Sister Carrie

Lượt đọc: 118 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 2
Mối Đe Dọa Của Cảnh Nghèo: Sự Vững Chãi Và Thực Tế

❊ ❊ ❊

Căn hộ của Minnie, theo cách gọi những khu nhà ở một tầng thời bấy giờ, nằm trên một đoạn đường West Van Buren, nơi tập trung các gia đình lao động và nhân viên văn phòng — những con người đã và đang kéo đến trong làn sóng di cư với tốc độ năm vạn người mỗi năm. Căn hộ ở tầng ba, với các ô cửa sổ nhìn xuống mặt đường bên dưới, nơi về đêm, ánh đèn từ các tiệm tạp hóa tỏa sáng và lũ trẻ đang nô đùa. Đối với Carrie, tiếng chuông lanh lảnh từ những chiếc xe điện kéo bằng ngựa, lúc gần lúc xa theo từng hồi, vừa mới mẻ lại vừa dễ chịu. Khi Minnie dẫn cô vào phòng khách, cô đăm đăm nhìn xuống con phố ngập tràn ánh sáng, ngạc nhiên trước những âm thanh, sự chuyển động và tiếng rì rào của một thành phố khổng lồ đang trải dài bất tận về mọi hướng.

Bà Hanson, sau những lời thăm hỏi ban đầu, liền trao đứa trẻ cho Carrie và tất cả bắt đầu chuẩn bị bữa tối. Chồng bà hỏi vài câu rồi ngồi xuống đọc tờ báo buổi chiều. Anh là một người kiệm lời, sinh ra ở Mỹ có cha là người Thụy Điển, hiện làm công việc cọ rửa các tòa xe lửa giữ lạnh tại khu lò mổ. Đối với anh, sự hiện diện hay vắng mặt của em vợ chẳng có gì quan trọng. Vẻ bề ngoài của cô chẳng làm anh bận tâm dù theo chiều hướng nào. Nhận xét duy nhất mang tính thực tế của anh là về cơ hội tìm việc làm tại Chicago.

“Đó là một nơi rộng lớn,” anh nói. “Em có thể tìm được việc ở đâu đó trong vài ngày thôi. Ai cũng vậy cả.”

Hai vợ chồng đã ngầm hiểu từ trước là cô đến đây phải tự tìm việc và trả tiền ăn ở. Anh là người ngăn nắp, tiết kiệm, và đã trả góp hàng tháng cho hai mảnh đất nằm tít tận phía Tây thành phố. Tham vọng của anh là một ngày nào đó sẽ dựng lên một ngôi nhà trên những mảnh đất ấy.

Trong khoảng thời gian chuẩn bị bữa ăn, Carrie tranh thủ quan sát căn hộ. Cô có một chút ít khả năng quan sát cùng thứ bản năng phong phú vốn có ở mọi phụ nữ — trực giác.

Cô cảm nhận được sức ì của một cuộc sống nghèo túng và chật hẹp. Những bức tường trong phòng được dán giấy lệch lạc, không ăn nhập. Sàn nhà trải chiếu thảm, còn hành lang lót một lớp thảm vải rách mỏng manh. Dễ dàng nhận thấy đồ đạc ở đây thuộc loại rẻ tiền, được chắp vá vội vã do các tiệm bán trả góp cung cấp.

Cô ngồi cùng Minnie trong bếp, bế đứa bé cho đến khi nó bắt đầu khóc. Sau đó, cô vừa bồng đi lại vừa ru cho đến khi Hanson, bị làm phiền trong lúc đọc sách, bước đến bế lấy đứa trẻ. Một nét tính cách dễ mến của anh bộc lộ ở đây. Anh rất kiên nhẫn. Có thể thấy anh hết mực cưng chiều đứa con của mình.

“Nào, nào,” anh vừa dỗ dành vừa đi lại. “Thôi nào, thôi nào,” và giọng nói của anh phảng phất một chút âm điệu của người Thụy Điển.

“Chắc em muốn đi ngắm thành phố trước đã phải không?” Minnie nói khi họ đang dùng bữa. “Thôi được, chủ nhật chúng ta sẽ ra ngoài và ghé thăm Công viên Lincoln.”

Carrie để ý thấy Hanson không nói gì về điều này. Anh có vẻ đang bận suy nghĩ chuyện khác.

“Ừm,” cô nói, “em nghĩ ngày mai mình sẽ đi tìm hiểu xung quanh. Em còn ngày thứ Sáu và thứ Bảy, nên sẽ không vướng bận gì cả. Hướng nào là khu trung tâm buôn bán vậy chị?”

Minniean bắt đầu giải thích, nhưng chồng cô đã chủ động giành lấy phần trả lời.

“Ở hướng đó,” anh nói, vừa chỉ tay về phía đông. “Đó là hướng đông.” Rồi anh tuôn ra một thôi một hồi — bài phát biểu dài nhất từ đầu buổi đến giờ — về sơ đồ đường xá của Chicago. “Tốt nhất là em nên ghé vào những hãng sản xuất lớn dọc theo đường Franklin và ngay bên kia sông,” anh kết luận. “Nhiều cô gái làm việc ở đó lắm. Đi lại cũng tiện, không quá xa đâu.”

Carrie gật đầu rồi hỏi chị mình về tình hình khu xóm. Minnie đáp lại bằng giọng rè rè, kể những gì ít ỏi cô biết về nơi này, trong khi Hanson bận rộn với đứa con. Cuối cùng, anh chồm dậy và trao đứa bé cho vợ.

“Anh phải dậy sớm vào sáng mai, nên đi ngủ đây,” nói rồi anh biến mất vào căn phòng ngủ nhỏ tối tăm cạnh hành lang để chợp mắt qua đêm.

“Anh ấy làm việc tận trong khu lò mổ,” Minnie giải thích, “nên phải thức dậy từ năm rưỡi.”

“Mấy giờ chị dậy để chuẩn bị bữa sáng?” Carrie hỏi.

“Khoảng kém hai mươi năm.”

Họ cùng nhau hoàn tất công việc cuối ngày, Carrie rửa bát đĩa trong khi Minnie thay đồ và đặt đứa bé lên giường đi ngủ. Tác phong của Minnie mang dáng vẻ của một người thợ đã quen với khuôn phép lao động, và Carrie nhận ra cuộc đời cô ấy chỉ xoay quanh một vòng quay vất vả không hồi kết.

Cô bắt đầu nhận ra mối quan hệ giữa mình với Drouet buộc phải chấm dứt. Anh ta không thể đến đây được. Qua thái độ của Hanson, qua bầu không khí trầm lắng của Minnie, và quả thực là cả không gian của căn hộ này, cô đọc được sự phản đối ngầm đối với bất cứ điều gì đi lệch khỏi nề nếp lao động bảo thủ. Nếu tối nào Hanson cũng ngồi ở phòng khách đọc báo, nếu anh đi ngủ lúc chín giờ và Minnie muộn hơn một chút, thì họ sẽ mong đợi gì ở cô? Cô thấy rằng trước tiên mình cần phải tìm được việc làm và tự lập về tài chính rồi mới có thể nghĩ đến chuyện tiếp vị khách nào đi nữa. Cuộc tán tỉnh nhỏ nhộn với Drouet giờ đây có vẻ là một điều gì đó thật bất thường.

“Không,” cô tự nhủ, “anh ấy không thể đến đây được.”

Cô xin Minnie mực và giấy đặt trên bệ lò sưởi ở phòng ăn, và khi Minnie đã đi ngủ lúc mười giờ, cô lấy tấm danh thiếp của Drouet ra và viết thư cho anh.

“Tôi không thể tiếp anh ở đây được. Anh phải đợi cho đến khi nhận được tin của tôi lần sau. Chỗ ở của chị tôi chật chội lắm.”

Cô đắn đo không biết nên viết thêm gì vào bức thư. Cô muốn nhắc đến mối quan hệ giữa hai người trên tàu, nhưng lại quá rụt rè. Cuối cùng, cô cảm ơn anh một cách cộc lốc vì lòng tốt, rồi lại lúng túng với cách xưng hô trang trọng khi ký tên, để rồi quyết định dùng một từ lạnh lùng “Rất chân thành,” mà sau đó cô lại sửa thành “Thân ái.” Cô dán kín và đề địa chỉ lên phong bì, rồi đi ra phòng khách — nơi có chiếc giường được kê trong hốc tường — kéo chiếc ghế bập bênh nhỏ duy nhất đến bên cửa sổ đang mở, ngồi ngắm nhìn màn đêm và đường phố trong nỗi ngỡ ngàng lặng thầm. Cuối cùng, vì mệt mỏi với những dòng suy nghĩ của chính mình, cô bắt đầu gục đầu trên ghế, cảm thấy cơn buồn ngủ kéo đến, liền chuẩn bị quần áo rồi đi ngủ.

Khi cô tỉnh dậy vào lúc tám giờ sáng hôm sau, Hanson đã đi rồi. Chị cô đang bận rộn may vá trong phòng ăn, nơi đồng thời là phòng sinh hoạt chung. Sau khi thay đồ xong, cô tự lo một bữa sáng nhỏ, rồi bàn với Minnie xem nên đi tìm việc theo hướng nào. Minnie đã thay đổi khá nhiều kể từ lần cuối Carrie gặp chị. Giờ đây, chị là một phụ nữ gầy gò nhưng khỏe khoắn ở tuổi hai mươi bảy, với những quan niệm sống bị chi phối bởi chồng mình, và đang dần chai sạn trong những suy nghĩ chật hẹp hơn về niềm vui và bổn phận so với thời tuổi trẻ từng bị kìm hãm hoàn toàn của cô. Chị mời Carrie đến đây không phải vì mong mỏi sự hiện diện của em gái, mà bởi vì cô ấy đang bất mãn với cuộc sống ở quê nhà, và có lẽ có thể kiếm việc làm rồi trả tiền trọ tại đây. Chị phần nào thấy vui khi có em bên cạnh, nhưng cũng phản chiếu quan điểm của chồng về vấn đề công việc. Miễn là kiếm ra tiền thì việc gì cũng tốt — chẳng hạn như bắt đầu với mức lương năm đô-la một tuần. Trở thành một cô nhân viên cửa hàng là số phận được định sẵn cho người mới đến. Cô sẽ xin vào một trong những cửa hàng lớn và làm việc tạm ổn cho đến khi... chà, cho đến khi có chuyện gì đó xảy ra. Cả hai người bọn họ đều không biết chính xác đó là chuyện gì. Họ không tính đến chuyện thăng tiến. Họ cũng chẳng màng đến chuyện kết hôn. Mọi thứ cứ thế trôi đi theo một cách mơ hồ cho đến khi điều tốt đẹp hơn xuất hiện, và Carrie sẽ được đền đáp cho việc đến thành phố này để lao động vất vả. Chính trong những hoàn cảnh đầy hứa hẹn ấy, cô bước ra ngoài vào sáng nay để tìm việc làm.

Trước khi theo chân cô trong cuộc hành trình tìm kiếm ấy, chúng ta hãy nhìn lướt qua bối cảnh nơi tương lai của cô sẽ diễn ra. Vào năm 1889, Chicago mang những đặc thù phát triển kỳ lạ khiến những chuyến phiêu lưu mạo hiểm như vậy, ngay cả đối với những thiếu nữ trẻ tuổi, trở nên hợp lý. Rất nhiều cơ hội thương mại đang rộng mở và không ngừng gia tăng đã mang lại cho thành phố danh tiếng vang dội, biến nơi đây thành một chiếc nam châm khổng lồ thu hút từ khắp mọi nơi những kẻ hy vọng lẫn những kẻ tuyệt vọng — những người vẫn chưa gầy dựng được cơ nghiệp và những người mà gia tài, sự nghiệp đã rơi vào cảnh khốn cùng ở một nơi nào đó khác. Đó là một thành phố với hơn nửa triệu dân, mang trong mình tham vọng, sự táo bạo và năng lượng của một đô thị một triệu dân. Những con đường và ngôi nhà của thành phố đã vươn ra trải rộng trên diện tích bảy mươi lăm dặm vuông. Dân số ở đây không chỉ phất lên nhờ thương mại truyền thống mà còn nhờ các ngành công nghiệp chuẩn bị đón đầu sự phát triển của những lĩnh vực khác. Tiếng búa đập vang lên từ việc xây dựng các công trình mới có thể nghe thấy ở khắp mọi nơi. Các ngành công nghiệp lớn đang ùn ùn kéo đến. Các tập đoàn đường sắt khổng lồ từ lâu đã nhận ra tiềm năng của vùng đất này đã thâu tóm những khu đất rộng lớn để làm trạm trung chuyển và vận tải. Các tuyến xe điện đã vươn dài ra vùng đồng quê hoang vu nhằm đón đầu sự bành trướng chóng mặt. Thành phố đã trải qua hàng dặm đường dài rải nhựa và lắp đặt hệ thống cống rãnh qua những vùng mà có lẽ chỉ có một ngôi nhà đơn độc đứng sừng sững — kẻ tiên phong cho những tuyến đường đông đúc trong tương lai. Có những vùng đất phơi mình trước những cơn gió lốc và mưa bão, nhưng vẫn được thắp sáng suốt đêm bởi những dải đèn gas nhấp nháy kéo dài, lập lòe trong gió. Những lối đi lát ván hẹp vươn dài, thỉnh thoảng đi ngang qua một ngôi nhà, rồi một cửa hàng cách xa nhau cả quãng, để rồi cuối cùng kết thúc giữa đồng cỏ hoang vu.

Nằm ở trung tâm là khu vực bán sỉ và mua sắm rộng lớn, nơi những kẻ tìm việc thiếu hiểu biết thường hay lang thang tới. Một đặc điểm của Chicago thời bấy giờ, và ít thấy ở các thành phố khác, là các công ty riêng lẻ có chút tên tuổi đều sở hữu những tòa nhà riêng biệt. Quỹ đất dồi dào đã tạo điều kiện cho việc này. Nó mang lại vẻ bề thế cho hầu hết các hãng buôn lớn, với các văn phòng đặt ở tầng trệt và hoàn toàn lộ thiên trước mặt đường. Những tấm kính cửa sổ lớn, giờ đây đã trở nên quen thuộc, lúc bấy giờ đang nhanh chóng được đưa vào sử dụng, mang lại cho các văn phòng tầng trệt vẻ ngoài sang trọng và thịnh vượng. Người qua đường tình cờ có thể nhìn thấy một loạt trang thiết bị văn phòng được đánh bóng loáng, rất nhiều kính mờ, các nhân viên cặm cụi làm việc, và những doanh nhân lịch thiệp diện những bộ đồ “mốt” cùng áo sơ-mi trắng tinh đang thong thả đi lại hoặc ngồi tụm năm tụm ba. Những tấm biển bằng đồng thau hoặc niken sáng bóng tại các lối vào bằng đá vuông vức ghi tên công ty cùng lĩnh vực kinh doanh bằng những từ ngữ khá gọn gàng và kín đáo. Toàn bộ trung tâm đô thị toát lên một bầu không khí cao ngạo và uy quyền, đủ sức làm cho những kẻ xin việc bình thường phải choáng váng và e sợ, đồng thời khoét sâu thêm khoảng cách vốn đã rộng và sâu giữa cảnh nghèo hèn và sự thành công.

Carrie rụt rè bước vào khu thương mại trọng yếu này. Cô đi về phía hướng đông dọc theo đường Van Buren qua một khu vực có các tòa nhà thưa thớt dần, cho đến khi nó biến thành một vùng lều lán và bãi than, để rồi cuối cùng giáp ranh với con sông. Cô dũng cảm bước về phía trước, được dẫn dắt bởi mong muốn chân thành là tìm được việc làm, nhưng rồi lại bị níu chân ở mỗi bước đi trước sự hấp dẫn của khung cảnh đang mở ra trước mắt, cùng cảm giác bất lực giữa biết bao biểu hiện của quyền lực và sức mạnh mà cô không thể hiểu nổi. Những tòa nhà khổng lồ kia là gì? Những nguồn năng lượng kỳ lạ và lợi ích to lớn này tồn tại vì mục đích gì? Cô có thể hiểu được ý nghĩa của một xưởng chế tác đá nhỏ ở Columbia City, đẽo gọt những phiến cẩm thạch nhỏ cho nhu cầu cá nhân, nhưng khi những bãi tập kết của một tập đoàn đá khổng lồ xuất hiện trước mắt, với chi chít các đường ray nhánh và toa xe phẳng, bị cắt ngang bởi các cảng tàu từ sông rạch và phía trên được chằng chịt bởi những chiếc cần trục bằng gỗ và thép khổng lồ đang kẽo kẹt di chuyển, thì mọi ý nghĩa đều tan biến trong thế giới nhỏ bé của cô.

Cảnh tượng tương tự cũng diễn ra tại các bãi đường sắt rộng lớn, với những chiếc tàu bè chen chúc nhau mà cô nhìn thấy ở bờ sông, và những nhà máy khổng lồ bên kia đường xếp dọc theo mép nước. Qua những ô cửa sổ mở toang, cô có thể thấy bóng dáng đàn ông và phụ nữ mặc tạp dề lao động đang tất bật di chuyển qua lại. Những con đường lớn là những mê cung bị che khuất bởi các bức tường đối với cô; những văn phòng đồ sộ là những mê cung kỳ lạ phục vụ cho những nhân vật tầm vóc ở mãi đẩu đâu. Cô chỉ có thể hình dung những con người gắn liền với nơi đó là những kẻ đang đếm tiền, ăn vận láng coóng và ngồi xe ngựa đi dạo. Họ buôn bán thứ gì, họ lao động ra sao, và tất cả những điều đó nhằm mục đích gì, cô chỉ có những hình dung mơ hồ nhất. Tất cả đều thật kỳ diệu, thật vĩ đại, thật xa vời, và cõi lòng cô bỗng chùng xuống, trái tim thổn thức yếu mềm khi cô nghĩ đến việc bước chân vào bất kỳ cơ sở hùng mạnh nào trong số này để xin một công việc gì đó — một việc mà cô có thể làm — bất cứ việc gì cũng được.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 13 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.