Đại Tần Đế Quốc 1: Hắc Sắc Liệt Biến

Lượt đọc: 459 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tiết 1
Tả Thừa Tướng Mở Phủ, Chấn Động Triều Dã

❊ ❊ ❊

Tần Hiếu Công vẫn không hề cảm thấy nhẹ nhõm hơn, thứ ông bận tâm là một chuyện khác hẳn.

Vệ Ương tuy đã chính thức làm Tả Thừa Tướng, trở thành đại thần tổng nhiếp quốc chính. Nhưng Vệ Ương phải thực thi quyền lực thế nào, mới có lợi nhất cho cuộc biến pháp đao to búa lớn? Đây là đại sự mà quốc quân phải định đoạt. Nhiệm vụ hàng đầu lúc này của ông chính là phải dựng lên cái xưởng biến pháp này của Vệ Ương, khiến nó lập tức đi vào vận hành. Vào ngày tuyết lớn mùa đông năm ngoái, Tần Hiếu Công đã nghĩ thấu đáo cái mắt xích then chốt này, quyết định mô phỏng các nước chư hầu phương Đông, biến Vệ Ương thành Thừa Tướng mở phủ trị quốc. Thừa Tướng mở phủ trị quốc, đây là cách làm phổ biến của các nước chư hầu phương Đông sau khi bước vào thời Chiến Quốc. Cái gọi là Thừa Tướng mở phủ, chính là Thừa Tướng lập ra cơ quan quyền lực tương đối độc lập, toàn quyền xử lý chính vụ thường nhật của quốc gia, quốc quân chỉ giữ lại quyền quân sự, quyền bổ nhiệm bãi miễn quan lại và quyền quyết định đại sự. Sự phân quyền trị quốc này giữa quốc quân và Thừa Tướng mở phủ đã đạt đến mức độ cao nhất trong thời đại Chiến Quốc, đồng thời cũng là tiêu chuẩn cao nhất của văn minh chính trị cổ điển Trung Quốc. Ý nghĩa thực tế của việc Thừa Tướng mở phủ trị quốc là, chiến xa của quốc gia từ một ngựa điều khiển đã biến thành hai ngựa điều khiển, hiệu suất trị quốc và sức sống quốc gia tăng lên rõ ràng. Những nước lớn phương Đông như nước Ngụy, nước Tề, quốc vương sở dĩ có thể dốc toàn lực xoay sở về ngoại giao và quân sự, chính là vì chính vụ quốc gia do Thừa Tướng mở phủ toàn quyền xử lý. Một lợi ích khác mang lại từ sự ổn định của quyền trị quốc của Thừa Tướng, là đã tránh được sự suy vong nhanh chóng và lật đổ chính quyền của quốc gia do vua chúa còn nhỏ tuổi hoặc hôn mê vô năng sinh ra, cực kỳ có lợi cho sự ổn định của quốc gia.

Thế nhưng, đối với nước Tần lạc hậu mà nói, đây là một việc vô cùng khó khăn.

Trải qua chinh chiến trên lưng ngựa lâu ngày, cơ quan quyền lực của nước Tần xưa nay vẫn luôn rất đơn giản. Thời kỳ bộ tộc Tần sơ khai, chính là sự kết hợp trực tiếp giữa quân đội và chính quyền. Một thủ lĩnh tối cao cộng thêm hai vị tả hữu thứ trưởng, chính là toàn bộ quyền lực tối cao. Sau khi lập quốc, tuy các nha thự có nhiều hơn một chút, nhưng so với các nước lớn phương Đông, vẫn mang theo sự đơn giản hóa và khái quát hóa đậm đặc. Ngay cả trong giai đoạn hưng thịnh nhất thời Xuân Thu — thời kỳ Tần Mục Công, chế độ quan lại của nước Tần cũng không thoát khỏi sự kết hợp quân chính truyền thống, sự phân chia cấu trúc quyền lực vẫn rất đơn giản và mơ hồ. Về điểm này, nước Tần có sự khác biệt rất lớn với bộ tộc Chu thời kỳ đầu. Người Chu đã xuất hiện một vị lãnh đạo cấp bậc thánh nhân, đó chính là Chu Văn Thức. Ông đối với nền văn minh Ân Thương trung nguyên phát triển không hề bài xích, mà là xích lại gần và hấp thu, khiến bộ tộc Chu khi còn là chư hầu phía tây của nhà Ân Thương, đã duy trì sự đồng nhất đại thể với chính quyền trung ương của vương triều Ân Thương về mặt chế độ quan lại và trị dân. Không có nền tảng như vậy, thì không thể có khả năng một vị lãnh đạo cấp bậc thánh nhân khác — Chu Công Đán toàn diện định ra "Chu Lễ". Nói cách khác, bộ tộc Tần vẫn luôn liều mình chiến đấu hăng hái, vẫn chưa từng xuất hiện thánh nhân xây dựng văn minh nền tảng, cho nên sau khi trở thành nước chư hầu ba trăm năm, vẫn bảo lưu chế độ quan lại đơn giản lạc hậu, bảo lưu phương thức trị quốc lạc hậu.

Toàn bộ thời kỳ Xuân Thu, chế độ quan lại của nước Tần rất đơn giản, tên gọi cũng vô cùng kỳ quái, điểm này đại khái tương đương với nước Chu. Quốc quân gọi là "Bá", thực chất có nghĩa là "Bá". Đại thần chấp chính gọi là "Thứ trưởng", trước sau từng có các thiết lập khác nhau như Đại thứ trưởng, Tả thứ trưởng, Hữu thứ trưởng vân vân. Đại thần chưởng quản quân sự là "Uy Lũy" và "Soái". Tướng quân chưởng quản sự bảo vệ quốc quân là "Bất Cánh", đại thần chưởng quản ngoại sự là "Hành Nhân" vân vân. Ngoại lệ duy nhất là Tần Mục Công định chức quan của Bách Lý Hề thành "Thướng", đại khái bởi vì Bách Lý Hề là sĩ tử phương Đông nên mới dùng một tên gọi đại thần chấp chính phương Đông. Kể từ đó, chức vị "Thướng" này vẫn chưa từng xuất hiện ở nước Tần, cho đến thời kỳ Tần Hiếu Công, đại thần chấp chính vẫn gọi là Tả thứ trưởng. Thời kỳ Tần Hiến Công, có sự thiết lập "Đại phu", nhưng chức trách vẫn vô cùng mơ hồ. Tỷ như Cam Long là Thượng đại phu chủ chính, đồng thời lại có một vị Tả thứ trưởng chấp chính, sự quyền tự nhiên có rất nhiều vướng mắc.

Nước Tần chưa từng thiết lập Thừa Tướng, cũng xưa nay chưa từng có tiền lệ do một đại thần độc lập mở phủ để thực thi quyền lực. Chinh chiến lâu ngày, đóng cửa quan ải, triều dã nước Tần lâu nay cô lậu quả văn, hiểu biết rất ít về việc trọng thần mở phủ trị quốc, cũng rất khó hiểu. Ngược lại, đối với mặt trái của việc mở phủ — phân quyền thì lại càng nhạy cảm hơn. Trong mắt quý tộc và thứ dân, đều cảm thấy đây là đang đối đầu ngang ngửa với quốc quân, rất có hiềm nghi phản nghịch. Đại thần trị quốc trước đây của nước Tần, chỉ có Bách Lý Hề thời đại Tần Mục Công và Thượng đại phu Cam Long thời kỳ Tần Hiến Công, là hơi có một chút bóng dáng "mở phủ". Thực ra, cũng chính là tám chín văn lại cộng thêm bản thân đại thần chủ chính mà thôi, chỉ có thể giải quyết mấy việc cụ thể như lương thảo thuế khóa cứu trợ thiên tai tế bần, đại sự quân quốc vẫn phải do quốc quân quyết định điều động. Loại "mở phủ" này, so với Thừa Tướng mở phủ của các nước lớn phương Đông thì về quyền lực, quy mô và hiệu suất chính vụ hoàn toàn không thể so sánh.

Tần Hiếu Công rất muốn bắt đầu từ biến pháp của Vệ Ương, thay đổi tình trạng lạc hậu của chế độ quan lại nước Tần.

Ông rất rõ ràng, vì nhiều nguyên nhân khác nhau, Vệ Ương trong việc cải cách chế độ quan lại chắc chắn sẽ có điều kiêng dè, đặc biệt là trong việc cải cách chế độ quan lại tầng trên của quốc phủ thì không dễ buông tay triệt để. Nếu không có ông – một quốc quân ra mặt mở ra cục diện cho Vệ Ương, ở một quốc gia tranh chấp quân sự lạc hậu như nước Tần, Vệ Ương sẽ rất khó triển khai biến pháp triệt để. Hiếu Công vốn dĩ là một thanh niên anh kiệt có lồng ngực rộng mở, chí hướng vi đại. Từ sau khi cùng Vệ Ương trò chuyện thâu đêm suốt sáng, thấu hiểu rõ ràng về đại thế thiên hạ và biến cách các nước, hùng tâm trỗi dậy, liền quyết định cùng một nhân tài càn khôn như Vệ Ương cùng nhau điều khiển chiếc chiến xa đã rỉ sét này của nước Tần. Tần Hiếu Công rất tự tin, ông hoàn toàn không nghĩ tới sự đe dọa của việc đại thần mở phủ đối với quốc quân, càng không nghĩ rằng Vệ Ương sẽ trở thành mối đe dọa. Lúc này, những gì Tần Hiếu Công nghĩ và làm chỉ có một việc, tăng cường quyền lực cho Vệ Ương, khiến Vệ Ương trở thành tổng chính đại thần cùng ông trị quốc, chứ không phải Tả thứ trưởng truyền thống của nước Tần, cho dù quyền lực của Tả thứ trưởng truyền thống đã rất lớn rồi. Ông suy tính chu đáo, vừa muốn đạt được mục đích thực tế một cách vững chắc, lại vừa không muốn người nước Tần hoài nghi, sau khi suy đi tính lại nhiều lần, liền áp dụng phương lược "trọng thực khinh danh" — về danh nghĩa thì cố gắng dùng lại tên cũ của nước Tần cũ, còn về thực tế thì nhất định phải làm được phương thức trị quốc giống như các nước lớn phương Đông.

Tần Hiếu Công không sách phong Vệ Ương làm Thừa Tướng, mà vẫn phong ông làm Tả thứ trưởng. Đây là tên quan chức mà nước Tần đã sử dụng suốt mấy trăm năm, vốn dĩ là chức vụ đại thần có thực quyền nhất. Nước Tần chuộng bên trái, trong hai vị thứ trưởng, Tả thứ trưởng đứng đầu, Hữu thứ trưởng đứng thứ hai. Thời kỳ Xuân Thu, Tả thứ trưởng của nước Tần là đại thần quân chính đứng đầu lên ngựa trị quân, xuống ngựa trị dân, không phải người công tộc họ Doanh thì không được đảm nhận. Bước vào thời Chiến Quốc, Tần Hiến Công đã chia quyền chính vụ trị dân cho Thượng đại phu Cam Long, Tả thứ trưởng hỗ trợ quốc quân thống lĩnh quân đội chiến đấu và tổng quản quân vụ. Nhưng trong tâm trí của triều dã người nước Tần, Tả thứ trưởng vẫn là đại thần quân chính quan trọng nhất. Mùa đông năm ngoái, Tần Hiếu Công thăng Cam Long làm Thái sư, đem quyền chính trị dân của Cam Long trả lại cho Tả thứ trưởng Doanh Kiền, mục đích chính là để lót đường cho Vệ Ương chấp chưởng đại quyền. Khi Vệ Ương tiếp nhận quyền lực Tả thứ trưởng từ tay Doanh Kiền, trên thực tế đã là một đại thần có quyền lực tương đương với Thừa Tướng mở phủ của các nước chư hầu phương Đông rồi.

Thế nhưng, đại quyền này không có nghĩa là trên thực tế đã trở thành Thừa Tướng mở phủ giống như các nước chư hầu phương Đông. Điểm mấu chốt để Thừa Tướng tổng lý chính vụ là mở phủ thiết lập cơ quan quyền lực, nếu chỉ có quyền lực cá nhân mà không có phủ đệ, thì không thể toàn diện xử lý sự vụ quốc gia. Điểm gốc rễ của việc mở phủ là trang bị thuộc quan, thứ hai là xây dựng phủ đệ. Hai việc này đối với nước Tần lúc này mà nói, đều vô cùng không dễ dàng.

Mùa đông năm ngoái, Tần Hiếu Công đã chuẩn bị sẵn cho Vệ Ương hai trợ thủ trung thành tài năng — Cảnh Giám và Xa Anh. Chức vị ban đầu của hai người này là Nội sử và Tiền tướng quân, nếu được bố trí vào phủ Tả thứ trưởng của Vệ Ương, thì sẽ có vẻ vị trí quá cao, triều thần liếc mắt nhìn, Vệ Ương cũng không dễ tiếp nhận. Khi Tần Hiếu Công thành khẩn giải thích điểm này, Cảnh Giám và Xa Anh đã tỏ ra rộng lượng, bày tỏ sẵn sàng tự giáng chức quan để làm thuộc quan cho Vệ Ương. Thế rồi, mới có cảnh tượng Cảnh Giám bị giáng chức thành Trưởng sử, Xa Anh giáng chức thành Lịch Dương tướng quân vào mùa đông tuyết rơi năm ngoái. Sự sắp xếp của Tần Hiếu Công là, Cảnh Giám làm Trưởng sử phủ Tả thứ trưởng, Xa Anh làm Vệ úy phủ Tả thứ trưởng. Hai người này tuy đều xuất thân từ quân ngũ, nhưng lại mang những đặc điểm tài năng khác nhau. Cảnh Giám có tài năng chính sự, suy xét sự việc chu đáo và rất có tinh thần gánh vác, đi sứ nước Ngụy và Lạc Dương, đã thấp thoáng có phong thái của đại thần. Ông làm Trưởng sử, có thể gánh vác hộ Vệ Ương tất cả gánh nặng sự vụ quốc chính vụn vặt phiền phức. Xa Anh lại có thiên phú rất cao đối với sự vụ trong quân đội, lại là một kiếm sĩ cơ trí dũng mãnh. Ông làm Vệ úy phủ Tả thứ trưởng, không những có thể cung cấp cho Vệ Ương rất nhiều tình hình biến pháp quân ngũ, mà quan trọng hơn là, Vệ Ương đã có được một lực lượng hộ vệ đắc lực. Hai nhân tài này làm tay sai đắc lực cho Vệ Ương, phủ Tả thứ trưởng của Vệ Ương có khả năng trở thành một xưởng biến pháp vừa có khung cấu nhẹ nhàng lại vừa có hiệu suất xuất chính cao nhất.

Tin tức dời gỗ lập tín ở đại thị Nam Thị lan truyền rất nhanh, Tần Hiếu Công vui mừng hơn bất kỳ ai. Vệ Ương làm việc, luôn luôn có ý tưởng độc đáo, một cước mở ra cục diện! Như việc tạo dựng uy tín cho đất nước lớn lao nhường này, ai có thể ngờ lại dùng một phương thức tiện lợi nhường này để hoàn thành? Thế nhưng nghĩ kỹ lại, lại phát hiện đây là một ý tưởng kỳ diệu cực kỳ khéo léo. Người Tần cũ mười người thì có tám chín người không biết chữ, chất phác mà lại ngu ngơ, nếu như đưa ra một bản văn cáo hào hùng sục sôi, nhất định là vừa đọc không hiểu lại vừa không nhớ nổi, nhiều nhất chỉ lưu truyền trong số các sĩ tử lại viên mà thôi. Mà nay do đại thần như Tả thứ trưởng ra mặt, làm một câu chuyện sống động như thật, muôn vàn thứ dân tận mắt thấy là thật, mọi người truyền tai nhau, ai mà không tin?

Tối hôm đó, Tần Hiếu Công liền dẫn theo Cảnh Giám và Xa Anh đến tiểu viện nhỏ của Vệ Ương.

Màn đêm mịt mùng, trong cơn gió xuân ấm áp mang theo cái lạnh phảng phất hơi thở đất đai ẩm ướt nhè nhẹ. Quân thần ba người đều rất vui mừng, Tần Hiếu Công ngẩng đầu nhìn bầu trời đêm, "Ông trời cũng giữ đúng tiết khí, Cốc Vũ sắp đến rồi." Dứt lời, trên trời một tiếng sấm ầm ầm, mưa phùn lất phất khắp trời rơi ào ào. Cảnh Giám Xa Anh đồng loạt vỗ tay cười lớn, "Hay lắm! Mưa thuận gió hòa, năm mới tốt lành!" Tần Hiếu Công sảng khoái cười lớn, "Tả thứ trưởng dời gỗ lập tín, ông trời Cốc Vũ lập tín, thiên nhân hợp nhất nha!" Xa Anh chỉ về phía trước nói: "Quân thượng, Tần thứ trưởng chưa ngủ." Tần Hiếu Công nhìn qua, phía trước trong màn đêm tối đen chỉ có tiểu viện quen thuộc kia là ánh đèn nhấp nháy, cảm khái thở dài, "Tả thứ trưởng đi ngủ còn lâu lắm, đi thôi."

Tiểu viện của Khách khanh chìm trong màn mưa sương mờ mịt, thanh tịnh không tiếng động. Cảnh Giám bước lên khẽ gõ cửa. Trong viện truyền ra giọng nói khàn khàn của lão bộc: "Ai?" Cảnh Giám thấp giọng nói: "Ta, Cảnh Giám Trưởng sử." Lão bộc kéo cửa gỗ ra, nhường Cảnh Giám vào, nhưng lại thấy quốc quân ở phía sau, hoảng hốt cuống quýt muốn khom mình hành lễ. Tần Hiếu Công xua xua tay nói: "Miễn đi miễn đi. Tả thứ trưởng đâu?" Lão bộc nói: "Vẫn luôn ở trong thư phòng, bữa tối vẫn chưa dùng kìa." Tần Hiếu Công không nói gì, tự mình sải bước đi về phía thư phòng đang sáng đèn.

Khẽ đẩy cửa thư phòng ra, Tần Hiếu Công ngẩn ngơ. Thư phòng rộng lớn chất đống thẻ tre, xếp thành từng ngọn núi nhỏ cao hơn cả người, trên núi nhỏ treo đầy những dải vải viết chữ, một chiếc bàn đọc sách kẹp giữa núi sách, là không gian trống duy nhất có thể dung thân. Trong tay Vệ Ương cầm một chiếc lông ngỗng dài lớn, đang xoay sở bận rộn giữa núi thẻ tre nhỏ, lại hoàn toàn không hề hay biết chuyện gõ cửa mở cửa.

Tần Hiếu Công lẳng lặng quan sát một lúc, khẽ cười nói: "Tiên sinh, nên dùng bữa tối rồi."

Vệ Ương sực tỉnh quay đầu lại, thấy là Tần Hiếu Công đứng ở cửa, vội vàng cẩn thận vòng ra khỏi núi thẻ tre nhỏ, chắp tay nói: "Tham kiến quân thượng." Tần Hiếu Công chỉ vào núi thẻ tre nhỏ nói: "Những ngọn núi sách này, đều là kinh điển sao?" Vệ Ương cười nói: "Kinh điển đã cất đi rồi. Đây là đợt pháp lệnh mới đầu tiên, bản thảo." Tần Hiếu Công kinh ngạc im lặng, ông biết rằng, đây chắc chắn là kết quả vất vả ngày đêm suốt một mùa đông của Vệ Ương. Nhìn khuôn mặt gầy gò sạm đen và đôi mắt đỏ ngầu của Vệ Ương, ông kéo phắt tay Vệ Ương lại, "Đi, ăn cơm trước, nói chuyện sau." Đến phòng khách, Cảnh Giám đã dặn đầu bếp mang cơm canh được hâm nóng lại tới, hóa ra là một vò gốm thịt dê, một đĩa nhỏ rau đắng, một tước rượu gạo. Tần Hiếu Công cười nói: "Ngươi ăn cơm trước, chúng ta tạm đợi một lát." Lại cười nói với Cảnh Giám Xa Anh hai người: "Chúng ta ra thư phòng tiên sinh xem thử đi." Liền cùng hai người ra khỏi phòng khách.

Vệ Ương vội vã ăn mấy miếng thịt dê và rau đắng, uống cạn một tước lớn rượu gạo nóng hổi, liền dùng nước sạch súc miệng, dặn lão bộc thu dọn đồ ăn, liền đứng dậy muốn đến thư phòng. Nào ngờ ba người Tần Hiếu Công lại đến phòng khách, Cảnh Giám cười nói: "Không nằm ngoài dự liệu của quân thượng, Tả thứ trưởng ăn cơm cũng quá nhanh rồi." Vệ Ương cười nói: "Nhanh lâu quen rồi, liền chậm không nổi, biết làm sao đây?" Hiếu Công cười nói: "Sau này toàn cho Tả thứ trưởng xương dê, xem hắn còn nhanh lên được nữa không?" Bốn người cười lớn một trận. Vệ Ương chắp tay nói: "Thần thỉnh quân thượng, xem qua đợt pháp lệnh đầu tiên." Hiếu Công cười xua xua tay, "Chuyện pháp lệnh có ngươi, không vội. Hôm nay chuyên nghị chuyện Tả thứ trưởng mở phủ." Vệ Ương nói: "Đầu mối mở phủ quá nhiều, nhất thời khó mà chuẩn bị xong, làm việc vẫn quan trọng hơn." Hiếu Công nói: "Ca dao người Tần cũ, mài cuốc không lỡ việc cày ruộng. Mở phủ rồi thì danh chính ngôn thuận, làm việc càng nhanh hơn, vẫn là mở phủ trước đi. Tả thứ trưởng có ý tưởng gì, cứ việc nói ra." Vệ Ương trầm ngâm nói: "Ý định ban đầu của thần, muốn một năm sau hãy bàn lại chuyện này." Hiếu Công nói: "Là vì sao thế?" Vệ Ương nói: "Một là, trong lúc gấp gáp khó mà tìm được thuộc quan tinh anh. Hai là, quốc phủ đang trong thời khắc khó khăn, xây dựng phủ đệ mới cũng không hợp thời cơ. Ba là, triều dã nước Tần có chấp nhận người phương Đông làm đại thần mở phủ hay không, còn cần thời gian mới có thể rõ ràng." Tần Hiếu Công cười lớn, "Trời đất đảo lộn, ba chuyện nhỏ ấy có đáng gì đâu?" Vừa nói vừa bẻ ngón tay nói: "Nói việc thứ nhất trước. Hai vị ta dẫn tới cho ngươi hôm nay, có thể coi là hài lòng chứ?"

Vệ Ương vô cùng kinh ngạc, "Cảnh Giám? Xa Anh? Làm thuộc quan cho ta, há chẳng phải là giáng chức hai vị đại thần tân duệ sao?"

Cảnh Giám cười nói: "Tả thứ trưởng từ lúc nào lại có cái nhìn thế tục thế? Không tiếp nhận Trưởng sử là ta đây sao?"

Xa Anh thì nghiêm nghị chắp tay nói: "Vệ úy Xa Anh, tham kiến Tả thứ trưởng."

"Quân thượng? Chuyện này..." Vệ Ương nhất thời cảm thấy khó hiểu.

"Tả thứ trưởng à, nếu thích hợp, thì đừng chối từ nữa, bọn họ đều muốn theo ngươi học hỏi thêm chút bản lĩnh đấy." Tần Hiếu Công sảng khoái cười lớn, "Cảnh Giám làm Trưởng sử phủ Tả thứ trưởng, tổng lãnh sự vụ. Xa Anh làm Vệ úy, trang bị hai ngàn giáp sĩ, hộ vệ phủ Tả thứ trưởng kiêm lĩnh Lịch Dương tướng quân. Thế nào?"

Trong chớp mắt, sóng lòng Vệ Ương cuộn trào, im lặng một hồi, chắp tay dứt khoát nói: "Thần, tạ ơn quân thượng."

"Lại nói việc thứ hai. Ý của Cảnh Giám, đổi Chiêu Hiền quán thành phủ đệ Tả thứ trưởng, thế nào?" Hiếu Công cười hỏi.

Cảnh Giám tiếp lời: "Chiêu Hiền quán tạm thời không dùng việc khác, sau này khi cần thì xây dựng lại, Tả thứ trưởng ý thế nào?"

Vệ Ương cười nói: "Có gì mà không được? Tự nhiên là tốt quá."

Tần Hiếu Công vỗ tay một cái, "Đã như vậy, Cảnh Giám Xa Anh chuẩn bị, trong vòng một tháng phủ Tả thứ trưởng mở phủ lý sự."

"Thuộc hạ tuân mệnh." Cảnh Giám Xa Anh đồng thanh đáp mệnh.

"Lại nói việc thứ ba. Bất kỳ con sóng gió nào của thần dân triều dã, đã có Doanh Cừ Lương một mình gánh vác, Tả thứ trưởng cứ buông tay biến pháp là được. Biến pháp cường Tần, sinh tử phò trợ. Tả thứ trưởng chớ quên câu nói này."

"Biến pháp cường Tần, sinh tử phò trợ. Vệ Ương không dám quên."

Tiếng cười của quân thần bốn người hòa quyện vào trong cơn mưa xuân miên man không bờ bến.

Một ngày nắng ráo trong tháng tư, phủ Tả thứ trưởng cải tạo từ Chiêu Hiền quán đã hoàn thành. Chính giữa cổng đá cao lớn khảm bốn chữ đồng to bằng đấu — Khải Phủ Tổng Chính. Cột đá hai bên cổng đá mỗi bên treo một biển gỗ đỏ, bên phải khắc "Thiên Địa Hữu Đạo", bên trái khắc "Luật Pháp Vô Tư". Bước qua cổng đá, là một bãi đỗ xe ngựa hình vuông rộng hơn mười trượng mới mở rộng, phân thành hai khu đông tây xếp ngay ngắn vài chục cọc buộc ngựa bằng đá. Tận cùng bãi đỗ xe ngựa là cửa lớn phủ đệ, đã được mở rộng từ cửa nhỏ ban đầu thành cửa gỗ đỏ ba gian. Cửa chính giữa rộng rãi, có thể dung nạp xe ô trực tiếp đi vào, trán cửa khảm bốn chữ đồng lớn "Tả thứ trưởng phủ". Hai cửa phụ hai bên hơi hẹp, dành cho quan lại người thường ra vào. Bước qua cửa lớn, đập vào mắt là một bức bình phong đá xanh khổng lồ, trên đó khắc một con pháp thú một sừng uy mоз kỳ dị — Hải Trãi. Phía sau bức bình phong chính là sân bãi Chiêu Hiền quán ban đầu, nay đã biến thành một tiểu viện lát gạch vuông. Mặt chính quay hướng bắc nhìn nam là một đại sảnh sáu gian, chính giữa cửa sảnh là ba chữ đồng to bằng đấu — Quốc Sự sảnh. Đông tây đại sảnh mỗi bên có hai hàng sương phòng chín gian, cửa mỗi gian phòng đều treo một tấm biển gỗ, lần lượt viết các tên gọi đủ màu sắc như Điền thổ tào, Thuế khóa tào, Thị tào, Công tào, Quân tào, Pháp tào, Lại tào, Xuất lệnh tào, Công tào vân vân. Trước mỗi cửa đều đứng hai giáp sĩ cầm giáo dài oai vệ anh dũng, trước cửa đại sảnh Quốc Sự sảnh thì có bốn tên giáp sĩ, khiến cho toàn bộ sân viện tràn ngập bầu không khí uy nghiêm sát khí. Phía tây đại viện có một tiểu thiên viện, vốn là một dãy nhà nhỏ nơi sĩ tử Chiêu Hiền quán ở, hiện nay đã được cải tạo thành nơi ở sinh hoạt của Vệ Ương.

Hai viện này nối liền với nhau, chính là phủ đệ mở phủ lý sự của vị Tả thứ trưởng mới nhậm chức của nước Tần. Phủ đệ này tuy không lớn và chỉ có hai lớp, nhưng ở nước Tần lại là quan trọ lớn nhất, trong thành bảo Lịch Dương chật hẹp giản dị, phủ đệ này quả thực một chín một mười với Tần cung quốc phủ! Mặc dù là được tu sửa vội vã trong vòng một tháng, thô ráp giản dị, nhưng uy thế lẫm liệt của nó đã khiến người nước Lịch Dương vô cùng chấn động. Những người từng nhìn thấy Vệ Ương ở đại tập Lịch Dương, liền lần lượt ở các cửa tiệm, quán cơm, quán trọ hoặc hàng xóm láng giềng, kích động thần bí kể cho mọi người nghe về "Thiên nhân quý tướng" cùng khí phách trong lời nói hành động của vị Tả thứ trưởng áo trắng đó. Nhất thời, Vệ Ương trong miệng người nước Lịch Dương đã biến thành một vị tinh túc trên trời kỳ diệu. Người có tài thậm chí còn nói, Vệ Ương chính là Khương Thượng – Thừa Tướng khai quốc của Chu Vũ Thượng chuyển thế, được sứ giả kim lệnh tiễn của quốc quân đuổi theo đưa về từ thung lũng sông Vị.

Những lời đồn đại kỳ diệu lan tràn triều dã này, Vệ Ương và ban đáy mở phủ của ông không biết, Tần Hiếu Công cũng không biết, hay nói cách khác, họ bận rộn căng thẳng đến mức không thể biết được những điều này. Một tháng qua, Cảnh Giám và Xa Anh dốc toàn lực chuẩn bị mở phủ, Cảnh Giám phải tuyển chọn mười tám vị thuộc quan và hai mươi vị thư lại mỗi người một chức trách, lại còn phải tập trung các điển tịch liên quan trong thư phòng của quốc quân và điển tịch do Vệ Ương mang tới, cùng với tư liệu lịch sử nước Tần của hai đại thư phòng quốc phủ Trưởng sử, Thái sử lại, để xây dựng một đại thư phòng bao gồm cả điển tịch pháp lệnh của các nước phương Đông. Xa Anh thì ngoài việc tuyển chọn hai ngàn giáp sĩ, còn phải dốc toàn lực đốc thúc xây dựng tu sửa cải tạo phủ Tả thứ trưởng. Vệ Ương thì vùi đầu chỉnh lý đợt pháp lệnh đầu tiên, hoàn thành một bộ, đưa Tần Hiếu Công thẩm duyệt một bộ, thường là quân thần hai người thảo luận thấu đêm suốt sáng về pháp lệnh và các bước thực hiện, dường như lại quay về khoảng thời gian quên mình quên cả trời đất khi trò chuyện thả cửa lần đầu.

Thấy sắp đến tháng năm mùa màng bận rộn, Tần Hiếu Công quyết định chọn cuối tháng tư để tổ chức đại điển mở phủ Tả thứ trưởng.

Ngày hôm đó, trời vừa hửng sáng, Xa Anh đã trực tiếp dẫn theo ba trăm giáp sĩ cầm giáo dài kéo đến phủ Tả thứ trưởng, ngoài lực lượng hộ vệ trong phủ ra, hơn hai trăm giáp sĩ còn lại đều xếp thành hai hàng bên trong và bên ngoài cổng đá, ở giữa tạo thành một lối đi dài. Cảnh Giám và tất cả thuộc quan thư lại cũng đều có mặt đầy đủ, ai nấy giữ vững chức trách của mình. Tần Hiếu Công vốn dĩ muốn Cảnh Giám làm đại thần tư lễ của ngày hôm nay, thế nhưng Cảnh Giám lại đề xuất thỉnh Thái sư Cam Long làm đại thần tư lễ. Tần Hiếu Công suy nghĩ một lúc liền bừng tỉnh đại ngộ, không khỏi liên tục tán thán sự từng trải thành thục của Cảnh Giám. Bản thân Cảnh Giám ngày hôm qua đã chuyển vào ở một căn phòng nhỏ trong phủ Tả thứ trưởng, cùng các thuộc quan thư lại bận rộn chỉnh lý sao chép, mãi đến canh tư mới được nghỉ ngơi. Canh năm gà gáy, Cảnh Giám đã xuống giường chải chuốt, lại cùng các thuộc quan thư lại liên tục kéo đến bận rộn. Thấy giờ Mão đã đến, Cảnh Giám liền rảo bước ra cửa lớn đón tiếp.

Mặt trời vừa chiếu sáng lầu tiễn Lịch Dương, các đại thần hoặc cưỡi ngựa hoặc đi bộ, liền lần lượt đến bên ngoài cổng đá xếp thành hai hàng theo thứ tự.

Gần giờ Mão, một chiếc xe bò cũ kỹ cọt kẹt cọt kẹt chạy tới, trên xe ngồi lão Thái sư Cam Long râu tóc bạc phơ mặc một bộ cát phục đại hồng. Đến dưới cổng đá, Cam Long ngồi trên xe bò đánh giá phủ đệ uy thế lẫm liệt một lượt, trên mặt không chút biểu cảm. Cảnh Giám rảo bước tiến lên, chắp tay khom mình hành lễ: "Trưởng sử phủ Tả thứ trưởng Cảnh Giám, tham kiến Thái sư." Cam Long gật gật đầu, nhạt giọng cười nói: "Nội sử đại thần, dạo này vẫn khỏe chứ?" Cảnh Giám lóe lên trong đầu, biết Cam Long có ý gọi ra chức vị cao ban đầu của mình, thế nhưng vẫn cung kính cười nói: "Cảnh Giám vô tài, chỉ làm được thuộc quan. Thái sư mời." liền tiến lên đưa tay đỡ Cam Long xuống xe, nhưng lại phát hiện Cam Long chẳng những đi một chiếc xe bò cũ nát không chịu nổi, mà hơn thế nữa ván thùng xe thậm chí còn không thèm lót chiếu cỏ, bộ cát phục đại hồng lại bị ngồi cho nhăn nhùm một mảnh đầy tro bụi. Cam Long rõ ràng có một chiếc xe ô đồng do Tần Hiến Công đặc ban, cũng là chiếc xe ô duy nhất trong số các đại thần nước Tần, hà cớ gì hôm nay lại cố tình cưỡi chiếc xe bò cũ nát này? Đợi khi đỡ Cam Long xuống, tay áo rộng vải bố của Cảnh Giám tiện đà phất một cái, tro bụi trên mông Cam Long đã sạch đi đại nửa. Cam Long khàn giọng cười nói: "Già yếu rồi, xe ô không đứng nổi, chỉ đành ngồi xe bò này thôi." Một câu nói, liền đem lý do giải thích vô cùng đường hoàng hợp lý. Đợi đến khi bộc dịch lùa xe bò vào trong bãi đỗ xe ngựa, các đại thần không khỏi kinh ngạc một trận xôn xao nhỏ giọng. Triều thần hôm nay đều mặc áo mới ngựa quý, để tỏ ý vui mừng. Chiếc xe bò cũ nát này dưới sự tôn lên của đám đông y phục rực rỡ và phủ đệ uy thế lẫm liệt, trông vô cùng tiêu điều, vô cùng lạc lõng. Nhất thời, các đại thần cứ như mọc rận trên người, toàn thân không được tự nhiên, kéo kéo y phục, giật giật vạt áo, ho khan nhìn đông ngó tây.

"Quân thượng giá lâm——!" Một tiếng hô lớn của Vệ úy Xa Anh khiến toàn trường không khỏi ngẩn ngơ.

Chỉ thấy một chiếc xe ô đồng từ từ chạy tới, dưới mái che xe sáu thước, Tần Hiếu Công áo đen và Vệ Ương áo trắng đang nghiêm nghị ngồi đó. Quân thần cùng chung một xe, đây là lễ ngộ cao nhất tôn sùng hiền tài thời thượng cổ, những người bình thường nghe thấy từ trong truyền thuyết, đại khái cũng chỉ là câu chuyện Chu Văn Thức kéo xe cho Khương Thượng tám trăm bước. Nhưng từ thời Xuân Thu Chiến Quốc đến nay đã hơn ba trăm năm, thế mà không có một vị quốc quân nào trong dịp đại lễ chính thức lại cùng đại thần ngồi chung một xe! Ở thời điểm nước Tần biến pháp, hàm ý mà lễ ngộ này tuyên bố thì ai ai cũng rõ ràng. Nhất thời, toàn trường chết lặng im phăng phắc, đến cả lễ tiết tối thiểu để tham kiến quân thượng cũng quên bén mất. Vẫn là Thái tử phụ kiêm lĩnh Thượng tướng quân Doanh Kiền đứng đầu hô lớn, "Tham kiến quân thượng——" Các đại thần lúc này mới sực tỉnh lại, lần lượt khom mình chắp tay, lộn xộn hành lễ. Tần Hiếu Công lại giống như không hề nhìn thấy, đi đầu nhảy xuống xe chỉnh đốn lại y quan, sau đó nghiêm nghị chắp tay làm lễ, "Tiên sinh mời." liền vươn hai tay, đỡ lấy Vệ Ương đang chuẩn bị xuống xe đặt chân xuống đất.

Ngay lúc các đại thần lại một lần nữa ngẩn ngơ, Thái sư Cam Long đảm nhận chức đại thần tư lễ chợt lớn tiếng hô vang: "Đại điển mở phủ khởi hành——! Quân thượng mang theo Tả thứ trưởng vào phủ——!"

Các đại thần lại một lần nữa khó hiểu vô cùng, nhìn nhau ngơ ngác, không biết phải hưởng ứng thế nào. Trong lễ nghi đại điển mà họ nhận được rõ ràng không có tiết mục này, mọi người đứng đón quốc quân và Vệ Ương ở bên ngoài cổng đá, hoàn toàn là biểu thị một cách tự phát vô tình một niềm vui mừng, đại điển chính thức được sắp xếp bắt đầu ở bên trong sân viện. Nay Cam Long đột nhiên tuyên bố đại điển khởi hành, mọi người không khỏi ngẩn ngơ ngây người, miệng không có từ, chân dính keo, hoàn toàn không biết phải di chuyển thế nào. Cảnh Giám vẫn luôn cơ trí quan sát, thấy tình hình này, liền vơ tay về phía các nhạc công trong cửa cổng đá thấp giọng nói: "Tấu nhạc." Đợi đến khi chuông ngân nhạc trỗi, các đại thần tức thì trở nên tự nhiên, theo lễ nghi quen thuộc đồng loạt hô lớn: "Cung thỉnh quân thượng, mang theo Tả thứ trưởng vào phủ——!"

Tần Hiếu Công từ đầu đến cuối vẫn mang một vẻ trang trọng hoàn toàn không hay biết, nghe thấy tiếng nhạc, liền chắp tay nói: "Tiên sinh mời." vươn tay nắm lấy tay trái Vệ Ương, hai người thong thả sóng vai từ trong lối đi giáp sĩ bước vào cổng đá, lại đi qua bãi đỗ xe ngựa bước vào sân viện. Các đại thần xếp hàng đi theo sau ba người Cam Long, Doanh Kiền, Công Tôn Giả, trật tự ngay ngắn.

Bước vào sân viện, Cam Long bước ra khỏi hàng hô lớn: "Quân thượng cáo tri thượng thiên——!"

Tần Hiếu Công bước đến trước bàn tế tam súc chuẩn bị sẵn cúi sâu một vái, mở một cuộn thẻ tre lớn tiếng niệm tụng: "Hạo thiên vô cực, phục duy cáo giả: Nước Tần bần nhược, mưu trị cầu hiền. Mở phủ biến pháp, thuận hồ nhân tâm. Cầu đảo thượng thương, hộ ngã thần công. Quốc cường dân phú, vĩnh niệm thượng thiên. Tần công Doanh Cừ Lương năm thứ ba tháng tư."

Quần thần đồng thanh hô theo, "Quốc cường dân phú, vĩnh niệm thượng thiên!"

Cam Long: "Tả thứ trưởng cáo tri đại địa——!"

Vệ Ương bước đến trước bàn tế cúi sâu ba vái, mở thẻ tre nghiêm nghị niệm tụng: "Đại địa mịt mùng, tải đức tải vật. Ta lòng hoàng khủng, phục duy cáo giả: Ưng thụ quân mệnh, mở phủ trị quốc, duy khổ duy gian, vô oán vô vưu; hoàng thiên hậu thổ, hộ ngã thứ dân, bách nghiệp hưng vượng, vĩnh niệm đại đức. Tần quốc Tả thứ trưởng Vệ Ương, tái bái đại địa hậu ân."

Các đại thần lộn xộn niệm theo hai câu cuối cùng, "Bách nghiệp hưng vượng, vĩnh niệm đại đức." liền lại ngẩn ngơ. Việc tế tự thiên địa này, vốn dĩ là đại lễ mà quốc quân mới có tư cách tổ chức. Vệ Ương với tư cách là bề tôi, cùng quốc quân chung tế thiên địa, vốn dĩ đã là cử động kinh ngạc có một không hai, các đại thần tuy đã biết trước từ trước, nhưng lại không biết phải ứng phó chi tiết thế nào. Chiếu theo lễ nghi quen thuộc khi quốc quân tế tự thiên địa, các đại thần tham gia chắc chắn là đi theo hô vang hai câu cuối cùng. Vệ Ương tế địa, rất nhiều người vốn dĩ trong lòng đã cảm thấy gượng gạo, lại có thêm một số người không biết có nên đi theo hay không, thế là liền xuất hiện cảnh tượng do dự lưỡng lự lộn xộn không đồng đều. Chỉ có Công Tôn Giả là cực kỳ tỉnh táo, chẳng những lập tức đi theo, mà còn hô rất to. Ông chú ý tới trong văn tế của quốc quân có nhắc rõ ràng "biến pháp mở phủ", trong văn tế của Vệ Ương lại không có một chữ nào liên quan đến biến pháp. Ông cảm nhận được đằng sau loại lễ nghi được sắp xếp tỉ mỉ này, ẩn giấu quyết tâm kiên cố không thể lay chuyển như núi non của Tần Hiếu Công và Vệ Ương. Cáo tri thiên địa, có nghĩa là hai đại sự biến pháp và mở phủ đã được thượng thiên công nhận, ai mà dám phản đối, chính là hành động trái ý trời. Vào lúc như thế này, bất kể trong lòng nghĩ thế nào, đều bắt buộc phải đưa ra sự hưởng ứng nồng nhiệt nhất. Lão Thái sư Cam Long chẳng phải cũng làm đại thần tư lễ rất nghiêm túc đó sao? "Mạnh Tây Bạch" chẳng phải cũng theo sát từng bước đó sao?

Đang lúc Công Tôn Giả suy ngẫm hương vị trong đó, giọng nói khàn khàn già nua của Cam Long lại vang lên lần nữa, "Tế tự xong xuôi, quân thần đi vào Quốc Sự đường——!"

Vẫn là Tần Hiếu Công và Vệ Ương tay trong tay bước vào, mấy chục vị quan lại theo sau chỉnh tề tiến vào. Bước vào Quốc Sự đường, Tần Hiếu Công ngồi vào trước chiếc bàn dài chính giữa, Vệ Ương đứng nghiêm ở tay trái bàn dài, quần thần dưới ba bậc thềm mỗi người tự tìm chỗ ngồi. Cam Long lớn tiếng tuyên bố ở phía bên phải bàn dài:

"Thái tử phụ kiêm lĩnh Thượng tướng quân Doanh Kiền, tuyên thị chiếu thư mở phủ của quốc quân——"

Doanh Kiền sải bước lên bậc thềm, mở thẻ tre đọc to: "Nước Tần muốn mạnh, người Tần muốn giàu, không biến pháp thì không có cách nào lập công. Con đường biến pháp, không mở phủ thì không có cách nào lập uy. Nay mệnh Tả thứ trưởng Vệ Ương làm đại thần mở phủ, tổng nhiếp quốc chính, dốc sức thực thi biến pháp, văn chiếu phủ ban hành gọi là lệnh. Lại bổ nhiệm Cảnh Giám làm Trưởng sử phủ Tả thứ trưởng, tổng lãnh thuộc quan thư lại; Xa Anh làm Vệ úy phủ Tả thứ trưởng kiêm lĩnh Lịch Dương tướng quân. Kể từ ngày hôm nay, Tả thứ trưởng Vệ Ương tức khắc mở phủ. Chiếu ngày tháng tư năm thứ ba của Tần công Doanh Cừ Lương."

Giọng nói của Doanh Kiền vốn dĩ vô cùng trầm thấp hùng hồn, cộng thêm việc ông phát âm lại cực kỳ nặng trọng, vang lên trong đại sảnh có chút tiếng vang vọng, ầm ầm vang qua, tựa như búa sắt đang đục từng chữ lớn lên vách núi, rõ ràng có lực. Các đại thần nghe rõ mồn một, phủ Tả thứ trưởng của Vệ Ương quả thực chính là phủ quốc quân thứ hai, nắm giữ đại quyền sinh sát trong tay, lại trở thành Thừa Tướng mở phủ có uy thế nhất trong bảy nước Chiến Quốc.

Quốc sự sảnh yên phăng phắc, tiếng thở dốc nặng nề có thể nghe rõ mồn một. Các đại thần dường như cảm thấy căng thẳng, nhưng lại nói không rõ vì sao lại căng thẳng.

"Tả thứ trưởng hạ lệnh——!" Giọng nói khàn khàn của Cam Long lại vang lên lần nữa.

Vệ Ương áo trắng ngọc quan, tóc buộc tơ trắng, nổi bật và cô độc giữa một đám đại thần nước Tần mặc áo đen. Ông thong thả bước ra nói: "Vệ Ương tuân theo ý trời mệnh quân, mở phủ biến pháp bắt đầu từ ngày hôm nay. Đợt pháp lệnh đầu tiên mười điều, năm điều lập tức ban hành thực thi, năm điều sau khi bận rộn mùa màng ban hành thực thi. Năm điều pháp lệnh lập tức ban hành: Pháp thưởng nông canh, Pháp thụ tước quân công, Pháp biên dân thập ngũ liên tọa, Pháp tra xét quán trọ, Pháp trị tội tư đấu. Các pháp lệnh trên, trừ việc lập tức phi ngựa truyền tin đến các huyện ra, toàn bộ đều niêm yết tại cổng thành Lịch Dương và Nam Thị, công bố cho công chúng, toàn quốc cùng thi hành. Trưởng sử hạ lệnh."

Cảnh Giám sớm đã chuẩn bị xong xuôi, nghe vậy lớn tiếng đáp: "Tuân mệnh!" Vẩy tay một cái, hai tên thư lại khiêng vào một chiếc bàn dài rộng rãi, trên đó chất đống đầy những thẻ tre được bó gọn gàng. Chiếc bàn dài vừa mới được đặt ngay ngắn ở trung tâm, Cảnh Giám lại hô lớn một tiếng: "Đặc sứ nhận lệnh——!" Mười sáu vị sứ giả mặc y phục gọn gàng đồng thanh đáp lời, chỉnh tề bước vào đại sảnh.

"Bắc Địa đặc sứ——!"

"Ung Châu đặc sứ——!"

"Lũng Tây đặc sứ——!"

"Mi Huyện đặc sứ——!"

"Thương Vu đặc sứ——!"...

Cảnh Giám từng bó từng bó thẻ tre phân phát cho mười sáu vị đặc sứ. Các đặc sứ hai tay bưng thẻ tre từng người một bước ra khỏi đại sảnh. Trong sân viện mười sáu tổ kỵ sĩ giáp sắt xếp thành nhóm ba người đang chỉnh tề xếp hàng, mỗi tổ hộ vệ một vị đặc sứ phi nước đại đến các quận huyện nước Tần.

Ngựa phi nước đại, trong vòng chục ngày, hai mươi ba huyện cùng ba quận của nước Tần liền trở nên sôi nổi, trở nên chấn động.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 2 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.