Thoạt nhìn, không gì có vẻ mâu thuẫn hơn hai thúc đẩy này; một bên hướng đến sự biến đổi, bên kia hướng đến tính bất biến, thế mà chính hai khái niệm này lại bao hàm toàn bộ bản chất con người, và một thúc đẩy cơ bản thứ ba đứng ở trung gian giữa chúng là điều hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi. Vậy thì làm thế nào chúng ta có thể tái lập lại sự thống nhất của bản tính con người, một sự thống nhất dường như đã bị phá hủy hoàn toàn bởi sự đối lập nguyên thủy và căn bản này?

Tôi thừa nhận rằng hai khuynh hướng này mâu thuẫn với nhau, nhưng cần phải lưu ý rằng chúng không xung đột trên cùng một đối tượng. Mà những gì không giao nhau thì không thể va chạm. Không nghi ngờ gì nữa, thúc đẩy cảm tính khao khát sự biến đổi; nhưng nó không muốn sự biến đổi ấy lan rộng đến nhân ngã và lĩnh vực của nhân ngã, cũng không muốn có sự thay đổi về các nguyên lý. Thúc đẩy hình thức tìm kiếm sự thống nhất và tính bền vững, nhưng nó không muốn trạng thái phải cố định cùng với con người, cũng không muốn có sự đồng nhất về cảm nhận. Do đó, hai thúc đẩy này không hề bị chia rẽ bởi bản chất, và nếu tuy nhiên chúng vẫn tỏ ra như vậy, ấy là vì chúng đã trở nên chia rẽ do vượt qua các ranh giới tự nhiên một cách tự do, do tự phớt lờ chính mình và do lẫn lộn các lĩnh vực của nhau. Nhiệm vụ của văn hóa là canh chừng chúng và bảo đảm cho mỗi bên những giới hạn đích thực của mình; vì thế, văn hóa phải dành sự công bằng bình đẳng cho cả hai, và không chỉ bảo vệ thúc đẩy lý tính trước thúc đẩy cảm tính, mà còn bảo vệ thúc đẩy sau trước thúc đẩy trước. Do đó, văn hóa phải đóng một vai trò kép: thứ nhất, bảo vệ tính cảm nhận trước các cuộc tấn công của tự do; thứ hai, bảo vệ nhân ngã trước sức mạnh của các cảm giác. Một trong những mục đích này đạt được nhờ sự tu dưỡng tính cảm nhận, mục đích kia nhờ sự tu dưỡng lý trí.

Vì thế giới phát triển trong thời gian, hay sự biến đổi, nên sự hoàn thiện của năng lực đặt con người vào mối quan hệ với thế giới chắc chắn sẽ là tính khả biến và tính bao quát lớn nhất có thể. Vì nhân ngã là tính bền vững trong sự biến đổi, nên sự hoàn thiện của năng lực này — vốn phải đối lập với sự biến đổi — sẽ là sự tự do hành động (tính tự trị) và cường độ lớn nhất có thể. Tính tiếp thu càng được phát triển dưới nhiều khía cạnh khác nhau, nó càng linh động và càng hiến bày nhiều bề mặt cho các hiện tượng, thì phần thế giới mà con người chiếm lĩnh càng lớn, và con người càng phát triển nhiều tiềm năng trong chính mình. Hơn nữa, theo tỷ lệ thuận với việc con người thu nhận thêm sức mạnh và chiều sâu, đồng thời chiều sâu và lý trí giành thêm được sự tự do, con người càng chiếm lấy một phần lớn hơn của thế giới và phóng chiếu các hình thái ra bên ngoài chính mình. Do đó, sự tu dưỡng của con người sẽ bao gồm, thứ nhất, việc đặt tính tiếp thu của mình tiếp xúc với thế giới tại số lượng điểm lớn nhất có thể, đồng thời nâng tính thụ động lên lũy thừa cao nhất về phương diện cảm xúc; thứ hai, việc mang lại cho năng lực quyết định mức độ độc lập lớn nhất có thể đối với năng lực tiếp thu, đồng thời nâng tính chủ động lên mức độ cao nhất về phương diện lý trí. Bằng sự kết hợp của hai phẩm chất này, con người sẽ liên kết mức độ cao nhất của tính tự chủ (tự phát tự nhiên) và tự do với sự sung mãn trọn vẹn nhất của sự tồn tại, và thay vì phó mặc bản thân cho thế giới đến mức đánh mất chính mình, con người sẽ hấp thụ thế giới vào trong chính mình cùng với tất cả sự vô tận của các hiện tượng, và khuất phục thế giới dưới sự thống nhất của lý trí mình.

Nhưng con người có thể đảo ngược mối quan hệ này, và do đó thất bại trong việc đạt tới đích ngầm của mình theo hai cách. Con người có thể trao cho lực thụ động cường độ vốn được đòi hỏi bởi lực chủ động; con người có thể lấn lướt thúc đẩy vật chất sang thúc đẩy hình thức, và biến năng lực tiếp thu thành năng lực quyết định. Con người có thể gán cho lực chủ động tính bao quát thuộc về lực thụ động, con người có thể lấn lướt thúc đẩy hình thức sang thúc đẩy vật chất, và thay thế năng lực quyết định bằng năng lực tiếp thu. Trong trường hợp trước, con người sẽ không bao giờ là một Bản ngã, một nhân ngã; trong trường hợp thứ hai, con người sẽ không bao giờ là một Phi ngã, và do đó trong cả hai trường hợp, con người sẽ không là cái này cũng chẳng là cái kia, kết quả là con người sẽ chẳng là gì cả.

Trên thực tế, nếu thúc đẩy cảm tính trở thành thúc đẩy quyết định, nếu các giác quan trở thành những kẻ đặt ra luật lệ, và nếu thế giới bóp nghẹt nhân ngã, thì con người mất đi tư cách đối tượng những gì mà nó giành thêm được về mặt sức mạnh. Có thể nói về con người rằng khi nó chỉ là nội dung của thời gian, nó không thực tồn và do đó nó không có nội dung nào khác. Trạng thái của nó bị tiêu hủy đồng thời với nhân ngã của nó, bởi vì đây là hai ý niệm tương quan, bởi vì sự biến đổi tiên giả định tính bền vững, và một thực tại hữu hạn hàm ngụ một thực tại vô hạn. Nếu thúc đẩy hình thức trở thành thúc đẩy tiếp thu, nghĩa là nếu tư duy đi trước cảm giác, và con người tự đặt mình vào vị thế của thế giới, thì nó mất đi tư cách chủ thể và lực tự trị những gì mà nó giành thêm được với tư cách là đối tượng, bởi vì tính bất biến hàm ngụ sự biến đổi, và để tự biểu hiện thì thực tuyệt đối cũng đòi hỏi phải có những giới hạn. Ngay khi con người chỉ là hình thức, nó không có hình thức nào cả, và nhân ngã tiêu biến cùng với trạng thái. Nói một cách ngắn gọn, chỉ chừng nào con người mang tính tự phát, tính tự trị thì mới có thực tại ngoài nó, rằng nó đồng thời mang tính tiếp thu; và chỉ chừng nào nó mang tính tiếp thu thì mới có thực tại trong nó, rằng nó là một lực lượng tư duy.

Do đó, hai thúc đẩy này đòi hỏi phải có các giới hạn, và xét như những lực lượng, chúng cần được tôi luyện điều hòa; thúc đẩy trước để nó không lấn sang lĩnh vực lập pháp, thúc đẩy sau để nó không xâm chiếm địa hạt của cảm xúc. Nhưng việc tôi luyện và điều hòa thúc đẩy cảm tính này không được phép là hệ quả của sự bất lực về thể chất hay sự cùn mòn của các cảm giác — điều vốn luôn là một thứ đáng khinh miệt. Nó phải là một hành vi tự do, một hoạt động của nhân ngã, nhờ cường độ đạo đức của mình mà điều hòa cường độ cảm tính, và bằng sức mạnh chi phối của các ấn tượng mà tước đi ở chúng chiều sâu để bù đắp vào bề mặt hay chiều rộng. Tính cách phải đặt ra những giới hạn cho khí chất, bởi vì các giác quan chỉ có quyền đánh mất các yếu tố nếu điều đó mang lại lợi thế cho tâm trí. Ngược lại, việc điều hòa thúc đẩy hình thức không được phép bắt nguồn từ sự bất lực về đạo đức, từ sự lơi lỏng của tư duy và ý chí, vốn sẽ hạ thấp phẩm giá con người. Cần thiết phải để nguồn cội huy hoàng của sự tôi luyện thứ hai này chính là sự sung mãn của các cảm giác; cần thiết phải để tự bản thân tính cảm tính bảo vệ địa hạt của mình bằng một cánh tay bách chiến bách thắng và chống lại bạo lực mà hoạt động xâm lấn của tâm trí muốn áp đặt lên nó. Nói một cách ngắn gọn, điều cần thiết là thúc đẩy vật chất phải được kìm hãm trong các giới hạn của sự đoan trang bởi nhân ngã, và thúc đẩy hình thức phải được kìm hãm bởi tính tiếp thu hoặc bởi tự nhiên.