Kim Sinh Kim Thế

Lượt đọc: 347 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Tân Nhàn Tình Phú

❊ ❊ ❊

Tôi đến Hán Khẩu liền tiếp nhận Đại Sở báo, dự định dành hai ba tháng để đặt nền móng, sau đó chuẩn bị mở trường chính trị quân sự. Tôn Trung Sơn tiên sinh năm xưa mở trường quân sự Hoàng Phố, mới có quân Cách mạng thực hiện Bắc phạt; Mao Trạch Đông ở Thụy Kim cũng đã mở Đại học Hồng quân. Nay muốn mở ra triều đại mới, bất kể là ai, đều phải mở một ngôi trường như vậy. Tôi đã nhắm chọn địa điểm là Đại học Vũ Xương. Đại học Vũ Xương nay bị quân Nhật chiếm làm bệnh viện thương binh, không phải không thể thương lượng lấy lại, còn kinh phí thì khi ở Nam Kinh tôi đã có liên hệ sơ bộ, muốn quân Nhật cấp trả lại cho chúng tôi một phần muối Hoài. Thế nhưng làm sao để thiết lập niềm tin lớn lao cho một thế hệ, lấy đó làm giáo hóa, như gió lướt trên mặt đất, tôi vẫn chưa nghĩ ra. Và tôi làm Đại Sở báo, chẳng phải là vì việc này mà suy ngẫm hay sao.

Thế nhưng muốn làm tốt Đại Sở báo cũng chẳng dễ dàng. Một là báo chí tại vùng chiếm đóng người dân không thích xem; hai là trình độ kỹ thuật của nhân viên biên tập rất kém; ba là dưới sự oanh tạc, tàu thuyền trên sông Trường Giang dần bị cắt đứt; bốn là mạng lưới phát hành hiện nay đều nằm trong tay người Nhật và người Triều Tiên.

Tôi liền bắt tay vào dựng lên cốt khí cho tòa soạn này. Xã luận ngày đầu tiên là gửi thông điệp cho người Nhật, nói rằng sự ngạo mạn của người Nhật thật là nhỏ mọn, muốn họ hiểu rằng đây là trên đất của Trung Hoa Dân Quốc, hơn nữa tình thế toàn diện của chiến tranh đối với Nhật Bản đã chạm đến thiên mệnh, không thể đùa giỡn. Bài xã luận này ngay lập tức được người ta truyền tai nhau, đến cả những kẻ bán hàng rong trên đường ở những nơi thôn quê như Thái Điện cũng bàn tán. Nhưng đám cựu quân nhân Nhật ở Vũ Hán thì một giận dữ, định đêm đêm xuất quân tấn công Đại Sở báo, nhưng may được Chuẩn tướng Fukumoto thuộc bản bộ Hiến binh Hoa Trung trấn áp xuống.

Đối với kỹ thuật biên tập, tôi dùng phương pháp hội nghị kiểm điểm, mỗi ngày sau giờ ngọ họp một lần, cũng chỉ là hai mươi phút, tôi đứng ra chỉ ra những sai sót và điểm chưa đủ của tờ báo trong ngày, căn cứ theo trách nhiệm của từng người mà ra lệnh cải tiến trong thời hạn nhất định, hơn nữa phải làm sao để họ tự biết chú tâm, dần dần tôi có thể buông tay. Còn đối với bộ phận nghiệp vụ, tôi hễ tra ra ai có hành vi tư lợi, gian lận sổ sách, thì lần đầu nghiêm khắc nhắc nhở, tái phạm ghi quá, ba lần thì sa thải. Chữ chì trước kia dùng nửa năm không thay, nay cũng làm được mỗi tháng đều thay toàn bộ bằng loại mới đúc, nếu điều kiện tốt, tất nhiên còn có thể thay mỗi ngày một lần.

Tôi đối với cái gì cũng có thể tùy ý, nhưng khi bắt tay vào việc, thì không cho phép có một chút cẩu thả. Trong tòa soạn, việc gì tôi cũng đích thân đụng tay vào, chỉ thấy phàm là làm việc có điều lý rõ ràng, thì tinh thần con người cũng trở nên sảng khoái. Thế nhưng tôi làm bất cứ việc gì cũng chưa bao giờ vội vàng bức bách. Đến khi quy mô đã định, tôi liền để tờ báo tự tiến hành, giao hết nghiệp vụ cho Thẩm Khải Vô, biên tập thì giao cho Quan Vĩnh Cát, còn tôi thì viết xã luận, mỗi ngày đến tòa soạn chỉ cần xem qua một chút. Tôi chỉ cảm thấy sự tâm ý an định lẫn nhau giữa mình với nhân viên và công nhân in ấn như vậy là đã rất tốt rồi. Tôi với công nhân viên đều đối đãi bình đẳng, chênh lệch tiền lương cực kỳ nhỏ, hơn nữa tôi tuy bản tính không giỏi quản lý tài chính, thế mà cũng làm cho tòa soạn tự cung tự cấp, mỗi lần tăng đãi ngộ đều không đợi họ phải yêu cầu. Thế nhưng sự bình đẳng như vậy, lại còn không can thiệp, cũng tự nhiên là giang sơn có chủ, phàm là lệnh ban ra tất phải thi hành, không cần phải nghĩ đến dân chủ hay độc tài.

Làm việc cốt ở cái chí khí, thì cho dù là cơ quan hiện đại thế nào, cũng có thể khiến người ta dốc hết tâm sức. Khi tôi sa thải tổng giám đốc và trưởng phòng công vụ, tôi cũng từng nghĩ đến khả năng họ liên kết đình công, nhưng đình công thì tôi vẫn có thể ra báo như thường, ngay cả nếu vài ngày không thể ra báo cũng không có vấn đề lớn, thậm chí là sụp đổ đi chăng nữa, nhưng sụp đổ một tờ Đại Sở báo thì đất trời nhật nguyệt vẫn chẳng hề hấn gì. Nếu nói như vậy là mất mặt tôi, thì tôi lại càng không bận tâm, cho nên tôi đã quyết đoán. Đồng thời, tôi thu hồi mạng lưới phát hành khắp nơi từ tay người Nhật và người Triều Tiên, truy đòi nợ cũ, không sợ họ thiếu một đồng, quyết liệt cấm tuyệt việc cưỡng ép bán cho dân chúng và cửa hàng như vậy, quyết đoán đó cũng không phải hoàn toàn dựa vào việc tôi có bối cảnh ngoại giao lớn.

Tôi từng quản lý cơ quan hành chính và cơ quan sản xuất hiện đại, sau này cũng chú ý đến tinh thần làm việc của Đảng Cộng sản và hiệu suất làm việc của người Nhật, thấy rằng dù là tổ chức kỹ thuật hiện đại thế nào thì vẫn phải giữ lấy bản sắc làm người. Đảng Cộng sản thời kỳ đầu giải phóng có thể "gặp núi mở đường, gặp nước bắc cầu" như vậy, cũng chỉ vì nó kết hợp với chí lớn của một thế hệ thời Trung Hoa Dân Quốc, còn chủ nghĩa và kỷ luật sắt của nó thì rốt cuộc chỉ khiến con người tha hóa mà thôi. Hiệu suất công việc cũng chỉ là một người làm việc phải nhanh nhẹn, tay chân gọn gàng dứt khoát, nếu cứ khăng khăng nói đây là bầu không khí công nghiệp hiện đại thì ngược lại giống như bị tà thuật mê hoặc.

Cái gọi là hiện đại, chẳng qua là sự đáng yêu của ngày hôm nay, người và sự vật nhìn nhau với vẻ chân thật, người với người nhìn nhau với vẻ chân thật, không có tà thuật và máy móc tính toán, thế giới sẽ thanh bình. Khi đó tôi ở Hán Khẩu làm báo, chính là giản dị tĩnh lặng như vậy. Những người Nhật tôi tiếp xúc có Trưởng bộ phận báo chí Sanashina, Đội trưởng Hiến binh Fukumoto, Tham mưu cao cấp Okada, Trưởng phòng liên lạc Endo và Tổng lãnh sự Nakano, nhưng cũng không thường qua lại, một tháng hiếm khi gặp mặt một lần.

Việc ngoại giao, dù ở ngày nay, vẫn khiến người ta hoài niệm về Trịnh Tử Sản và Lỗ Trọng Liên của hai ngàn năm trước. Ngoại giao thì con người vẫn quan trọng hơn chính sách, còn quyền thuật như lật bài khi đánh bài thì càng là hạng mạt hạng. Quan lại cao cấp trung ương của chính phủ Nam Kinh chỉ biết dựa vào chính sách ngoại giao để thương lượng với phía Nhật, thế nhưng kết quả thương lượng khi đem ra thực hiện, phía Nhật chuyển tay vài vòng, nhất định lại làm cho không ra làm sao cả. Ngoài ra quan lại địa phương và quân nhân chính khách tạp nham thì lại có một bộ thủ đoạn khác để đối phó với người Nhật, hoặc dụ dỗ họ hủ hóa để khống chế, hoặc giả tạo khí tiết dân tộc để mong được họ coi trọng. Nhưng người Nhật một mặt bị lợi dụng, một mặt cũng tự giễu cợt mình, và giễu cợt đối phương. Tôi lại cảm thấy ngoại giao chẳng qua là thân và kính, thân thì có người, có thể thực hiện Vương đạo không phân biệt người ngoài, kính thì có mình, chỉ là một bậc quân tử khiêm cung.

Tôi mỗi lần đối diện với người Nhật đều có phong mang sắc bén, nhưng chưa bao giờ chú ý đến chuyện hèn hay sang. Tôi gặp họ, chỉ giữ vẻ đoan trang mà mẹ đã dạy từ nhỏ, cho nên dù uống rượu đến tận cuối tiệc cũng chưa bao giờ đến mức say. Tôi mới hiểu Đế vương gọi là Thiên tử, ông ta trước mặt đất trời cũng chỉ là một người con cháu biết nghe lời, mà nếu ông ta có lời muốn nói, thì tức là lời của trời vậy. Sự thương lượng ngoại giao có thể đạt đến mức "tất cả đều dừng lại ở lễ" vượt trên cả sự tiến bức và nhượng bộ, còn ngoại giao tối cao thì có thể là không cần thương lượng.

Tôi chưa từng làm qua loại ngoại giao oanh liệt nào với Nhật Bản cả. Tôi mới đến Hán Khẩu, chỉ nói chuyện với Đội trưởng Fukumoto một lần, liền phóng thích mấy phóng viên báo chí bị giam giữ ở đó trước đó, và từ đó về sau cũng không còn xảy ra chuyện bắt giữ phóng viên hay giáo viên học sinh nữa, đơn giản đến mức không thành một cuộc thương lượng. Kiểm duyệt báo chí, là Trưởng bộ phận báo chí Sanashina ra lệnh hủy bỏ, còn không đợi tôi tranh đấu. Lại như đám cựu quân nhân Nhật từng muốn tấn công Đại Sở báo, còn có một số người Nhật và người Triều Tiên vì tôi cắt đứt việc họ bao tiêu báo chí, và đám lưu manh ở Hán Khẩu vì tôi phản đối nên họ không mở được sòng bạc, đều đến Hiến binh đội, Bộ phận báo chí và Phòng liên lạc để mật báo về tôi, nhưng cả ba nơi đều không thụ lý, thậm chí không nói cho tôi biết. Đã không có sự cố thì đương nhiên không thể cấu thành bất kỳ hành vi ngoại giao nào. Hán Khẩu trước kia từng có học sinh thốt ra lời lẽ thù địch, bị lính Nhật quăng chết trên đê đá bên bờ sông, tôi để tâm theo dõi, xem có sự kiện tương tự nào xảy ra không, quyết ý nghiêm túc thương lượng, thế nhưng quân Nhật gần đây cũng không còn cho tôi những đề tài như vậy nữa.

Kinh kịch diễn cảnh "Thủy Mạn Kim Sơn" đánh trận, biến thành diễn trò múa thương, ngay trước trận chiến chân thực lại có nét nhàn tình này. Trong Tây Du Ký, Tôn Hành Giả và Trư Bát Giới đang lúc chiến đấu gay cấn, cũng thường hay nói đùa. Hóa ra bởi vì giản dị tĩnh lặng, nên mới có thể có văn chương, tôi viết xã luận cho Đại Sở báo cũng chính là như thế. Tôi cứ như vậy dần dần trở thành tri kỷ với dân chúng, số lượng báo bán ra tăng lên mười bốn ngàn bản, mặc dù việc vận tải trên sông Trường Giang bị cắt đứt không còn cách nào khác.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.