Sáng hôm sau, khi chuẩn bị đến phòng làm việc, ông Pontellier hỏi Edna xem nàng có muốn ra phố gặp ông để xem xét vài món đồ đạc mới cho phòng sách hay không.
“Em nghĩ chúng ta chẳng cần đồ đạc mới đâu, Léonce ạ. Đừng mua sắm thêm gì nữa; anh phóng tay quá rồi đấy. Em tin là chưa bao giờ anh nghĩ đến chuyện tiết kiệm hay dằn dụm cả.”
“Cách để trở nên giàu có là kiếm tiền, em yêu của anh ạ, chứ không phải là tiết kiệm,” ông nói. Ông lấy làm tiếc vì nàng không có hứng thú đi cùng ông để chọn lựa những món đồ mới. Ông hôn tạm biệt nàng, bảo rằng trông sắc diện nàng không được tốt và phải biết tự chăm sóc lấy mình. Nàng bất thường trông rất xanh xao và vô cùng lặng lẽ.
Nàng đứng trên hiên trước khi ông rời khỏi nhà, lơ đãng ngắt vài nhánh hoa lài mọc trên giàn hoa gần đó. Nàng hít hà hương thơm của những cánh hoa rồi nhét chúng vào cổ áo chiếc áo dài mặc nhà màu trắng của mình. Bọn trẻ đang kéo lê trên lối đi lát gạch một chiếc xe đẩy hàng nhỏ mà chúng đã chất đầy những khối gỗ và cành cây. Người hầu gốc lai đang lẽo đẽo theo sau với những bước chân nhanh nhẹn, cố tỏ ra hào hứng và lanh lẹ cho phải phép. Một người bán trái cây đang ra sức rao hàng trên phố.
Edna nhìn thẳng về phía trước với vẻ mặt đầy tâm sự. Nàng chẳng thấy chút hứng thú gì với vạn vật xung quanh. Phố xá, lũ trẻ, người bán hoa quả, những đóa hoa đang vươn mình khoe sắc ngay trước mắt nàng, tất cả đều là một phần của thế giới xa lạ bỗng trở nên thù địch.
Nàng quay trở lại trong nhà. Nàng từng định phàn nàn với người đầu bếp về những sai sót của bà ta trong tối hôm trước; nhưng ông Pontellier đã giúp nàng tránh khỏi cái sứ mệnh khó chịu ấy, một việc mà nàng vốn chẳng tài nào làm nổi. Những lý lẽ của ông Pontellier thường rất có sức thuyết phục đối với những kẻ làm công cho ông. Ông rời nhà với niềm đinh ninh rằng tối nay, và có lẽ cả vài tối tiếp theo nữa, ông và Edna sẽ được thưởng thức một bữa tối thực sự xứng đáng với tên gọi của nó.
Edna dành ra một hoặc hai tiếng đồng hồ để xem lại vài bức ký họa cũ của mình. Nàng có thể nhận ra những thiếu sót và khuyết điểm của chúng, những thứ đang lồ lộ ra trước mắt nàng. Nàng thử cầm cọ vẽ một chút, nhưng lại thấy bản thân chẳng có chút tâm trạng nào. Cuối cùng, nàng gom lại một vài bức ký họa — những bức mà nàng cho là ít tệ hại nhất — rồi mang theo khi thay đồ và bước ra khỏi nhà lúc trời đã hửng hơn. Nàng trông vô cùng xinh đẹp và sang trọng trong bộ trang phục dạo phố. Làn da rám nắng miền biển đã phai đi trên gương mặt nàng, để lộ vương trán mịn màng, trắng trẻo và sáng bóng bên dưới mái tóc màu nâu vàng dày dặn. Có vài đốm tàn nhang lấm tấm trên mặt nàng, cùng một nốt ruồi nhỏ sẫm màu gần khóe môi dưới và một nốt ở thái dương, nửa bị mái tóc che khuất.
Trên bước đường đi dạo qua phố xá, trong tâm trí Edna chỉ hình bóng của Robert. Nàng vẫn đang chìm đắm trong thứ bùa mê của niềm si mê ấy. Nàng đã từng cố gắng quên anh đi, vì thừa biết việc nhớ nhung chẳng để làm gì. Thế nhưng hình bóng anh lại tựa như một nỗi ám ảnh, cứ liên tục đè nặng lên tâm trí nàng. Không phải là nàng chìm đắm trong những chi tiết về mối quan hệ giữa hai người, hay hoài niệm về nhân cách của anh theo một cách thức đặc biệt nào; mà chính là bản ngã ấy, sự tồn tại ấy của anh đã thống trị tâm tư nàng, có lúc phai nhạt như thể sắp tan biến vào màn sương mờ của quên lãng, rồi có lúc bùng cháy trở lại với một cường độ mãnh liệt lấp đầy nàng bằng nỗi khát khao khôn tả.
Edna đang trên đường đến nhà bà Ratignolle. Mối thâm tình giữa họ, bắt đầu từ Grand Isle, chẳng hề phai nhạt chút nào, và họ vẫn thường xuyên lui tới gặp nhau kể từ khi trở lại thành phố. Gia đình Ratignolle sống cách nhà Edna không xa, ở góc của một con phố nhỏ, nơi ông Ratignolle làm chủ và quản lý một hiệu thuốc vẫn đang làm ăn phát đạt và ổn định. Cha ông đã từng làm nghề này trước đó, bản thân ông Ratignolle cũng có chỗ đứng vững chắc trong cộng đồng và gầy dựng được tiếng tăm đáng nể về sự chính trực cũng như minh mẫn. Gia đình họ sống trong một căn hộ rộng rãi nằm ngay phía trên cửa hàng, có lối đi riêng bên hông thông qua cổng vòm lớn. Có điều gì đó khiến Edna cảm thấy rất đậm chất Pháp, rất xa hoa và lạ lẫm trong toàn bộ lối sống của họ. Tại phòng khách rộng rãi và trang nhã kéo dài hết chiều rộng ngôi nhà, gia đình Ratignolle thường khoản đãi bạn bè hai tuần một lần bằng một buổi dạ tiệc âm nhạc, đôi khi được đổi mới bằng việc chơi bài. Có một người bạn chuyên chơi đàn cello. Người thì mang theo sáo, kẻ mang theo vĩ cầm, trong khi số khác cất tiếng hát hoặc trổ tài bên cây đàn piano với các mức độ biểu cảm và điêu luyện khác nhau. Những buổi dạ tiệc âm nhạc nhà Ratignolle vốn nổi danh xa gần, và việc nhận được lời mời tham dự được xem là một vinh hạnh lớn.
Edna tìm thấy người bạn thân của mình đang bận rộn phân loại quần áo vừa được tiệm giặt ủi giao trả sáng hôm đó. Bà liền bỏ dở công việc ngay khi trông thấy Edna, người đã được dẫn thẳng vào phòng khách mà không cần qua lễ nghi câu nệ nào.
“’Cité có thể làm việc này tốt chẳng kém gì tớ; đó vốn dĩ là việc của con bé,” bà giải thích với Edna khi người bạn tỏ ý xin lỗi vì đã làm gián đoạn công việc. Rồi bà gọi một cô gái da đen trẻ tuổi đến, căn dặn bằng tiếng Pháp phải thật cẩn thận khi đối chiếu lại danh sách mà bà trao cho. Bà dặn cô bé chú ý xem xét kỹ lưỡng chiếc khăn tay bằng vải lanh thượng hạng của ông Ratignolle đã bị thất lạc vào tuần trước có được trả lại hay không, đồng thời nhớ gom riêng những món cần phải vá víu lại.
Đoạn, bà vòng một tay qua eo Edna, dẫn nàng ra phía trước nhà, đến căn phòng khách mát mẻ và thơm ngát hương thơm của những đóa hồng lớn được cắm trong các vò đặt cạnh lò sưởi.
Bà Ratignolle trông càng thêm phần xinh đẹp khi ở nhà trong bộ váy mặc nhà lỏng lẻo để lộ đôi tay gần như trần trụi hoàn toàn cùng những đường cong mượt mà, đầy đặn của chiếc cổ trắng ngần.
“Có lẽ đôi khi tớ sẽ vẽ chân dung cho cậu được đấy,” Edna mỉm cười nói khi họ đã ngồi xuống. Nàng lấy cuộn bản phác thảo ra và bắt đầu mở chúng ra. “Tớ tin là mình nên quay lại với cội nguồn hội họa. Tớ có cảm giác như mình đang khao khát được làm một điều gì đó. Cậu nghĩ sao về mấy bức này? Cậu có thấy bõ công khi cầm cọ trở lại và học hành thêm không? Có lẽ tớ sẽ theo học thầy Laidpore một thời gian.”
Nàng thừa biết rằng ý kiến của bà Ratignolle trong một vấn đề như thế này gần như chẳng có mấy giá trị, rằng bản thân nàng không chỉ đang đắn đo mà thực ra đã hạ quyết tâm rồi; thế nhưng nàng vẫn tìm kiếm những lời khen ngợi và động viên để tiếp thêm can đảm cho dự định của mình.
“Tài năng của cậu thật đáng kinh ngạc đấy, cục cưng ạ!”
“Nói nhảm!” Edna phản đối, trong lòng vô cùng đắc ý.
“Thật đáng kinh ngạc ấy chứ, tớ nói thật mà,” bà Ratignolle khăng khăng, lần lượt ngắm nghía từng bức ký họa ở khoảng cách gần, rồi đưa ra xa tầm tay, nheo mắt lại và nghiêng đầu sang một bên. “Quả thật, bức họa người nông dân xứ Bavaria này hoàn hảo đến mức xứng đáng được đóng khung; cả giỏ táo này nữa! Chưa bao giờ tớ thấy thứ gì sống động đến thế. Người ta suýt chút nữa còn tưởng như mình có thể đưa tay ra mà hái lấy một quả.”
Edna không tài nào kiềm chế được cảm giác tự mãn dâng lên trước những lời tán dương của bạn mình, dẫu cho nàng thừa hiểu rõ giá trị thực sự của chúng. Nàng giữ lại vài bức ký họa và tặng tất cả số còn lại cho bà Ratignolle, người đã trân trọng món quà ấy vượt xa giá trị của nó và đầy kiêu hãnh khoe những bức tranh với chồng khi ông từ cửa hàng đi lên để dùng bữa trưa ít phút sau đó.
Ông Ratignolle là một trong những người được ca tụng là muối của đất. Sự vui vẻ của ông là vô bờ bến, sóng đôi cùng tấm lòng nhân hậu, sự dung dung độ lượng và trí khôn thông thái. Vợ chồng ông nói tiếng Anh với một thứ âm điệu chỉ có thể nhận ra qua cách nhấn nhá không thuần Anh cùng sự cẩn trọng và điềm đạm nhất định. Chồng của Edna thì nói tiếng Anh hoàn toàn không vương chút âm điệu nào. Vợ chồng Ratignolle thấu hiểu nhau đến từng chân tơ kẽ tóc. Nếu trên cõi đời này từng có sự hòa quyện hoàn hảo giữa hai thể xác để trở thành một thực thể duy nhất, thì đó chắc chắn chính là cuộc hôn nhân của họ.
Khi Edna ngồi vào bàn ăn cùng họ, nàng thầm nghĩ, “Thà ăn món rau mầm [với tình yêu]...”, dẫu rằng chẳng mất nhiều thời gian để nàng nhận ra đây chẳng phải món rau mầm nào cả, mà là một bữa tiệc thịnh soạn tuyệt vời, giản dị, tinh tế và làm thỏa mãn mọi giác quan.
Ông Ratignolle vô cùng vui mừng khi gặp lại nàng, dẫu ông nhận ra sắc diện nàng trông không được khỏe như hồi ở Grand Isle, và liền khuyên nàng nên dùng thuốc bổ. Ông hào hứng trò chuyện về nhiều đề tài khác nhau, chút ít chuyện chính trị, dăm ba tin tức đô thị và cả chuyện phiếm quanh khu phố. Ông nói với một sự nhiệt tình và tâm huyết thổi phồng tầm quan trọng của từng âm tiết thốt ra. Vợ ông tỏ ra vô cùng hứng thú với mọi điều chồng nói, đặt cả chiếc nĩa xuống để lắng nghe chăm chú hơn, đôi khi còn phụ họa theo và cướp lấy lời từ miệng ông.
Edna cảm thấy chùng xuống nhiều hơn là được xoa dịu sau khi rời khỏi nhà họ. Chút khoảnh khắc ấm áp của tổ ấm gia đình vừa bày ra trước mắt chẳng mang lại cho nàng chút tiếc nuối hay khát khao nào. Đó không phải là lối sống phù hợp với nàng, và tất cả những gì nàng nhìn thấy ở đó chỉ là một sự tẻ nhạt vô vọng đến đáng sợ. Nàng bị lay động bởi một thứ lòng trắc ẩn dành cho bà Ratignolle — một niềm thương hại cho sự tồn tại nhạt nhòa ấy chưa từng nâng bổng chủ nhân của nó vượt qua cõi giới của sự thỏa mãn đui mù, nơi chưa từng có một khoảnh khắc thống khổ nào ghé thăm tâm hồn, nơi nàng sẽ chẳng bao giờ được nếm trải cảm giác say đắm tột cùng của cuộc đời. Edna mơ hồ tự hỏi rốt cuộc mình đang có ý gì khi thốt lên hai tiếng “say đắm của cuộc đời”. Nó thoáng qua trong tâm trí nàng như một ấn tượng ngoại lai nào đó chẳng hề mong cầu.
