Dưới đây là bản sao một phiên bản của những vần thơ này, do Coleridge gửi cho Sir George Beaumont tại Dunmow, Essex, vào tháng 1 năm 1807. Những điểm khác biệt, cả về tựa đề lẫn nội dung, so với bản cuối cùng mà Coleridge đã chọn dùng (xem trang 129), thật thú vị dưới nhiều khía cạnh:
Gửi William Wordsworth: Phần lớn được sáng tác ngay trong đêm sau khi ông hoàn tất việc ngâm vịnh bản trường ca gồm Mười ba quyển, viết về sự phát triển trong tâm trí chính mình.
text
variant
footnote
line number
Hỡi Bạn! Hỡi Thầy! Món quà lớn Chúa ban cho tôi!
Vào tận tâm can tôi đã đón nhận khúc ca ấy,
Khúc ca vượt lên trên lịch sử, khúc ca mang tầm tiên tri ấy
Nơi mà (chủ đề cao cả lần đầu được ông cất lên đúng điệu)
Về những nền tảng và sự dựng xây
Chính tâm linh mình, ông đã tha thiết kể lại
Những gì có thể kể, những điều ngôn từ có thể tỏ bày:
Cùng hơi thở nhiệm màu, tựa linh hồn bí ẩn
Của mùa xuân đâm chồi, thường khơi gợi trong tim
Những ý nghĩ chẳng chịu khuất phục trước ngôn từ,
Những khoảng tự soi rạng rỡ! Chủ đề vừa khó vừa cao,
Về những nụ cười tự nhiên và Nỗi sợ đầy huyền bí!
Chúng là đứa con đầu lòng của Lý trí và là cặp sinh đôi!
Về những dòng triều tuân theo ngoại lực,
Và những dòng chảy ngỡ như tự quyết định lấy,
Hoặc bởi một nội lực thẳm sâu! Về những khoảnh khắc kính cẩn,
Giờ đây trong cuộc đời ẩn giấu của ông, và giờ đây chốn xa xôi,
Khi năng lượng tuôn trào từ ông, và tâm hồn ông đón nhận
Ánh sáng phản chiếu, tựa ánh sáng được ban ơn!
Về những mộng ước đẹp đẽ, và những giờ phút êm đềm của tuổi trẻ,
Tiếng vo ve như mật từ Hybla của tư tưởng thi ca
Cần cù trong niềm vui, giữa những thung lũng và khe núi
Quê hương hay xứ lạ, những Hồ nước và Ngọn đồi danh tiếng;
Hay trên con đường cái quan cô quạnh, lúc các vì sao
Đang mọc lên; hay bên những dòng suối núi thầm kín,
Những kẻ dẫn đường và bạn đồng hành trên bước đường ông đi!
Về thứ vượt lên trên Trí tưởng tượng—về Cảm thức Xã hội
Đang mở rộng, và về Con người được yêu thương như một con người,
Nơi nước Pháp giữa muôn thị trấn rung chuyển,
Tựa như con thuyền nằm chết lặng trên những vùng biển oi nồng
Đang run rẩy dưới tiếng vọng từ Thiên đàng, tiếng nổ vang
Của sấm sét trực diện từ Thiên đàng, khi chẳng có bóng mây
Nào hiện diện, hay bóng râm nào trên mặt biển bao la!
Bởi ông đã ở đó, với vương miện tự kết trên trán,
Giữa cơn rung động của một Vương quốc đang bừng sáng!
Giữa một dân tộc hùng cường đang reo hò mừng vui!
Khi từ trái tim chung của Nhân loại
Hy vọng bật tung ra, tựa một vị thần mang giáp!*
Về Niềm Hy vọng thân thương ấy nay chịu đớn đau và gục ngã,
Nên phải quay về; từ đó điềm tĩnh và vững chãi,
Như từ Đài quan sát của Bản ngã tuyệt đối nơi Con người,
Với ánh sáng không hề phai nhạt trong đôi mắt, hướng nhìn
Xa tắp—chính mình là một Vẻ Vang để ngắm nhìn,
Nữ thần của Khải hoàn! Rồi (khúc ca cuối cùng)
Về Bổn phận, những Luật lệ tự chọn chi phối sự lựa chọn,
Hành động và Niềm vui!—quả thực là một Truyền thuyết Orpheus,
Một Truyền thuyết thiêng liêng về những Suy tưởng cao cả và nồng nàn,
Được cất lên theo khúc nhạc của chính mình!—
Hỡi một Bậc thi hào vĩ đại!
Khi khúc ca cuối cùng còn đang lửng lơ làm rung động bầu không khí,
Với ánh mắt kiên định, tôi thấy ông đứng giữa hàng ngũ
Của những con người trường tồn cùng năm tháng. Những bậc vĩ nhân thực sự
Đều cùng chung một độ tuổi, và từ một không gian hữu hình
Tỏa ra sức ảnh hưởng: bởi họ, cả năng lượng lẫn hành động,
Đều trường tồn, và Thời gian chẳng thể chạm đến họ,
Ngoại trừ việc Thời gian phục vụ cho họ, còn họ ở trong Thời gian.
Chẳng kém phần linh thiêng so với những Cuộn kinh muôn thuở,
Và rồi sẽ được đặt vào, như chúng, với danh tiếng lan tỏa dần
Giữa Kho lưu trữ của Nhân loại, Tác phẩm của ông
Làm vang lên một Khúc ca Chân lý gắn kết,
Về Chân lý thâm sâu, một Khúc ca ngọt ngào liền mạch
Không phải học tập, mà là bẩm sinh, mang những nốt nhạc tự nhiên của chính nó!
Nó sẽ mãi thân thương với mọi trái tim con người,
Đối với tôi còn thân thương hơn biết nhường nào! Tôi, kẻ mà
Sự an ủi từ ông, và những lời từ đáy lòng yêu thương của ông,
Đã đến với những Độ cao và Chiều sâu của Sự hòa hợp,
Cùng cảm giác về Đôi cánh đang nâng bổng tôi lên, đến mức sức mạnh ấy
Đã xé tan và khuất phục tôi, khiến những Suy nghĩ trong tôi trở thành
Một Cuộc bạo động hữu hình; và những Hy vọng trung thực của ông,
Những Hy vọng ông dành cho tôi, người bạn thân mến ơi! điều mà tôi chẳng thể cảm nhận!
Đã khiến tôi bồn chồn, suýt chút nữa như một Giọng nói
Từng quen thuộc và du dương hơn cả âm nhạc;
Như Tiếng nói của một Người phụ nữ thân thương dành cho kẻ bị ruồng bỏ,
Một kẻ lang thang với trái tim tơi tả và cô độc,
Giữa chốn xứ người đang héo mòn với những vết thương chẳng ai băng bó.
Hỡi Bạn! Quá rõ thấu ông ơi, những năm tháng buồn đau nào
Với sự kìm nén đằng đẵng đã làm tê liệt tâm hồn tôi,
Để rồi, hệt như Sự sống quay về với kẻ chết đuối,
Niềm Vui bất thường ấy đánh thức một bầy nỗi đau—
Những Đau đớn nhói buốt của Tình yêu, đang trỗi dậy, tựa một đứa trẻ,
Đầy giông bão, với tiếng khóc oà trong lồng ngực!
Và những Nỗi sợ bướng bỉnh, né tránh ánh nhìn của Niềm Hy vọng,
Và Hy vọng, thứ gần như chẳng thể nhận ra chính mình khác với Nỗi sợ;
Cảm giác về tuổi trẻ đã qua, và tuổi tráng niên đến trong vô vọng,
Và Thiên tài được ban cùng Tri thức đạt được đều trong vô vọng;
Và tất cả những gì tôi từng nhặt nhạnh trong những lối mòn hoang vắng trong rừng,
Và tất cả những gì Sự nhọc nhằn kiên nhẫn đã gầy dựng, và tất cả
Cuộc chuyện trò cùng Ông đã mở ra—chỉ toàn là Hoa
Được rải trên Thây ma tôi, và được chở trên Quan tài tôi,
Trong cùng một Chiếc hòm, cho đúng một Ngôi mộ ấy mà thôi!
Đừng đi theo con đường đó nữa! Và thật chẳng xứng chút nào với tôi,
Kẻ từng đến như một người chào đón, trong lốt một Sứ giả,
Cất lời ca về Vinh quang và Tương lai,
Lại lê bước quay về con đường độc hại ấy
Để hái nhặt những Độc dược tự hại mình!
Và sự đan xen ấy cũng chẳng xứng với những vòng nguyệt quế khải hoàn
Được rải trước bước tiến của ông! Cả ông nữa, người Bạn ơi!
Đừng làm vấy bẩn ký ức về giờ phút thiêng liêng ấy
Khi ông giao cảm với tâm hồn cao cả hơn của tôi
Bằng niềm thương hại hay nỗi buồn, những thứ vốn đã quá dài lâu!
Cũng đừng để những lời tôi mang theo lời trách móc nhiều hơn mức cần thiết.
Cơn bão lòng rồi cũng nổi lên rồi dặn lòng tĩnh lặng: bởi Bình yên đang cận kề
Nơi tiếng nói của Sự khôn ngoan tìm thấy một Trái tim biết lắng nghe.
Giữa tiếng tru của những cơn bão dữ dội hơn cả mùa đông
Chim trả hằng nghe thấy Tiếng nói của những Giờ phút mùa xuân,
Đang sẵn sàng đôi cánh tung bay!
Hoàng hôn tiếp nối Hoàng hôn
Khoảng thời gian thân thương yên ả, khi cảm thức ngọt ngào về Mái ấm
Trở nên ngọt ngào nhất! Những khoảnh khắc được chào đón vì chính bản thân chúng,
Và càng khao khát hơn, càng trân quý hơn nhờ Khúc ca của ông!
Lặng lẽ lắng nghe, tựa một đứa trẻ thành kính,
Tâm hồn tôi nằm buông xuôi, trước dòng âm thanh đa sắc
Bị cuốn đi như trong những con sóng dữ lúc này đây, dưới bầu trời sao
Cùng những vì sao chớp nhoáng do chính nó sinh ra,
Lớp Bọt biển lấp lánh muôn vì sao, vẫn đang lao vút đi
Vào Bóng tối; lúc này lại là một Biển khơi thanh bình,
Trải rộng và rực rỡ, nhưng vẫn dâng trào hướng về Ánh trăng.
Và khi—Hỡi Bạn! Hỡi người An ủi tôi! Hỡi người Dẫn đường của tôi!
Vững chãi trong chính mình và đầy quyền năng để ban phát sức mạnh!—
Khúc ca được cất vang đằng đẵng của ông cuối cùng cũng khép lại,
Và giọng ca trầm ấm của ông đã dứt—nhưng bản thân ông
Vẫn hiện diện trước mắt tôi, và quanh cả hai chúng tôi
Là Khải hoàn ca hạnh phúc ấy về những gương mặt yêu thương—
(Tất cả những ai tôi yêu thương nhất—tụ họp trọn vẹn trong một căn phòng!)
Hầu như chẳng nhận thức rõ mà vẫn nhận thức được khoảnh khắc nó khép lại,
Tôi ngồi đó, Bản thể tôi hòa quyện làm một Suy tưởng duy nhất,
(Đó là Suy tưởng chăng? Hay là khát vọng? hay là quyết tâm?)
Được hấp thụ hoàn toàn; nhưng vẫn đắm chìm trong Âm thanh ấy—
Và khi tôi đứng dậy, tôi nhận ra mình đang Cầu nguyện.
S. T. Coleridge
Tháng 1 năm 1807
Note
Contents—Appendix
Main
Contents
A
B / C
D
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
125
Chú thích A:
Cách đọc khác trên cùng bản thảo viết tay:
"Gửi kẻ bị ruồng bỏ, kẻ có Niềm hy vọng dường như đã lụi tàn."
Ed.
quay lại
ký hiệu chú thích
Chú thích B: So sánh, như một chú thích minh họa, đoạn miêu tả trong Thư đầu tiên của Satyrane trong Biographia Literaria, bắt đầu bằng, "Một đám mây bọt trắng tuyệt đẹp," v.v.—S. T. C.
quay lại
Chú thích C: Cách đọc khác trên cùng bản thảo viết tay, "của tôi."—Ed.
quay lại
Chú thích D: Cách đọc khác trên cùng bản thảo viết tay, "và."—Ed.
quay lại
Chú thích: Trong một bản sao chép viết tay của bài Nỗi buồn, Một Khúc ca, được chép lại cho Sir George Beaumont vào ngày 4 tháng 4 năm 1802—và gửi cho ông, khi ấy đang sống cùng Lord Lowther tại Lowther Hall—có bằng chứng cho thấy bài thơ ban đầu được viết để gửi tặng Wordsworth.
Những dòng sau đây trong bản sao này có thể được so sánh với những dòng cuối cùng được chọn dùng:
Hỡi William thân thương nhất! trong tâm trạng vô cảm này,
Hướng về những suy nghĩ khác được mời gọi bởi con chim hoét kia
Suốt buổi chiều dài dịu êm và thanh bình này
Tôi đã đăm đăm nhìn bầu trời phía tây,
...
Hỡi William, chúng ta chỉ 'đón nhận' những gì ta 'trao đi':
Và chỉ trong cuộc sống của chính chúng ta, Thiên nhiên mới thực sự sống.
...
Đúng vậy, William thân thương nhất! Đúng vậy!
Đã có thời điểm dẫu Con đường tôi đi gập ghềnh
Niềm Vui này trong tôi vẫn đùa giỡn với nỗi thống khổ.
Bản sao viết tay được Coleridge mô tả là "chưa hoàn chỉnh"; và nó đứt quãng bất ngờ ở những dòng:
Làm ngưng trệ những gì Thiên nhiên ban tặng tôi từ khi chào đời
Tinh thần định hình của Trí tưởng tượng nơi tôi.
Và ông tiếp tục:
Tôi quá mệt mỏi với bài thơ não nề này, đến mức phải dừng lại thôi....
Một bản sao viết tay khác của bài thơ này, nằm giữa các tài liệu Coleorton, được ký tên "S. T. Coleridge gửi William Wordsworth." Ed.
Contents—Appendix
Main
Contents
