Một Trong Sáu Trăm

Lượt đọc: 39 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 46

❊ ❊ ❊

BEN. Gió anh đang bàn tới đang thổi chúng ta lìa xa chính mình!

Buổi tối đã xong, và chúng ta sẽ đến quá muộn.

ROMEO. Ta sợ là quá sớm; bởi lòng ta linh cảm,

Rằng một điềm gở nào đó, còn treo giữa các vì sao,

Sẽ bắt đầu cay đắng thời khắc đáng sợ của nó

Bằng những cuộc vui đêm nay; và chấm dứt chuỗi ngày

Của một cuộc đời khinh miệt, chôn giấu trong lồng ngực ta,

Bởi một sự đền tội hèn hạ của cái chết đến sớm:

Nhưng Đấng nắm giữ tay lái cho hải trình của ta

Đang trực tiếp điều khiển cánh buồm!

SHAKSPEARE.

Khi buổi trưa của ngày hôm sau tới, tôi đã cách Lâu đài Kourouk vài dặm đường, tiếp tục hành trình trên con đường mòn Tatar cổ kính và gồ ghề dẫn tôi về phía Yekaterinoslav. Đi cùng tôi là lực lượng hộ tống gồm khoảng một trăm kỵ binh Cossack của Trebitski; họ mang theo gươm súng, giáo mác, cùng lương thảo, thức ăn và phần lớn là chiến lợi phẩm, cưỡi ngựa thành hai hàng dọc bên cạnh một đoàn xe kabitka chở đầy lính Nga bị thương và đau ốm, thỉnh thoảng tôi còn thấy cả vài binh sĩ Pháp lẫn trong số đó.

Mỗi cú xóc của những chiếc xe khốn khổ ấy khi lăn bánh trên con đường gập ghềnh sỏi đá lại làm toác miệng những vết thương; rên rỉ và chửi rủa vang lên trong không gian, chẳng mấy chốc máu đã rỉ ra hoặc nhỏ giọt qua những tấm ván bám đầy muối xuống mặt đường đầy bụi.

Những chiếc kabitka này vốn là loại xe ngựa của người Tatar, được chở đến Perekop với số lượng lớn để vận chuyển muối. Vào mùa khô — từ tháng sáu đến tháng tám — muối kết tụ dày đặc trên các đồng bằng hoặc thảo nguyên đến mức người ta thường phải đánh xe ngập tới trục bánh để xúc muối lên xe.

Một số lượng không nhỏ những chiếc xe này đã được Tướng Baur cho cải hoán thành xe cứu thương; và giờ đây, tôi thấy mình đang ngồi trên một chiếc xe như thế, giữa đống rơm dính đầy máu và rác bẩn, cùng ba người lính bị thương nặng thuộc trung đoàn 45 Tambov, và một sĩ quan người Pháp có nửa khuôn mặt bị che khuất bởi một lớp băng lớn, đã ngả màu vì vết chém của gươm làm toác cả má phải.

Nung nấu ý định trốn thoát, tôi chăm chú và liên tục đảo mắt quan sát phía trước; nhưng lúc bấy giờ chúng tôi đang băng qua một vùng đồng bằng lượn sóng, thưa thớt vài bóng cây có hình thù kỳ lạ và những bơ vơ đàn gia súc của người Tatar du mục. Khi con đường mòn đổ dốc qua một ngọn đồi, tôi đưa mắt nhìn lần cuối — chắc chắn không phải với “cái nhìn trìu mến” — về phía Kourouk với hai mái vòm sáng bóng đang lấp lánh dưới ánh mặt trời, trong khi Dãy núi Cái Lều mờ ảo hiện lên màu xanh thẫm ở phía xa.

Trebitski, viên sĩ quan Cossack, đã nuôi dưỡng một mối thù cá nhân với tôi, và tôi thừa hiểu lý do; hết lần này đến lần khác, như thể muốn đón đầu bất kỳ âm mưu trốn chạy nào từ phía tôi, hắn cứ lảng vảng quanh chiếc kabitka nơi tôi đang nằm, tỏ vẻ ghê tởm lùi xa khỏi những tên lính Moscovy mặc áo khoác xám nằm cạnh tôi — sự hiện diện của bọn chúng làm bầu không khí sực nức mùi thuốc lá Istanbul, những băng gạc đẫm máu, cùng thứ da thuộc Nga từ đôi ủng vụng về và trang bị thô kệch của chúng.

Một trong những việc làm đầu tiên của tên Trebitski ti tiện ấy là tước đoạt của tôi một giỏ khẩu phần nhỏ — gồm gà quay nguội, rượu vang, v.v. — do lòng tốt của Vladimir Dahl và Đại úy Anitchoff chuẩn bị cho tôi, rồi thay vào đó bằng một phần ăn đạm bạc gồm bánh mì đen, muối và rượu vodka mà đám lính hầu cận bán khai thường dùng.

Tôi tự nhủ sẽ tố cáo hành vi ăn cắp vặt này ngay khi đặt chân đến bản doanh của hắn; nhưng bản doanh ấy nằm ở đâu cơ chứ?

Ở Yekaterinoslav, bên bờ sông Dnieper, thuộc lãnh thổ của người Cossack ở Azof, tận sâu qua những vùng đồng bằng hoang mạc nằm bên kia Eo đất Perekop — nơi có pháo đài đồ sộ chặn ngang con đường từ bán đảo Crimea tiến vào đại lục châu Âu.

Máu trong người tôi sôi lên với sự phẫn nộ hướng về Berkeley, kẻ phản bội tôi, và toàn bộ tâm can tôi nổi loạn trước viễn cảnh của một chuyến đi nhẫn tâm, vô vọng với một cái kết mơ hồ — một cảnh tù đày mà chẳng ai có thể đoán trước ngày kết thúc; và khao khát — một khát khao mãnh liệt, cháy bỏng và nhức nhối — được trốn thoát bằng mọi giá lớn dần trong tôi; nhưng ngặt nỗi tôi lại chẳng có trong tay vũ khí, tiền bạc hay một con ngựa nào.

Ồ, ước gì tôi chỉ có năm phút xuất phát trước, cùng một con chiến mã bên dưới như con mà tên Trebitski đang cưỡi, một cỗ máy tuyệt đẹp và dũng mãnh, với từng chuyển động tràn đầy sự nhẹ nhàng và thanh thoát!

Để làm tôi thêm phần bực bội, viên chỉ huy râu rậm ấy đã say mèm không chỉ một lần vì brandy và absinthe; rồi hắn lại giơ thanh gươm cong vút về phía tôi kèm theo vô số những "lời thề kỳ quái" mà tôi chẳng thể hiểu nổi; nhưng tôi thầm nghĩ, nếu một số "những người vợ và thiếu nữ nước Anh" — những kẻ vẫn nghĩ người ngoại quốc thật là thú vị — có mặt cùng chúng tôi ở Crimea lúc bấy giờ, thì quan niệm của họ về những người dân lục địa hẳn đã thay đổi để nghiêng về phía những người đồng hương có phần thực tế hơn của mình.

“Ouf! pst! pst!” Tôi nghe thấy viên sĩ quan Pháp bị thương lầm bầm, khi anh ta gượng ngồi dậy từ một giấc ngủ chập chờn và đưa mắt nhìn quanh bằng một con mắt đang trợn trừng dữ dội, vì các lớp băng gạc đã che khuất bên còn lại. “Chỉ vì cái quái quỷ ở Crimea này, lẽ ra tôi đang đứng tán tỉnh ở Bois de Boulogne, lững thững dạo bước trong Vườn Tuileries, ăn kem tại quán Tortoni, hay nhấm nháp ly nước chanh tại một quán cà phê ca nhạc cùng la belle Rogolboche. Pst! pst! c'est le diable!” Rồi quay sang tôi, anh ta nói tiếp, “À, tên Cossack đó! — cái tên quỷ sứ Trebitski kia — quả là một gã du thủ du thực đáng sợ — một tên csướp chính hiệu! May thay, tên dã man người Nga này lại chẳng hiểu nổi một từ nào chúng ta nói. Hắn đã cướp khẩu phần ăn của chú mày, và để lại cho chú mày thứ mà — chà! chó cũng chẳng thèm ăn; nhưng tôi còn chút thứ ngon hơn, và chú mày sẽ cùng ăn tối với tôi.”

“Tôi xin cảm ơn ngài,” tôi nói.

“Đồng đội trong vinh quang, chúng ta sẽ là bằng hữu trong hoạn nạn!” Viên sĩ quan Pháp thốt lên với giọng đầy sức nặng. Trong lúc anh ta huyên thuyên như vậy, một nét gì đó trong giọng nói của anh khiến tôi cảm thấy quen thuộc.

“Ngài là, thưa ngài — ngài chính là——”

“Chính xác, bạn của tôi; Victor Baudeuf, sẵn sàng phục vụ anh — Đại úy bộ binh dòng chính Pháp.”

“Tôi tưởng anh đã tử trận ở Alma chứ!”

“Chỉ chết nửa người thôi, như anh thấy đấy. Pardieu! Mà ai nói với anh thế?”

“Cô Sophie.”

“Cô tiếp liệu quân nhu của Tiểu đoàn 2 Zouaves ấy hả?”

“Đúng vậy.”

“À! Cô ấy lúc nào cũng có thành kiến với tôi — con bé Sophie đáng yêu ấy. Anh phải thấy lúc cô ấy phi ngựa dẫn đầu Tiểu đoàn 2, với cái bi đông vắt ngang vai, điếu thuốc lá kẹp giữa những ngón tay nhỏ nhắn, và ánh mắt tinh quái lấp lánh khi cất giọng hát —

Tiếp liệu viên của trung đoàn

Tên tôi là Catin, người ta gọi thế,

Tôi bán, tôi cho, và tôi vui vẻ uống

Rượu vang cùng nước cốt của mình.

“Tôi hy vọng cô ấy có thể thoát khỏi chốn hỗn độn này, và được ngắm lại nước Pháp xinh đẹp của chúng ta. Không đâu, thưa anh, tôi không chết, nhưng bị thương nặng nhất — bị bỏ lại vì tưởng đã chết — và cứ thế rơi vào tay đám người man rợ này. Giờ thì tôi nhớ ra anh rồi, thưa anh. Chúng ta từng gặp nhau suốt ở Varna, tại Nhà hàng de l'Armée d'Orient. Đúng là một cái động kỳ quặc! Và anh chắc vẫn còn nhớ Jules Jolicoeur thuộc Tiểu đoàn 2 Zouaves chứ. Tội nghiệp Jules! Một phát đại bác xoẹt ngang đã kết liễu đời anh ấy tại trận Alma. Cầu Chúa ban phước cho linh hồn anh ấy! Anh là người Xéc-lốt (Scot), tôi tin là vậy, dẫu tôi vẫn luôn coi anh là một gã John Bull sính bít-tết; và vì thế, anh sẽ ăn tối cùng tôi. Câu nói ‘Kiêu hãnh như một người Xéc-lốt’ vẫn là một câu cửa miệng ở nước Pháp chúng tôi, để tưởng nhớ về những ngày tháng cũ mà tôi nghĩ đám Zouaves của chúng tôi sắp sửa tái hiện; bởi chúng vẫn tự hào nhận mình là ‘những người Xéc-lốt của Quân đội Pháp’ và kết thân như anh em ruột thịt với các trung đoàn vô sản của các anh trong cái thứ mà các anh gọi là ‘váy kilt’.”

Mọi điều này nghe có vẻ giống hệt như cuốn “Tiếng Pháp trước bữa sáng” của Toole, khiến tôi suýt phì cười trước người bạn lắm điều của mình. Anh ta lấy từ một chiếc xắc cốt nhỏ — được mở bằng tay trái, vì tay phải đã bị đạn chùm làm nát bét — một trong những chiếc bánh pâté gan ngỗng nổi tiếng của Strasbourg; món ăn được làm từ gan của những chú ngỗng sau khi phải trải qua một quá trình mà chẳng có ích gì khi phải kể chi tiết ở đây. Chúa mới biết làm thế nào mà ngài Baudeuf có được nó, nhưng anh ta đã hào phóng chia sẻ chiếc pâté ấy cùng bánh quy cho tôi, cũng như cho ba người lính Nga bị thương — những kẻ cùng chia sẻ sự êm ái mềm mại của chiếc kabitka và có ánh mắt khẩn cầu đói khát chẳng tài nào từ chối nổi.

Biết rằng họ chẳng hiểu một chữ nào chúng tôi đang nói, chúng tôi thoải mái trò chuyện; và tôi bày tỏ với người lính Pháp rằng, vì chẳng có lời hứa danh dự nào được đưa ra với chúng tôi, thế nên chúng tôi nên cùng nhau trốn chạy. Anh ấy đáp rằng nguy cơ là rất lớn; dẫu vậy, anh vẫn sẵn sàng chia sẻ hiểm nguy cùng tôi, ngặt vì bàn tay dập nát khiến anh trở nên vô dụng trong mọi việc. Anh chúc tôi đạt mọi thành công và bí mật trao cho tôi một bản đồ nhỏ về Crimea được giấu trong lớp lót bộ quân phục rách rưới của mình; và đây là thứ mà tôi đã miệt mài nghiên cứu trong mọi cơ hội.

“Bị thương tật thế này, nó chẳng còn tác dụng gì với tôi nữa,” anh ấy nói; “nhưng mong rằng nó sẽ hữu ích với anh, người đồng chí, vào những lúc khẩn cấp.”

Bản đồ khá nhỏ, do Huot và Demidoff thực hiện, nhưng lại cực kỳ chính xác.

Khi chúng tôi đến Karasu-bazar, cách Kourouk chừng mười tám dặm, tôi đã phải tách khỏi người lính Pháp dễ mến ấy. Tôi chưa bao giờ gặp lại anh, và có quá nhiều lý do để lo sợ rằng anh đã thiệt mạng giữa những thảm kịch kinh hoàng xảy ra sau đó.

Trời đã sẩm tối khi chúng tôi vượt qua một thung lũng nên thơ để tiến vào Karasu-bazar, quãng đường di chuyển của đoàn xe thô sơ chở đầy gánh nặng khổ đau nhân thế ấy quá ư chậm chạp. Nằm bên dòng Karasu, một phụ lưu của sông Salghir, thị trấn này là trung tâm buôn bán rượu vang và trái cây lớn nhất ở Crimea; và tại đó, một đám đông hỗn tạp kỳ lạ gồm những người Tatar mặc áo khoác ngắn tay hở, đội mũ cao, đi ủng cao cổ; những người Hy Lạp đội khăn fez đỏ và mặc quần rộng thùng thình màu xanh; người Nga đội mũ lông và mặc áo chẽn bằng vải bạt viền lông; cùng người Armenia trong những bộ y tế dài thướt tha, đang chen chúc vây quanh chúng tôi.

Họ hộ tống chúng tôi đi qua những con đường hẹp và ngoằn ngoèo trong bóng chiều nhập nhoạng. Việc mưu tính trốn chạy vào lúc đó là hoàn toàn vô ích, dẫu cho bộ quân phục Tambrov mà tôi đang mặc có vẻ phần nào ủng hộ ý định ấy.

Bóng đêm buông xuống. Chúng tôi bị canh gác cẩn mật, và giờ đây tôi nghe thấy tiếng còi réo rắt, đầy vẻ đe dọa của một đầu máy xe lửa, rồi nhận ra đoàn xe kabitka đã dừng lại gần vài túp lều gỗ — nơi có các đường dây và cột điện tín, một sân ga, nhà chờ lợp mái che cùng các kiến trúc quen thuộc khác — tất cả đều cho thấy đây là một ga tàu hỏa!

Thực chất, chúng tôi đã đến điểm đầu của một tuyến đường sắt đơn được xây dựng vội vã nhằm vận chuyển quân đội và đạn dược lên phía trước hướng về Perekop; và có lẽ nó đã có thể vươn tới Arabat, ở đầu Biển Thối, hoặc tận Sevastopol, nếu không vì bước tiến vũ bão của Liên quân.

Được cất dựng một cách thô sơ và trải thảm vội vã, tuyến đường sắt này chạy từ bờ sông Karasu đi đâu thì lúc bấy giờ tôi không tài nào biết được, bởi nó không hề được vẽ trên tấm bản đồ mà Đại úy Baudeuf đã trao cho tôi — người mà giờ đây, như tôi đã nói, tôi phải chia tay.

Tất cả chúng tôi bị lùa vội vã lên những toa xe, hay đúng hơn là những chiếc xe goòng chuyên chở gia súc ở Anh quốc, không có ghế ngồi hay bất kỳ tiện nghi nào khác ngoài một ít rơm rác dành cho những thương binh khốn khổ — những kẻ mà số lượng đã tăng lên đáng kể bởi đám tàn binh chạy trốn từ Khutor-Mackenzie.

Đoàn toa xe có lẽ dài khoảng chừng bốn mươi chiếc, bao gồm cả toa chở vị dũng tướng Trebitski cùng “chiến mã Ả Rập” của hắn; và ba cỗ đầu máy xe lửa cổ lỗ sĩ với những bánh xe lớn cùng ống khói cao đang phì phò hơi nước — một chiếc ở đầu, một chiếc ở cuối và một chiếc ở giữa; sau những tiếng thở khò khè, xì hơi, thét gào, lanh lảnh cùng đủ thứ âm thanh hỗn độn khác, chúng đồng loạt chuyển động, và trong màn đêm, chúng tôi lao vút đi khỏi những con đường và khu chợ của Karasu, hướng về đâu thì vẫn còn là một ẩn số đối với tôi.

Lực lượng hộ tống Cossack lúc này đã giảm xuống chỉ còn hai mươi binh sĩ đi bộ, họ bỏ lại ngựa và giáo mác phía sau để phân tán lên các toa xe; nhưng may mắn thay, không có tên nào ở trên toa của tôi.

Chúng tôi vừa rời khỏi những ánh đèn của thị trấn thì mùi khét lẹt đã thu hút sự chú ý của tôi cũng như của những người bị nhồi nhét như cừu trong cùng toa xe. Chúng tôi chỉ có thể giao tiếp những nỗi sợ hãi bằng ký hiệu, và những cái đầu liên tục ló ra từ cả hai phía của đoàn tàu rồi rụt lại, luôn kèm theo những tiếng động đầy kích động, trong khi cái mùi đáng sợ ấy ngày càng nồng nặc hơn.

Các thanh ray được đặt trên những thanh tà vẹt bằng gỗ, và tôi đoán rằng có lẽ những mẩu tro nóng rơi xuống từ ba cỗ đầu máy chính là nguyên nhân gây ra thứ mùi khét đang lấp đầy bầu không khí khi chúng tôi lao vun vút qua những ngọn đồi và ghềnh đá, qua những mái vòm nhà thờ Hồi giáo hoặc nhà thờ làng được ánh trăng non điểm xuyết một lớp bạc lấp lánh; qua những cây cầu gỗ bắc ngang những dòng suối núi gầm rú, sục sôi; băng qua những bãi đất hoang nơi lúa kê, lúa mạch đen và cây gai dầu đã được gặt hái thu gom, hoặc nơi cây thuốc lá dại vẫn đang mọc; lướt qua những sườn dốc phủ đầy rừng cây đen thẫm đang uốn lượn trước gió — hạt dẻ, sồi và lê dại — tiếng chuyển động của đoàn tàu và tiếng réo của đầu máy xua đuổi những con chim ưng, ác là và chim diều hâu khỏi tổ của chúng; lướt qua những tháp tròn, vòm cầu và hệ thống dẫn nước, những tàn tích đổ nát từ thời người Genova cũ; qua những nơi đàn gia súc đang thả gặm cỏ cho đến khi chúng hoảng sợ bỏ chạy trước tiếng ồn ào khi chúng tôi lao tới.

Và giờ đây đoàn tàu lao sầm sập vào một khu rừng thông và thông nhựa, xuyên qua nó như thể phóng đi suốt hàng dặm đường, tốc độ ngày càng gia tăng sau mỗi khoảnh khắc, trong khi mùi khét lẹt cũng nhân lên theo từng vòng quay của bánh xe.

Chẳng mấy chốc, những tiếng kêu la kinh hoàng và đau đớn thỉnh thoảng vang lên trong gió đêm; và rồi ánh sáng — những ngọn lửa thực sự, khác với thứ ánh sáng phát ra từ buồng đốt — chốc chốc lại hắt lên thứ ánh đỏ chói lọi lên những thân cây sần sùi đứng san sát ở cả hai bên đường; và rồi một nhận thức bàng hoàng bủa vây tâm trí tất cả chúng tôi rằng, ngoài việc bị đứt toa hoặc bị bỏ mặc bởi những tên lái tàu người Moscovy đần độn, đoàn tàu đang bốc cháy!

Trong những chiếc goòng mở và được cất dựng thô sơ ấy, chẳng có lấy một ô cửa sổ nào để mà kéo xuống. Tôi thò đầu qua khe hở gần nhất và phát hiện ra rằng hai toa xe phía trước toa chúng tôi đã biến thành một biển lửa rực cháy dữ dội từ mọi khung cửa, và khi những dòng lửa ấy bị cuốn ngược lại phía sau do luồng gió lốc mạnh mẽ tạo ra bởi tốc độ điên cuồng của đoàn tàu khi băng qua rừng, chúng cũng đang châm ngòi đốt cháy toa xe của chúng tôi. May mắn thay, tôi ở khoang cuối nên trong chốc lát vẫn có thể nhìn thẳng về phía trước.

Ồ, đó quả là một cảnh tượng kinh hoàng làm sao!

Lối đi ở cả hai bên của những toa tàu đang bốc cháy thực sự lúc nhúc những con người khốn khổ đau ốm và bị thương, những kẻ đã lết ra được và giờ đang bám chặt vào các bậc lên xuống cùng tay nắm — nơi lính canh thường dùng để bám víu — vì quá sợ hãi việc ngã xuống hoặc tự gieo mình xuống đất; nhưng từng giây trôi qua lại vang lên những tiếng thét khi một kẻ tàn tật hoặc yếu đuối nào đó buông tay, để rồi biến mất khỏi tầm mắt khi đoàn tàu lao vút đi. Người thì rơi xuống dòng nước, kẻ thì ngã nhào qua bờ dốc, bị hất văng vào khu rừng — nơi những cây thông nhựa ở nhiều nơi giờ cũng đang bùng cháy.

Đám rơm rạ mà các thương binh nặng nằm trên chẳng mấy chốc đã bén lửa. Rất nhiều người trong số họ thực sự bị nướng chín tới nơi, và tôi nghe thấy tiếng súng lục của lính Cossack nổ lách tách do sức nóng, hoặc do chính những chủ nhân đang tuyệt vọng của chúng tự sát hay bắn hạ lẫn nhau.

Những người lái tàu, vì lý do nào đó mà tôi không tài nào biết được, hẳn đã nhảy khỏi tàu và bỏ mặc nó, bởi đoàn tàu cứ thế băng qua rừng mà chẳng có ai kìm hãm, trở thành một khối lửa khổng lồ phát ra những tiếng la hét và gầm thét kinh hoàng. Hơn một toa xe đã thực sự bị thiêu trụi chỉ trơ lại khung sắt, mọi thứ bên trong đều thiệt mạng trong thảm cảnh bi thương.

Ngay cả trong thời khắc tuyệt vọng ấy, hy vọng trốn thoát vẫn trỗi dậy mạnh mẽ trong tôi, bởi mọi sự hỗn loạn đều có lợi cho tôi. Do bị khóa kín ở cả hai bên, tôi lách qua khe hở dùng làm cửa sổ và tìm được chỗ đứng trên lối đi dọc bên hông cùng hai hoặc ba kẻ khác — những kẻ đang bám chặt vào toa tàu và rên rỉ thảm thiết, vì sự gắng sức đã khiến những vết thương do đạn bắn của chúng toác miệng trở lại. Chúng nhanh chóng rơi rụng xuống và tôi bị bỏ lại một mình.

Luồng gió nóng rực từ những ngọn lửa phả thẳng vào mặt và tay tôi. Tôi nhìn thấy đám đông đang bám víu phía trước lắc lư qua lại, gương mặt và thân hình của họ nhuốm đỏ trong ánh sáng hừng hực tựa lò nung đang chiếu rọi đường ray sáng rực như hai sợi dây thép nung đỏ biến mất vào khu rừng — tất cả những điều ấy tôi chỉ thu vào tầm mắt trong một khoảnh khắc ngắn ngủi.

Tôi đang định nhảy xuống và phó thác số phận cho Chúa thì bỗng vang lên một tiếng hét lớn, một cú va chạm mạnh, một chùm tia lửa đỏ rực dường như lấp đầy bầu không khí, một tiếng thét xé lòng, và rồi, trong sự im lặng và bóng tối, tôi thấy mình đang lăn nhào xuống một sườn đồi cỏ chừng hai mươi thước hoặc hơn, cho đến khi bị chặn lại bởi những khóm cây thuốc lá dại mọc dày đặc ở đó.

Không bị thương, nhưng vô cùng choáng váng và hoàn toàn mất hơi, tôi lảo đảo đứng dậy để quan sát xung quanh.

Khớp nối của hai toa xe đang cháy đã bị đứt; chúng rơi ào xuống sườn dốc, vỡ vụn từng mảnh khi chạm đất, văng những mảnh gỗ cháy rừng rực đi khắp nơi, cướp đi sinh mạng của một số nạn nhân bị bỏng và thương tích — vài người trong số họ nằm ngay gần tôi dưới ánh trăng, đen thui và không toàn thẹn — trong khi phần còn lại của đoàn tàu với ba đầu máy, tất cả đều bị những kẻ điều khiển hèn nhát bỏ rơi, vẫn đang gầm rú lao đi trên con đường hủy diệt và chết chóc xuyên qua khu rừng giờ đây đã ngập chìm trong biển lửa.

Khi tôi đứng dậy từ đống tàn tích kỳ lạ gồm gỗ âm ỉ cháy, sắt vụn vỡ nát, những thi thể đã chết hoặc sắp chết cùng những con người bị thiêu cháy một nửa, và đang tự hỏi nên rẽ hướng nào, tôi giáp mặt với một kẻ có cánh tay phải bị gãy, nhưng dù vậy vẫn thốt ra một lời nguyền rủa khàn đặc, gầm ghè mà tôi chẳng lấy gì làm lạ, vì đã nghe thấy nó phát ra từ đôi môi ấy rất nhiều lần trước đó. Rút khẩu súng lục khỏi thắt lưng bằng tay trái, hắn chĩa thẳng vào đầu tôi.

May mắn thay, hạt nổ bị xịt và khẩu súng đã cướp cò không thành. Nhưng việc lao vào áp sát tên Trebitski — bởi chính là hắn — giật phăng khẩu súng và quật ngã hắn không thương tiếc bằn báng súng chỉ diễn ra trong chớp mắt, và ngay khoảnh khắc đó tôi cảm thấy mình là “chúa tể của muôn vàn những gì ta thu vào tầm mắt”.

Tôi đang quay bước đi thì một âm thanh khò khè kỳ lạ thu hút sự chú ý của tôi, và trong một chiếc thùng chở ngựa được lót đệm kỹ lưỡng đang nằm nghiêng ở phía sườn dốc bên dưới, tôi nhìn thấy đầu của con chiến mã Ả Rập thuộc quyền sở hữu của Trebitski khi con vật tội nghiệp lè chiếc lưỡi đỏ hỏn ra, quắp đôi tai nhỏ nhắn sát đầu vì hoảng sợ và tức giận, bởi các vách của chiếc thùng đã bị ngọn lửa thiêu xém; và chỉ riêng mùi của lửa thôi cũng đủ khiến một con ngựa sinh lòng hoảng loạn tột độ.

Chúa đã ban cho tôi thêm một cơ hội nữa để trốn chạy tại đây. Nhưng tôi không còn thời gian để chần chừ; đoàn tàu có lẽ đã bị chặn lại vào lúc này (dẫu chẳng có âm thanh nào, ngoại trừ tiếng rên rỉ của những kẻ tàn phế, phá vỡ sự tĩnh lặng của chốn rừng thiêng nước độc ấy), và sự cứu viện có lẽ sẽ được gửi đến cho các nạn nhân, mặc dù mạng người ở Nga chẳng đáng giá là bao, và nỗi đau khổ của con người tại đó bị xem nhẹ bằng một sự dửng dưng mang hơi hướng châu Á nhiều hơn là châu Âu.

Kiến thức kỵ binh đã phát huy tác dụng hữu ích đối với tôi vào lúc này. Tôi xoay sở xoa dịu và vỗ về con ngựa Ả Rập, tháo những chiếc dây đai đang giữ nó trong chiếc chuồng bị phá hủy một phần, và nó lồm cồm bò ra, vừa lết vừa khập khiễng, run rẩy trong từng thớ thịt và từng sợi lông dưới bộ lông bóng mượt lấm tấm bọt trắng. Đã bị thuần hóa, trấn an và khiếp sợ bởi thảm kịch vừa qua, con ngựa ngoan ngoãn như thể ông Rarey vừa thì thầm những phép thuật vào tai nó vậy.

Là một giống ngựa Ả Rập thuần chủng mang đầy đủ những đặc trưng của loài — vầng trán vuông và mõm đen thanh tú, đôi mắt sáng ngời và những đường gân hoàn mỹ, bả vai cao và thân hình thon gọn, chiều cao ước chừng khoảng mười bốn gang rưỡi — nó cất tiếng hí khẽ và cọ mũi vào tay tôi như tìm kiếm sự bảo vệ và bầu bạn.

Nó đã được yên cương đầy đủ, và chiếc dây cương đang vắt trên phần chóp yên.

Chỉ trong chớp mắt, tôi đã tròng nó qua đầu con vật và thắt dây hoàn hảo, phần dây cương chạm vào khóe miệng nhưng đủ thấp để không làm nhăn chúng.

Tôi tung người nhảy lên yên, để việc chỉnh lại bàn đạp ngựa cho thời gian thảnh thơi hơn, bởi theo phong cách Cossack của Trebitski, hắn cưỡi ngựa với đầu gối co cao gần đến khuỷu tay; và ngay khi nhân vật lừng lẫy ấy đang hồi tỉnh sau cú đập trời giáng vào đầu, tôi quất ngựa phi thẳng vào rừng, chẳng mấy chốc đã bỏ lại khung cảnh tang thương ấy tít phía sau.

Khu rừng ở nhiều nơi đang bốc cháy, và vì hanh khô do sức nóng của mùa hè vừa qua, các cành cây cùng những chiếc lá giòn tan, đặc biệt là của cây thông nhựa, bén lửa rất nhanh. Nhờ thế tôi có thể nhìn thấy những ngọn lửa chập chờn nhuốm đỏ những đám mây phía trên trong lúc cưỡi ngựa tiến bước, dù chẳng hề hay biết về lộ trình mình đang đi giữa khu rừng già rậm rạp này, nơi mà thảm thực vật dày đặc và rừng rậm đôi khi cản trở hoàn toàn mọi bước tiến.

Tôi chỉ dừng lại để nới dài bàn đạp ngựa và cho chú chiến mã mới tậu — con vật mà tôi bắt đầu cảm nhận thấy trọn vẹn sự gắn kết của quyền sở hữu — uống một ngụm nước suối nhỏ, rồi tìm đến những nơi thâm sơn cùng cốc nhất của bụi rậm để chờ trời sáng, nhằm có thể cẩn thận quan sát và suy tính bước đi tiếp theo; bởi nếu bị bắt khi đang giữ trong tay con ngựa của tên Parooschick Adrian Trebitski, khả năng bị xử bắn hoặc bị đày làm nô lệ suốt đời là rất cao. Dù thế nào đi nữa, tôi e rằng sẽ có một trung đội trống chỗ trong lực lượng kỵ binh thương của Nữ hoàng — một trung đội có lẽ sẽ được giao cho Berkeley; và tôi lo rằng sẽ chẳng còn sĩ quan Nga nào giống như anh chàng trẻ trung vui tính Anitchoff hay vị lão niên nhân hậu Vladimir Dahl có thể xuất hiện trên con đường của tôi nữa.

Mối lo ngại tức thời hơn của tôi chính là loài sói, vốn đi thành từng bầy ở đây, và không nghi ngờ gì nữa, lúc này đang hú hét và gầm gừ giữa những nạn nhân trên tuyến đường sắt. Nếu có con nào đánh hơi thấy tôi, tôi buộc phải tìm cách trèo lên một cây thông để trốn, nơi tôi có thể chết đói sau khi chúng đã ăn thịt con ngựa của mình.

Mọi âm thanh đều khiến tôi giật mình thon thót, nhưng tôi chẳng nghe thấy gì ngoài tiếng kêu cục cục thỉnh thoảng phát ra của loài gà gô hoang dã — loài thường di chuyển thành những bầy lớn khắp các vùng hoang dã của Crimea.

Tôi tháo hàm thiết của con ngựa Ả Rập và để nó gặm cỏ, nhưng buộc chân nó lại để nó không thể chạy trốn; và khi ánh ngày bắt đầu len lỏi sắc đỏ qua những lũng rừng đằng xa, ánh sáng từ từ hạ thấp từ những ngọn cây xuống những thân cây thông cao vút, tôi tìm thấy một ít nho dại để ăn điểm tâm và làm dịu cơn khát cháy cổ do sự kích động vừa qua gây ra.

Khi ánh sáng đã đủ rõ, tôi rút tấm bản đồ được trao bởi tội nghiệp Đại úy Baudeuf ra và bắt đầu nghiên cứu vị trí hiện tại của mình. Qua những kẽ hở của các tán cây, tôi có thể nhìn thấy cách đó chừng một dặm dòng chảy của một con sông lớn và có vẻ sâu đang tỏa sáng dưới ánh nắng ban mai.

Theo tôi biết thì tuyến đường sắt không hề cắt ngang qua một con sông nào như thế; nó chảy từ tây sang đông; do đó, xét về kích thước, nó không thể là gì khác ngoài dòng Salghir — con sông sau khi hội lưu với Karasu sẽ đổ ra Biển Thối.

Dòng sông này thường có rất ít nước trong lòng suối, ngoại trừ sau những trận tuyết mùa đông tan chảy; nhưng những cơn mưa gần đây ở vùng núi Ac-Metchet đã khiến nó dâng cao hơn kích thước bình thường. Và giờ đây tôi đang chứng kiến thứ hẳn là một khúc cua hoặc đoạn uốn lượn của nó chảy giữa tôi và dải đất nơi quân đội chúng tôi đóng quân — vùng đất trải dài về phía Sevastopol mà tôi đoán cách đó ít nhất một trăm dặm; và nhận định đó sau này đã được chứng minh là chính xác.

Trong chốc lát, tinh thần tôi chùng xuống trước viễn cảnh bày ra trước mắt. Tôi đang ở gần như giữa lòng vùng Crimea hoang dã và thù địch, chẳng biết gì về những thứ tiếng được sử dụng ở đây, không thông thuộc đường sá, không có tiền để hối lộ hay vũ khí để đe dọa.

Chẳng có ngôi nhà hay thị trấn nào hiện ra trong tầm mắt, cũng chẳng có dấu hiệu của bất kỳ sinh sự sống nào, ngoại trừ những chú chim yến hót ríu rít trên cành cây, cùng những con diệc và vịt trời đang lội nước hoặc ngụp lặn giữa đám cỏ xanh và những dây leo dài ven bờ dòng suối đang chảy xiết. Con suối ấy rộng gần tám mươi thước. Tôi biết mình bắt buộc phải vượt qua nó, bởi bờ phía nam mới là nơi an toàn nhất.

Vượt qua ư! Nhưng bằng cách nào?

Trong lúc tôi đang cân nhắc, tiếng kèn Cossack vang lên từ những cụm rừng phía sau lưng khiến tôi giật mình thon thót và đưa ra quyết định hành động ngay tức khắc. Tôi cất kỹ tấm bản đồ quý giá, leo lên yên và thúc ngựa phi thẳng ra bờ sông.

Tôi rút chân ra khỏi bàn đạp, sau đó vắt chéo chúng lên trên yên ngựa — một biện pháp phòng ngừa mà bất kỳ kỵ binh hay người cưỡi ngựa nào cũng không bao giờ được quên khi chuẩn bị vượt sông trên lưng ngựa; bởi nếu con ngựa chìm hai chân sau xuống để tìm điểm tựa, hoặc tệ hơn nữa là bị lật ngửa trong lúc chân người cưỡi vẫn còn trong bàn đạp, những hậu quả tồi tệ nhất có thể xảy ra và anh ta sẽ bị dìm chết một cách bất lực.

Tôi không mang theo cựa, nhưng vẫn thúc ngựa lao xuống dòng nước, bởi có những khoảnh khắc mà người và ngựa hòa làm một. Nó lao xuống nước rất cừ và sải chân bơi dũng mãnh, bởi tôi cúi rạp người về phía trước sao cho phần thân tì sát lên cổ nó. Tôi chẳng cần phải chạm vào dây cương hay dùng hàm thiết; thay vào đó, tôi điều khiển nó bằng một nhành cây vừa bẻ.

Với cái cổ vươn dài như một chú chó, nó bơi một cách bình tĩnh và vững chãi qua bờ bên kia, trong khi những gợn sóng nước ngập đến ngang nách tôi. Khi chân nó chạm đáy và lồm cồm trèo lên bờ bên kia, tôi xuống ngựa và dắt nó bằng dây cương tiến vào một bụi rậm phía trên.

Việc này vừa hoàn tất thì vài ngọn giáo nhọn hoắt lóe lên ở bờ bên kia dòng sông, nơi một nhóm mười hai tên Cossack đang đi tuần thám; và chỉ cần con ngựa của tôi hí lên một tiếng thôi là chúng đã phát hiện ra tôi. Tuy nhiên, tất cả bọn chúng đều biến mất vào trong rừng; sau đó tôi mới có thể thở phào nhẹ nhõm, rồi bắt đầu dùng những búi cỏ khô để lau khô mồ hôi cho chú ngựa Ả Rập và vắt ráo bộ quần áo sũng nước của mình.

Suốt ngày hôm đó, tôi di chuyển qua các khu rừng và đôi khi dọc theo các con đường mòn, né tránh cả những người chăn gia súc lẫn lao động nông nghiệp người Tatar, dò đường hướng về Sevastopol dưới sự dẫn dắt của tấm bản đồ bé xíu và ánh mặt trời; và đến chốc choạng tối, tôi vô cùng may mắn khi gặp được một tốp lính Pháp, dẫu thoạt đầu tôi suýt bị bắn hạ bởi đội tiền tiêu của họ — một “ân huệ” do chính bộ quân phục Tambrov mang lại. May thay, tôi kịp vắt óc nhớ lại chút tiếng Pháp tối thiểu để tự giới thiệu mình là một sĩ quan trong lực lượng phục vụ cho Nữ hoàng Anh, và được dẫn đến gặp người chỉ huy.

Những binh sĩ này hóa ra thuộc Trung đoàn Bộ binh Dòng chính số 77, dưới quyền chỉ huy của Đại tá Jean Louis Giomar, Huân chương Bắc đẩu Bội tinh, đang trên đường hành quân tiến về Sevastopol.

Giờ thì tôi đã được an toàn, và được ông cùng các sĩ quan đối xử bằng tất cả sự quan tâm cùng lòng tốt, và thực lòng mà nói, sau tất cả những gì tôi đã trải qua trong suốt hai mươi bốn giờ qua, tôi rất cần cả hai điều đó.

Trung đoàn 77 chỉ mới đổ bộ cách đó vài ngày từ chiến hạm La Reine Blanche[*], một tàu chiến cấp cao của Pháp — nơi Hoàng đế đã khôi phục lại cái tên cũ của Paris dành cho Mary, Nữ hoàng Scotland.

[*] Ngày nay là một tàu bọc thép với lớp giáp sắt dày sáu inch.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của James Grant

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.