Trong công cuộc sáng tạo vật chất, tự nhiên chỉ cho chúng ta con đường phải tuân theo trong công cuộc sáng tạo đạo đức. Chỉ khi cuộc đấu tranh giữa các lực lượng nguyên thủy chấm dứt ở những thực thể thấp kém, tự nhiên mới vươn lên tới hình thái cao quý của con người thể xác. Tương tự như vậy, cuộc xung đột giữa các yếu tố cấu thành con người đạo đức và những bản năng mù quáng phải chấm dứt, cùng với sự đối kháng thô thiển trong chính nội tâm họ, trước khi một mưu tính như thế có thể được mạo hiểm tiến hành. Mặt khác, tính độc lập trong nhân cách của con người phải được bảo đảm, và sự phục tùng của anh ta đối với các hình thức chuyên chế phải nhường chỗ cho một sự tự do thích đáng, trước khi sự đa dạng trong cấu trúc con người có thể được phục tùng tính duy nhất của lý tưởng. Khi con người tự nhiên vẫn còn lạm dụng ý chí của mình một cách vô chính phủ như thế, thì sự tự do hầu như không nên được hé lộ cho anh ta biết. Và khi con người được định hình bởi văn hóa lại sử dụng tự do của mình quá ít ỏi, thì ý chí tự do ấy không nên bị tước đoạt khỏi anh ta. Việc nhượng bộ các nguyên lý tự do sẽ trở thành hành vi phản bội trật tự xã hội khi nó gắn liền với một sức mạnh hãy còn sục sôi trong men say, làm gia tăng thêm nguồn năng lượng vốn dĩ đã quá dồi dào của bản chất ấy. Hơn thế nữa, quy luật cào bằng đồng nhất sẽ biến thành sự bạo ngược đối với cá nhân một khi nó liên minh với sự suy yếu đang ngự trị cùng các trở ngại tự nhiên, và khi nó bóp nghẹt đốm lửa cuối cùng của tính tự phát cùng sự nguyên bản.

Do đó, âm hưởng của thời đại phải vươn lên từ chốn suy đồi đạo đức sâu thẳm của nó; một mặt, nó phải tự giải phóng khỏi sự phục dịch mù quáng cho tự nhiên, mặt khác, nó phải quay trở lại với sự giản dị, tính chân thực và dòng nhựa sống dồi dào của mình; đó là một sứ mệnh đầy thử thách kéo dài hơn cả một thế kỷ. Dù vậy, tôi sẵn sàng thừa nhận rằng, không chỉ một mà nhiều nỗ lực đơn lẻ có thể gặt hái thành công, nhưng sẽ không có sự cải thiện nào cho toàn cục xuất hiện từ đó, và những mâu thuẫn trong hành động sẽ trở thành lời phản kháng liên lịm chống lại tính duy nhất của các châm ngôn. Do đó, hoàn toàn có khả năng là tại những góc khuất xa xôi trên thế giới, nhân tính có thể được tôn vinh ở hình hài của người da đen, trong khi ở châu Âu, nó lại bị hạ thấp trong hình hài của một nhà tư duy. Những nguyên lý cũ sẽ vẫn tồn tại, nhưng chúng sẽ khoác lên mình chiếc áo của thời đại, và triết học sẽ cho phép cái tên của mình được dùng để che đậy cho một sự áp bức từng được Giáo hội cho phép trước kia. Nơi này, vì hoảng sợ trước sự tự do — vốn trong những bước đi đầu tiên luôn tỏ ra là một kẻ thù — sẽ tự lao vào vòng tay của một sự nô lệ tiện lợi. Nơi khác, vì bị dồn vào đường cùng bởi sự kèm cặp mang tính giáo điều sách vở, sẽ bị đẩy vào chốn tự do hoang dã của trạng thái tự nhiên. Sự soán ngôi sẽ viện dẫn sự yếu đuối của bản chất con người, và cuộc nổi dậy sẽ viện dẫn phẩm giá của nó, cho đến khi vị chúa tể vĩ đại của mọi sự trên đời — sức mạnh mù quáng — xuất hiện và phán quyết, như một gã võ sĩ tầm thường, cái cuộc tranh chấp giả tạo giữa các nguyên lý ấy.