những đường nét khác biệt khi chúng ẩn giấu trong mọi hình thái bên ngoài, gần hay xa, nhỏ bé hay bao la, một con mắt mà từ một cái cây, một hòn đá, một chiếc lá khô, đến đại dương rộng lớn và bầu trời xanh thẳm lấp lánh với vô vàn những vì sao tương đồng, không thể tìm thấy bề mặt nào mà sức mạnh của nó có thể ngủ yên; điều đó nói lên logic vĩnh cửu với linh hồn ta, và bằng một tác nhân không ngừng nghỉ đã trói buộc những cảm xúc của ta như trong một sợi xích.

Và tại đây, hỡi Người bạn! ta đã truy lại cuộc đời mình lên đến một đỉnh cao, và kể một câu chuyện về những vấn đề không sai lệch khi được gọi là vinh quang của tuổi trẻ. Về thiên tài, quyền năng, Sự sáng tạo và chính thiên tính, ta đã nói, vì chủ đề của ta là những gì đã diễn ra bên trong ta. Không phải về những sự vật bên ngoài được thực hiện hữu hình cho những tâm trí khác, những lời nói, dấu hiệu, biểu tượng hay hành động, mà về trái tim của chính ta, ta đã nói, và về tâm trí tuổi trẻ của mình. Hỡi Thiên đàng! sức mạnh của linh hồn thật đáng sợ thay, và những gì chúng làm bên trong chính mình trong khi ách của trái đất còn mới mẻ với chúng, thế giới chẳng qua chỉ là một cánh đồng hoang nơi chúng được gieo mầm. Đây, thực sự, là lập luận anh hùng, là sự dũng cảm đích thực, mà ta muốn chạm tới bằng bàn tay dù yếu ớt, nhưng về cơ bản nó nằm ẩn sâu xa khỏi tầm với của ngôn từ. Tất cả chúng ta đều có những điểm trong linh hồn mình nơi mọi thứ đều đứng đơn độc; điều này ta cảm nhận, và tạo nên những hơi thở cho những sức mạnh không thể truyền đạt; nhưng chẳng phải mỗi người là một ký ức đối với chính mình sao? Và, vì thế, giờ đây khi chúng ta phải từ bỏ chủ đề này, ta không hề vô tâm, vì chẳng có người nào sống trên đời mà chưa từng biết đến những giờ phút thần thánh của mình, và không cảm thấy một đế chế mà chúng ta thừa hưởng như những sinh thể tự nhiên trong sức mạnh của Tự nhiên.

Không hơn nữa: vì giờ đây chúng ta phải đi xuống một bình nguyên đông đúc. Ta là một Lữ khách, kẻ mà câu chuyện chỉ kể về chính mình; cứ như thế, hãy để như thế, nếu kẻ có trái tim thuần khiết sẵn sàng theo sau, và nếu ngươi, Người bạn đáng kính của ta! người luôn ở bên cạnh ta trong những suy nghĩ này, hãy nâng đỡ, như trước đây, những bước chân yếu ớt của ta.

Đã có lời kể rằng, khi niềm vui đầu tiên lóe lên trong ta từ cảnh tượng mới lạ này đã lụi tàn, tâm trí lại quay về với chính nó; nhưng quả thực đúng là ta đã tạo ra một sự thay đổi về khí hậu, và lớp áo ngoài của bản chất ta cũng thay đổi chậm rãi và vô hình.

Rất thường xuyên, những tư tưởng tĩnh lặng và cao siêu của sự cô độc nhường chỗ cho tiếng ồn rỗng tuếch và những trò tiêu khiển hời hợt; đôi lúc là lao động cưỡng ép, và thường xuyên hơn là những hy vọng cưỡng ép; và, tệ nhất là, sự nảy sinh phản trắc của những phán đoán thiếu quyết đoán, làm tổn hại và lung lay sự giản đơn của tâm trí. — Và dẫu vậy, đây là một thời gian vui vẻ. Có thể nào ta nhìn thấy — ai, ít vô cảm hơn đất sét sũng nước trong lòng sông biển khi triều rút, có thể đã nhìn thấy — với trái tim không vui sướng, quá nhiều thanh niên hạnh phúc, một hội chúng rộng lớn và tươi đẹp trong thời kỳ chớm nở của sức khỏe, hy vọng và vẻ đẹp, tất cả cùng lúc quá nhiều những mẫu vật đa dạng từ sự phát triển của mùa ngọt ngào của cuộc đời — có thể đã nhìn thấy mà không lay động vòng hoa hỗn tạp của những bông hoa dại trang điểm cho những ngôi đền trinh nữ của một nơi chốn nổi tiếng khắp thế giới? Đối với ta, ít nhất, đó là một viễn cảnh tốt đẹp: vì, quả thực, mặc dù ta đã sớm học cách đứng vững không cần điểm tựa, và những suy tưởng độc lập làm ta hài lòng đến nỗi những phép màu dường như bao trùm lấy ta khi ta đơn độc, nhưng ta chỉ có thể gắn bó với sự cô độc ở những nơi vắng vẻ; nếu một đám đông ở gần, theo bản năng ta lại nghiêng về phía đó; vì trái tim ta hòa đồng, và yêu thích sự nhàn rỗi và niềm vui.

Không tìm kiếm những người có thể chia sẻ những niềm vui sâu sắc hơn của ta (không, ta chưa từng một lần, dù không phải không quen thầm thì những bài hát cô đơn, chia sẻ niềm vui ấy ngay cả với chính mình, hoặc nhìn theo hướng đó để tìm kiếm bất cứ điều gì có thể được khoác lên ngôn ngữ loài người), ta dễ dàng vượt qua những ký ức về những điều tốt đẹp hơn, và trượt vào những công việc thông thường của tuổi trẻ vô tư, không gánh nặng, không lo âu. Những hang động tồn tại trong tâm trí ta mà mặt trời không bao giờ có thể xuyên thấu, tuy nhiên, ở đó không thiếu những giàn cây lá rậm rạp nơi ánh sáng có thể tự do len vào. Những mối quan hệ đồng hành, tình bạn, người quen, đều được chào đón. Chúng ta lêu lổng, vui chơi, hoặc nổi loạn; chúng ta nói những chuyện vô bổ vào buổi sáng; trôi dạt dọc theo những con phố và lối đi, đọc một cách uể oải những cuốn sách tầm thường, đi ra ngoài để phi ngựa qua vùng quê trong sự nhiệt tình mù quáng của trò cưỡi ngựa vô nghĩa, hoặc trên ngực dòng Cam chèo thuyền ồn ào, và để những vì sao xuất hiện, có lẽ không một suy nghĩ tĩnh lặng nào.

Đó là nội dung của màn thứ hai trong cuộc đời mới này. Trí tưởng tượng ngủ quên, và dẫu vậy không hoàn toàn. Ta không thể đặt chân lên mảnh đất nơi cỏ đã nhường chỗ cho bước chân của những thế hệ danh nhân mà không lay động. Ta không thể luôn nhẹ nhàng đi qua những cánh cổng ấy, ngủ nơi họ từng ngủ, thức nơi họ từng thức, dạo chơi trong khu vực cổ kính ấy, khu vườn của những trí tuệ vĩ đại, mà không bị xao động. Cũng hãy đặt bên cạnh cảm giác đen tối này về cảm xúc cao quý, rằng những con người tinh thần ấy, ngay cả bản thân thanh tao của Newton vĩ đại, dường như trở nên khiêm nhường trong những khuôn viên này để rồi trở nên đáng mến hơn. Những ký ức riêng biệt của họ ở đây (giống như con người họ trong những bức chân dung khoác lên chiếc áo quen thuộc của cuộc sống thường nhật) khoác lên mình một vẻ duyên dáng khiêm nhường và cảm động của nhân tính rõ nét hơn, để lại tất cả sự ngưỡng mộ chân chính không chút suy suyển.

Bên cạnh Cối xay Trompington xinh đẹp, ta đã cười đùa với Chaucer trong bóng râm cây táo gai; nghe ông, khi chim chóc đang hót líu lo, kể những câu chuyện của mình về niềm đam mê lãng mạn. Và thi sĩ dịu dàng ấy, được các Nàng thơ chọn làm Người hầu Cung đình — Spenser ngọt ngào, di chuyển qua thiên đường đầy mây của mình với vẻ đẹp của mặt trăng và nhịp bước dịu dàng của mặt trăng, ta gọi ông là Anh em, người Anh, và Người bạn!

Phải, Thi sĩ mù của chúng ta, người, trong những ngày sau này, đứng gần như đơn độc; thốt ra sự thật đáng ghét — Bóng tối phía trước, và giọng nói của nguy hiểm phía sau, linh hồn đáng sợ — nếu trái đất từng chứa đựng một linh hồn đáng sợ — ta dường như thấy ông ở đây một cách quen thuộc, và trong trang phục học giả của ông đang nhảy nhót trước mặt ta, một chàng trai trẻ — một cậu bé, không hơn, với đôi má hồng hào, thiên thần, đôi mắt sắc sảo, vẻ can đảm, và bước chân đầy ý thức của sự thuần khiết và kiêu hãnh.

Trong số những người bạn cùng trang lứa của ta có một người mà số phận đã đặt vào chính căn phòng được vinh danh bởi tên của Milton. Hỡi Thi sĩ ôn hòa! Hãy thú nhận rằng, lần đầu tiên, ngồi trong nơi ở và phòng nguyện vô tội của ngươi, một trong những vòng tròn lễ hội, ta đã rót những lời khấn nguyện, uống vì ký ức của ngươi, cho đến khi niềm kiêu hãnh và lòng biết ơn trở nên choáng váng trong một bộ não chưa bao giờ bị kích thích bởi hơi men trước giờ khắc đó, hay kể từ đó. Rồi, ta chạy ra ngoài từ buổi họp mặt; qua một quãng đường dài của những con phố, chạy, như đà điểu, để đến cửa nhà nguyện của chúng ta vào một thời điểm không tuyệt vọng hay nhục nhã, mặc dù rất lâu sau khi chiếc chuông thúc giục đã ngừng, với giọng điệu Cassandra mệt mỏi không còn ám ảnh đêm đông tối tăm. Hãy gọi lại, hỡi Người bạn! một khoảnh khắc trong tâm trí ngươi, chính nơi chốn và phong cách của các nghi lễ. Với sự phô trương bất cẩn, khoác lên mình chiếc áo lễ, ta len lỏi qua đám đông thấp kém của những Thị dân bình thường, những người đứng nghe ở rìa cuối của phần đất được phép, dưới tiếng đàn organ vang dội. Những tư tưởng rỗng tuếch! Ta xấu hổ về chúng: và nhà Thi sĩ vĩ đại ấy, và ngươi, hỡi Người bạn! người đã đặt ta lên cao trong tâm trí bao la của ngươi trên cả những gì xứng đáng nhất, các ngươi sẽ tha thứ cho sự yếu đuối của giờ khắc đó, trong một số sự phù phiếm không xứng đáng của nó, người anh em của nhiều điều khác.

Trong sự hỗn tạp này, những tháng ngày trôi qua, lơi lỏng, không từ bỏ sự xa lánh cố ý khỏi lẽ phải, hay những bước đi của sự tai tiếng công khai, mà trong sự thờ ơ mơ hồ và lỏng lẻo, những sở thích dễ dãi, những mục tiêu tầm thường — bổn phận và sự nhiệt thành bị gạt bỏ, tuy nhiên Tự nhiên, hay một quá trình hạnh phúc của sự việc không làm thay công việc cần thiết. Ký ức lờ đờ quay vòng, trái tim nghỉ ngơi trong sự nghỉ trưa, nhịp đập bên trong của sự chiêm nghiệm gần như không đập. Cuộc sống như vậy có thể không phải không phù hợp khi so sánh với một hòn đảo nổi, một điểm lưỡng cư không vững chắc, có kết cấu xốp, tuy nhiên không thiếu một diện mạo xinh đẹp của cỏ dại nước và những bông hoa dễ chịu. Sự khao khát của sự khen ngợi sống động, sự tôn kính thích hợp cho những Người đã khuất vinh quang, cảnh tượng của những tầm nhìn dài đó, những hầm mộ thiêng liêng, nơi những trí tuệ vĩ đại nằm đó được chôn cất hữu hình, đã thường khuấy động trái tim tuổi trẻ, và nuôi dưỡng một tình yêu nồng nhiệt của kỷ luật nghiêm ngặt. — Than ôi! cảm xúc cao cả như vậy không chạm tới ta. Không có cái nhìn nào trong những bức tường này để làm nhục tinh thần dễ dãi của ta, và không tán thành sự điềm tĩnh nhẹ nhàng của chúng, càng ít để truyền vào một quyết tâm bình tĩnh của tâm trí, được hướng vào những nỗ lực mạnh mẽ. Cũng không phải đây là lỗi của người khác, mà là lỗi của chính ta; ta nên, thực sự, liên quan đến bản thân mình, đánh giá sai lệch nhất, đặt nó ở nơi khác: vì ta, được nuôi dưỡng giữa những sự xa hoa của Tự nhiên, là một đứa trẻ được nuông chiều, và lang thang như gió, như ta đã từng làm trong sự giao tiếp hàng ngày với những dòng sông trong vắt, những đỉnh cao uy nghiêm, và những ngọn núi, bay lượn như một loài chim của không trung, ta được giáo dưỡng không tốt cho sự giam cầm; để từ bỏ niềm vui của mình, và, từ tháng này sang tháng khác, đảm nhận một vị trí một cách bình tĩnh trên cành cây của sự bình yên tĩnh tại. Những hình thái xinh đẹp đó cũng đã để lại ít không gian hơn trong tâm trí ta, điều mà, được tác động theo bản năng, đã tìm thấy một sự tươi mới trong những đối tượng của tình yêu của nó, một sức mạnh chiến thắng, vượt lên trên mọi sức mạnh khác. Không phải ta xem thường sách vở, — điều đó sẽ là thiếu hụt mọi ý thức, — mà những đam mê khác ngự trị trong ta, những đam mê nồng nhiệt hơn, làm ta ít sẵn sàng cho việc học trong nhà hơn là khôn ngoan hay tốt, hay phù hợp với những năm tháng đó. Tuy nhiên, ta, mặc dù quen lang thang trong sự tự do của chức quyền, chọn lọc những bông hoa tri thức có thể cám dỗ một sự lựa chọn ngẫu nhiên, có thể phác thảo ra một nơi (nếu bây giờ ta không nhường bước cho một giấc mơ tâng bốc) mà diện mạo học tập của nó đáng lẽ phải uốn cong ta xuống phục vụ tức thì; đáng lẽ phải khiến ta trả cho khoa học và nghệ thuật và tri thức được viết ra, thừa nhận chúa tể phong kiến của ta, một sự tôn kính được dâng lên một cách thẳng thắn, giống như sự tôn kính mà ta đã trả cho Tự nhiên. Lao động và nỗi đau trong nơi ẩn náu này, được xây dựng bởi Trí tưởng tượng chu đáo, đáng lẽ phải lan tỏa từ trái tim đến trái tim; và những lùm cây uy nghi, những công trình kiến trúc hùng vĩ, đáng lẽ không nên thiếu một phẩm giá tương ứng bên trong.

Tính khí tập hợp bao trùm những năm tháng chưa chín muồi của chúng ta, không bị lãng phí, đáng lẽ phải được dạy để phục vụ cho những công việc của nỗ lực cao cả — những công việc mà kẻ cuồng nhiệt sẽ thực hiện với tình yêu. Tuổi trẻ đáng lẽ phải được kính sợ, sở hữu một cách tôn giáo với một niềm tin về sức mạnh đang chờ đợi tri thức, khi được tìm kiếm và coi trọng một cách chân thành vì chính nó, về vinh quang và lời khen ngợi nếu chỉ bằng lao động mà có được, và phù hợp để chịu đựng ngày trôi qua; đáng lẽ phải học cách đặt sang một bên những trang phục của nó ở đây, đáng lẽ phải lột bỏ chúng một cách xấu hổ trước cổ xưa và sự thật kiên định và sự ham đọc sách mạnh mẽ; và trên hết một sự giản đơn lành mạnh âm thanh đáng lẽ phải ngự trị, một sự đơn giản đứng đắn, hãy gọi nó là gì tùy ý, Cộng hòa hay sùng đạo.

Nếu những tư tưởng này là một sự tô điểm vô cớ chế giễu thời đại phản bội mà chúng ta đang sống, thì hãy để Sự ngu ngốc và Sự giả tạo được tự do ảnh hưởng bất cứ dáng vẻ kỷ luật trang trọng nào sẽ nâng chúng lên cao nhất trong sự tự trọng của chúng — hãy để chúng diễu hành giữa các Trường học tùy ý, nhưng hãy tha cho Nhà của Chúa. Có bao giờ người chăn cừu ngu ngốc kiên trì lái một đàn cừu không khát đến một vũng nước không ưa thích không? Một gánh nặng chắc chắn phải treo trên những ngày bắt đầu và kết thúc với sự chế giễu như vậy. Hãy khôn ngoan, hỡi các Chủ tịch và các Trưởng khoa, và, cho đến khi tinh thần của thời cổ đại hồi sinh, và tuổi trẻ được đào tạo tại nhà trong sự phục vụ sùng đạo, hãy cho những chiếc chuông của các ngươi sự nghỉ ngơi hợp thời, vì đó là một âm thanh rỗng tuếch như chưa từng làm phiền không khí tĩnh lặng; và những việc làm can thiệp của các ngươi mang lại sự ô nhục cho những ngọn tháp đơn giản của Giáo hội Anh của chúng ta, nơi sự thờ phượng, giữa những cái cây làng xa xôi nhất, phải chịu đựng vì điều này. Ngay cả Khoa học, cũng vậy, ở gần trong tầm mắt hàng ngày của sự thiếu tôn trọng này, bị đánh bại từ đó với một vết nhơ không tự nhiên, mất đi thẩm quyền chính đáng của mình, rơi xuống dưới sự nghi ngờ thế chấp, nếu không thì chưa từng được biết đến. Sự thật này không thoát khỏi ta, và ta thú nhận, rằng đã giữa những ngọn đồi quê hương của ta buông lỏng cho tầm nhìn của một cậu học sinh, ta đã dựng lên một đống đổ nát trên nền tảng của thời gian sắp tới, điều đó đã sụp đổ thành đống đổ nát xung quanh ta. Ồ, niềm vui biết bao khi thấy một nơi trú ẩn cho tuổi trẻ của đất nước chúng ta được thông báo với một tinh thần như có thể là sự bảo vệ của chính nó; một lùm cây nguyên thủy, nơi, mặc dù những bóng râm tràn ngập sự vui vẻ, không thiếu những bài hát được hót lên từ đám đông trong những nơi ẩn nấp, nhưng diện mạo của toàn bộ nơi chốn đáng lẽ phải mang một dấu ấn của sự kinh ngạc; một nơi ở tỉnh táo và kín đáo cho những sinh vật nghiền ngẫm; một vùng đất cho những điều yên tĩnh lang thang; một nơi ẩn náu mà con diệc đáng lẽ phải thích thú ăn bên những dòng sông nhút nhát, và con bồ nông trên ngọn cây bách trong suy nghĩ cô độc có thể ngồi và tắm nắng. — Than ôi! Than ôi! Vô ích thay khi ta tìm kiếm sự trang nghiêm như vậy; đôi mắt ta bị cản trở bởi những con bướm, đôi tai bị làm phiền bởi những con vẹt chattering; trái tim bên trong dường như tầm thường, và những ấn tượng bên ngoài của một vùng đất quá sặc sỡ.

Cảnh tượng khác biệt mà những Bác sĩ đáng kính đó đã thấy ngày xưa, khi tất cả những ai sống trong những bức tường nổi tiếng này dẫn dắt trong sự tiết độ một cuộc sống học tập; khi, bị nhốt trong những căn phòng hoang vắng và trần trụi và đông đúc, họ treo mình trên những cuốn sách nặng nề như những con sâu bướm ăn đường trong im lặng, hoặc với tiếng ồn nuốt chửng sắc bén không thể theo dõi hay tìm ra nguồn gốc. Các hoàng tử khi đó ở lễ cầu nguyện buổi sáng đã đóng băng, và nằm xuống vào giờ giới nghiêm, được đào tạo qua sự sùng đạo và nhiệt tình để đánh giá cao chế độ ăn uống ít ỏi, lao động kiên nhẫn, và cỏ dại đơn giản. Hỡi nơi của Nghệ thuật! nổi tiếng khắp thế giới! Sự phục vụ khác biệt trong những ngày đơn giản đó những đứa trẻ khiêm tốn của các Nàng thơ đã trải qua từ thời thơ ấu đầu tiên của chúng: trong thời gian vinh quang đó khi Học tập, giống như một người lạ đến từ xa, âm vang khắp các vùng đất Kitô giáo tiếng kèn của nó, đánh thức nông dân và vua; khi các cậu bé và thanh niên, sự phát triển của những ngôi làng rách rưới và những túp lều điên rồ, từ bỏ nhà cửa của họ, và, lang thang trong cuộc tìm kiếm Người bảo trợ, trường học nổi tiếng hoặc góc thân thiện, nơi, được trợ cấp, họ có thể ngồi xuống trong nơi trú ẩn, từ thị trấn này sang thị trấn khác và qua những cõi rộng lớn rải rác đi du lịch với những cuốn sách folio nặng nề trong tay; và thường xuyên, bắt đầu từ một nơi ẩn nấp nào đó, chào đón người khách tình cờ trên đường, khóc, "Một đồng obolus, một xu hãy cho một học giả nghèo!" — khi những người đàn ông lừng lẫy, những người yêu chân lý, bị sự nghèo khó ràng buộc, Bucer, Erasmus, hay Melancthon, đọc trước cửa hoặc cửa sổ phòng của họ dưới ánh trăng chỉ vì thiếu ánh sáng nến.

Nhưng bình yên với những hối tiếc vô ích! Chúng ta thấy nhưng mờ mịt ngay cả khi chúng ta nhìn lại phía sau mình, và những điều tốt nhất không tinh khiết theo bản chất đến nỗi chúng cần phải giữ cho tất cả, như tất cả tin tưởng một cách trìu mến, lời hứa cao nhất của chúng. Nếu người thủy thủ, khi ở khoảng cách miễn cưỡng anh ta đã đi qua một hòn đảo hấp dẫn, có thể chỉ biết những điều tồi tệ đã xảy ra với anh ta nếu anh ta đưa con tàu của mình vào bờ trên bờ biển mong muốn, lý do tốt sẽ thường là của anh ta để cảm ơn những con sóng trắng mà anh ta sợ hãi từ đó, hoặc gió thổi ngược lại không thương tiếc: đối với bản thân ta, ta không đau buồn; hạnh phúc thay là người thanh niên mặc áo cử nhân, người chỉ bỏ lỡ những gì ta đã bỏ lỡ, người rơi không thấp hơn ta đã rơi.

Ta không yêu, có lẽ đánh giá không sai, con đường rụt rè của những nghiên cứu học thuật của chúng ta; đáng lẽ có thể ước mong thấy dòng sông chảy với phạm vi rộng hơn và nhịp độ tự do hơn; nhưng hơn thế, xa hơn nhiều, ta đau buồn khi thấy được trưng bày giữa một vài người háo hức, những người kiên trì trong lĩnh vực thi đấu, những đam mê không xứng đáng với trái tim hào phóng và tinh thần vươn lên của tuổi trẻ, được đền đáp một cách đáng thương, khi bị xáo trộn như vậy, bất kể những lòng bàn tay nào giành được. Từ những điều này, ta chuyển sang đi du lịch cùng với bầy đàn của những bản chất thiếu suy nghĩ hơn, những tâm trí dễ dàng và êm đềm; tuy nhiên không thiếu tình yêu làm cho ngày trôi qua nhẹ nhàng, khi sự dự đoán ngủ quên, và sự khôn ngoan và những lời cam kết được trao đổi với bản thể bên trong của chính chúng ta bị lãng quên.

Tuy nhiên, kỳ nghỉ sâu sắc này không từ bỏ sự lãng phí hoàn toàn. Cho đến nay ta đã đứng trong tâm trí của chính mình xa cách cuộc sống xã hội, (Ít nhất là từ những gì chúng ta thường gọi như vậy,) Giống như một người chăn cừu đơn độc trên một mũi đất, người thiếu công việc nhìn xa vào biển vô tận, và thay vì tìm thấy những gì anh ta nhìn thấy, anh ta lại tạo ra. Và chắc chắn là, sự chuyển tiếp đầu tiên từ những niềm vui trôi chảy và những bước đi hoang dã lạ lẫm của tuổi trẻ giản đơn đến một cái gì đó giống như một cách tiếp cận hướng tới công việc của con người, đến một thế giới được đặc quyền trong một thế giới, một nơi cư trú giữa đường với tất cả những hình ảnh can thiệp của nó, đã phù hợp hơn với tâm trí tầm nhìn của ta, xa hơn nhiều, so với việc đã bị chốt ra; bị đẩy ra một cách đột ngột vào con đường của Vận may giữa những xung đột của cuộc sống thực chất; bởi một sự phân cấp công bằng hơn đã dẫn đến những điều cao hơn; chín muồi một cách tự nhiên hơn, cho sự sở hữu vĩnh viễn, những thành quả tốt hơn, cho dù của chân lý hay đức hạnh, để xảy ra. Trong tâm trạng nghiêm túc, nhưng thường xuyên hơn, ta thú nhận, với sự nhiệt tình vui tươi của trí tưởng tượng, chúng ta đã lưu ý (Làm sao chúng ta có thể ít hơn?) phong cách và cách cư xử của những người sống nổi bật bởi huy hiệu của tin đồn tốt hay xấu; hoặc những người mà theo khuôn khổ của kỷ luật Học thuật chúng ta buộc phải kết nối, những người đàn ông mà sự chi phối và thẩm quyền được biết đến của văn phòng phục vụ để làm cho tâm trí của chúng ta trên cạnh, và không làm gì hơn. Cũng không thiếu chúng ta trò tiêu khiển phong phú của loại này, được tìm thấy ở khắp mọi nơi, nhưng chủ yếu là trong vòng tròn của những Trưởng lão nghiêm túc, những người đàn ông không được bảo đảm, kỳ cục về tính cách, được trang trí như những cái cây già, qua sự suy yếu của chúng, nhường chỗ cho bất kỳ hạt giống ngẫu nhiên nào chọn được nuôi dưỡng trên thân cây của chúng.

Tại đây, trên quan điểm của ta, đối mặt một cách sinh động với những người chăn cừu mà ta đã rời bỏ gần đây, xuất hiện một khía cạnh khác của tuổi già; thật khác biệt! tuy nhiên cả hai đều được đánh dấu một cách rõ ràng, những đối tượng được dập nổi để thu hút ánh nhìn chung, hoặc những bức chân dung được thiết kế cho mục đích đặc biệt, như một số có thể có vẻ, vì chúng phục vụ một cách thích hợp để minh họa cuốn sách vỡ lòng của Tự nhiên — cuốn sách đó được nâng đỡ như với sự chăm sóc của người mẹ khi cô ấy muốn bắt đầu chương trình dịu dàng của mình về việc dạy sự hiểu biết với niềm vui, và pha trộn những suy nghĩ vui tươi với những suy nghĩ đau thương.

Những bề mặt của cuộc sống nhân tạo và cách cư xử được rèn giũa tinh xảo, chủng tộc tinh tế của màu sắc, ẩn nấp, lấp lánh lên xuống qua tấm thảm trạng thái đó được dệt bằng lụa và vàng; sự trao đổi xảo quyệt này của những sắc thái giống rắn, được tiết lộ một cách tự nguyện hoặc không tự nguyện, ta không biết cũng không quan tâm; và như vậy, chúng thiếu ở đây, ta đã lấy những gì có thể tìm thấy của cấu trúc ít phức tạp hơn. Vào ngày này, ta mỉm cười, trong nhiều sự cô độc trên núi, gợi lên những cảnh tượng lỗi thời trong những trò đùa của tính cách, trong những điểm hóm hỉnh rộng rãi như bất cứ điều gì được thực hiện bởi những hình ảnh bằng gỗ để giải trí cho đám đông há hốc mồm tại lễ hội hoặc hội chợ. Và thường xuyên những ký ức thoáng qua trước mắt ta về những ông già — những người hài hước cũ, những người đã lâu trong nấm mồ của họ, và đã gần như trong tâm trí ta cởi bỏ tên người của họ, đã chuyển thành những bóng ma của kết cấu giữa sự sống và sách vở.

Ta đóng vai kẻ lang thang: đủ để lưu ý rằng ở đây theo tỷ lệ lùn, các chi của thế giới vĩ đại được thể hiện; những cuộc đấu tranh háo hức của nó được mô tả song song, như trong cuộc chiến giả, một giải đấu của những cú đánh, một số được xử lý khó khăn mặc dù thiếu cuộc chiến chết người; và bất cứ điều gì có thể trong cảnh tượng này được cho là chạm vào sự chú ý của một người nông dân ngây thơ, cách này ít hơn, cách kia nhiều hơn, không bị lãng phí đối với ta — và tuy nhiên, cảnh tượng có thể đòi hỏi một cái tên thực chất hơn, không phải chương trình bắt chước, bản thân nó là một phần sống của một tổng thể sống, một con lạch trong biển rộng lớn; vì, tất cả các cấp độ và hình thái của danh tiếng giả tạo và lời khen ngợi ngắn ngủi ở đây ngồi trong trạng thái, và cho ăn với sự bố thí hàng ngày những người giữ lại giành được từ sự tốt lành vững chắc; và ở đây là Lao động, nô lệ trái phiếu của chính mình; Hy vọng, điều đó không bao giờ đặt nỗi đau chống lại giải thưởng; Sự nhàn rỗi khập khiễng với sự cản trở mệt mỏi của nó, và Sự xấu hổ bị hiểu lầm đáng thương, và Sự sợ hãi ngu ngốc, và Niềm vui giản đơn tìm kiếm cái chết; Danh dự bị đặt sai chỗ, và Phẩm giá lạc lối; Những mối thù, phe phái, sự tâng bốc, thù hận, và sự xảo quyệt thì thầm sự phục tùng, và chính phủ hói, (Thần tượng yếu như kẻ thờ thần tượng), và Sự đàng hoàng và Phong tục làm chết đói Chân lý, và Thẩm quyền mù quáng đánh bằng gậy của mình vào đứa trẻ đáng lẽ đã dẫn dắt mình; Sự trống rỗng được theo sau như một điềm tốt, và Giá trị hiền lành bị bỏ lại một mình không được nghe thấy và không được biết đến.

Về những điều này và những thông báo tương tự khác, ta không thể nói phần nào thực sự là sự hồi tưởng trần trụi của thời gian đó, và phần nào có thể được gọi là cuộc sống bởi sự thiền định sau đó. Nhưng niềm vui đó, trong một tính khí dễ dàng được ru ngủ, vẫn là với Sự vô tội phần thưởng của riêng nó, điều này không thiếu. Ta lang thang một cách bất cẩn như qua một bảo tàng rộng lớn mà từ những kho lưu trữ của nó, một sự hiếm có tình cờ được chọn ra và có sự đọc kỹ ngắn gọn của nó, sau đó nhường chỗ cho những người khác, tất cả bị thay thế lần lượt; cho đến khi giữa khu vực lân cận đông đúc này của những điều tự nhiên không lân cận nhất, cái đầu quay tròn và không thể tự làm đúng; và mặc dù một cảm giác đau đớn và cằn cỗi của sự nhầm lẫn vui vẻ vẫn còn ở trên cùng, với vài mong muốn khôn ngoan và chỉ một chút tình yêu, tuy nhiên đối với ký ức, một cái gì đó dính chặt cuối cùng, từ đó lợi nhuận có thể được rút ra trong những thời gian tới.

Như vậy trong sự nhàn rỗi phục tùng, Người bạn của ta! thời gian lao động của mùa thu, mùa đông, mùa xuân, Tám tháng! trôi qua một cách dễ chịu; tháng thứ chín đến và đưa ta trở lại những ngọn đồi quê hương của ta.