Những Cánh Đồng Flanders Và Những Bài Thơ Khác

Lượt đọc: 361 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 6
Trẻ Em Và Động Vật

❊ ❊ ❊

Suốt cuộc đời và qua từng trang thư từ, chó mèo và trẻ thơ luôn quấn quýt bên ông như hình với bóng. Đi dạo trên phố cùng ông giống như tham gia một cuộc rước kiệu thong thả. Mọi chú chó hay đứa trẻ gặp dọc đường đều được ông chào hỏi, và tất cả đều đáp lời. Trong những lá thư sau này, cái tên Bonfire và Bonneau xuất hiện liên hồi. Bonfire là con ngựa của ông, còn Bonneau là chú chó cưng.

Con ngựa này, một giống ngựa săn A-len, được John L. Todd tặng cho ông. Nó từng bị thương hai lần, và giờ đây đang được nghỉ ngơi vinh quang tại một địa điểm bí mật mà không cần tiết lộ với giới quân đội. Một sĩ quan từng đến thăm bệnh viện viết rằng ông đã thấy nó đi dạo quanh các phòng bệnh cùng Bonneau và một đứa trẻ người Pháp lẽo đẽo theo sau. Để tưởng nhớ tình yêu của ông dành cho động vật và trẻ em, những đoạn trích dẫn sau đây sẽ thay lời muốn nói:

Anh hỏi rằng chú nhóc tì có cái tên nào không — phần lớn gọi là Mike, một cách gọi trìu mến. Nó đã tìm thấy một cái tủ ở một phòng bệnh chuyên đựng sợi đay, và nó rất thích lẻn vào đó để "bới sợi đay", tự chơi đùa một mình chừng nào còn được phép. Tôi cho rằng điều này chứng tỏ nó mang dòng máu tù tội, điều mà Mike chẳng thèm biện hộ.

Gia đình đều khỏe mạnh cả, ngay cả chú Mike một mắt cũng có thể đi dạo quanh sân trong bộ... áo ngủ, có thể nói là vậy. Nó là một sinh vật nhỏ bé kỳ lạ và đáng thương, được Bà chủ "nhập viện" trên cái kệ dưới cùng của chiếc tủ đựng chén ở phòng khách, từ đó nó trèo xuống (cách sàn nhà chừng mười lăm phân) để chào đón tôi, rồi lại lom khom lững thững quay về, đôi chân sau trông thật đáng thương khi nó nhảy nhót bước vào. Nhưng nó rất tràn trề sinh lực và vẫn đang tiến triển rất tốt.

Còn về lũ động vật — "những sinh vật khốn khổ không biết nói ấy", anh bảo vậy. Ước gì anh được nghe tiếng kêu của chúng. Bonneau và Mike trông hệt như bức tranh "Oai vệ và Hỗn xược"; và cả hai đều biết phát ra âm thanh một cách kỳ lạ. Khuôn mặt của Mike y hệt con chó sục trong bức tranh cổ, nó ngồi thẳng dậy và chìa chân ra chẳng khác gì Bonneau, dù tôi chưa từng thấy ai dạy nó cả; còn về giọng kêu, tôi ước gì anh được nghe tiếng hất hơi "khục khục" của Bonfire dành cho tôi trong chuồng ngựa hay bất cứ đâu. Nó giống như tiếng nói chuyện vậy. Có một cánh cửa phòng bệnh mà nó luôn thử đẩy mỗi khi chúng tôi đi qua. Nó quay đầu lại, nhìn vào trong phòng, và đứng đợi. Các sơ trong phòng bệnh thay đổi luôn phiên, nhưng ai nấy đều "sập bẫy", theo cách họ hay nói, và mang ra một chiếc bánh quy hay món ngon nào đó mà Bonfire đón nhận với vẻ hết sức trang nghiêm và dịu dàng. Nếu tôi rầy la vì nó quá háu ăn rồi đưa tay ra bảo, "Nào, dịu dàng xem nào", nó sẽ mím môi và liếm láp bằng chiếc lưỡi giống như loài chó để tỏ ra nó có thể dịu dàng đến nhường nào khi cố gắng. Quả thật chú ta là một chàng trai tuyệt vời. Về chủ đề này, tôi chẳng khác nào một bà cụ chiều cháu quá đà, nhưng mong anh thông cảm.

Tôi dành một tình cảm vô cùng sâu sắc cho Bonfire, bởi chúng tôi đã cùng nhau trải qua biết bao thăng trầm, và có những lúc tồi tệ đến cùng cực. Tất cả những góc khuất gian khó mà ký ức hướng về thì chú ngựa già đều đã chia sẻ, dẫu nó chẳng mấy khi kể lể về điều đó.

Tình yêu dành cho động vật này không phải là một cảm xúc bộc phát nhất thời. Mười lăm năm trước ở Nam Phi, ông từng viết trong nhật ký đề ngày 11 tháng 9 năm 1900:

Ước gì tôi có thể giới thiệu với anh những chú chó của đội quân. Giống loài chó ở đây vốn dĩ rất thân thiện, và thật tuyệt vời khi có chúng quẩn quanh bên cạnh. Tôi nghĩ mình có mối quan hệ quen thuộc với tất cả chúng. Kìa là bầy cún của chúng ta — Dolly, mà tôi luôn nhận ra nhờ một bên lông mày đen và một bên lông mày trắng; Grit và Tory, hai "quý ông" nhỏ con hơn, kích thước chỉ bằng một pa-ao bơ — nhưng rất hay gây g-ổ; một quý ông trắng nhỏ con cưỡi trên lưng ngựa, ngay trên tấm chăn; Kitty, con khỉ, cũng cưỡi ở vị trí dây cương ngoài của xe lò rèn. Lại có một nhân vật da đen mắt hạnh nhân thuộc trung đoàn Royal Scots, hễ thấy tôi từ xa là bắt đầu uốn éo, rồi tiến đến theo những đường cong dài với vẻ vô cùng thân thiện. Một chú chó nhỏ lông xù thuộc trung đoàn Royal Irish đứng bằng hai chân sau và đấu quyền bằng hai chân trước — và còn rất nhiều chú khác nữa — mỗi chú đều là "một người lính và một người đàn ông". Trung đoàn Royal Scots có một con khỉ tên là Jenny, luôn đi lang thang với một cái bao lê lết trên tay, con vật có thể chui tóm vào đó để tìm chỗ trú ẩn bất cứ khi nào cần.

Hôm nọ, chú Jack già, con ngựa của tôi, bị con ngựa ở chuồng bên cạnh cắn; nó TỪ TỪ quay đầu lại, nhìn chằm chằm đối thủ, dịch chuyển sợi dây thừng để có thêm chút không gian, rồi vô cùng thong thả tung cả hai cú đá hậu vào bụng kẻ gây sự. Nó không phải là kẻ để người ta muốn làm gì thì làm.

Từ một khoảng thời gian còn xa xưa hơn nữa lại lưu giữ một ghi chép mang âm hưởng tương tự. Vào năm 1898, ông làm bác sĩ nội trú tại một bệnh viện nhi ở Mt. Airy, Maryland, và đã viết:

Một chú mèo con đã đến gắn bó với một bệnh nhân tật nguyền tội nghiệp đang hấp hối vì chứng teo cơ, không thể cử động được. Nó ở cạnh anh ấy suốt ngày, và ngủ hầu như cả ngày trong chiếc mũ rơm của anh ấy. Tối nay tôi thấy chú mèo con cuộn tròn dưới chăn. Dường như đó là một món quà của Thượng đế khi sinh linh bé nhỏ ấy lại gắn bó với đứa trẻ đang cần nó nhất.

Về một đứa trẻ khác:

Vào ngày qua đời, con bé cứ gọi tên tôi suốt cả ngày, đuổi cô y tá đang ngồi cạnh nó ra chỗ khác, và nài nỉ tôi ở lại với nó. Nó phải được đỡ ngồi dậy vì không thở nổi; và tôi đã có một giờ đồng hồ mệt mỏi trước khi nó trút hơi thở cuối cùng, nhưng điều đó dường như làm nó hạnh phúc hơn và cũng chẳng phải sự hy sinh lớn lao gì. Người nhà của nó đến muộn mất hai mươi phút. Thật cay đắng khi Thần Chết không chịu chờ đợi dù chỉ một khoảng thời gian ngắn ngủi tồi tệ ấy, nhưng sự đời là vậy.

Và dưới đây là một số bức thư gửi cho các cháu trai và cháu gái của ông, hé lộ thái độ của ông đối với cả trẻ em lẫn loài vật.

Từ Bonfire gửi Trung sĩ Nhất Jack Kilgour

Ngày 6 tháng 8 năm 1916.

Cháu đã bao giờ bị đau khớp khuỷu chân chưa? Chú thì đang bị đây, và Cruickshank đang băng bó chân cho chú. Cậu ấy cũng giặt mấy chiếc "tất" trắng cho chú nữa. Chú rất vui vì cháu đã nhận được bức ảnh của chú. Chủ của chú vẫn khỏe, và mấy cô bảo rằng trông chú cũng rất phong độ. Những cô mà chú thích nhất thường cho chú bánh quy, đường, và đôi khi cả hoa nữa. Hôm nọ có cô không muốn cho chú mấy nhành hoa mignonette vì cô ấy bảo ăn vào sẽ bị đau bụng. Chú có bị đau bụng đâu nào. Một cô khác thì gửi cho chú những túi cà rốt. Nếu cháu chưa biết cách ăn cà rốt, từ cọng cho đến gốc, thì tốt hơn là nên học đi, nhưng chắc cháu mới chỉ là một cậu nhóc và chẳng biết yến mạch ngon thế nào đâu.

BONFIRE Đóng dấu * của nó.

* Từ đây về sau, ký hiệu này là hình móng ngựa. A. L., 1995.

Từ Bonfire gửi Trung sĩ Nhất Jack Kilgour

Ngày 1 tháng 10 năm 1916.

Jack thân mến,

Cháu đã bao giờ ăn quả mâm xôi chưa? Chủ của chú và chú hái chúng mỗi ngày trên những hàng rào cây xanh. Chú thích ăn một lúc hai mươi quả liền. Chân của chú đã đỡ hơn nhưng trên bụng chú lại có một cục bướu. Hôm nay chú đi khám bác sĩ, và ông ấy bảo chẳng có vấn đề gì sạt cả. Chú có một con ngựa khác mới đến ở chung chuồng; nó màu đen, và chỉ bằng khoảng nửa kích thước của chú. Nó chẳng làm chú mất ngủ vào ban đêm chút nào. Thân mến gửi cháu,

BONFIRE Đóng dấu * của nó.

Từ Bonfire gửi Margaret Kilgour, Thường dân

Ngày 5 tháng 11 năm 1916.

Margaret thân mến:

Hôm nay là Ngày Guy Fox! Chú đánh vần như thế bởi vì săn cáo từng là công việc của chú từ rất lâu trước khi chiến tranh nổ ra. Trung sĩ Nhất Jack và Hạ sĩ David dạo này thế nào? Cháu hãy hỏi Jack xem cậu ta có bao giờ cắn đứt dây thừng vào ban đêm để ăn trộm thùng yến mạch không nhé. Còn về phần Hạ sĩ, "Chú cá cược với cháu" là chú có thể nhảy xa bằng cậu ấy đấy. Chú nghe nói David đã mất chiếc áo khoác đỏ rồi. Chú thì vẫn giữ chiếc áo màu xám của mình, nhưng giờ nó khá bẩn rồi, vì lâu lắm rồi chú không được sắm áo mới. Chú vừa được cắt tóc vài tuần trước và tuần tới sẽ có ủng mới đấy. Bonneau và Follette gửi lời thăm hỏi tới cháu. Thân mến gửi cháu,

BONFIRE Đóng dấu * của nó.

Ở Flanders, Ngày 3 tháng 4 năm 1915.

Margaret yêu quý của chú:

Có một cô bé ở ngôi nhà này tên là Clothilde. Con bé lên mười tuổi, và gọi chú là "Ngài Thiếu tá" (Monsieur le Major). Cháu sẽ thấy thế nào nếu có hai mươi hoặc ba mươi người lính kéo đến ở trong nhà cháu rồi dắt ngựa vào để ở lán hoặc chuồng? Ở vùng này của đất nước chẳng còn lại mấy em bé trai và bé gái, nhưng thỉnh thoảng người ta vẫn bắt gặp các cháu trên đường với những giỏ trứng hoặc ổ bánh mì. Hầu hết các em đều không có nhà cửa, vì nhà đã bị người Đức đốt sạch; nhưng các em không hề khóc lóc vì điều đó. Thật nguy hiểm cho các em, bởi một quả đạn pháo có thể rơi trúng bất cứ lúc nào — mà đó lại chẳng phải là vỏ trứng đâu nhé.

Bonfire vẫn rất khỏe mạnh. Mẹ đã gửi cho nó vài gói đường, và nếu cháu tận mắt chứng kiến một con ngựa lớn phấn khích thế nào vì một gói quà nhỏ, thì đó chính là Bonfire. Nó chỉ được phép ăn hai viên mỗi ngày thôi, vì số lượng không có nhiều. Đã có hai lần nó được ăn bánh gừng và nó rất thích món đó. Khá là buồn cười đối với một con ngựa quân đội phải không nào? Nhưng ngựa quân đội đôi khi cũng phải chịu cảnh khổ sở lắm, thế nên chúng ta chẳng tiếc gì mà không cho chúng chút ít xa xỉ phẩm. Những người bạn của Bonfire là King, Prince, và Saxonia — toàn những anh chàng to lớn dễ mến. Nếu họ đi mất và bỏ lại nó, nó sẽ hí lên cho đến khi nhìn thấy họ thì mới thôi, lúc đó nó mới thực sự vui vẻ. Lữ đoàn Phố 15 dạo này thế nào rồi? Cháu hãy nhắn với Mẹ rằng chú đề cử Jack lên chức hạ sĩ nếu cậu bé đã ngoan ngoãn. David sẽ vẫn phải làm pháo thủ thêm một thời gian nữa, bởi không thể thăng chức cho tất cả mọi người được. Gửi ngàn lời thương yêu đến Katharine, Jack, và David nhé.

Người chú yêng hùng yêu quý của cháu, Jack.

Bonfire, Bonneau, và bé Mike đều khỏe mạnh cả. Mike được khoảng bốn tháng tuổi, bị mất một mắt và gãy một chân, nhưng dẫu sao nó vẫn là một chú nhóc ngoan ngoãn. Nó rất quấn Bonfire, Bonneau và tôi. Tôi ra chuồng ngựa và huýt sáo, thế là Bonneau cùng Mike liền chạy ào ra, vừa chạy vừa kêu éc éc vì vui sướng, để đi dạo một chút cùng tôi. Khi Mike đi đến mấy bậc thềm, nó đặt hai chân lên bậc thấp nhất rồi quay đầu nhìn tôi để tôi bế lên. Quả là một chú nhóc xấu xí nhưng đáng yêu làm sao.

Lũ chó thường xuyên nằm dài trên sàn lều của tôi. Tôi thích có chúng ở đó vì chúng mang lại cảm giác thân thuộc như ở nhà. Trông chúng chẳng có chút gì ra dáng loài chó Pháp cả. Giờ đây Bonneau đã biết làm động tác "bắt tay" (donner la patte) rất ra dáng, và đôi khi nó còn cuộn tròn ngủ bên trong chuồng thỏ, có vẻ như bầy thỏ cũng rất ưa thích nó.

Ước gì cháu có thể tận mắt chứng kiến hàng trăm con thỏ sinh sống ở vùng cồn cát này; ngoài ra còn có rất nhiều chim sơn ca và quạ khoang. (Chúng khác với người anh trai Jack của cháu đấy, dẫu chúng cũng có khuôn mặt đen). Nơi đây còn có diệc, chim rẽ giò dài, và thậm chí cả vịt; hôm nọ tôi còn thấy bốn chú chồn con túm tụm một đống, cứ nhảy qua nhảy lại người nhau khi chạy đùa.

Sir Bertrand Dawson có một con chó spaniel nhỏ xinh tên là Sue, lông đen tuyền, luôn đi theo quấn quýt bên ông ấy. Tôi rất được con bé quý mến, và có lần Sir Bertrand bảo tôi rằng, "Nó vừa mang quà đến cho chú đấy," và kìa, con bé đang đứng chờ đợi một cách nghiêm túc để tôi lấy ra khỏi mõm nó một viên đá nhỏ. Tôi để ý thấy đó thường là một món quà giản dị, và chẳng bao giờ khiến người nhận phải ngượng ngùng vì giá trị của nó cả.

Bonfire rất mượt mà và gọn gàng, chúng tôi cùng nhau trải qua những chuyến hành trình dài. Nếu tôi ngồi trong tầm với của nó, ước gì cháu được thấy nó khéo léo thế nào khi giật phăng chiếc mũ của tôi rồi vung lên cao quá tầm với. Nó cũng thay tôi mang roi cưỡi ngựa; những trò đùa của nó rất đơn giản, nhưng nó chẳng bao giờ thấy chán.

Tôi đã mất đi chú Windy tội nghiệp. Nó là con chó của trung đoàn Bộ binh Lincoln số 1, và đã đến chốn Avalon bình yên này để chữa lành vết thương thứ hai. Nó đã trải qua một năm ở Gallipoli và hai lần "vượt tuyến" xông pha trận mạc cùng trung đoàn. Nó đến với chúng tôi mang theo đầy đủ giấy tờ hệt như mọi bệnh nhân khác, và đã bình phục khá tốt một thời gian, nhưng rồi bất ngờ chuyển nặng. Nó nhận được tất cả sự chăm sóc và tình yêu thương mà người ta có thể nghĩ tới cùng lượng morphine đủ để át đi cơn đau; nhưng trông nó thật đáng thương, và tôi đã hạ quyết tâm rằng việc giúp nó vượt qua biên giới khi nó "đi về miền tây" mới chính là biểu hiện của tình bạn chân chính. Nó được chôn cất trong khu rừng của chúng tôi giống như bất kỳ người lính dũng cảm nào, và ngày hôm qua tôi để ý thấy ai đó đã đặt một vòng hoa thường xuân nhỏ lên nấm mồ của nó. Rõ ràng nó là một chú chó đã già, nhưng tất cả chúng tôi đều quặn thắt cõi lòng khi phải mất đi nó. Bộ đồ nghề của nó vẫn được giữ lại phòng khi chủ nhân quay về — chỉ có chiếc vòng cổ mang những dấu ấn vinh quang, bởi trang phục của nó vốn dĩ rất đỗi giản đơn. Thế là thêm một chương buồn nữa khép lại.

Ngày 29 tháng 9 năm 1915.

Bonneau trang nghiêm đồng hành cùng tôi đi vòng quanh các phòng bệnh và kiên nhẫn đợi chờ, ngồi thẳng lưng với dáng vẻ vô cùng đường hoàng. Nó bước vào lều của tôi và ngồi ở đó rất nghiêm túc trong lúc tôi thay quần áo. Hai hôm trước, một nữ tu mang bánh quy ra cho Bonfire, nhưng vì chưa hiểu rõ luật chơi — đó là phải chia đều cho cả Bonfire và Bonneau mỗi bên một nửa — nên đã cho Bonfire ăn sạch, khiến tội nghiệp Bonneau cứ ngồi lủi thủi phía dưới để nhặt nhạnh những vụn bánh rơi vãi. Tôi có thể thấy Bonfire rất được lòng các sơ bởi nó liếm tay họ y như loài chó, và chẳng mẩu vụn nào là quá nhỏ để nó bỏ qua.

Tháng 4 năm 1917.

Tôi rất vui mừng khi được trở về; Bonfire và Bonneau chào đón tôi vô cùng nhiệt tình. Tôi được nghe một câu chuyện dài lê thê từ chú chó, được truyền đạt qua chiếc mõm ngẩng cao. Mọi người kể với tôi rằng trong thời gian tôi vắng mặt, nó đã chăm chỉ ngồi thẫn thờ đầy vẻ trang nghiêm bên lề đường, và tất cả những chốn quen thuộc nó từng lui tới đều ngẩn ngơ vì thiếu bóng dáng nó. Nó đã quay trở lại với công việc đi thăm bệnh một cách đầy tận tụy.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.