Ngày hai mươi tháng mười, thành Lịch Dương tổ chức một tang lễ long trọng, an táng danh sĩ Điền Thường của Tắc Hạ học cung nước Tề trên gò cao phía bắc thành với nghi lễ thượng đại phu.

Hôm ấy, ba mươi lăm sĩ tử Chiêu hiền quán cầm phật trần đi đầu linh cữu và hát khúc vãn ca, toàn thể quan lại từ hạ đại phu trở lên của nước Tần đều đi tiễn đưa.

Khi ngôi mộ cao ba trượng được vun đắp xong, Tần Hiếu Công trực tiếp tế bái trước mộ, và tận tay trồng hai cây hoa loan cho mộ của Điền Thường.

Tang lễ hoàn tất, Tần Hiếu Công không về Lịch Dương, dẫn theo Xa Anh đi thẳng đến bến đò bờ bắc sông Vị.

Từ sau khi bình định cuộc nổi loạn của người Nhung Địch, hắn vẫn chưa từng đi tuần thị phía tây.

Lần này, hắn muốn nhân lúc mùa đông giá rét chưa tới để đi thuyền ngược dòng nước, đến xem xét vùng phía tây Ung Thành.

Khi đã lên thuyền, Tần Hiếu Công dặn dò Xa Anh: "Chờ một lát."

Xa Anh đứng ở mũi thuyền chỉ vào sườn dốc phía bắc: "Quân thượng, nội sử tới rồi, là hai người sao?"

Hiếu Công cười nói: "Chính là đợi hai người họ. Nửa canh giờ là xong, không lỡ hành trình đâu."

Trên con đường nhỏ bên sườn dốc, hai người phi ngựa lao tới chính là Cảnh Giám và Vệ Ương.

Ba ngày trước, lúc xin chuẩn thuận việc tang lễ của Điền Thường, Cảnh Giám đã được các sĩ tử Chiêu hiền quán vòng vo tam quốc nhắc đến Vệ Ương.

Tần Hiếu Công vừa bực mình vừa buồn cười: "Ta nói ngươi cái cậu Cảnh Giám này, là bị Vệ Ương mê hoặc rồi sao? Hay là ăn chút lợi lộc gì của Vệ Ương rồi? Người này đã ngâm mình trong thư phòng đến mụ mị cả rồi, bề ngoài thì phảng phất vẻ anh khí, nhưng thực chất lại là kẻ già đời cổ hủ, ngươi vẫn chưa từ bỏ ý định sao? Thật là chuyện lạ đời!"

Cảnh Giám lùi không thể lùi, bèn nói thẳng đoạn lý luận "Quân thí thần dĩ tài, thần thí quân dĩ minh" và cái ví dụ đem món đồ trân quý ra khoe của Vệ Ương.

Tần Hiếu Công nghe xong, lại trầm mặc không nói gì.

Hắn cảm thấy lời này của Vệ Ương rất đáng để ngẫm nghĩ, chợt giật mình, lại cảm thấy người này vô cùng quỷ dị, vì sao mỗi lần đều có thể tìm ra lý do xin kiến diện khiến tim hắn đập rộn lên như vậy?

Nếu không phải có sự chuẩn bị từ trước, mưu tính từ trước, thì sao có thể như thế được?

Trầm ngâm một lát, hắn thong thả cười nói: "Được thôi, gặp lại Vệ Ương một lần nữa xem hắn mang trong mình bao nhiêu hàng dỏm?"

Sương thu đã nổi, cỏ cây hai bờ sông Vị khô vàng.

Bến đò neo đậu một chiếc quan thuyền buồm đen cột buồm cao, từ xa có thể thấy trên boong thuyền, ở cái đình thuyền giống như giàn che nắng có một chiếc án gỗ dài.

Cảnh Giám và Vệ Ương đến bờ sông, buộc ngựa lại, đi về phía quan thuyền.

Cảnh Giám hạ giọng nói: "Ương huynh, ta nói lại lần nữa, quân thượng sở dĩ gặp huynh trên thuyền là muốn đi địa hạt phía tây thăm dò tình hình dân chúng. Lần này không được, huynh chỉ đành về nước Ngụy thôi."

Vệ Ương mỉm cười gật đầu, hai người liền bước lên tấm ván gỗ rộng để lên thuyền.

Xa Anh đón ở cửa thuyền, chắp tay cười nói: "Nội sử, tiên sinh, mời lối này." Liền nhường hai người vào ngồi định vị trong đình thuyền.

Tần Hiếu Công thấy hai người lên thuyền, liền từ khoang thuyền đi ra đình thuyền, Cảnh Giám và Vệ Ương cùng làm lễ: "Tham kiến quân thượng."

Tần Hiếu Công cười nói: "Không cần đa lễ, chúng ta vừa đi vừa nói chuyện đi." Quay người dặn dò Xa Anh: "Nhổ neo đi về phía tây."

Xa Anh ra lệnh một tiếng, đám người chèo thuyền hô vang một tiếng: "Nhổ neo—", quan thuyền liền thong thả rời bờ, từ từ đi về phía tây.

Mặt sông Vị rộng lớn, sóng nước trong xanh cuồn cuộn, nước sâu không có hiểm trở, quả thực là một tuyến hàng hải tốt hiếm có.

Nếu ở nước Ngụy, đường nước thế này nhất định là cột buồm san sát thuyền bè như thoi đưa.

Nhưng mặt sông Vị lúc này lại lạnh lẽo quạnh hiu, thỉnh thoảng có thuyền nhỏ chạy qua, cũng chỉ là kẻ đánh cá áo quần rách rưới.

Mặt nước mờ mịt, lại chẳng thể nhìn thấy nổi một chiếc thuyền buôn chở hàng hóa nào.

Vệ Ương đăm đăm nhìn mặt sông, phát ra một tiếng thở dài thườn thượt.

Tần Hiếu Công nói: "Tiên sinh hai lần nói chuyện đều ba điều, tuy không hợp với nước Tần, nhưng sự bác học hiểu biết rộng của tiên sinh, ta đã cảm nhận sâu sắc. Doanh Cừ Lương muốn mời tiên sinh làm chưởng sự Chiêu hiền quán, chức vụ tương đương hạ đại phu, không biết tiên sinh có chịu ủy khuất nhận lời không?"

Vệ Ương giống như không nghe thấy lời của Tần Hiếu Công, hắn nhìn mặt sông lạnh lẽo, thong thả nói: "Sông Vị cuồn cuộn, mặt sông rộng lớn, trong địa giới nước Tần không có hiểm trở, vốn là dòng nước tốt trời ban. Cớ sao nước Tần chiếm giữ sông Vị mấy trăm năm, lại bỏ lỡ lợi ích ngư muối hàng hải? Đường sông Quan Trung, đất đai bằng phẳng, đồng ruộng màu mỡ ngàn dặm, thiên hạ không đâu sánh bằng, cớ sao ở nước Tần mấy trăm năm, lại bỏ hoang thu hoạch ít ỏi, dân chúng rơi vào cảnh đói khổ?"

Cảnh Giám giật mình, sợ Vệ Ương lại bắt đầu cổ hủ, lắng nghe kỹ, thấy toàn là những vấn đề thiết thực, liền không nói gì nữa.

Còn Tần Hiếu Công thì trầm mặc không biểu lộ cảm xúc, hắn muốn nghe xem vị sĩ tử bác học kỳ lạ này còn có thể nói ra những gì.

Vệ Ương hình như cũng không để ý đến sự trầm mặc của Tần Hiếu Công và Cảnh Giám, hắn tiếp tục quay mặt về phía sông hỏi: "Dân chúng đất Tần phác thảo đôn hậu, lại thuần hóa thêm cả trăm vạn bộ tộc Nhung Địch, thói quen thượng võ cắm sâu vào triều đình và dân gian. Thế nhưng cớ sao nước Tần lại không có nổi một đội quân tinh nhuệ đánh đâu thắng đấy, chiến đâu thắng đó?"

Cảnh Giám vui mừng chen lời: "Điều tiên sinh vừa hỏi, chính là đại sự mà quân thượng ngày đêm suy nghĩ. Đại kế của tiên sinh ở đâu?"

Ánh mắt Tần Hiếu Công sắc bén chằm chằm nhìn tấm lưng của Vệ Ương, khoát tay với Cảnh Giám, ra hiệu đừng cắt ngang lời hắn.

Vệ Ương quay người lại đối mặt thẳng với Tần Hiếu Công nói: "Nay thiên hạ chư hầu tranh hùng, quốc lực mạnh yếu là gốc rễ của hưng vong. Thế nào là quốc lực? Một là, nhân khẩu đông đúc, nhà dân giàu có, ruộng nương hưng thịnh. Hai là, quốc khố sung túc, tài sản lương thực chịu được sự tiêu hao của chiến tranh liên miên và thiên tai đói kém. Ba là, dân chúng và triều đình đồng lòng, cả nước kết dính như sai khiến cánh tay. Tư là, pháp lệnh ổn định, trong nước không có hỗn loạn nhân họa. Năm là, giáp binh hùng mạnh, kỵ binh tinh nhuệ. Có năm điều này, mới dám gọi là nước mạnh. Mà nước Tần hiện tại, năm điều không có lấy một. Đất nhỏ dân ít, ruộng nương tiêu điều; quốc khố trống rỗng, không có lương thực tích lũy nhiều năm; trị dân lỏng lẻo, triều đình nắm cương thiếu lực; chính trị pháp lệnh trong nước, theo lụi thói cũ; binh lính cả nước, chưa tới mười vạn, vẫn là đội quân tàn tạ già cỗi. Nước Tần như thế, họa ngầm vô cùng, hễ có chiến tranh lớn, chính là tai họa diệt đỉnh. Quân thượng cho là phải chăng?"

Tần Hiếu Công mỉm cười nhẹ: "Vô tích sự như vậy, nhưng làm thế nào để thay đổi? Vương đạo? Vô vi? Nhân chính?"

Cảnh Giám thấy câu chuyện đã đi vào trọng tâm, đang vui mừng, lại nghe giọng điệu của quân vương không đúng, vội vàng nói: "Không được không được, đó đều là đạo vong quốc, tiên sinh sao có thể nhắc lại nữa?"

Tần Hiếu Công khoát tay nói: "Xin tiên sinh tiếp tục nói."

Vệ Ương nét mặt nghiêm nghị: "Đạo trị quốc, lấy cường quốc làm gốc. Vương đạo, nhân chính, vô vi, đều là những lời lẽ hư ảo, nước và lửa không thể chung một lò với đạo cường quốc. Quân thượng thấu triệt sâu sắc, không bị dao động, Ương lấy làm khuây khoả."

"Nhưng làm thế nào để cường quốc? Doanh Cừ Lương lại không có tính toán."

"Cường quốc cũng có nhiều cách cường quốc khác nhau. Nước Ngụy, nước Tề, nước Sở, quân thượng cho rằng nước nào có thể coi là khuôn mẫu?"

Tần Hiếu Công nghe câu hỏi này, tinh thần bỗng nhiên chấn động, ánh mắt sáng ngời nói: "Lời nói của tiên sinh, vô cùng thâm ảo. Doanh Cừ Lương ngày thường chỉ vì cường quốc mà lo lắng như lửa đốt, tâm tư còn chưa nghĩ đến mức này, dám xin tiên sinh chỉ giáo."

"Nước Ngụy là cái mạnh về giáp binh tài vật, nước Tề là cái mạnh về minh quân lại trị, nước Sở là cái mạnh về đất rộng người đông. Nước Hàn hiện đang biến pháp quật khởi thì loại giống nước Tề."

Tần Hiếu Công thở dài thườn thượt: "Không kém cạnh gì ba nước mạnh, đời này của Doanh Cừ Lương thế là đủ rồi."

Vệ Ương cười nói: "Nhưng ba nước mạnh kể trên, đều không phải là cường quốc gốc rễ, không đủ để noi theo."

Tần Hiếu Công cảm thấy kinh ngạc.

Trong《Cầu hiền lệnh》, hắn đã tuyên bố rõ ràng, mục tiêu mưu cầu sự cường thịnh chính là khôi phục bá nghiệp thời Mục Công, tranh cao thấp với chư hầu phương Đông.

Chiếu theo mục tiêu như thế, đạt đến sự cường thịnh của bốn nước Ngụy, Tề, Sở, Hàn, đáng lẽ ra là đã thỏa mãn rồi.

Mà Vệ Ương lại nói ba nước kể trên không đủ để noi theo, khẩu khí lớn như vậy, quả thực là coi rẻ thiên hạ.

Là vị Vệ Ương này không biết sự gian nan của việc trị quốc, hay là thực sự có đại tài xoay chuyển càn khôn?

Hắn trong chốc lát không làm rõ được, chi bằng cứ khiêm tốn lắng nghe trước, thế là cung kính chắp tay nói: "Lời của tiên sinh, khiến người ta khí phách sục sôi, xin hãy giải thích chi tiết hơn."

Vệ Ương nét mặt nghiêm nghị, ung dung bàn luận: "Điểm yếu cốt tử của ba loại mô hình cường quốc trước, nằm ở chỗ chỉ mạnh nhất thời, không mạnh vĩnh viễn, chỉ mạnh bề ngoài, không mạnh gốc rễ. Nước Ngụy trong hai đời Văn Hầu, Vũ Hầu là ngày càng đi lên, thực sự cường thịnh, từ khi Ngụy Anh xưng vương, nước Ngụy liền mỗi lúc một suy sụp. Nước Tề là đời Tề vương này cường thịnh, sau đó tất nhiên sẽ suy yếu. Nước Sở thì từ sau Sở Điểu Vương đến nay, vẫn luôn ngoài mạnh trong rỗng, không chịu nổi một đòn thực sự. Ngay cả đối với nước Hàn hiện đang trong quá trình biến pháp mà nói, cũng là cái mạnh của một đời, thậm chí không qua một đời sẽ bày ra xu thế suy sụp. Nguyên nhân gốc rễ ở chỗ nào? Một là, biến pháp không sâu triệt.

Lý Khôi giúp Ngụy Văn Hầu biến pháp, lấy việc phế bỏ tỉnh điền, thưởng nông canh, hưng thịnh ruộng nương làm chủ, mà bỏ sót việc biến pháp toàn diện về chế độ quân đội, chế độ quan lại, chế độ tước vị, chế độ quốc gia, chế độ dân chúng.

Nước Tề nước Hàn lại càng là biến pháp chỉnh đốn quân đội quan lại thô thiển, không có sự tái tạo lột xác sâu triệt.

Biến pháp của nước Sở, vì Ngô Khởi chết thảm mà đứt gánh giữa đường, đối với thế tộc cũ chỉ có chút ít động chạm, càng khỏi nhắc đến hai chữ sâu triệt.

Hai là, pháp lệnh không ổn định, không để lại một thứ thiết luật mà một quốc gia nên tuân thủ lâu dài.

Biến pháp đời trước, đời sau phục tích, căn cơ không vững, tất nhiên là hưng thì chợt đến, vong thì chợt đi.

Có hai thiếu sót lớn này, sao có thể cường thịnh đến vĩnh viễn? Lại sao có thể lập đại nghiệp nghìn thu? Chỉ vì thế mà ba nước bốn cường không đủ để noi theo, nước Tần muốn mạnh lên, thì phải cường thịnh từ gốc rễ!"

Tần Hiếu Công bị lý luận cuồn cuộn như sông dài này chấn động mạnh mẽ!

Bỗng nhiên cảm thấy lớp sương mù dày đặc che phủ tâm khảm bấy lâu nay, nay lại tan biến trong chốc lát, xiềng xích thể xác và tinh thần tức thì được tháo gỡ, tâm mở mắt sáng, vững chắc thoải mái.

Hắn đứng dậy cúi sâu thật sâu với Vệ Ương: "Lý luận của tiên sinh, quả thực là đứng trên cao nhìn xuống, nhìn thấu thiên hạ, khiến Doanh Cừ Lương mây tan thấy ánh mặt trời, nỗi lo lắng bỗng nhiên tan biến. Dám hỏi tiên sinh, sự hùng mạnh từ gốc rễ, sẽ tính làm thế nào?"

Cảnh Giám vui mừng không biết phải làm sao, phấn khích hét lên bằng tiếng địa phương nước Tần: "Quân thượng, đến giờ ăn cơm rồi! Ăn xong rồi tính tiếp thế nào?"

Tần Hiếu Công chợt tỉnh ngộ, cười sảng khoái: "Đúng, ăn cơm. Hắc Bá, mang rượu thức ăn lên, cùng tiên sinh uống cạn một trận!"

Lúc này đã là hoàng hôn xế tà, gió sông cuối thu tiêu sơ lạnh lẽo, hoàn toàn khác hẳn với sự hưng phấn nhiệt liệt bất thường của bốn người quân thần.

Người vui nhất là Cảnh Giám, hắn bận rộn không ngừng giúp Hắc Bá dọn thức ăn dọn rượu, khiến cho Hắc Bá vốn dĩ luôn chỉnh tề nhanh nhẹn nay lại luống cuống tay chân, Xa Anh nói hắn giúp càng thêm vướng víu, Cảnh Giám lại cười lớn ha hả.

Trong chốc lát, thức ăn trên thuyền đã dọn đủ: bốn cái chậu gốm lớn màu đen, một chậu thịt cừu hầm béo ngậy, một chậu cá hầm nước trong, một chậu củ cải trộn sống, một chậu rau đắng dại trộn sống, ngoài ra còn có một vò Phượng tửu của nước Tần.

Bốn người quân thần ngồi định vị, Tần Hiếu Công tự tay rót đầy một tước cho Vệ Ương, rồi nâng chiếc tước lớn trước mặt mình lên: "Tài cao mưu sâu của tiên sinh, trong lòng chắc chắn có kỳ kế cường Tần. Doanh Cừ Lương kính tiên sinh một tước, mong tiên sinh chỉ giáo."

Nói xong, nâng tước uống cạn một hơi.

Vệ Ương thản nhiên nhận lễ, nâng tước uống cạn, khái khái nói: "Quốc gia có minh quân như ngài, hà cớ gì không lo không mạnh?"

Tần Hiếu Công thở dài nói: "Vua không có tướng giỏi, một tay vỗ không kêu. Hằng mong Quản Trọng sống lại, nay lại được gặp không ngờ."

"Trung Quốc mênh mông, đời nào chẳng có nhân tài, nước Tần cường thịnh hà cớ gì phải mượn người đời trước mà hưng thịnh?" Vệ Ương hào sảng kiêu ngạo.

Cảnh Giám phấn khích nói: "Quân thượng, Quản Trọng làm Tề mạnh một đời, Vệ Ương muốn Tần mạnh đến vĩnh viễn, khí phách lớn nhường nào chứ!"

Hiếu Công cười lớn: "Nói hay lắm! Nào, cùng tiên sinh uống cạn một trận."

Chắp tay kính Vệ Ương, uống cạn một hơi.

Vệ Ương uống cạn một tước, hào sảng nói: "Sách lược trị Tần, Ương đã mưu tính trong ngực. Đây là《Cường Tần cửu luận》do ta thảo ra sau chuyến thăm Tần trở về, xin quân thượng phê bình. Mưu tính cụ thể, đợi quân thượng đi tuần tây trở về rồi sẽ trình bày."

Nói đoạn, từ trong ngực lấy ra một cuốn sách bằng da cừu cung kính đưa qua.

Tần Hiếu Công hai tay đón lấy, còn chưa kịp lật xem đã lớn tiếng ra lệnh: "Xa Anh, quay thuyền về Lịch Dương, đổi ngày đi tuần tây."

Quay người chắp tay với Vệ Ương nói: "Xin tiên sinh cùng ta về cung, Doanh Cừ Lương cùng tiên sinh trút sạch nỗi lòng trong ngực, làm một trận đàm đạo suốt đêm thế nào?"

"Quân thượng tốn tâm huyết, Vệ Ương tự đương dốc gan ruột."

Quan thuyền quay đầu đi về hướng đông.

Ban ngày mùa thu ngắn ngủi, chớp mắt đã chìm khuất sau dãy núi phía xa, chỉ để lại một vệt ráng chiều đỏ như máu, chiếu rọi mặt sông lấp loáng gợn sóng.

Tần Hiếu Công và Vệ Ương từ đầu đến cuối đứng ở mũi thuyền phấn khởi đàm đạo, một người nói đến say sưa, một người nghe đến mê mẩn.

Gió sông cuối thu thổi bay hai chiếc áo dài màu trắng và đen phấp phới kêu lật bật, hai người vậy mà hoàn toàn không thấy lạnh.

Xa Anh khoác áo bông cho hai người, hai người cũng hoàn toàn không hay biết, lúc thì cảm thán, lúc thì cười lớn.

Trăng sáng mọc phía đông, quan thuyền lúc này mới trở về bến đò Lịch Dương.

Thuyền vừa cập bờ, Hiếu Công liền dặn dò Xa Anh xử lý hậu sự, Cảnh Giám thông báo các huyện hoãn việc diện kiến quân vương, nói xong liền cùng Vệ Ương phi ngựa gấp trở về.

Đến đại thư phòng Chính sự đường, Hắc Bá thắp sáng bốn ngọn đèn lụa, nấu trà đặc.

Đúng lúc giao mùa thu đông, ngôi nhà cũ càng hiện rõ vẻ lạnh lẽo, Hắc Bá lại nhóm lò than.

Sắp xếp thỏa đáng, Hiếu Công liền cùng Vệ Ương uống trà đàm đạo sảng khoái.

Hiếu Công trước tiên kể cho Vệ Ương nghe chi tiết về lịch sử hơn ba trăm năm, truyền thống và các loại lễ pháp của nước Tần, cùng với sinh kế trị dân của hai mươi ba huyện hiện tại, khiến Vệ Ương có được sự hiểu biết vững chắc hơn về nước Tần.

Vệ Ương cũng lần lượt giới thiệu chi tiết những biến đổi của các nước phương Đông cùng chế độ quân đội, chế độ quan lại, phong tục dân gian, đặc điểm của quân vương, đặc biệt là đối với sáu nước chư hầu lớn đứng đầu là nước Ngụy, đã phân tích chi tiết hơn.

Tần Hiếu Công ngoài những năm tháng chinh chiến thời niên thiếu, chưa từng bước ra khỏi Hàm Cốc quan, đối với đại thế thiên hạ có thể nói là không rành lắm, đối với tình hình cụ thể của các nước lại càng hiểu biết sơ sài.

Lời kể phong phú sinh động của Vệ Ương, lần đầu tiên mở ra trước mắt hắn một mảnh đất rộng lớn, khiến hắn nắm rõ trong ngực đại thế thiên hạ và chi tiết các nước trong hơn sáu mươi năm bước vào thời kỳ Chiến Quốc.

Tần Hiếu Công thiên bẩm cực cao, vừa nghe vừa suy nghĩ, đã cảm thấy sợ hãi giật mình trước sự lạc hậu của nước Tần.

Vệ Ương giảng xong, Hiếu Công khái khái nói: "Lời của tiên sinh, dẫn dắt ta đi khắp thiên hạ, mới biết cái sở trường của người, cái sở đoản của ta. Ta còn muốn nghe tiên sinh giảng tỉ mỉ về biến pháp của các nước, để khai thông sự u mê của ta."

Vệ Ương bèn bắt đầu giảng từ biến pháp tân chính thời Xuân Thu, lần lượt giới thiệu tân chính chế độ ruộng đất của Tử Sản nước Trịnh, kinh tế thống trị của Quản Trọng nước Tề, tân chính tập hợp quốc lực của Văn Chủng nước Việt, tân chính sơ thuế mẫu của Tuyên Công nước Lỗ, ban ruộng giảm thuế của nước Tấn, sơ cho thuê lúa của Giản Công nước Tần và các tân chính chính yếu khác.

Vệ Ương nói: "Nói tóm lại, ba trăm năm Xuân Thu, tân chính xoay quanh sự thay đổi của chế độ ruộng đất và chế độ thuế mà phát sinh, nhưng đều là thô thiển, không một cái nào củng cố, ngược lại bị những con sóng lớn do tân chính kích động nuốt chửng. Đây chính là nguyên nhân gốc rễ khiến các nước Trịnh, Tề, Tấn, Việt tiến hành tân chính lần lượt diệt vong."

Vừa nghe vừa suy nghĩ, trán Hiếu Công không khỏi rịn ra những giọt mồ hôi lấm tấm.

Vệ Ương lại kể về biến pháp Lý Khôi nước Ngụy, biến pháp Ngô Khởi nước Sở từ thời Chiến Quốc đến nay, cùng với biến pháp nước Tề và biến pháp nước Hàn đang diễn ra; đối với nội dung, đặc điểm, sự biến hóa và kết cục của biến pháp, đều đưa ra những lời giải thích sâu sắc thấu đáo và dự đoán.

Lúc này, mặt trời đỏ đã rọi qua cửa sổ.

Hắc Bá nhẹ nhàng bước vào hạ giọng nói: "Quân thượng, giờ Mão đã qua, nên ăn chút gì rồi."

Hiếu Công vẫn tinh thần phơi phới, cười nói: "Mang rượu thức ăn lên, chúng ta vừa ăn vừa nói chuyện thế nào?"

Vệ Ương hân hoan nói: "Tuyệt quá, cứ vừa ăn vừa nói."

Hắc Bá bưng lên hai đỉnh thịt bò hầm củ cải đậu nành, một đĩa bánh mặt đen, một vò rượu.

Hiếu Công dặn dò: "Hắc Bá, ai tới cũng không gặp. Ngươi cũng đi đi."

Hắc Bá bước ra, liền nhíu mày canh giữ ở cửa Chính sự đường.

Vừa ăn được mấy miếng, Hiếu Công liền lật《Trị Tần cửu luận》mà Vệ Ương đưa hôm qua ra xem, vừa vào mắt liền đặt đũa xuống trầm ngâm suy nghĩ.

Trong chớp mắt, hốc mắt Vệ Ương ươn ướt.

Một vị quân vương vừa giản dị lại vừa siêng năng như thế, Vệ Ương quả thực chưa từng nghe thấy chưa từng nhìn thấy.

Từ chiều hôm qua bắt đầu, kiến thức học vấn tích tụ trong ngực hắn liền trào dâng bộc phát, trong suốt một đêm, vậy mà không hề có chút ngưng trệ nào cuồn cuộn tuôn trào.

Hắn đang tuôn chảy chính mình, đang thiêu đốt chính mình.

Mà Tần Hiếu Công với tư cách là quân vương, thì giống như thung lũng biển cả, dung nạp dòng chảy vô tận của hắn mà không có chút thỏa mãn nào.

Trong chớp niệm, Vệ Ương từ vị quân vương chỉ lớn hơn mình một tuổi này, nhìn thấy một sự trưởng thành và bao la vượt xa tuổi tác và trải nghiệm.

Hắn hình như bẩm sinh đã là để làm quân vương, đối mặt với biến cố không sợ hãi, lâm nguy không loạn, tuệ nhãn nhận tài, trầm tĩnh thâm viễn.

Đối với người bình thường mà nói, sở hữu bất kỳ một loại phẩm chất nào trong số đó cũng đã là vô cùng hiếm có rồi.

Mà hắn, lại xuất sắc dung hòa những phẩm chất hơn người ấy vào một thân, quả thực là khiến người ta thán phục.

Ở cùng với vị quân vương trẻ tuổi này, giống như kết bạn với núi non sông ngòi, khiến người ta dũng khí bỗng sinh.

Hắn lặng lẽ nhìn Tần Hiếu Công đang tập trung trầm tư, tâm tư bay bổng, đến cả việc ăn cơm cũng quên mất.

Chốc lát, Tần Hiếu Công ngẩng đầu lên hưng phấn nói: "《Trị Tần cửu luận》, mỗi chữ nặng ngàn cân! Nào, cạn một tước, xin tiên sinh giải thích chi tiết."

Vệ Ương nâng tước, vang lên thanh âm lanh lảnh, hai người uống cạn một hơi.

Rượu mạnh trôi xuống cổ họng, tinh thần Vệ Ương chấn động hẳn lên: "《Trị Tần cửu luận》chính là đại cương biến pháp do Vệ Ương mưu tính.

Thứ nhất《Điền luận》, lập định pháp lệnh phế bỏ tỉnh điền, mở bờ ruộng, ruộng đất được mua bán.

Thứ hai《Phú thuế luận》, vứt bỏ chế độ thuế cũ cống vật không có định số, làm ra pháp mới nông dân nộp thuế theo mẫu ruộng, thợ thủ công theo xưởng, thương nhân theo giao dịch. Như vậy thì dân giàu mà quốc gia cũng giàu.

Thứ ba《Nông tước luận》, nông dân dốc sức cày cấy làm giàu và nộp nhiều thuế lương thực, có thể nhận được tước vị của quốc gia. Biện pháp này sẽ thực sự kích thích nông dân chăm chỉ cày cấy, là con đường tích lũy lương thực gốc rễ.

Thứ tư《Quân công luận》, phàm là người ra trận chém đầu giặc, lấy số thủ cấp chém được để ban tước. Khiến người trong nước đều lấy việc tòng quân giết địch làm vinh quang, cả nước đều là binh, sĩ tử dũng mãnh, thương tật không lo, còn lo gì không có công thắng trận?

Thứ vĩ《Quận huyện luận》, tước bỏ triệt để thái ấp tự trị của thế tộc cũ nước Tần, thiết lập quan phủ hai cấp quận huyện, trực thuộc dưới quyền triều đình, khiến quyền trị lý toàn quốc thống nhất, như sai khiến cánh tay.

Thứ lục《Liên tọa luận》, dưới huyện thiết lập quan lại ba cấp lý, thôn, giáp. Dân chúng lấy mười hộ làm một giáp, một người phạm tội, mười hộ liên tọa, khiến dân chúng sợ việc tư đấu phạm tội mà dũng cảm lập công trong chiến trận công.

Thứ thất《Độ lượng hành luận》, thống nhất làm một thể chiều dài, trọng lượng, dung cụ do nước Tần thi hành, do triều đình chế tạo tiêu chuẩn hiệu chuẩn, ngăn chặn sự bóc lột của thương nhân và quan lại gian ác đối với thứ dân.

Thứ bát《Quan chế luận》, giới hạn định biên quan lại và quyền trị lý của quan phủ các cấp, ngăn chặn chính lệnh xuất phát từ nhà quyền quý.

Thứ cửu《Tề tục luận》, cưỡng chế phế bỏ thói tục ngu muội man rợ của dân chúng chốn sơn dã, ví như hàn thực, cả nhà ngủ chung, thê thiếp tuẫn táng vòng vèo v.v.

Chín luận này là đại cương, nếu biến pháp bắt đầu, vẫn còn cần phải chế định từng điều pháp lệnh, rơi xuống thực tế."

“Người ta nói, nắm cương thì vắt lưới mở. Có chín luận này, Doanh Cừ Lương đã nhìn thấy ngày mai của nước Tần!”

Hai người lại uống cạn một tước, nương theo《Cửu luận》đàm đạo hỏi đáp, không ngờ đã là mặt trời đỏ lặn về tây, đèn lụa sáng lại.

Hắc Bá thu dọn chậu than lò sưởi thắp đèn, nhìn thấy bữa cơm trưa vậy mà vẫn nguyên vẹn không động đến, không khỏi lắc đầu thở dài, hạ giọng nói: "Quân thượng, nên dùng cơm tối rồi."

Hiếu Công cười nói: "Được thôi, đem mấy thứ này hâm nóng lại là được."

Hắc Bá nghẹn ngào khuyên nhủ: "Quân thượng, nghỉ ngơi đi, hai ngày hai đêm rồi."

Hiếu Công khó chịu nói: "Thì có hề gì? Đừng quấy rầy, đi đi."

Vội vã ăn xong, hai người liền quây quần bên chậu than lò sưởi bàn bạc từng điều một.

Khi nói đến việc chấn chỉnh phong tục dân gian cuối cùng, Hiếu Công vậy mà không hiểu về những hủ tục của người Tần già cỗi phương Tây.

Vệ Ương bèn kể lại toàn bộ chuyện mình ngủ qua đêm ở thôn Sơn Hà và đưa Hà Nha ra ngoài một lượt.

Hiếu Công không khỏi vô cùng cảm thán thổn thức, trong mắt vậy mà có ánh nước lấp lánh, cuối cùng lại cười lớn một trận, nâng rượu chúc mừng sự thăm dò sâu triệt của Vệ Ương.

Trong lúc quên mình, không ngờ lại là mặt trời đỏ rọi qua cửa sổ.

Hắc Bá đợi đến mức ruột gan nóng như lửa đốt, trăm kế không nghĩ ra, bèn vội vã đến viện phía sau bẩm báo Thái hậu, xin nàng tìm cách để quân vương nghỉ ngơi.

Thái hậu nghe Hắc Bá nói vậy, vừa giận vừa lo, nhấc chân đi thẳng ra sân trước, đến ngoài hành lang sảnh binh khí, nghĩ ngợi lại dừng bước, phái thị nữ gọi Huỳnh Ngọc đang đọc sách buổi sáng tới, dặn dò: "Đại ca con lại phát bệnh si rồi, ba ngày hai đêm không nghỉ ngơi nói chuyện với người ta. Ta nghĩ không biết có phải nó gặp được kỳ nhân cao tài gì không? Ta đi thì không hợp lắm. Con qua xem thử, mang chút đồ ăn ngon vào, quấy rầy quấy rầy bọn chúng, để bọn chúng nghỉ ngơi một chút, nhé."

Huỳnh Ngọc cười nghịch ngợm, phất phơ chạy đi.

Trong sân bên ngoài Chính sự đường, Xa Anh canh giữ ba ngày ba đêm dưới ánh ban mai vừa đá chân vừa ngáp, ngáp một hồi, liền ngã sụp xuống đất ngủ thiếp đi, thanh kiếm đè dưới thân, thế mà vẫn ngáy o o.

Huỳnh Ngọc xách chiếc vò gốm được bọc vải bông và giỏ tre nhỏ nhẹ nhàng bước tới, phát hiện Xa Anh nằm ngang dưới đất, ngáy liên hồi, lắc đầu cười, đi vòng qua Xa Anh, đến đại sảnh Chính sự đường, nhìn thấy cửa đại thư phòng bên trong đang khép hờ, liền rón rén áp sát vào khe cửa nhìn trộm vào trong.

Trong phòng, Tần Hiếu Công và Vệ Ương mỗi người quấn một tấm thảm nỉ dựa nghiêng vào tường, ở giữa tấm thảm trải một bức bản đồ lớn, chiếc án dài trước mặt chén đĩa bừa bộn, cả hai đều mắt đỏ ngầu mặt mày xanh xao, nét mặt lại vô cùng kích động phấn khích, không hề có chút buồn ngủ nào.

Huỳnh Ngọc biết tính khí đại ca, không dám mạo muội xông vào, bèn lặng lẽ đứng nghe trộm, tìm cơ hội đi vào.

Chỉ nghe trong phòng truyền ra một giọng nói hơi khàn khàn: "Gốc rễ của việc cường binh, nằm ở chỗ ban thưởng nặng cho dân. Làm nhọc mà không có công, chiến đấu mà không có thưởng, tất sinh lòng khác. Ta ở thôn Sơn Hà nghe thấy dân ca của người Tần già cỗi, 'Có công không thưởng, năm được mùa không thành, năm mất mùa không cứu, có ruộng khó cày'. Dân sinh lòng oán giận, cớ sao cường binh? Thế cho nên phải thưởng nông chiến, ban thưởng nặng cho cường binh!"

Hiếu Công chen lời: "Đừng vội đừng vội, ngươi đọc lại bài dân ca đó một lần nữa đi."

Giọng khàn khàn nói: "Ta hát cho quân thượng nghe vậy."

Nói đoạn ho khan một tiếng, liền cất giọng hát nhỏ, tiếng hát du dương bi thương bay ra ngoài cửa:

“Tháng bảy chảy đỏ, lướt qua sơn lăng của ta. Con gái cày cấy dệt vải, con trai làm lính. Có công không thưởng, có ruộng không cày. Có hạn không cứu, có năm không thành. Ôi trời cao xa vợi, quên mất thương sinh của ta.”

Sau tiếng hát, trong phòng lặng ngắt như tờ một lúc lâu...

Huỳnh Ngọc bị bài hát làm cho cảm động sâu sắc, không khỏi trào dứa nước mắt.

Chỉ nghe thấy một tiếng thở dài nặng nề của đại ca cùng với tiếng nghẹn ngào lau nước mắt thấp thoáng.

Giọng khàn khàn nói: "Quân thượng có gì mà lo? Chỉ cần có hùng tâm biến pháp, quân thượng sẽ không thẹn với dân chúng nước Tần, không thẹn với tông miếu xã tắc."

Giọng đại ca kiên định trầm lắng: "Doanh Cừ Lương quyết ý biến pháp, xin tiên sinh gánh vác trọng trách cho ta."

Giọng khàn khàn nói: "Quân thượng tin Ương, Ương muôn chết không từ. Nhưng biến pháp càng sâu triệt, con đường càng gian nan. Ương đã suy xét kỹ lưỡng biến pháp của các nước, cho rằng ít nhất cần phải có ba điều kiện, không biết quân thượng có làm được không?"

“Tiên sinh cứ nói.”

“Một là, có một nhóm sĩ tử hết lòng ủng hộ biến pháp đứng ở vị trí then chốt. Bằng không, pháp không được trương dương, lệnh không được thi hành, hành động ở triều đình và dân gian, liền thành nỏ mạnh hết đà.”

“Điểm này xin tiên sinh cứ yên tâm. Doanh Cừ Lương sẽ dốc toàn lực thu nạp lực lượng cho tiên sinh.”

“Hai là, pháp thật không tránh quyền quý. Tân pháp một khi đã được thi hành, cả nước chỉ tuân theo pháp. Ngay cả tông thất cung điện, phạm pháp cũng chịu tội chung với thứ dân. Điểm này quân vương tầm thường quyết không thể làm được.”

“Điểm này đối với Doanh Cừ Lương không phải là chuyện khó. Cứ nói điều thứ ba.”

“Ba là, quân vương đối với đại thần chủ chính biến pháp phải vô cùng tin tưởng, không chịu sự châm chọc, không chịu sự ly gián. Bằng không,quyền thần chết mà pháp lệnh tan rã. Hơn ba trăm năm từ thời Xuân Thu đến nay, phàm là những người biến pháp tân chính thất bại, không một ai không phải là quân thần sinh nghi. Nếu không có tri ngộ sinh tử, biến pháp quyết không thể thành công.”

Lúc này, cơn gió thổi cánh cửa mở không tiếng động, Huỳnh Ngọc lặng lẽ bước vào, đứng sau lưng hai người.

Tần Hiếu Công thở dài một hơi: "Cường Tần, là giấc mộng cả đời của ta. Vì giấc mộng này, Doanh Cừ Lương chín chết cũng không hối hận, muôn vàn khó khăn không đủ để làm dao động tâm ta! Hơn ba trăm năm nay, công thần biến pháp đều chết bất đắc kỳ tử, đây chính là tội của quân vương! Quân thần ta cháu con tri kỷ, cho đến hết đời ta, tuyệt đối không phụ quân!"

Mắt Vệ Ương ươn ướt: "Công như núi xanh, Ương như tùng bách, tan xương nát thịt, vĩnh viễn không phụ nước Tần."

Bốn bàn tay của hai người, nắm chặt lấy nhau, ở giữa bỗng vươn ra hai chiếc tước rượu gạo bốc khói nghi ngút, liền nghe thấy Huỳnh Ngọc vừa khóc vừa cười nói: "Rượu nóng lòng đỏ, thiên địa làm chứng."

Tần Hiếu Công cười sảng khoái: "Nói hay lắm! Tiểu muội đến đúng lúc lắm, nào, cạn!"

Vệ Ương nhận lấy một tước cười nói: "Vì nước Tần cường thịnh, cạn!"

Hai chiếc tước va vào nhau lanh lảnh, mỗi người uống cạn một hơi.

Huỳnh Ngọc đăm đăm nhìn Vệ Ương, trên mặt lộ ra một loại cảm động thuần chân.