Mùa hè, Ikeda đến, ở lại vài ngày rồi quay về Nam Kinh. Ông ta đến là để giúp tôi bàn bạc việc mở trường chính trị quân sự, dự định thành lập vào tháng mười một. Sau khi Ikeda đi, bỗng dưng sức khỏe tôi không tốt, nghĩ là do tháng năm trước đó mưa gió nhiều, ngày ngày đi về tòa báo nên bị dầm mưa mà ra, nhưng bản thân vẫn chưa cảm thấy gì. Một buổi chiều, trong bệnh viện tĩnh lặng như thể thế gian này không có chuyện gì xảy ra, một mình tôi đang ngồi trong phòng viết xã luận, cũng không có báo động gì, bỗng một quả bom rơi xuống Vũ Hán ở bờ đối diện, như sợi dây roi của người chăn lạc đà ở Cư Dung Quan vung lên, đánh vào nước sông, đánh vào không khí, ngay cả nền đá trong sân bệnh viện bên này, cả căn phòng tôi đang mở cửa sổ, đều vang lên một tiếng nổ chói tai trên mặt đất. Tôi vô cùng kinh hãi, nhìn ra ngoài cửa sổ, trời quang mây tạnh, trong sân và dưới hiên không một bóng người. Chỉ nghe tiếng một chiếc máy bay bay đi đằng xa. Từ đó tôi trở nên nhút nhát vô cớ, đêm nằm trên giường, gió thổi cánh cửa phòng động đậy, tôi cũng sợ. Đây là vì cơ thể suy nhược, cũng là vì dự cảm tình hình thời cuộc đang lao dốc xuống dốc.
Tôi không nghĩ mình bị bệnh, nên cũng không nói ra. Chỉ chê thức ăn người giúp việc nấu không hợp khẩu vị, đôi khi bảo Huấn Đức nấu một món, nhưng cũng không hề có ý muốn cô ấy phục vụ mình, tôi tuy có buông lời oán trách, thực ra chỉ là nói cho vui. Khi Huấn Đức làm việc ở phòng khám, mỗi lần tranh thủ ghé vào phòng tôi uống trà rồi lại quay ra, có một lần tôi viết xã luận được một nửa, tựa trên giường nghỉ ngơi, thấy Huấn Đức bước vào, tôi gọi cô ấy là nha đầu, bảo cô ấy rót cho tôi chén trà, cô ấy không để ý, hỏi lại lần nữa vẫn không để ý, tôi cảm thấy không vui, một nửa là do cơ thể không khỏe, can hỏa vượng, một nửa cũng là giả vờ giận, liền lạnh lùng nói: "Thế thì cô ra ngoài đi!" Huấn Đức quay người bước thẳng ra ngoài.
Tôi lát sau cũng đứng dậy đi đến tòa báo, Huấn Đức đứng dưới hiên trước phòng khám, tôi đi thẳng qua, thậm chí còn chẳng buồn liếc nhìn cô ấy. Ra khỏi cổng bệnh viện, đi được vài bước, tôi nghĩ ngợi rồi lại quay về, tìm trên lầu dưới lầu một lượt, đều không thấy Huấn Đức đâu. Tôi bèn ở trong phòng viết nốt nửa bài xã luận còn lại. Nhớ là lúc chính ngọ, phòng khám đã tan tầm, bên tai tôi như có tiếng khóc, nghi ngờ là Huấn Đức, mấy lần dừng bút lắng nghe kỹ, lại bật dậy đi tìm, lần này tìm thấy ở căn hầm trú ẩn dưới đất, căn hầm này vẫn còn mới, có ánh mặt trời chiếu vào, quả nhiên thấy Huấn Đức ngồi một mình trên chiếc ghế dài mà khóc, thấy tôi mới nín khóc, ngước mắt nhìn tôi nói: "Anh không đến, em còn muốn khóc nữa." Lúc nói, đôi mắt đẫm lệ nở nụ cười. Tôi bảo: "Em cũng không tốt, anh cũng không tốt." Hai người còn ngồi sóng vai trên ghế một lát, mới dắt tay nhau đi ra, trở về phòng tôi.
Bỗng một ngày, hai người đang ở trong phòng, máy bay sà xuống từ ngọn Phượng Hoàng Sơn cách đó không đầy nghìn bước, dùng súng máy càn quét, lướt qua mái bệnh viện, hướng về phía mặt sông mà đi. Tôi và Huấn Đức tránh vào căn bếp phía sau, nhìn ra bậc cửa phòng, cứ như binh lính loạn lạc giết người hay nước lũ dâng cao, lại một loạt tiếng súng máy vang lên, cánh máy bay suýt chút nữa lật tung cả mái nhà, nói thì chậm mà xảy ra thì nhanh, Huấn Đức lại kéo tôi vào chỗ chất củi trong bếp, lấy thân mình che chở cho tôi. Giữa lúc sinh tử chỉ trong đường tơ kẽ tóc, cô ấy cương liệt vì tôi như vậy, không hề có sự lựa chọn nào khác, như trời như đất, trước mặt cô ấy, dù lực lượng siêu nhiên như không tập này cũng phải lui bước, sau này ngay cả lời cảm ơn tôi cũng chưa từng nói với cô ấy, đại ân không tạ, thực sự là như vậy. Sau khi máy bay đi rồi, trên đường phố Hán Dương nhặt được đầu đạn súng máy, to và dài như hộp măng tây đóng hộp, ai nấy đều lè lưỡi kinh ngạc. Chúng tôi lên lầu bệnh viện xem, trên sàn lầu hai lầu ba cũng rơi hai viên, là xuyên từ phía ngoài bức tường bê tông cốt thép bên đông, đánh vào mặt trong bức tường bên tây, một nửa găm vào đó.
Sau đó sức khỏe tôi tự nhiên hồi phục, nên không còn kinh hãi như vậy nữa. Khải Vô đã rời đi vào giữa tháng sáu âm lịch, việc tổng vụ của tòa báo tôi đích thân quản lý, ngược lại cũng không cảm thấy thiếu một người. Khải Vô vốn là xin nghỉ về nhà xem sao, định quay lại, tôi nhân tiện nhờ anh ta ở Nam Kinh, Thượng Hải, Bắc Bình tìm giúp nhân tài giáo quan cho trường chính trị quân sự, nhưng sau khi anh ta đi, tôi liền phát hiện anh ta lừa dối trong chuyện tiền bạc, anh ta viết thư tôi liền không trả lời. Thế này lại tốt cho anh ta, đỡ phải quay về chịu án, vì cách ngày thắng lợi kháng chiến chỉ còn một tháng, con thuyền sông Dương Tử mà anh ta đi cũng là chuyến cuối cùng, anh ta giống như nhân mã trong thần thoại Hy Lạp, lại là thân bất tử.
Tôi đối với người hiền kẻ bất tài trên đời có cái nhìn bình đẳng, chỉ có sự chiếm đoạt tham lam và uế tạp của thần đạo, cùng những điều cấm kỵ của vu thuật là tôi quyết không nương tay. Hơn nữa tôi cũng không thích bất cứ thứ gì mang tính phong cách hóa. Nhưng tôi phê bình Khải Vô với Huấn Đức, Huấn Đức chỉ nghe, không giận cũng không nói. Lần trước tôi về Thượng Hải, Khải Vô nói với Huấn Đức là tôi quyết không trở lại, Huấn Đức tuy không nghe, cũng không đi tưởng tượng sự hèn hạ của anh ta, cô ấy đối với người đời đều có sự tôn trọng như vậy, thậm chí đối với thần đạo cũng chỉ đối đãi bằng nhân tình, và cũng không coi đó là thần đạo, cho nên trong mắt cô ấy không vướng tà ma, như câu "Thánh nhân xuất nhi vạn vật đổ" (Thánh nhân xuất hiện thì vạn vật đều sáng tỏ), tự nhiên không có quỷ thần.
Thế rồi ngày quyết định đã đến, ngày mười lăm tháng tám, Nhật hoàng phát sóng chiếu thư đầu hàng. Lúc ấy là quá trưa, tôi nghe được trong đám đông trên đường Giang Hán, toát cả mồ hôi hột, đi đến tòa báo, đội báo chí quân Nhật đã gửi điện báo tới. Nhưng tâm trí tôi sau đó lại tự nhiên trở lại. Còn có bài phát biểu của Chủ tịch Tưởng, nói mọi sự đều khoan hồng độ lượng, báo Đại Sở đều cho đăng cả. Ngay sau đó tôi đi thăm vị đại úy nào đó của đội báo chí, anh ta mới khỏi bệnh sốt xuất huyết, ngồi nói chuyện với tôi, một chút khí lực cũng không có, trên tường treo một tấm bản đồ Thái Bình Dương, anh ta vô tình ngẩng đầu nhìn, ánh mắt chậm chạp rồi lại dời đi, trong lòng như sáng như tối. Tôi gượng cười: "Nhưng di tích của quân Nhật, nơi đó sẽ có nhiều quốc gia dân tộc mới xuất hiện." Anh ta nghe xong ngay cả tiếng thở dài cũng không có, vì những điều này đã không còn liên quan gì đến Nhật Bản nữa rồi.
Khi thắng lợi quả thực có không khí như buổi sáng sớm, nhưng buổi sáng sớm cũng lập tức phải có việc người, tôi không tin người Trùng Khánh quay về sẽ làm việc nhanh mắt nhanh tay. Thắng lợi kháng chiến là ý trời, họ lại tham công trời làm của mình, tưởng là sức mình, mắt thấy ý trời lại sắp rời xa họ, tôi chính có thể nhìn thẳng họ. Hiện tại họ ổn định các quan lại của chính quyền Nam Kinh, như Chủ tịch tỉnh Hồ Bắc Ye Peng cũng được công bố là tư lệnh Lộ quân thứ bảy, bảo ông ta duy trì trật tự Ngạc, Cám, Tương, chờ đợi tiếp quản, nhưng rõ ràng là chôn giấu sát cơ. Kẻ thất phu không thể bị khinh nhục, tôi lại muốn so tài cao thấp với họ. Tôi bèn cùng Tư lệnh quân đoàn 29 Trâu Bình Phàm tuyên bố Vũ Hán độc lập, nhân lúc Ye Peng vẫn còn ở Nam Kinh, trong đêm tước vũ khí doanh đặc vụ của ông ta, nhất thời sư đoàn Lý Thái Bình, sư đoàn Uông Bộ Thanh đều đến quy thuận, cùng với đội bảo an các huyện,ủng mấy vạn quân, cự tuyệt tiếp quản.
Kế hoạch của tôi, Vũ Hán là đường trọng yếu để người Trùng Khánh quay về phía đông, họ bị cự tuyệt, chỉ còn cách phái quân đội dọc sông Dương Tử xuống tấn công, như vậy sẽ trì hoãn được hai ba tháng, hy vọng nửa dải đất Đông Nam đứng dậy hưởng ứng. Đại quân Trùng Khánh đến, chúng tôi tất nhiên không chống đỡ nổi, lúc đó chúng tôi bỏ Vũ Hán, nhường một con đường cho quân đội họ đi qua, còn chúng tôi thì rút về giữ vùng tam giác Ngạc, Cám, Tương. Họ muốn vội vã tranh giành Nam Kinh, Thượng Hải, và đối phó với Đảng Cộng sản, nên không để lại quân chủ lực để đánh triệt để chúng tôi, chúng tôi có thể trụ vững. Trụ vững được năm tháng, theo sự biến đổi phát triển của tình thế, họ sẽ không thể tiêu diệt được chúng tôi nữa. Đây vốn là chủ chỉ của tôi khi muốn mở trường chính trị quân sự, chỉ tiếc giờ thời gian không kịp, chỉ có thể dùng những đội quân hiện có này. Ngoài ra tôi còn hỏi xin quân Nhật mười ngàn bộ trang bị vũ khí, dùng để tăng cường sức chiến đấu của chúng tôi.
Tôi dự định thành lập chính phủ quân sự, tạm thời trước mắt thành lập Bộ tư lệnh cảnh bị Vũ Hán, Trâu Bình Phàm làm tư lệnh. Ye Peng nghe tin vội vàng quay về, tôi bảo Trâu Bình Phàm bắt giữ ông ta, ông ta ở lại một đêm gần sân bay Thanh Sơn, sáng hôm sau lại trốn về Nam Kinh. Nhưng chính phủ quân sự rốt cuộc không thành lập được, vì khởi sự mới được ba bốn ngày, tôi liền lây bệnh sốt xuất huyết, sốt xuất huyết còn gọi là sốt chiến hào, lúc đó Vũ Hán có một phần ba dân số bị lây nhiễm, tôi đau nhức khắp người, sốt cao, đến cả nước trà cũng không nuốt nổi, như vậy một tuần, không đêm không ngày chỉ mê man ngủ, chỉ mang máng tỉnh táo thấy Huấn Đức hầu hạ bên giường. Chờ tôi tỉnh dậy, Trâu Bình Phàm đã hưởng ứng lệnh triệu tập của Chủ tịch Tưởng, bay tới Trùng Khánh quay về, bí mật đầu hàng rồi. Khi khởi sự mọi người đã bàn bạc kỹ không đơn phương thỏa hiệp, giờ anh ta chỉ làm khó mình tôi, nhưng lại khó nói, chỉ khuyên tôi cũng gặp Viên Ung.
Viên Ung là ủy viên trung ương Quốc Dân Đảng, đại thần tiếp quản do Trùng Khánh phái tới, đến đã nhiều ngày, nhưng không ai thèm để ý, chỉ đành ở trong phòng người gác kho, không thể so với đại thần tiếp quản của Nam Kinh, Thượng Hải đến nơi là oai phong bát diện. Ông ta nói: "Tôi thúc giục Tư lệnh Trâu, Tư lệnh Trâu về việc tiếp quản đã không còn vấn đề gì, anh ấy nói vấn đề chỉ nằm ở Hồ tiên sinh, mong sao Hồ tiên sinh giúp cho, để tôi cũng có thể ăn nói với trung ương." Ông ta còn giải thích rất nhiều. Tôi mới biết Trâu Bình Phàm đã thay đổi, việc đã không thể làm gì được, bèn đáp: "Vậy các ông có thể tiếp quản." Ông ta hỏi ngày, tôi bảo: "Bây giờ đã quá bốn giờ chiều, ngày mai các ông bắt đầu đi." Nói xong, tôi bỗng nhiên cảm thấy sợ hãi, hơi chút bày tỏ với ông ta rằng chớ nên đánh đồng mọi người trong chính phủ Nam Kinh, hy vọng Chính phủ Quốc dân quay về lấy việc không giết chóc làm điềm lành, ngay lúc đó tôi còn đánh một bức điện cho Đào Hi Thánh đang ở Trùng Khánh. Những điều này đều nực cười, nhưng cũng là cảm giác thực tế của tôi đối với nguy hiểm. Và Vũ Hán độc lập được mười ba ngày, đến đây liền chấm dứt.
Ngày hôm sau tiếp quản, du kích đội của Chính phủ Quốc gia và chính quyền các huyện thị ngoại ô Vũ Hán mới dám tiến vào. Tôi ở bệnh viện, cùng Huấn Đức ra cái sân nhỏ phía sau bếp, đốt hết bản thảo xã luận tôi đã viết. Trong Liêu Trai có chuyện Phượng Tiên đốt giày, chúc rằng:
Thời mới như hoa nở, thời cũ như hoa tàn
Trân trọng không mượn Hằng Nga mang đến
Bài viết của tôi cũng như vậy, chưa từng được sử dụng, đến đây xin trả lại cho trời.
Kinh Thượng Hải những nơi ấy từ ngày thắng lợi đã đốt pháo, vui mừng khắp chốn, nhưng Vũ Hán vẫn còn kinh nghi, chúng tôi một lần độc lập, cũng là muốn cho người ta biết chuyện một đời Dân Quốc không cho phép khinh cuồng. Viên Ung bọn họ nay tuy được tiếp quản, cũng khí thế không cao, không nghe thấy có tiếng pháo, phải đợi ngày sau Quách Sám thống lĩnh đại quân đến, một phái khí thế quân đội, mới lại thấy giang sơn hùng cường, nhưng lúc đó tôi đã sớm cao chạy xa bay rồi. Mấy ngày đầu mới tiếp quản, tôi vẫn đi tòa báo, nhưng đến một chút rồi về. Trong bệnh viện trở nên hoang vắng. Bác sĩ cũng không đến, viện trưởng cũng không thấy, các cô y tá không chịu nổi sự lạnh nhạt, nhà ở địa phương phần lớn đều về rồi. Y tá trưởng thi thoảng đến phòng tôi ghé một chút, cũng không có lời nào thích hợp để nói với nhau. Viên Ung gửi tới phong bì lớn của Chính phủ Quốc gia, bên trong có bằng bổ nhiệm, tôi xem xong cười nhạt. Bên quân đội Đảng Cộng sản Hoa Trung, chỗ Lý Tiên Niệm có người liên lạc, muốn tôi đầu quân, tôi cũng không gặp. Bây giờ tôi chỉ muốn sắp xếp cho Huấn Đức.
Tôi nói với Huấn Đức: "Anh không đưa em đi là không muốn em cùng anh chịu khổ, chuyến đi này anh phải thay tên đổi họ, nhưng tránh được hai năm, anh sẽ có thể ra mặt làm việc, không quá năm năm, lại có thể dùng tên thật, chậm nhất đến lúc đó anh nhất định sẽ đến đón em. Anh đi rồi dư luận chắc chắn sẽ bôi nhọ, nhưng em hiểu là được. Triều đại rồi cũng sẽ thay đổi. Anh hẹn với em, anh chắc chắn sẽ giữ vững chí khí như thường ngày, em cũng phải chú ý sức khỏe, không được khóc đến hỏng người. Nụ cười của em rất đẹp, phải giữ cho anh, đến lúc tương lai gặp lại, em vẫn như nụ cười xinh đẹp nhìn ta hôm nay. Anh chỉ lo sau này đồng tiền tiếp tục mất giá, sinh kế gia đình em khó khăn. Trước đây anh đưa tiền vật, em luôn không chịu nhận, lòng anh kính trọng, nhưng luôn tùy thời quan tâm em, vì quá nghèo túng cũng là hủy hoại thân thể. Em biết anh tiết kiệm, lương dùng xong vẫn còn dư, bây giờ anh đều đưa em, ước chừng đủ để em bù đắp chi tiêu gia đình hai năm. Anh đi chuyến này chẳng mang theo gì cả, em không được nói không nữa. Còn một rương quần áo để chỗ em, lúc nghèo túng em cũng có thể bán đi mà dùng, tuy không đáng mấy đồng. Anh biết tâm ý của em, thứ anh giao cho em dù là một cọng cỏ, em cũng coi trọng như nghìn cân, nhưng em đừng cố chấp, đồ đạc tính là gì đâu? Luôn là con người quan trọng, đã làm vợ chồng, lại không quan trọng ở vật định tình, huống hồ những thứ này. Chúng ta tuy chưa cử hành nghi thức, cũng danh phận đã định rồi. Lần biệt ly này, ví như người ta ra ngoài làm ăn, ba năm năm năm ở bên ngoài cũng là chuyện thường, vợ ở nhà cũng yên tâm chờ đợi. Hoa đẹp cũng không xem hết được, lại như quần áo không thể một ngày mặc hết, phải để dành mà mặc dần, chúng ta vì hoan lạc mới chỉ bắt đầu, cũng tạm để dành đến tương lai, chúng ta còn những ngày dài đằng đẵng."
Mấy hôm trước tôi đưa tiền Huấn Đức mua quần áo, nhưng cô ấy đi ra đường Hán Khẩu về, vẫn mua cho tôi một bộ áo quần lót len, cùng một chiếc khăn tắm, một chiếc đồng hồ báo thức, đồ của chính cô ấy chẳng mua thứ gì. Bây giờ tôi thủ thỉ khai thông với cô ấy, lấy tiền lương mua vàng cho cô ấy, cùng với mấy chiếc nhẫn lần trước lần lượt giao cho cô ấy cất giữ, gom lại khoảng mười lượng, cô ấy chỉ đành chấp nhận, nhưng cô ấy nói đợi tình hình hơi yên ổn, phải mang tiền này giao cho gia đình tôi ở Thượng Hải. Tôi lại sai người chở một bao gạo nửa ăn được chất trên xe kéo đưa tới nhà Huấn Đức, cũng đủ ăn hai ba tháng. Thời gian đã chạng vạng, trong bệnh viện sắc trời hoang vắng buồn bã, bao tải đựng gạo có lỗ, khi khiêng ra bậc cửa phòng tôi liền rơi vãi rất nhiều gạo, Huấn Đức cầm đèn, cùng tôi nhặt gạo trên đất, từng hạt từng hạt nặng trĩu, giống như tâm ý hai người.
Tôi lần cuối cùng mở tiệc mời toàn thể nhân viên tòa báo, mọi người thấy tôi đoan tọa uống rượu như thường ngày, họ cũng không dấy lên cảm xúc phức tạp. Có một bài đồng dao:
Đá chân ban ban, ban qua Nam Sơn
Nam Sơn phốc lục, bốn rồng vòng quanh
Quan mới nhậm chức, quan cũ mời ra.
Người Trùng Khánh tới rồi, tôi phải nhường chỗ, cũng chẳng qua là như vậy. Chuyện Dân Quốc, hoa đào nở rồi hoa sen nở, chúng tôi đi rồi người mới tới, cũng không phải chúng tôi làm gì sai. Tôi điều hành báo Đại Sở mới chín tháng, hôm nay rời đi, như câu từ của người Tống: "Quải khước phong tiền thảo thảo bôi" (Treo lại trước cây phong, chén rượu sơ sài), chén rượu sơ sài này cũng chứa đựng nước xa núi dài.
Tôi thuở thiếu niên có thơ: "Thần ưng thi nhất kích, đọa chân bất tái thị." (Chim ưng thần vung một đòn, rơi vào trong hũ không nhìn lại). Nay một đòn không trúng, liền nên cao bay xa chạy. Tôi đối với Trâu Bình Phàm cũng không bực tức, đối với việc những người khởi sự ngồi chờ bị bắt cũng không đồng tình, đối với Viên Ung bọn họ cũng không khinh bỉ, đối với người Nhật hữu hảo ở nơi đây, cũng không trắc ẩn. Tôi ngay cả đối với việc mình đi chuyến này ngàn cay đắng, cũng chỉ bình thản.
Huấn Đức từ lần trước tôi ốm, cô ấy ngày đêm hầu hạ, liền không còn tránh né người khác nữa, nay thời cuộc như thế này, cô ấy càng cảm thấy thân thiết chỉ là thân thiết, đại nạn trước mắt, phụ nữ có tình yêu, là sẽ có sự hào hoành tuyệt thế như vậy. Tôi ví như binh bại Cai Hạ, nhưng tôi tự nhiên chưa từng như khúc ca bi tráng của Hạng vương, trái lại cùng Huấn Đức một mực như ngày thường, khi ăn cơm tôi để tâm bảo cô ấy ăn thêm. Lúc này tháng tám sắp hết, thời tiết vẫn nóng bức, sau bữa tối đi ngủ sớm, cửa sổ mở, tắt đèn điện, ánh trăng chiếu trên sàn trước giường, còn chiếu vào trong màn, phòng Vĩnh Cát ở vách bên, anh ta về đi qua phòng tôi, Huấn Đức ngồi dậy trong màn gọi một tiếng Quan tiên sinh. Tôi mới khỏi sốt xuất huyết, cơ thể không sức lực, trong lòng chỉ là yên tĩnh, nhưng đối với Huấn Đức vẫn như tân phụ. Huấn Đức thấy tôi như vậy, bỗng đau thương nói: "Lanchen, em yêu anh!" Cô ấy gọi tôi như vậy, nói ra chữ yêu, vẫn là lần đầu tiên. Tôi rất hiểu sức nặng của tiếng gọi này, nhưng tôi không có lấy một chút bi thương, trong lòng vẫn là tĩnh lặng, cũng không nói lời an ủi cô ấy.
Tôi bỏ trốn là ngày thứ ba sau khi tiếp quản, để lại thư cho Viên Ung. Trong thư nói: "Quốc bộ phương gian, thiên mệnh bất dị, ngã thả tạm tị, yếu khán khán Quốc phủ thị phủ quả như Tưởng Chủ tịch sở quảng bá đích bất thị sát nhân, nhi ngã thị phủ hồi lai, diệc tức tại kim hậu tam ngũ cá nguyệt nội khả kiến phân hiểu. Sĩ cố hữu bất khả đắc nhi thần, bất khả đắc nhi nhục, bất khả đắc nhi sát giả." (Đường nước đang gian nan, thiên mệnh chẳng dễ, tôi tạm tránh, muốn xem thử Chính phủ Quốc gia liệu có quả thực như lời Chủ tịch Tưởng quảng bá là không thích giết chóc, và liệu tôi có quay lại hay không, cũng tức là trong ba năm tháng tới đây sẽ rõ. Kẻ sĩ vốn có kẻ không thể bắt làm bề tôi, không thể làm nhục, không thể giết được).
Viết xong giao cho Huấn Đức, đợi tôi đi rồi mới gửi đi.
Ngày đó sáng sớm, Huấn Đức nấu mì ép (trà miến) cho tôi, hồi nhỏ tôi ra ngoài mẹ thường nấu cho ăn, là loại mì gạo giống như bún, nước dùng chỉ dùng trứng gà với măng khô, lại không biết Hán Dương cũng có. Tôi bắt buộc Huấn Đức cũng phải ăn, cô ấy sao ăn nổi. Tôi bảo: "Em nhìn anh không bịn rịn ly biệt, vì anh có sự tự tin này, chúng ta nhất định có thể đoàn viên. Thời gian cũng là thứ hồ đồ, người xưa nói ba năm là nghìn thu, anh cùng em tụ họp mới chín tháng, nhưng dường như từ khi trời đất khai mở đã có hai người chúng ta, không chỉ kiếp này, kiếp trước đã quen biết rồi. Mà năm tháng sau khi biệt ly, thì ngược lại sẽ cảm thấy hôm qua sáng nay vẫn còn hai người ở bên nhau, cách biệt chỉ như anh ở phòng dưới lầu, em ở hiên ngoài nói chuyện với người ta, làm gì có chuyện than dài than ngắn." Huấn Đức nghe tôi nói vậy, muốn đáp lại, lại sợ cất tiếng là lệ rơi.
Đợi tôi ăn mì trong phòng xong, đứng dậy muốn đi, Huấn Đức không kìm được đau xót khóc nói: "Anh ngày thường chỉ lo cho em, bản thân không hưởng thụ, anh đi chuyến này chịu khổ, không ai hầu hạ!" Tôi an ủi cô ấy, nhân tiện cười nói: "Trời phù hộ người lành, ra cửa phải nói lời thuận ý, anh muốn em mỉm cười với anh." Cô ấy chỉ đành nín lệ, ngước mắt nhìn mặt tôi, tươi cười rạng rỡ, xinh đẹp hơn ngày thường đến mức kinh tâm động phách. Cô ấy liền lại đau đớn khóc nói: "Em không thể tiễn anh được." Như vậy người đẫm lệ tiễn ra cho người ta nhìn thấy thì không hay. Tôi vội nói em không cần tiễn. Cô ấy chỉ tiễn đến cửa phòng. Tôi đi đến hiên còn quay đầu nhìn cô ấy một cái, như thể cô ấy quay người chắc chắn sẽ khóc ngã trên giường tôi, nhưng tôi cuối cùng vẫn ra khỏi bệnh viện mà đi.
Khi vượt sông Hán Thủy, tôi ném khẩu súng lục mang theo bên mình xuống giữa dòng. Bóng người trên nước, mặt trời trắng chiếu rọi thành Hán Dương, chợ búa Hán Khẩu bờ đối diện, cùng với những người buôn gánh bán bưng trên thuyền đò, khiến người ta nhớ về Văn vương giáo hóa Nam Quốc năm nào trong Kinh Thi, lại mừng hôm nay đều hiện ra như vậy, không có thương hải tang điền, cũng không có sinh ly tử biệt. Tôi chỉ cảm thấy thân mình rất thân, Huấn Đức rất thân, cho nên lại chia ly cũng là thật, như câu hát mười tám dặm tiễn đưa trong vở Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài ở Thặng Huyện:
Phía trước tới Vịnh Nước Trong chỉ thấy đôi nhạn đùa bãi cát
Nhạn trống một cánh bay nghìn dặm nhạn mái khó vượt muôn trùng núi
(Hết tập 1 *Kim sinh kim thế*)