Tháng Tám sang, mùa hè phả hơi thở nóng hổi phảng phất mùi quế thơm lừng và hương thơm ngọt ngào của những đóa hồng tràn ngập khu Xương. Những ai mắc chứng sợ không gian hẹp sẽ thấy hết sức khó chịu. Nó khiến ta cảm thấy ngột ngạt, khó thở và thậm chí làm ra nhiều chuyện điên rồ như Velda Baumgard ở phố Thames. Cô ta đã lột da con chó nhà mình và chế biến thành món ăn cho cả gia đình vì không chịu nổi tiếng sủa của nó.

Tôi băng qua đường và sải bước dưới những tán cây rộng dài xanh ngắt, cỏ dại chen chúc nhau nhú lên tua tủa từ những vết nứt trên đường và hè phố, hoa bừng nở ở những nơi không ngờ đến - như đám hoa thủy tiên bên bến cảng Xương hay đám thu hải đường mọc lơ lửng dưới cầu vượt nối từ Twelfth đến Laurel và gần chạm vào cả nóc xe ô tô đi qua. Một cánh đồng hoa tử đinh hương nhỏ thậm chí còn mọc ngay cạnh siêu thị Wal-Mart. Ngày nào cũng thấy có người đứng lại chiêm ngưỡng vẻ hoang dại của đồng hoa ấy. Mùa hè đến, vạn vật tốt tươi, căng tràn nhựa sống, con người trong mùa này dường như cũng dễ chịu hơn. Họ không còn than thở rằng vì sao chỉ cách đây có tầm 17 cây số mà ở thị trấn Harpersfield lại có siêu thị Safeway, cửa hàng gà rán KFC và cả một khu mua sắm nhỏ cùng những con phố rải sỏi đẹp đẽ - nơi bạn có thể thưởng thức những ly cà phê latte được trang trí rất nghệ thuật và xem phim ở rạp Eight.

Họ lãng quên hết thảy, họ nướng xúc xích cùng chả thịt bò trong sân nhà rồi mời khách khứa, bạn bè đến uống bia ấm và trò chuyện. Cứ mỗi độ hè sang, họ lại quên đi rằng đồng lương họ kiếm được chẳng dư dả bao nhiêu trong khi xe họ đang cần thay phanh mới, rồi những ngày khó khăn, thiếu thốn sẽ ập tới và làm tắt đi nụ cười trên môi họ. Mùa hè đến, những cư dân của khu Xương lại hát ngân nga, lại cười sảng khoái và để cho ánh mặt trời xua tan đi những âu lo của mình. Nhưng sự mất tích của cô bé Nevaeh đã phá hỏng mùa hè năm nay. Thay vì làm tiệc nướng như mọi năm, ai nấy đều đang mải miết tìm kiếm trong rừng. Và thay cho những gương mặt rạng rỡ niềm vui dưới nắng hè ấm áp là ánh mắt cùng vẻ mặt mệt mỏi đang dáo dác nhìn ngó xung quanh. Tất cả chúng tôi đều cảm nhận được điều đó.

Tôi quyết định bỏ thói quen đi xe buýt và gần như chuyển hẳn sang cuốc bộ hơn tám cây số để đi làm mỗi ngày. Thực ra cũng không đến nỗi tệ lắm. Kể từ đó, tôi lại có một thói quen mới là vừa đi bộ vừa gặm một thanh ngũ cốc. Cảm giác vừa rảo bước thật nhanh qua khu Xương dưới tiết trời mùa hè vừa nhâm nhi yến mạch và nho khô tan ra trong miệng cũng thú vị. Mỗi buổi tối, sau khi tan ca ở cửa hàng, tôi lại ghé xe bán đồ dạo để mua một cốc cà phê và cuốc bộ về lại “hố đen sự sống”. Chỉ trong vòng vài tuần, làn da xanh xao nhợt nhạt của tôi đã chuyển sang màu nâu rám nắng rắn rỏi mà Judah từng nhắc đến và quần tôi mặc cũng rộng ra đáng kể. Sau những ngày sóng gió, niềm hy vọng đã trở lại với tôi trong khoảng ba tháng hè ngắn ngủi. Tuy nhiên, cảm giác tội lỗi vẫn ám ảnh dai dẳng trong tôi. Một cô bé bị mất tích, một bà mẹ đang phải chịu đựng nỗi đau mất con và một người bà quẫn trí vì mất cháu đến nỗi không thể rời khỏi ngôi nhà nhỏ của mình ở đại lộ Cambridge nữa. Tôi muốn đến thăm bà, giúp đỡ, chăm sóc bà, làm bất cứ điều gì có thể để xoa dịu nỗi đau xé ruột ấy. Nhưng tôi rốt cuộc cũng chỉ là người dưng nước lã, vậy nên tôi chỉ có thể âm thầm cầu nguyện mỗi lần đi ngang qua ngôi nhà của bà. Mà những lời nguyện cầu ấy cũng chỉ như gió thoảng qua, chẳng thể nào an ủi được cõi lòng tan nát của bà cụ tội nghiệp ấy.

Có thể nói Nevaeh chính là phiên bản trẻ con của tôi, tuy nhiên cô bé may mắn hơn tôi khi còn có một người bà yêu thương mình hết mực. Chỉ một điều khác biệt đó thôi cũng đã ảnh hưởng đến mọi thứ trong cuộc đời cô bé. Hồi bằng tuổi Nevaeh, tôi thường dành hàng giờ liền mơ mộng về một người cha chưa từng hay biết về sự tồn tại của tôi, nhưng sẽ sẵn sàng chào đón tôi ngay khi biết rằng tôi là con gái của ông. Bố sẽ đưa tôi đi khỏi cái “hố đen sự sống” này, khỏi khu Xương nghèo nàn và thật lòng muốn thấu hiểu tôi. Bố sẽ dành hàng giờ liền hỏi han cuộc sống của tôi, con người của tôi với sự chú tâm vô hạn như một người đàn ông đang yêu. Trong suy tưởng của tôi, cảm giác được người khác cần đến và khao khát luôn là cảm giác tuyệt diệu nhất trên thế gian này. Cảm giác ấy khẳng định sự tồn tại của chúng ta trong cuộc đời này, chứng minh rằng mỗi cá thể sinh ra đều là đáng quý.

Khi Judah Grant ngỏ ý muốn làm bạn với tôi dưới mái hiên nhà cậu ấy và cùng nhau trò chuyện về những cuốn sách, cùng nghe nhạc, tôi đã đón nhận tình bạn ấy. Ban đầu tôi vô cùng ngạc nhiên và băn khoăn vì sao cậu ấy lại muốn kết bạn với mình. Nhưng rồi tôi chẳng buồn nghĩ sâu xa gì nữa vì đã quen với việc có cậu bên cạnh. Hôm nào tôi được nghỉ làm, tôi và cậu lại cùng dành trọn một ngày sống thật ý nghĩa. Chúng tôi trao cho nhau những cuốn sách quăn mép, cùng đọc dưới ánh nắng chan hòa trong khi cô Delaney mang cho hai đứa một đĩa bánh quy Bagel Bites và cà rốt nhỏ xíu đầy ăm ắp.

Một ngày nọ, Judah nói với tôi, “Mẹ tôi rất vui khi thấy tôi có bạn có bè. Mẹ lúc nào cũng muốn tôi đưa bạn về nhà chơi, nhưng những người bạn thực sự của tôi đều ốm yếu nên không đến được, còn những người ở đây thì không thể mời đến được, họ cũng ốm lắm.”

“Ốm vì cái gì?” Tôi thắc mắc, trong lòng thầm nghĩ chắc có dịch cúm bao tử đang hoành hành ở đây.

“Vì cuộc sống, Margorita. Cứ vào bất kỳ ngôi trường hay trung tâm chăm sóc sau điều trị nào là cậu sẽ thấy rất nhiều trẻ con mặt lấm lem mặc những bộ đồ nếu không quá chật thì cũng thô xấu đến mức rách hết cả hai đầu gối quần và khuỷu tay áo. Nhưng nếu cậu đến nhà chúng, cậu sẽ thấy chính bố mẹ của những đứa trẻ đó còn đang phải vật lộn với nào thuốc lá, rượu chè, thuốc phiện... Họ tìm đến những thứ đó để được giải thoát khỏi những phiền muộn trong cuộc sống khốn khổ này.”

“Vậy ý cậu là sao?” Tôi hỏi, trong lòng nghĩ đến cái tủ toàn quần áo rách rưới và chiếc áo len thủng lỗ chỗ nơi khuỷu tay của mình. Tủ thuốc của mẹ tôi cũng tích trữ toàn thuốc gây nghiện như Seroquel, Opana và cả đống chai thuốc an thần Ambien lớn.

“Ý tôi không phải nói về quần áo hay vẻ bề ngoài”, Judah đáp, “mà là nguyên tắc đạo đức, những lời biện bạch và sự ích kỷ. Ai cũng muốn sống khác đi, nhưng cuộc đời họ đều bị đẩy vào hoàn cảnh giống như cha mẹ mình, vẫn là cùng một thị trấn, vẫn là cảnh nghèo đói quanh năm, cũng vẫn phải oằn mình vật lộn để sinh tồn. Họ cũng có con cái và vẫn nhớ lời tâm niệm sẽ thoát khỏi cái vũng lầy mang tên khu Dodge này. Nhưng họ không thể, vì đâu dễ thoát khỏi nơi này. Vậy là họ trút hết nỗi thất vọng, oán hận lên chính bản thân mình, lên con cái và hàng xóm của mình. Nhưng đó chỉ là cái cớ thôi. Ngoài kia có rất nhiều cơ hội, bao chương trình học bổng và trợ cấp đang chào đón bất cứ ai. Tất cả những gì ta cần làm là dũng cảm nắm bắt lấy những cơ hội ấy. Mọi chuyện sẽ thuận lợi hơn nếu ta thông minh, giỏi ăn nói và ăn mặc chỉnh tề, bởi không ai muốn thuê một người dùng quá nhiều mệnh đề phủ định kép khi nói, hay lầm bầm lí nhí qua hai hàm răng đầy răng sâu, hoặc mặc một chiếc váy rẻ tiền mua ở siêu thị Wal-Mart. Đừng mắc phải những sai lầm ấy nếu muốn có được một công việc giúp cậu đổi đời.”

“Cậu vừa hút cần sa xong hả?” Tôi hỏi.

“Phải, tôi có hút. Mẹ tôi trồng mà.” Cậu nhún vai. “Mẹ tôi không bao giờ cưỡng đoạt từ tôi để làm lợi cho riêng mình. Mẹ tôi muốn có cần sa để hút nên mẹ tự trồng chứ không đem tôi ra đánh đổi.”

Tôi chẳng vội tin lời Judah. Những người sống ở khu Xương này đều thường xuyên bị chà đạp, bị đối xử tệ bạc. Chỉ những người trẻ hơn, chưa phải đi qua nhiều trải nghiệm đắng cay, tủi nhục trong đời thì ánh mắt họ mới còn lấp lánh niềm quyết tâm sắt đá là phải sống tốt hơn cha mẹ mình. Họ đang cố gắng để thay đổi cuộc đời.

“Cứ nghe những lời kể lể của họ là biết”, cậu nói. “Họ luôn mong muốn một cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng lại chẳng đủ can đảm để thử điều gì. Tôi phải sớm chấm dứt việc này, tôi trúng tuyển vào Đại học Washington rồi.”

Tôi hú ầm ĩ và vòng tay choàng qua cổ Judah.

Trên đường về nhà, tôi cứ suy nghĩ mãi về những gì Judah nói. Chuyện trẻ con ăn mặc rách rưới, tồi tàn đúng là vấn đề nhức nhối ở khu Xương. Hầu như các gia đình ở đây đều sống dựa vào trợ cấp xã hội. Mẹ tôi đã từ chối nhập thẻ xanh và để mặc tôi tự xoay xở lo liệu cho bản thân mình. Suốt thời học cấp Hai và cấp Ba, tôi đã giả vờ là mình bị rối loạn tăng động giảm chú ý để có thể bán lại số thuốc Adderall được bác sĩ kê đơn cho các học sinh khóa trên nhằm lấy tiền mua đồ ăn trưa. Khi phát hiện ra nơi cất giấu bí mật của mẹ trong cái “hố đen sự sống”, tôi cảm thấy như mình đã được cứu rỗi một cách kỳ diệu.

Tôi nhớ đến người phụ nữ đã cố đánh cắp đôi giày Jordan trị giá sáu đô la kia. Cô ta say khướt đến nỗi không nói được một câu hoàn chỉnh, nhưng lại kiên quyết phải có được đôi giày, dù cho có phải ăn cắp chúng. Đó là lựa chọn của chính cô ấy, Judah đã nói đúng.

Một tuần sau, tôi nghe lỏm được cuộc nói chuyện giữa hai người phụ nữ ở cửa hàng. Một người ca thán vì có ông chủ không chịu tăng cho cô ta lên mức lương phù hợp với cống hiến của cô. Người đi cùng thì tặc lưỡi tỏ vẻ ghê tởm và quả quyết rằng cô này đã làm việc quá lâu ở công ty đó rồi nên hoàn toàn xứng đáng được tăng lương.

Cuộc nói chuyện của họ đột ngột rẽ sang hướng khác khi người phụ nữ kia bảo với bạn mình: Ông ta có nói rằng sẽ tăng lương nếu tôi đồng ý chuyển đến chi nhánh ở Seattle. Nhưng tôi không thể nào rời Meemaw được, bạn bè tôi đều ở đây hết cả...

Không, đừng, người bạn quả quyết nói với cô ta. Thật ngu ngốc khi bỏ đi. Làm sao cô xoay xở nổi ở Seattle? Người ta phải có tiền mới lập nghiệp được.

Tôi chợt muốn hét to vào mặt cô ta là hãy mạo hiểm đi. Cứ đi đi!

Sự chán ghét bỗng trào dâng trong lòng khi tôi nghĩ đến số phận tối tăm của mỗi con người ở khu Xương này, rồi thực tế rằng chúng tôi đều quá yếu đuối, quá sợ hãi nên không dám tìm đường giải thoát cho chính bản thân mình. Mình sẽ thoát khỏi đây. Mình sẽ đi thật xa ngay khi có thể. Tôi tự nhủ.

Và cả Judah nữa. Dù cho có phải ngồi xe lăn, người con trai ấy vẫn quá tốt đẹp, quá cao thượng đối với nơi này.