Kim Sinh Kim Thế

Lượt đọc: 347 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chuyện Phiếm Ngư Tiều

❊ ❊ ❊

Chuyện phiếm ngư tiều

"Mở đầu"

Khi tôi ở Bách Sắc, có một hôm tản bộ ngoài đồng hoang ngoại ô, ứng khẩu thành thơ:

Đường cổ nắng tà bà lão cuốc đất, trai tráng thành núi đang điểm binh.

Tây Giang chẳng bằng nước Tiêu Tương, gảy đàn sắt nghe toàn tiếng sát phạt.

Lúc ấy, kỳ thực Trung Nguyên đâu đâu cũng là thứ tử khí binh đao ấy, mà sau đó liền có chiến tranh Trung - Nhật, sau chiến tranh lại thêm Giải phóng quân tiến về phương Nam, rồi cho đến nay lòng người vẫn còn nung nấu ý muốn nổi dậy. Tất cả những điều này đều không phải do mưu mô quyền lực có thể tạo nên, mà là cảm hứng tức cảnh khi dân gian dấy binh lập triều đại mới qua các triều đại ở Trung Quốc. Nay sự thành công hay thất bại của họ đều chưa được tính là xong, mà phải đợi vận khí dấy binh của dân gian này có hồi kết, binh khí hóa thành vương khí thì mới xem là xong. Từ đó cũng có thể biết rằng chính quyền Uông khi ấy dù có đạt được điều kiện nghị hòa bình đẳng đi nữa, cũng không thể dẹp bỏ được binh đao.

Khi ấy Trung Quốc thua trận liên tiếp, nhưng vẫn kiên quyết đòi Nhật Bản rút quân vô điều kiện, lại còn phải trao trả Mãn Châu, không chịu bớt một chút nào, thậm chí nhất định phải chiến thắng. Nhìn từ sự việc thì điều này quả thực khó lòng lý giải, nhưng phải nhìn từ chí lớn khai sáng thế giới của một thế hệ thời Trung Hoa Dân Quốc mới có thể hiểu được. Chỉ cần nhìn những sự kiện lớn xảy ra suốt từ khởi nghĩa Tân Hãi cho đến nay, có việc nào là không làm theo kiểu thuận theo thời thế nhưng tuyệt đối không chịu nhượng bộ, giống như thiên mệnh không thể lay chuyển.

Mùa xuân năm Trung Hoa Dân Quốc thứ ba mươi hai (1943), Uông Tinh Vệ lên chùa Kê Minh, văn võ bá quan đều hộ tống. Sông Trường Giang chảy từ phía tây lại, thượng nguồn chính là Trùng Khánh, hướng nhìn ra Thái Bình Dương chỉ thấy mây trắng chân trời lững lờ trôi, bên ngoài thế giới thiên hạ đang chiến tranh. Ngay trước mắt, cỏ cây vẫn bình yên vô sự, trên núi Tử Kim vương khí lẫn lộn với binh khí. Uông tiên sinh cảm thán một tiếng, nhớ lại Thái Bình Thiên Quốc và Tôn Trung Sơn khi khởi nghĩa Tân Hãi từng định đô ở đây đều không kéo dài được bao lâu, bèn làm thơ nói Nam Kinh là non sông chứa thuốc độc.

Tiếng thở dài ngày ấy của Uông tiên sinh, nay đã trở thành chuyện phiếm của người tiều phu ngư ông. Trong ánh chiều tà rọi chiếu bá đồ, tiếng thở dài của tiều phu, tiếng khóc nghẹn của người chèo thuyền, kỳ thực có thể nói là không duyên không cớ, nhưng cũng thực sự có phong cảnh đẹp, có ý tứ hay. Thái Bình Thiên Quốc và Tăng Quốc Phiên vốn là kẻ thù đối địch, nhưng người đời sau lại thấy cả hai đều có giá trị lưu truyền; phong trào hòa bình và kháng chiến năm xưa cũng vậy, đều có giá trị lưu truyền, cho đến cả Giải phóng quân cũng có giá trị lưu truyền.

Non sông cổ kim trong câu chuyện phiếm ngư tiều khiến người ta liên tưởng đến ý trời. Hoa đào hồng thắm lại thấy một mùa xuân, Quốc Dân Đảng đến rồi lại đến Cộng sản Đảng, dân gian có người bảo còn chẳng bằng nhóm người của chính quyền Uông. Hóa ra dân gian ban đầu chờ đợi trời sáng, chính là sự xuất hiện của một năm tháng nhân gian đường đường chính chính, mà cho đến nay chân mệnh thiên tử vẫn chưa xuất hiện, thế giới Dân Quốc vẫn vô chủ như hoa ngoài đồng, chính quyền Mao Trạch Đông xét cho cùng vẫn là ngụy quyền. Những lời bàn tán vụn vặt kiểu này trong dân gian, kỳ thực lại mang phẩm cách rất cao, cả ba chính quyền đều chỉ đành tiếp nhận sự phán xét từ đó. Thơ Vương Xương Linh:

Tỳ bà khướt múa đổi điệu tân thanh, suy cho cùng vẫn là nỗi niềm chia ly chốn quan san.

Mối sầu biên ải rối bời gảy mãi không hết, vầng trăng thu vằng vặc chiếu rọi Vạn Lý Trường Thành.

Thu đi xuân đến đôi chim én, chuyện tang thương hưng vong kể mãi không nguôi, những ân oán thị phi ấy rõ mồn một ở đó, chỉ thấy trăng sáng trôi giữa khoảng không, non sông đọng lại những nỗi niềm suy ngẫm.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.