(Xem trang 197, The Prelude, sách iv, dòng 323-38)

Nếu căn nhà nông trang nơi Wordsworth trải qua buổi tối trước buổi đi bộ đáng nhớ này nằm ở Elterwater hoặc High Arnside, và con đường trở về nhà dẫn qua dãy núi Ironkeld, dù là theo con đường mòn cũ trên núi (nay hầu như đã bỏ hoang) hay băng qua những ngọn đồi không có lối mòn, thì có hai điểm mà từ đó có thể nhìn thấy biển ở đằng xa. Một điểm là từ các đỉnh cao nhìn xuống cửa sông Duddon, băng qua thung lũng Coniston; điểm kia là từ một vị trí gần Hawkshead hơn, nơi có thể nhìn thấy vịnh Morecambe. Trong trường hợp đầu, "những đồng cỏ và vùng đất thấp" sẽ là ở Yewdale; trong trường hợp sau, chúng sẽ nằm giữa Latterbarrow và Hawkshead; và dù theo giả thuyết nào đi nữa, "những ngọn núi vững chãi" cũng sẽ là các đỉnh thuộc nhóm Coniston—gồm Old Man và Wetherlam. Cũng có khả năng hành trình đi bộ là băng qua các ngọn đồi Latterbarrow, hoặc các đỉnh Colthouse; nhưng dựa vào chi tiết nhắc đến ánh bình minh "không khuất lấp" từ bụi cây và cánh đồng nơi "con đường về nhà uốn lượn," có thể phỏng đoán rằng hướng đi là hướng đông nam, và do đó không phải băng qua những ngọn đồi này, bởi nếu vậy lưng nhà thơ sẽ quay về phía mặt trời. Chú thích của Tiến sĩ Cradock cho phần văn bản (trang 197) đã đúc kết lại tất cả những gì có thể "được khẳng định một cách chắc chắn"; nhưng ông Rawnsley đã cung cấp cho tôi những nhận xét thú vị sau đây:

"Sau khi đọc kỹ đoạn văn miêu tả chuyến trở về của nhà thơ sau một đêm hội hè trải qua tại một nông trang nào đó bên kia những ngọn đồi, tôi hoàn toàn không thể khẳng định rằng con đường từ High Arnside vượt qua dãy Ironkeld hoàn toàn khớp với miêu tả. Liệu có khả năng cậu thiếu niên ấy có những người bạn học mà cha mẹ sống ở Yewdale không? Nếu có, và nếu cậu đang trở về từ buổi tiệc tại một trong các nông trang ở Yewdale, khi tiến lên phía Tarn Howes và quay mặt về hướng nam để bắt vào con đường chính đi Coniston, bằng cách băng qua những đồng cỏ giữa Berwick ground và đỉnh đồi Hawkshead và Coniston, cậu sẽ thu vào tầm mắt khung cảnh biển cả đang lấp lánh ở đằng xa; còn ở gần, những ngọn núi vững chãi—Wetherlam và Coniston Old Man—sẽ tỏa sáng rực rỡ tựa những đám mây. Tôi nghĩ đây rất có thể là lối đi của nhà thơ, bởi ông nhắc đến những người lao động ra đồng cày cấy; và thung lũng Yewdale là nơi (ở phần đầu nguồn) chủ yếu trồng trọt, thế nên ông có nhiều khả năng ngắm nhìn họ ở đó hơn là tại chính thung lũng Hawkshead. Tuy nhiên, ở đây người ta vẫn bắt buộc phải nhớ rằng—giống như trong một đoạn trước đây, khi chúng ta xác định Yewdale là nơi được miêu tả như một thung lũng trù phú—vào thời thơ ấu của Wordsworth, lúa mì được trồng rộng rãi hơn nhiều so với các vùng này ở hiện tại. Tất nhiên, ngọn Furness Fell, phía trên Colthouse, hoàn toàn có thể là bối cảnh sự việc. Nó vô cùng phù hợp với miêu tả."

Ed.

Contents—Appendix

Main

Contents