Kim Sinh Kim Thế

Lượt đọc: 341 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chân Thật Còn Sót Lại Sau Kiếp Nạn

❊ ❊ ❊

Đầu tháng Mười Hai, không kích ngày càng dày đặc, lần đầu tiên còn thả bom cháy. Vũ Hán bụi mù mịt, quần áo mới giặt xong lại bẩn, mặt mũi ai nấy đều lem luốc, thật đúng như câu hát trong "Tứ lang thám mẫu": "Hoàng sa cái diện, thi cốt bất toàn" (Cát vàng che mặt, xác cốt không toàn). Ai nấy đều ám đầy mùi khói lửa, dễ nổi cáu, gặp nhau không nói gì khác, chỉ toàn bàn chuyện bom đạn, cứ như lời nói mớ trong mơ, càng muốn nói lại càng ú ớ không rõ chữ.

Quan Vĩnh Cát mắt trợn trừng, hậm hực, cùng Thẩm Khải Vô kẻ xướng người họa than vãn nơi này không được, cái gì cũng kém Thượng Hải, Bắc Kinh, cực kỳ nhớ nhung đồ ăn và đàn bà. Thẩm Khải Vô thì hoài niệm người vợ ở nhà tại Bắc Kinh, ông ta thấy cuộc sống thường nhật ở nơi này thật không thể chịu nổi. Tôi lại nghĩ mình có Trương Ái Linh, tuy cô ấy cũng ở xa tận Thượng Hải, nhưng tôi chắc chắn không có oán hận và tham dục như bọn họ.

Không kích từ Hán Khẩu dần lan sang Hán Dương, bệnh viện Hán Dương tuy thiếu thốn thuốc men cũng bận rộn cứu người, nhưng tôi ngày ngày đến tòa soạn, sớm đi tối về, không mấy để ý. Có lần tôi đi qua một gian buồng phụ của bệnh viện, ra cửa sau đi dạo bên bờ sông, tôi không biết gian buồng đó là nhà xác, chỉ thấy có hai người nằm trên nền đất, một người đàn ông trung niên, đầu phủ chăn bông, một cậu bé mười hai mười ba tuổi, chăn bông tụt xuống ngang ngực, trông dáng vẻ không phải ngư dân thì cũng là người nhà quê, cả hai đều đang ngủ say sưa, tôi thầm nghĩ mong cậu bé đừng để bị lạnh. Đến khi dạo chơi quay về lại đi ngang qua, tôi cúi người xuống đắp lại chăn cho cậu bé, chỉ là trong lòng cảm thấy hơi lạ. Đến dưới hành lang, tôi hỏi chuyện người trong bệnh viện, mới biết cả hai đều bị bom chấn động mà chết, tôi kinh hoàng tột độ, từ đó về sau mấy ngày liền không dám đi qua cái cửa sau đó nữa.

Hán Khẩu cứ cách vài ngày lại có một đợt không kích, máy bay Mỹ ba bốn chiếc một. Ban đêm đèn đóm tắt sạch, pháo cao xạ và súng máy cao xạ dưới đất cứ như bắn pháo hoa, soi sáng hàng cửa sổ đối diện đóng kín, quần áo phơi chưa thu, trên đường cái có đám đông chạy lố nhố, đoán là đoàn kiều dân Nhật Bản. Chiếc máy bay đó bay vòng tròn lớn trên không trung, lúc bị đèn pha rọi trúng, lúc lại chui vào tầng mây, chợt nghe tiếng ù ù trên đầu như tiếng rên rỉ của người bệnh nặng, đó là sắp lao xuống thả bom. Hễ nghe tiếng này là cảm thấy điềm xấu. Nhưng không kích từ tháng Bảy đến tận bây giờ, người Hán Khẩu cũng không sơ tán.

Đến tầm ngày 20 tháng Mười Hai, người Hán Khẩu bỗng nhiên bồng bế già trẻ, gánh gồng sọt thúng, lũ lượt tránh về quê, tựa như thời tiết thay đổi, lũ kiến biết trước hồng thủy sắp tới, vội vã chuyển tổ vậy. Ngày 28 quả nhiên là một trận không kích lớn, gần hai trăm máy bay Mỹ, oanh tạc theo từng đợt, trong vòng bốn tiếng đồng hồ đã biến một phần năm khu trung tâm Hán Khẩu thành bình địa. Hôm đó tôi từ Hán Dương vội vã đến tòa soạn, máy bay đang thả bom, nửa đường tôi phải tránh dưới mái hiên của một ngôi nhà ven sông, trên phố đóng cửa tắt đèn, chỉ thấy màu nắng nhàn nhạt, thật như chốn thế ngoại hư ảo, chẳng còn lịch sử. Một cửa hàng tạp hóa nam mở hé cửa, tôi hỏi thăm rồi bước vào, thấy người trong tiệm đang ăn trưa. Tôi đến báo Đại Sở ở đường Giang Hán, báo động vẫn chưa dỡ bỏ, nhưng máy bay đã đi, bom cháy trên mái tòa soạn và tòa soạn ở tầng hai đã được dập tắt ngay, nhưng nước lênh láng khắp nơi.

Trận này quả thực đã làm người Hán Khẩu khiếp vía, ngày hôm sau cả thành phố trống không vì bỏ trốn. Từ đó một tuần liền, trên phố không thấy nổi một chiếc xe kéo, hay một hàng bán quẩy, bán bánh mì nào, thậm chí cả một tên cảnh sát cũng không. Cảnh tượng đó chỉ có thể gói gọn trong bốn chữ đại tai đại nạn, ngoài ra không còn từ ngữ hay trí tưởng tượng nào có thể diễn tả được. Chỉ có báo Đại Sở và doanh trại quân Nhật không chạy. Báo Đại Sở vẫn xuất bản bình thường, đây cũng là một loại khí phách, vì không phục tùng quân Nhật nên cũng chẳng sợ máy bay Mỹ và Trùng Khánh.

Sau đó người chạy về quê dần dần quay lại, đường phố mới thành bộ dạng một thành phố. Không kích vẫn còn, pháo phòng không dưới đất thì im lìm, mỗi khi hú còi báo động, mọi người lại bốn phía trốn chạy. Tôi trước nay vẫn thường lẫn trong đám người chạy qua đường sắt ra ngoại ô. Một lần vừa tới đường sắt, bên đường bị bom nổ thành hai hố lớn, có thi thể cắm ngược trong đó, tôi không dám nhìn, nhưng đã nhìn thấy rồi, trong tiếng chạy lố nhố của đám đông, một chiếc máy bay lao thẳng xuống ngay trên đỉnh đầu, phát ra âm thanh thê lương như vậy, tôi kinh hãi đến mức hồn bay phách lạc, chỉ biết kêu lên một tiếng Ái Linh. Tiểu thuyết cũ miêu tả cảnh ngộ như thế này, chỉ kêu lên một tiếng "Khổ thay", hoặc "Mệnh ta xong rồi", quả thực đúng là như vậy.

Nhưng rốt cuộc tôi cũng chạy được ra ngoại ô, đợi đến khi báo động dỡ bỏ. Trên đường bờ ruộng toàn là người, giống như tiết Thanh Minh đi dạo xuân, giờ đây họ đều tản mát quay về. Có một phụ nữ đi cùng tôi trên con đường bờ ruộng, trông cô ấy tầm hai mươi mấy tuổi, là người gia đình nhỏ bé, tôi hỏi tên tuổi, sống ở phố nào Hán Khẩu, trong nhà có những ai, làm nghề gì, rồi còn nói cho cô ấy biết tôi là ai. Sao tôi lại có thể nói nhiều đến thế, chỉ cảm thấy nhân thế thật đáng yêu.

Chạy qua đường sắt thực ra là nguy hiểm nhất, sau đó tôi đổi sang trốn trong hầm trú ẩn gần nơi ở. Trong hầm ban ngày u tối, chỉ nghe tiếng máy bay thả bom trầm đục bên ngoài, tôi vạn niệm câu tĩnh, dường như trước mắt trào dâng một đóa hoa sen, đó là ngọn đèn vô tận của lịch sử. Sau đó báo động dỡ bỏ, tôi đi ra tản bộ bên bờ sông Hán Dương, chỉ thấy nắng đẹp đồng quê thôn làng, đều thành thế giới vàng kim, tiếng dỡ bỏ báo động đó cũng khác hẳn tiếng thê lương lúc nãy, thực sự rộn ràng như núi vang cốc ứng. Gần bến đò Tiết Gia Chủy có thôn nhỏ bán rượu thịt, tôi vào ăn cơm, cá sông Hán cực kỳ tươi ngon.

Không kích khiến tôi nhìn thấu tính mệnh, hiểu được cái gì là khổ, cái gì là vui, cái gì là bản sắc, cái gì là phồn hoa, lại cái gì là khí phách. Ái Linh vốn đã khai sáng cho tôi như vậy, nhưng không kích lại là đòn roi không chút nể nang hơn nữa. Thiên Mục Sơn có một ngôi chùa, hòa thượng trước phải chịu một trận đánh bằng ván tre vào đầu vào mặt rất dữ dội, đánh bay hết những tạp chất trong tâm trí, lại như trong sử chép Tào Tháo làm huyện lệnh, treo gậy năm màu ở cổng, chuyên đánh kẻ cường hào, đời nay muốn khai thái bình, thật cũng phải có sự nghiêm khắc như vậy.

Tôi trở nên rất khó chiều, thậm chí bị xem là kẻ hỉ nộ vô thường. Hào kiệt của Nhật Bản, tam giáo cửu lưu của Trung Quốc, có người coi tôi là đồng đạo, tôi luôn thầm gọi một tiếng hổ thẹn trong lòng, vì rốt cuộc tôi vẫn khác với họ. Tôi thà là học theo Trương Ái Linh không dễ bị cảm động, cũng làm một người thần thái thanh sảng.

Ikeda, Sanashina bọn họ bi ca khảng khái, còn tôi thì càng tĩnh lặng. Những nhân vật trong lịch sử Nhật Bản, họ bái phục Nam công, tôi lại cảm thấy Tokugawa Ieyasu tốt, ông ta từ thời Chiến Quốc mở ra cục diện thống nhất ba trăm năm, thực sự tương tự như việc Hán Đường dùng Hoàng Lão để giành thiên hạ. Nhưng Nhật Bản hiện nay chỉ có quân thần. Tôi thấy Sanashina bọn họ mặc quân phục, ngay cả diện mạo cũng trở nên rất tốt, hơn nữa các sĩ quan Nhật đều ở độ tuổi này, cứ như đã giải thoát sinh lão bệnh tử vậy, điều này tôi cũng thấy tốt, nhưng thần cảnh thì tôi mãi không thích.

Khi tôi ở Hán Khẩu, có lần đến hiến binh đội gặp Chuẩn tướng Fukumoto, ông ta đang lớn tiếng trách mắng thuộc hạ, thứ uy lực quân hoàng gia Nhật đó làm tôi nhớ đến con rết tinh trong Tây Du Ký xả kim quang dưới hai sườn, bao lấy Tôn Hành Giả trong ánh kim quang xoay vòng vòng. Nhưng tại sao không làm một người bản sắc? Thứ uy lực như vậy thực ra không thân thuộc với bản thân. Lại một lần là bộ trưởng thông báo Sanashina dẫn tôi đến nhà ăn do quân bộ Nhật chỉ định, có món Nhật và rượu tây cà phê, sau trận đại oanh tạc Hán Khẩu, bốn bề không nghe tiếng người, tôi lại không biết đây là phố nào, chỉ cảm thấy như chốn thần linh trú ngụ trên hải đảo, phong cảnh Odyssey từng gặp trong sử thi Homer, nhưng chẳng thân thuộc với nhân thế, sao cũng không bằng những con hẻm bình thường.

Trong số người Trung Quốc, tôi sợ tiếp chuyện với kẻ sĩ. Ikeda giới thiệu cho tôi Dương Vĩ Xương, chủ tịch Tổng xã Hợp tác tỉnh Hồ Bắc, là một gã cứng cỏi thật thà, tuyệt đối không tham nhũng, ngày nào cũng đầy ắp chí khí, nhưng ông ta nói với tôi về cách mạng, về đất đai quốc hữu, và thái độ cứng rắn với Nhật Bản, tôi nghe chỉ thấy vô vị. Vì vậy tôi nhớ đến Lỗ Tấn ở Quảng Châu thời Bắc phạt, ông đối với sĩ quan Quốc dân đảng cưỡi ngựa cầm cờ, nhân viên nhà trường hát Quốc tế ca, và chiến sĩ văn học vô sản Quách Mạt Nhược, đều không tán thành, đây mới chính là nơi có giá trị chân thực của Lỗ Tấn. Trong Thiên tế ô vân thiếp của Tô Đông Pha có một bài thơ: "Trường thùy ngọc cân tàn trang kiểm/ Khẳng vi kim thoa lộ chỉ tiêm/ Vạn hộc nhàn sầu hà nhật tận/ Nhất phân chân thái cánh nan thiêm". Một thế hệ người Trung Hoa, giang sơn còn nhiều suy ngẫm, sao có thể một thân chứa đầy cách mạng.

Tôi cũng chỉ có thể đạm bạc. Trước đây ở Thượng Hải làm báo Trung Hoa và tin tức Quốc Dân, tướng lĩnh kháng chiến Giang Bắc Lý Minh Dương, nói với người khác rằng bài xã luận tôi viết đối với Nhật Bản lại có thể nghiêm chính đến mức này, kinh ngạc coi là chuyện lạ, có người đến nói lại, tôi lại không muốn cùng ông ta thông đồng khí. Nay ở Hán Khẩu làm báo Đại Sở, lại có mật sứ của khu kháng chiến Hoa Trung gửi thư xin gặp, nói tướng quân Mộ Nhạc đọc bài xã luận của tôi rất bày tỏ kính ý, nhưng tôi không có lý do gì để gặp ông ta, và cũng không biết tướng quân Mộ Nhạc là ai. Ngoài ra phía quân Lý Tiên Niệm của Trung Cộng cũng phái người đến liên hệ, hy vọng tôi đi Diên An khảo sát, đảm bảo tiễn tôi trở về, tôi nghĩ đi xem cũng chẳng sao, nhưng lao sư động chúng thì không cần thiết, chi bằng phái tổng biên tập Quan Vĩnh Cát đi. Còn có đội trưởng Fukumoto một lần nói với tôi, tôi nếu có ý muốn đi Trùng Khánh, ông ta sẵn lòng phái hiến binh hộ tống tôi đến giới tuyến, tôi biết ông ta nói lời này là tâm ý sáng như nhật nguyệt, nhưng tôi cũng chỉ cảm ơn ông ta.

Ye Peng vừa nhậm chức chủ tịch tỉnh, lập tức phản bội lại sự ước thúc với tôi tại Nam Kinh, tôi cũng thản nhiên. Ông ta còn cảm thấy tôi ở Hồ Bắc gây bất tiện cho ông ta, nhưng tôi làm báo Đại Sở không lấy ông ta làm đối thủ, ông ta rốt cuộc cũng không làm gì được. Dương Vĩ Xương lớn tiếng hô hào muốn đánh đổ ông ta, kết quả lại bị ông ta miễn chức chủ tịch Tổng xã Hợp tác. Tôi thì biết tình thế chưa thể, tự đứng ở thế bất bại, đối với Ye Peng không sinh hỉ nộ. Tôi chẳng qua là có sự khiêm nhường với thiên lý nhân sự hơn Dương Vĩ Xương, hơn Ye Peng mà thôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.