Hơn một năm sau, sự đổi thay của dinh cơ Valmêt cũ đã trở thành đề tài bàn tán và kinh ngạc khắp vùng Côte Joyeuse. Người ta có tìm khắp cũng chẳng thấy bóng dáng của đống đổ nát đâu nữa; nó đã biến mất, và căn nhà gỗ cũng vậy. Thay vào đó, giữa khoảng không gian lộng gió và ngập tràn ánh nắng, sừng sững một cấu trúc thanh thoát được kiến tạo từ những loài gỗ do chính các khu rừng trong bang cung cấp. Ngôi nhà tọa lạc trên một nền móng gạch vững chãi.

Ngồi ở một góc hiên nhà thoáng đãng, Léandre đang thong thả hút điếu xì gà buổi chiều và trò chuyện với những người hàng xóm đến ghé thăm. Nơi này giờ đây sẽ là chốn dừng chân của ông; là mái ấm nơi các chị gái và cô con gái cưng của ông đang sinh sống. Tiếng cười đùa của đám thanh niên vang lên ngoài rặng cây, hòa cùng âm âm thanh phát ra từ trong nhà nơi La Petite đang lướt phím đàn piano. Với niềm đam mê của một nghệ sĩ trẻ, cô kéo từ những phím đàn thứ âm điệu đẹp đến kỳ diệu khiến Mam’selle Pauline đứng gần đó phải ngây ngất. Mam’selle Pauline dường như đã được hồi sinh bởi sự tái sinh của Valmêt. Má bà hồng hào và căng tràn sức sống chẳng kém gì La Petite. Thời gian như đang lùi lại phía sau, trút bỏ bớt tuổi tác trên vai bà.

Ma’ame Pélagie vừa trò chuyện xong với người em trai cùng những vị khách. Đoạn, bà quay bước rời đi, dừng lại giây lát để lắng nghe khúc nhạc mà La Petite đang tấu lên. Nhưng chỉ một thoáng rồi thôi. Bà tiếp tục bước vòng qua dãy hành lang và chỉ còn lại một mình ở đó. Bà đứng thẳng người, tay bám lấy thanh vịn lan can và điềm tĩnh phóng tầm mắt nhìn ra xa xôi tít tắp phía bên kia đồng cỏ.

Bà mặc một chiếc áo đen, với chiếc khăn choàng trắng quen thuộc được xếp gọn gàng trước ngực. Mái tóc dày và bóng mượt của bà điểm bạc như một vương miện ngự trị trên vầng trán. Sâu thẳm trong đôi mắt tối màu của bà vẫn âm ỉ ánh lửa của những hoài bão chẳng bao giờ còn bùng cháy nữa. Bà đã già đi rất nhiều. Cứ như thể cả một đời người, chứ không phải vài tháng ngắn ngủi, đã trôi qua kể từ đêm bà phải nói lời vĩnh biệt với những ảo ảnh của mình.

Tội nghiệp Ma’ame Pélagie! Làm sao có thể khác đi được chứ! Trong khi sức sống trẻ trung và tươi vui từ thế giới bên ngoài cứ thúc ép bước chân bà hướng về nơi ánh sáng, thì tâm hồn bà vẫn mãi ở lại trong bóng tối của đống đổ nát ngút ngàn xưa.