Bà Baroda cảm thấy hơi bực mình khi biết chồng mình mời người bạn là Gouvernail đến đồn điền ở chơi một hoặc hai tuần.

Họ đã tiếp khách khá nhiều trong suốt mùa đông; phần lớn thời gian ấy cũng trôi qua ở New Orleans với đủ mọi hình thức vui chơi nhẹ nhàng. Giờ đây, bà đang mong mỏi một khoảng thời gian yên bình thực sự, được riêng tư trọn vẹn bên chồng, thì ông lại thông báo rằng Gouvernail sắp đến ở lại một hai tuần.

Đây là một người mà bà nghe tiếng đã nhiều nhưng chưa từng gặp mặt. Ông từng là bạn học đại học của chồng bà; hiện làm nghề làm báo, hoàn toàn không phải là người rành chuyện xã giao hay “dân chơi phố thị”, có lẽ đó cũng là một vài lý do khiến bà chưa từng gặp ông. Nhưng trong tâm trí, bà đã vô tình phác họa nên hình ảnh về con người ấy. Bà tưởng tượng ông cao, gầy, mang vẻ cay độc, đeo kính cận và tay lúc nào cũng đút túi quần; và bà không thích ông. Gouvernail quả thực đủ gầy, nhưng lại không quá cao hay cay độc; ông cũng chẳng đeo kính hay đút tay vào túi quần. Và ngạc nhiên là bà lại thấy có cảm tình với ông ngay từ lần đầu gặp mặt.

Nhưng tại sao bà lại thích ông thì bà không thể tự giải thích thỏa đáng cho chính mình, dẫu bà đã dăm ba lần thử nghĩ đến điều đó. Bà chẳng thể tìm thấy ở ông bất kỳ nét tài hoa hay triển vọng nào mà Gaston, chồng bà, vẫn thường quả quyết rằng người bạn này sở hữu. Ngược lại, trước sự nhiệt tình chuyện trò của bà cốt để khiến ông cảm thấy tự nhiên như ở nhà cùng lòng hiếu khách hồ hởi, bộc trực của Gaston, ông lại ngồi đó khá trầm mặc và kiệm lời. Thái độ của ông với bà lịch sự đến mức người phụ nữ khó tính nhất cũng phải bằng lòng; nhưng ông chẳng hề tìm cách lấy lòng hay thậm chí là cầu mong sự đánh giá cao từ bà.

Một khi đã ổn định tại đồn điền, ông có vẻ thích ngồi bên hiên rộng dưới bóng râm của một trong những cột trụ lớn theo lối kiến trúc Corinth, thong thả hút xì gà và chăm chú lắng nghe Gaston kể chuyện làm đồn điền mía.

“Thế này mới đáng gọi là sống chứ,” ông thường thốt lên với vẻ thỏa mãn sâu sắc, khi làn gió thổi qua cánh đồng mía mơn man ông bằng cái chạm ấm áp, thơm ngát và mềm mại như nhung. Ông cũng thích làm quen với những con chó lớn cứ quẩn quanh bên mình, thân mật cọ cọ vào chân ông. Ông chẳng mặn mà gì với việc câu cá, và cũng chẳng tỏ ra hào hứng đi săn chim grosbec khi Gaston ngỏ lời.

Con người của Gouvernail khiến bà Baroda thấy khó hiểu, nhưng bà vẫn mến ông. Quả thực, ông là một anh chàng đáng mến và vô hại. Sau vài ngày, khi sự hiểu biết của bà về ông vẫn chẳng hơn gì lúc ban đầu, bà thôi thắc mắc và chuyển sang trạng thái bứt rứt. Trong tâm trạng ấy, phần lớn thời gian bà để mặc chồng và vị khách tự chơi với nhau. Rồi khi nhận ra Gouvernail hoàn toàn chẳng bận tâm gì đến thái độ của mình, bà bèn áp đặt sự hiện diện của mình lên ông, lẽo đẽo theo những bước dạo vẩn vơ của ông ra xưởng máy và dọc theo bờ kè sông. Bà cứ kiên quyết tìm cách phá vỡ bức tường khép kín mà ông đã vô tình tự giam mình trong đó.

“Khi nào thì bạn anh đi thế?” Một hôm bà hỏi chồng. “Phần tôi, anh ta làm tôi mệt mỏi phát điên lên được.”

“Chưa đầy một tuần nữa đâu, em yêu ạ. Anh không hiểu nổi; cậu ấy có làm phiền gì em đâu.”

“Không. Tôi sẽ thấy mến anh ta hơn nếu anh ta làm thế; nếu anh ta giống những người khác, và tôi phải bận tâm lo lắng cho sự thoải mái cũng như niềm vui của anh ấy.”

Gaston ôm lấy khuôn mặt xinh đẹp của vợ trong hai tay, dịu dàng nhìn vào đôi mắt đang vương chút bận tâm của bà với một nụ cười.

Họ đang cùng nhau chuẩn bị trang phục một cách thân mật trong phòng thay đồ của bà Baroda.

“Em lúc nào cũng đầy những bất ngờ, ma belle ạ,” ông nói với bà. “Ngay cả anh cũng chẳng bao giờ đoán trước được em sẽ hành xử thế nào trong những hoàn cảnh nhất định.” Ông hôn vợ rồi quay lại chỉnh lại chiếc cà vạt trước gương.

“Em đấy nhé,” ông nói tiếp, “cứ hay nghiêm trọng hóa tội nghiệp Gouvernail lên và làmùm lên vì anh ấy, trong khi đó lại là điều cuối cùng mà anh ấy muốn hay mong đợi.”

“Làmùm lên cơ chứ!” bà phẫn nộ đáp lại. “Vớ vẩn! Sao anh có thể nói thế được chứ? Làmùm cái nỗi gì! Nhưng, anh biết đấy, chính anh đã bảo anh ta là người thông minh cơ mà.”

“Thì đúng thế. Nhưng ngặt nỗi anh chàng tội nghiệp ấy đang bị suy nhược vì làm việc quá sức. Đó là lý do anh mời cậu ấy đến đây để nghỉ ngơi.”

“Anh từng bảo anh ta là một người có tư duy cơ mà,” bà vặn lại, vẫn chưa nguôi ngoai. “Tôi cứ nghĩ ít ra anh ta phải thú vị chứ. Sáng mai tôi sẽ lên thành phố để thử mấy bộ váy mùa xuân. Khi nào ông Gouvernail đi thì báo cho tôi biết; tôi sẽ ở nhà dì Octavie.”

Đêm đó, bà ra ngồi một mình trên chiếc băng ghế nằm dưới tán cây sồi già ngay mép lối đi rải sỏi.

Chưa bao giờ bà thấy suy nghĩ và dự định của mình lại rối bời đến thế. Bà chẳng thu nhận được gì từ chúng ngoại trừ cảm giác rõ mồn một rằng mình phải rời khỏi nhà vào sáng hôm sau.

Bà Baroda nghe tiếng bước chân lạo xạo trên sỏi; nhưng trong bóng tối, bà chỉ nhận ra đốm đỏ của một điếu xì gà đang cháy dần lại gần. Bà biết đó là Gouvernail, vì chồng bà không hút thuốc. Bà hy vọng mình không bị chú ý, nhưng chiếc váy trắng đã tố cáo bà với ông. Ông vứt điếu xì gà đi và ngồi xuống chiếc ghế băng cạnh bà; chẳng mảy may nghi ngờ rằng sự hiện diện của mình có thể khiến bà khó chịu.

“Chồng em bảo anh mang cái này cho em, bà Baroda,” ông nói, trao cho bà chiếc khăn choàng bằng lụa mỏng manh mà đôi khi bà vẫn dùng để quàng đầu và vai. Bà đón lấy chiếc khăn từ tay ông với một tiếng thì thầm cảm ơn, rồi để nó yên trên đùi mình.

Ông đưa ra vài nhận xét tầm thường về tác hại của không khí ban đêm vào thời điểm này trong năm. Rồi khi ánh nhìn hướng vào màn đêm u tịch, ông thì thầm, như nói với chính mình:

‘Đêm của những cơn gió nam—đêm của vài vì sao lớn!

Đêm vẫn đang gục đầu—’

Bà không đáp lại lời ca tụng màn đêm ấy, thực chất cũng chẳng phải hướng về phía bà.

Gouvernail hoàn toàn không phải là một kẻ rụt rè, bởi ông chẳng hề hay ngượng ngùng hay bận tâm về bản chất của mình. Những khoảng thời gian trầm lặng của ông không phải do bản tính, mà là kết quả của tâm trạng. Ngồi đó bên bà Baroda, sự im lặng của ông lúc này đã tan chảy.

Ông trò chuyện cởi mở và thân mật bằng giọng điệu chậm rãi, kéo dài và thấp trầm nghe không chút khó chịu. Ông nói về những ngày tháng đại học xưa kia khi ông và Gaston rất gắn bó với nhau; về những ngày tháng của hoài bão mù quáng nhưng mãnh liệt cùng những dự định lớn lao. Giờ đây, ít ra trong ông vẫn còn lại sự chấp nhận triết lý đối với trật tự hiện tại—chỉ là mong muốn được phép tồn tại, thỉnh thoảng tận hưởng một hơi thở của cuộc sống thực sự, giống như bầu không khí ông đang hít hà lúc này.

Tâm trí bà chỉ mơ hồ cảm nhận những gì ông đang nói. Cơ thể bà lúc bấy giờ mới là thứ chiếm ưu thế. Bà chẳng màng suy nghĩ về lời nói của ông, mà chỉ đang uống lấy từng âm sắc trong giọng nói của ông. Bà muốn vươn tay ra trong bóng tối, dùng những đầu ngón tay nhạy cảm của mình chạm vào khuôn mặt hay đôi môi ông. Bà muốn áp sát lại gần và thì thầm bên má ông—điều gì cũng được, bà chẳng màng—giống như thể bà có thể làm thế nếu không phải là một người phụ nữ đoan chính.

Càng muốn kéo mình lại gần ông bao nhiêu, thì trong thực tế bà lại càng lùi xa ông bấy nhiêu. Ngay khi có thể làm điều đó mà trông không quá mức thô lỗ, bà đứng dậy và để ông lại một mình ở đó.

Trước khi bà về đến nhà, Gouvernail đã châm một điếu xì gà mới và kết thúc khúc ca tụng màn đêm của mình.

Đêm đó, bà Baroda vô cùng muốn kể cho chồng nghe—người cũng đồng thời là bạn của bà—về cơn điên rồ đã chiếm lấy tâm trí mình. Nhưng bà đã không nhượng bộ trước cám dỗ ấy. Bên cạnh việc là một người phụ nữ đoan chính, bà còn rất mực khôn ngoan; và bà thừa biết có những trận chiến trong đời mà con người ta buộc phải đơn độc chiến đấu.

Khi Gaston thức dậy vào buổi sáng, vợ ông đã đi rồi. Bà đã bắt chuyến tàu sớm nhất để lên thành phố. Bà chỉ trở về khi Gouvernail đã rời khỏi mái nhà của họ.

Đã có đôi lần họ bàn về việc mời ông quay lại vào mùa hè tiếp theo. Nghĩa là, Gaston rất muốn thế; nhưng ý muốn ấy đã phải nhượng bộ trước sự phản đối quyết liệt của vợ.

Tuy nhiên, trước khi năm cũ khép lại, chính bà lại chủ động đề nghị mời Gouvernail đến thăm họ một lần nữa. Chồng bà vô cùng ngạc nhiên và vui mừng trước gợi ý xuất phát từ phía vợ.

“Anh rất vui, chère amie ạ, khi biết cuối cùng em cũng vượt qua được ác cảm dành cho cậu ấy; quả thực cậu ấy không đáng bị đối xử như vậy đâu.”

“Ôi,” bà nói với ông trong tiếng cười, sau khi đặt một nụ hôn dài và dịu dàng lên môi chồng, “em đã vượt qua tất cả rồi! anh sẽ thấy đấy. Lần này em sẽ đối xử thật tốt với anh ấy cho mà xem.”