Khi chiến tranh bắt đầu, trên vùng Côte Joyeuse tọa lạc một biệt thự gạch đỏ nguy nga, có hình dáng như đền Panteon. Xung quanh biệt thự là một vành đai cây sồi lớn uy nghi.

Ba mươi năm sau, chỉ còn lại những bức tường dày trụ vững, với phần gạch đỏ xỉn màu thò ra lõm bõm qua lớp dây leo chằng chịt bám quanh. Những cột tròn khổng lồ vẫn nguyên vẹn; phần lát đá ở sảnh và hiên nhà cũng vậy, ít nhiều chưa bị phá hủy. Không có ngôi nhà nào dọc theo cả dải Côte Joyeuse lại uy nghi đến thế. Ai nấy đều biết điều đó, cũng như họ biết rằng Philippe Valmêt đã tốn tới sáu mươi nghìn đô-la để xây dựng nó từ tận năm 1840. Chẳng ai có nguy cơ quên được sự thật ấy, chừng nào con gái ông là Pélagie vẫn còn sống. Bà là một phụ nữ năm mươi tuổi có dáng vẻ vương giả và mái tóc bạc phơ. “Ma’ame Pélagie,” người ta gọi bà như vậy, dù bà vẫn chưa lập gia đình, giống như người em gái Pauline của bà — người trong mắt Ma’ame Pélagie vẫn chỉ là một đứa trẻ; một đứa trẻ ba mươi lăm tuổi.

Hai chị em sống cô độc trong một căn lều ba gian, nằm gần như lọt thỏm dưới bóng của đống đổ nát. Họ sống vì một giấc mơ, giấc mơ của Ma’ame Pélagie, đó là xây dựng lại ngôi nhà cũ.

Thật đáng thương khi kể lại cách họ trải qua những ngày tháng để đạt được mục tiêu ấy; cách những đồng đô-la được dành dụm suốt ba mươi năm và từng đồng xu nhỏ được tích cóp; thế mà vẫn chưa gom đủ một nửa số tiền! Nhưng Ma’ame Pélagie vẫn chắc mẩm mình còn hai mươi năm cuộc đời phía trước, và tính toán rằng em gái mình cũng có chừng ấy thời gian. Và điều gì chẳng thể xảy ra trong hai mươi — trong bốn mươi — năm chứ?

Thường vào những buổi chiều đẹp trời, hai chị em sẽ nhâm nhi tách cà phê đen, ngồi trên khoảng hiên lát đá có mái che là bầu trời xanh ngắt của bang Louisiana. Họ thích ngồi đó trong không gian tĩnh lặng, chẳng có ai bầu bạn ngoài nhau và bầy thằn lằn óng ánh đang tò mò quan sát, hoài niệm về những ngày tháng cũ và lên kế hoạch cho tương lai; trong khi những làn gió nhẹ lay động lớp dây leo rách rưới tít trên cao giữa các cột nhà, nơi loài cú làm tổ.

“Chúng ta không bao giờ có thể hy vọng mọi thứ đều y như cũ được, Pauline,” Ma’ame Pélagie thường nói; “có lẽ những chiếc cột cẩm thạch của phòng khách sẽ phải được thay bằng cột gỗ, và bỏ đi những chùm đèn chùm bằng pha lê. Em có bằng lòng không, Pauline?”

“Ồ, có chứ Sesoeur, em bằng lòng.” Phản ứng của tội nghiệp Mam’selle Pauline lúc nào cũng là: “Vâng, Sesoeur,” hay “Không, Sesoeur,” “Tùy chị muốn thế nào cũng được, Sesoeur.” Bởi vì cô còn nhớ gì về cuộc sống cũ và sự xa hoa cũ ấy chứ? Chỉ là dăm ba ánh lóe mờ nhạt đây đó; ý thức mơ hồ về một tuổi trẻ bình lặng, rồi sau đó là một cú sốc lớn. Đó là sự cận kề của chiến tranh; sự nổi dậy của nô lệ; sự hỗn loạn kết thúc trong biển lửa mà qua đó cô được Pélagie bế bồng an toàn trong vòng tay vững chắc, rồi đưa về túp lều gỗ vẫn là nhà của họ cho đến nay. Người anh trai của họ, Léandre, biết nhiều chuyện hơn Pauline, nhưng lại không tường tận bằng Pélagie. Anh đã giao phó việc quản lý đồn điền lớn cùng tất cả ký ức và truyền thống của nó cho người chị cả, rồi đi đến sinh sống ở các thành phố lớn. Chuyện đó đã xảy ra từ rất nhiều năm trước. Giờ đây, công việc cuốn Léandre đi thường xuyên trong những chuyến đi xa nhà dài ngày, và cô con gái mồ côi mẹ của anh sắp đến ở cùng các dì tại Côte Joyeuse.

Họ bàn tán về chuyện đó, nhâm nhi tách cà phê trên phần hiên đổ nát. Mam’selle Pauline vô cùng phấn khích; sắc đỏ ửng lên trên gương mặt nhợt nhạt, đầy lo lắng của cô đã tố cáo điều đó, và cô cứ đan chặt những ngón tay mảnh dẻ vào nhau không ngừng.

“Nhưng chúng ta sẽ làm gì với La Petite đây, Sesoeur? Chúng ta sẽ cho con bé ở đâu? Phải giải trí cho nó thế nào đây? Ôi, lạy Chúa!”

“Con bé sẽ ngủ trên một chiếc giường xếp trong căn phòng sát phòng chúng ta,” Ma’ame Pélagie đáp, “và sống như chúng ta. Nó biết chúng ta sống thế nào, và tại sao chúng ta lại sống như vậy; cha nó đã kể cho nó nghe rồi. Nó biết chúng ta có tiền và hoàn toàn có thể vung tay quá trán nếu muốn. Đừng bận tâm nữa, Pauline; hãy hy vọng La Petite là một người mang dòng máu Valmêt đích thực.”

Nói đoạn, Ma’ame Pélagie đứng lên với vẻ ung dung, đường bệ rồi đi yên ngựa, bởi vì bà vẫn chưa hoàn thành chuyến đi kiểm tra thường nhật cuối cùng qua các cánh đồng; và Mam’selle Pauline chậm rãi len lỏi giữa đám cỏ mọc lổm chổm để trở về lều.

Sự xuất hiện của La Petite, mang theo bầu không khí nồng đượm của một thế giới bên ngoài mà họ chỉ mường tượng mơ hồ, thực sự là một cú sốc đối với hai con người đang sống trong thế giới mộng ảo này. Cô bé cao xấp xỉ người dì Pélagie, với đôi mắt thẫm màu phản chiếu niềm vui hệt như một vũng nước tĩnh lặng phản chiếu ánh sao; và đôi má bầu bĩnh phớt hồng màu hoa vạn thọ đào. Mam’selle Pauline ôm hôn cô bé và run lên. Ma’ame Pélagie nhìn thẳng vào mắt cô bé bằng cái nhìn dò xét, như thể đang tìm kiếm hình bóng của quá khứ trong hiện tại đang sống.

Và họ đã nhường chỗ ở giữa hai người cho sinh lực trẻ trung này.