Billy Budd Và Các Tác Phẩm Văn Xuôi Khác

Lượt đọc: 903 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Vii

❊ ❊ ❊

Những sĩ quan cấp úy và các sĩ quan khác trong ban tham mưu của Hạm trưởng Vere thiết tưởng không cần phải kể tên cụ thể ở đây, cũng không cần nhắc đến bất kỳ vị sĩ quan chuẩn úy nào. Nhưng trong số các hạ sĩ quan có một người, vì có liên quan mật thiết đến câu chuyện này, thiết tưởng nên được giới thiệu ngay từ bây giờ. Tôi dẫu rất cố gắng phác họa chân dung hắn, nhưng chắc chắn sẽ không bao giờ chạm đến được bản chất thật sự.

Đó là John Claggart, vị quản hạt trên tàu. Nhưng chức danh nhà binh ấy có lẽ sẽ có phần mơ hồ đối với những người làm nghề trên cạn. Ban đầu, chắc chắn nhiệm vụ của hạ sĩ quan ấy là hướng dẫn binh lính cách sử dụng vũ khí, gươm hoặc dao găm. Thế nhưng từ rất lâu rồi, do sự tiến bộ của ngành pháo binh khiến những cuộc giáp lá cà trở nên ít thường xuyên hơn, và nhường chỗ cho thuốc súng và lưu huỳnh thay vì thanh gươm giáo, chức năng đó đã không còn; viên quản hạt trên một chiến hạm lớn nay trở thành một thứ cảnh sát trưởng, có nhiệm vụ trong số những việc khác là duy trì trật tự tại các sàn pháo đông đúc ở tầng dưới.

Claggart là một người chừng ba mươi lăm tuổi, dáng người hơi gầy và cao, nhưng nhìn chung không đến nỗi nào. Bàn tay hắn quá nhỏ nhắn và đẹp đẽ để quen với những công việc nặng nhọc. Gương mặt hắn là một gương mặt đáng chú ý; các đường nét, ngoại trừ chiếc cằm, đều sắc sảo như những nét chạm trên một tấm huy chương Hy Lạp; thế nhưng chiếc cằm, không có râu giống như của Tecumseh, lại mang một nét nặng nề kỳ lạ và nhô ra, gợi nhớ đến chân dung của Mục sư, Tiến sĩ Titus Oates — nhân vật lịch sử từng khai báo với giọng kéo dài đều đều thời vua Charles II và vụ lừa đảo mang tên Âm mưu Giáo hoàng. Việc đôi mắt hắn có thể phóng ra một cái nhìn đầy vẻ kèm cặp, răn đe rất có ích cho công việc của Claggart. Trán hắn là kiểu trán mà nhân tướng học thường gắn liền với trí tuệ vượt mức trung bình; những lọn tóc đen nhánh mượt mà rủ xuống một phần trên trán, làm tôn lên làn da xanh xao bên dưới, một sắc da phớt chút ánh hổ phách nhạt tựa như màu của những bức tượng cẩm thạch đã ngả màu theo thời gian.

Làn da này tương phản kỳ lạ với gương mặt đỏ gừng hoặc rám nắng sậm màu của các thủy thủ, và một phần là kết quả của việc hắn phải cách ly với ánh mặt trời do công việc, dẫu không hẳn là khó coi, nhưng dường như vẫn thoáng gợi lên điều gì đó bất thường hoặc khiếm khuyết trong thể chất và dòng máu. Thế nhưng vẻ bề ngoài và tác phong chung của hắn lại gợi cho người ta ấn tượng về một nền học thức và một con đường công danh vốn không đi đôi với chức vụ hải quân của hắn; thế nên khi không bận rộn với công việc, hắn trông giống như một người có học thức cao và phẩm giá tốt, vì những lý do riêng mà phải ẩn danh. Không ai biết gì về quá khứ của hắn. Có thể hắn là người Anh; thế nhưng trong giọng nói của hắn vẫn vương vất một chút âm hưởng gợi ý rằng có lẽ hắn không phải là người Anh gốc, mà chỉ được nhập quốc tịch từ khi còn rất nhỏ. Trong số những gã thủy thủ già cỗi tóc điểm sương ở các sàn pháo và boong tàu trước, râm ran một lời đồn kín rằng viên quản hạt thực chất là một hiệp sĩ từng tình gia nhập Hải quân Hoàng gia để chuộc lỗi cho một vụ lừa đảo bí ẩn nào đó mà hắn từng bị đem ra xét xử trước Tòa án Bậc cao. Việc không ai có thể kiểm chứng được lời đồn này dĩ nhiên chẳng ảnh hưởng gì đến việc nó vẫn ngầm lan truyền. Một lời đồn như thế một khi đã nhen nhóm trên các sàn pháo liên quan đến bất kỳ ai có cấp bậc dưới sĩ quan, vào thời kỳ mà câu chuyện này đề cập, thì đối với những lão thủy thủ khôn ngoan đầy mùi nhựa đường trên một chiến hạm, dường như vẫn không hẳn là thiếu đi độ tin cậy. Và quả thực, những tài năng của Claggart, lại chưa từng có kinh nghiệm đi biển trước đó mà bước chân vào hải quân khi đã ở tuổi trưởng thành, và dĩ nhiên từ đầu đã bị xếp vào cấp bậc thấp nhất trên tàu; lại thêm một kẻ chẳng bao giờ đả động gì đến cuộc sống trước kia trên bờ của mình; đó là những hoàn cảnh trong bối cảnh thiếu vắng thông tin chính xác về thân thế thực sự của hắn, đã mở ra cho những kẻ hay đố kỵ một mảnh đất màu mỡ để suy đoán theo chiều hướng tiêu cực.

Thế nhưng những lời bàn tán trong giờ trực của các thủy thủ về hắn lại có vẻ hợp lý ngầm từ thực tế là suốt một thời gian dài, Hải quân Anh túng quẫn đến mức không thể quá kén chọn trong việc duy trì quân số; đến nỗi không những các đội lùng bắt lính hoành hành khắp trên biển lẫn trên bờ, mà người ta cũng chẳng còn giữ bí mật gì về một chuyện khác, đó là cảnh sát London được tự do bắt giữ bất kỳ kẻ khả nghi nào có sức khỏe, hay bất kỳ kẻ bất hảo nào lang thang, và tống khứ ngay lập tức ra các xưởng đóng tàu hoặc hạm đội. Hơn nữa, ngay cả trong số những người tình nguyện tòng quân, cũng có những trường hợp mà động cơ chẳng mang chút tinh thần yêu nước nào, cũng chẳng phải vì mong muốn ngẫu nhiên được trải nghiệm một chút đời thủy thủ hay phiêu lưu binh nghiệp. Những con nợ phá sản vặt vãnh, cùng với những thành phần sa ngã đủ kiểu trong xã hội, tìm thấy ở hải quân một nơi ẩn náu thuận tiện và an toàn. An toàn, bởi vì một khi đã gia nhập chiến hạm của nhà vua, họ cũng được che chở chẳng khác nào kẻ phạm tội thời Trung Cổ tìm cách trốn dưới bóng bàn thờ. Những sự bất thường được dung túng như thế, vì những lý do hiển nhiên mà chính phủ khó lòng muốn phô bày vào thời điểm đó, và do đó, khi liên quan đến tầng lớp ít có thế lực nhất trong nhân loại, đã chìm dần vào quên lãng; thế nhưng chúng lại góp phần tô điểm cho một câu chuyện mà tôi không dám đảm bảo tính xác thực, và do đó có đôi chút e dè khi kể lại; một chuyện mà tôi nhớ là từng thấy in ở đâu đó, dù không thể nhớ rõ tên cuốn sách; nhưng chính câu chuyện đó từng được kể lại trực tiếp cho tôi hơn bốn mươi năm trước bởi một cựu chiến binh đội mũ sừng trâu, người mà tôi đã có một cuộc trò chuyện vô cùng thú vị trên sân hiên ở Greenwich — một người da đen gốc Baltimore, từng tham gia trận Trafalgar. Chuyện là thế này: Trong trường hợp một chiến hạm thiếu người, mà lại đòi hỏi phải nhổ neo ngay lập tức, thì số quân thiếu hụt, do không còn cách nào khác để bù đắp, sẽ được bổ sung bằng những đợt điều động lấy trực tiếp từ các nhà tù. Vì những lý do đã nêu từ trước, có lẽ ngày nay không dễ gì chứng minh hay bác bỏ trực tiếp cáo buộc đó. Nhưng nếu thừa nhận đó là sự thật, thì nó sẽ nói lên ý nghĩa biết bao về tình cảnh ngặt nghèo của nước Anh thời bấy giờ, khi phải đối mặt với những cuộc chiến tranh giống như một bầy yêu nữ hắc ám cất tiếng gào thét bay lên từ đống đổ nát và khói bụi của ngục Bastille sụp đổ. Thời kỳ ấy có vẻ tương đối rõ ràng đối với chúng ta, những kẻ nhìn lại quá khứ và chỉ đọc về nó. Nhưng đối với ông cha của những kẻ đầu bạc chúng ta, ít nhất là những người có tư duy, tinh thần của thời đại ấy hiện lên với một vẻ bề ngoài giống như "Thần Mũi Hảo" trong thơ của Camoens — một mối đe dọa lu mờ cả ánh sáng, đầy bí ẩn và khủng khiếp. Ngay cả nước Mỹ cũng không tránh khỏi nỗi âu lo. Vào thời đỉnh cao của những cuộc chinh phạt chưa từng có tiền lệ của Napoleon, đã có những người Mỹ từng chiến đấu tại Bunker Hill phải nghĩ đến khả năng đại dương có thể không còn là bức tường ngăn cách trước những âm mưu tột cùng của kẻ đầy tham vọng bất ngờ trỗi dậy từ chốn hỗn mang cách mạng này, kẻ dường như đang thực thi sự phán xét được báo trước trong sách Khải Huyền.

Thế nhưng người ta lại càng ít tin tưởng hơn vào những lời đồn đại trên sàn phổ về Claggart, bởi vì không một ai giữ chức vụ của hắn trên một chiến hạm mà lại có thể hy vọng chiếm được cảm tình của thủy thủ đoàn. Hơn nữa, khi đưa ra những lời bình luận chê bai nhắm vào một kẻ mà họ có mối thù hằn, hoặc vì bất kỳ lý do gì hay thậm chí chẳng vì lý do gì mà ghét bỏ, các thủy thủ cũng giống như những người trên cạn, họ rất hay phóng đại hoặc thêu dệt nên câu chuyện.

Những gì thủy thủ trên chiến hạm Indomitable thực sự biết về cuộc đời của viên quản hạt trước khi gia nhập quân ngũ cũng ít ỏi như hiểu biết của một nhà thiên văn học về hành trình của một ngôi sao chổi trước lần xuất hiện đầu tiên có thể quan sát được trên bầu trời. Phán quyết của những tay thông thái vùng biển chỉ được viện dẫn như một cách để cho thấy loại ấn tượng đạo đức mà người đàn ông ấy tạo ra trong tâm trí những con người thô mộc, kém học hỏi, những kẻ mà quan niệm về cái ác trong con người vốn dĩ vô cùng nông cạn, chỉ giới hạn trong những ý niệm về sự khốn nạn tầm thường — một kẻ móc túi giữa những chiếc võng giung rinh trong ca trực đêm, hay những kẻ môi giới nhân công và bợm mỏm ở các vùng cảng biển.

Tuy nhiên, có một sự thật chứ không phải lời đồn, rằng dẫu như đã hé lộ trước đó, Claggart khi mới bước chân vào hải quân, với tư cách là một tân binh, đã được phân công vào bộ phận kém vinh quang nhất trong thủy thủ đoàn của một chiến hạm, bao gồm toàn những kẻ chuyên làm việc sai vặt, nhưng hắn không ở đó lâu.

Năng lực vượt trội mà hắn ngay lập tức thể hiện, tính tiết độ vốn có, thái độ cung kính lấy lòng cấp trên, cùng với một sự nhạy bén kỳ lạ trong việc lùng sục được thể hiện trong một dịp hy hữu, tất cả những điều đó được tô điểm bởi một thứ lòng ái quốc khắc khổ, đã nhanh chóng đưa hắn lên vị trí quản hạt.

Dưới quyền trực tiếp của vị cảnh sát trưởng hàng hải này là những hạ sĩ quan trên tàu, gọi là các thị vệ, và họ là những kẻ vô cùng vâng lời; điều này, như có thể nhận thấy trong một số bộ phận kinh doanh trên đất liền, gần như đã đạt đến mức đi ngược lại hoàn toàn với ý chí đạo đức tự chủ. Chức vụ của hắn nắm giữ nhiều mối dây ngầm hội tụ của ảnh hưởng hậu trường, khi được điều khiển một cách tinh vi qua tay sai của hắn, có thể tạo ra sự khó chịu đầy bí ẩn, nếu không muốn nói là tồi tệ hơn thế, đối với bất kỳ thường dân nào trên biển.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.