Từ khi Tống Tương biết Tất Vân Đào tới Ứng Thiên thư viện, tin tức này liền lan truyền không cánh mà bay, rất nhanh việc Tất Vân Đào tới thư viện đã ầm ĩ huyên náo. Nhưng Trần Sơ Lục tâm tư bình lặng đọc sách, tai không nghe chuyện ngoài cửa, tự nhiên là không biết.

Ngày hôm đó, Phán Nhi, Xảo Nhi cùng hai nàng nữa hẹn nhau đi dạo phố. Ngày mai chính là kỳ thi Quảng Văn quán, bốn nàng muốn chọn cho phu quân một cây bút tốt. Sắp ứng thí, Trần Sơ Lục không chút hoảng hốt, thật sự là đã từng thấy qua sóng to gió lớn rồi.

Đợi một ngày, kỳ thi Quảng Văn quán cũng đã tới. Ứng Thiên thư viện này chính là thư viện do triều đình cấp phí, thuộc về đại học cao đẳng do quan quản lý. Cho dù chỉ là một lần thi Quảng Văn quán, cũng có quan viên ngồi trấn giữ.

Sơn trưởng Ứng Thiên thư viện là Chung Cửu Lương, bản thân ông ta đã là Vinh hàm Đại học sĩ, Tri phủ Ứng Thiên phủ chắc chắn cũng sẽ đến nơi. Các lộ châu thi, một trăm người mới có cơ hội đến được Quảng Văn quán này, đến nơi rồi lại cần mười người chọn lấy một người.

Đi tới Quốc tử giám, thì cơ bản là đã lấy được tư cách tham gia tỉnh thi. Gom đủ chừng ba ngàn người, chính là lúc mở ân khoa. Khoa cử triều Tống không quy định mấy năm một lần, thực ra là vì thời gian gom đủ ba ngàn người này không nhất định.

Chỉ thấy một ông lão tóc trắng như cước, được người dìu đi tới, quét mắt nhìn đám sĩ tử đứng phía dưới, hừ lạnh một tiếng: "Hừ, đám người đọc sách các ngươi, là môn đồ của thánh nhân, muốn mặc thì mặc y phục người đọc sách, nhưng vì sao ta thấy toàn mặc áo bán tí vậy, tay áo của các ngươi đâu rồi? Các ngươi là môn đồ của bọn côn đồ lưu manh à?"

Đám người đọc sách phía dưới hoảng sợ, sớm đã nghe nói ông lão này vô cùng nghiêm khắc, không ngờ ngay cả tay áo ngắn cũng không cho mặc. Chung Cửu Lương quát: "Đám môn đồ côn đồ lưu manh kia đều cút ra ngoài cho ta, nơi này là nơi để môn đồ thánh nhân đến!"

Tri phủ Ứng Thiên cũng lạnh lùng nói: "Sao, các ngươi còn muốn ta phái người mời?"

Đám người đọc sách phía dưới mấy chục người, thở dài một tiếng, buồn bã bỏ đi. Trần Sơ Lục sớm đã biết sẽ như thế này, cho nên mặc trường sam, cố ý tăng thêm một cỡ, gió lạnh thổi vù vù.

Ngoài y phục không chỉnh tề, còn mũ mão không ngay ngắn cũng không được vào, giày có bùn đất không được vào, mang quầng thâm mắt không được vào... chuyện vụn vặt không thể nói là không nhiều, nhưng lại không thể chỉ trích Chung Cửu Lương, bởi vì những chuyện này, đều là Khổng phu tử quy định.

Vốn có hơn một ngàn người, rất nhanh chỉ còn lại bảy tám trăm người. Chung Cửu Lương nhìn kỹ càng một lượt sau đó, mới nói: "Bản quan phụng mệnh hoàng thượng, giáo hóa chư sinh tại Ứng Thiên thư viện. Đọc sách làm người, đều không dám có chút nào lười biếng. Hôm nay quý khảo, chọn ưu tú mà thu nhận, phàm ba mươi người thì dừng, nếu như không có một người nào có thể xưng là ưu, vậy thì một người cũng không lấy."

Sau đó, Chung Cửu Lương dẫn mọi người quay mặt về phía bắc bái ba lần, lại bái tượng Khổng thánh nhân ba lần, đám học tử mới nối đuôi nhau mà vào. Những việc này, Trần Sơ Lục đã trải qua rất nhiều lần, tự nhiên là quen đường quen nẻo.

Thời tiết hiện nay nóng nực, trong trường thi, không cần lo lắng dột mưa, chỉ cần lo lắng cái mùi hôi thối tuôn ra từ nhà xí kia thôi. Nơi Trần Sơ Lục chọn, còn coi như tạm được, cách nhà xí rất xa.

Vừa ngồi xuống không lâu, liền nghe bốn phía truyền đến tiếng oán thán.

"Ôi chao, nghiệt ngã quá, cách nhà xí gần thế này, xú khí huân thiên, thế này bảo ta viết văn thế nào được!"

"Á, trong phòng thi có thạch sùng, lần thi này chắc chắn hỏng bét rồi!"

Những tiếng oán thán nổi lên bốn phía, rất nhanh đã bị tuần kiểm trong trường thi quát tháo ngăn lại. Trần Sơ Lục không bị ảnh hưởng, lặng lẽ đáp đề. Kể từ sau châu thi, Trần Sơ Lục đã lêu lổng bảy tám năm nay rồi. Bảy tám năm không thi, đối với những lối mòn trong trường thi, có chút lạ lẫm.

Nhưng bảy tám năm này, Trần Sơ Lục đọc rộng sách vở, lại tăng thêm hiểu biết mà người thường khó lòng theo kịp. Dù không hiểu lối mòn, viết văn lại không chút chậm trễ. Hơn nữa bất luận là thi phú, hay sách luận, giờ đây Trần Sơ Lục càng có một phong cách văn chương của riêng mình.

Từ đầu đến cuối, bút không thêm điểm, viết đến lúc sách luận, Trần Sơ Lục lại gác bút xuống.

Đề mục sách luận, khiến Trần Sơ Lục có chút kinh ngạc. Trần Sơ Lục đã từng học thuộc rất nhiều "đề thật", những đề sách luận đó, phần nhiều là bàn luận về những quan điểm trong kinh điển Nho gia, ví dụ như "Quân tử thản đãng đãng", "Thánh học truyền tâm" loại này.

Nguyên nhân rất đơn giản, đó là giám khảo không muốn gánh rủi ro. Người đọc sách thời Đại Tống tự do ngôn luận vẫn là có, nhưng ai muốn đi chạm vào điểm mấu chốt của triều đình? Cho nên, đối với thời sự thời chính, đề sách luận rất ít khi xuất hiện.

Mà hiện tại đề sách luận này, lại chỉ thẳng vào một tệ nạn ngày nay, chính là tệ nạn của Tào vận!

"Luận thống cách tào tệ!"

Không chỉ Trần Sơ Lục, các thí sinh còn lại sau khi thấy đề mục này, tim đã lạnh đi một nửa.

Muốn luận thống cách tào tệ (bàn cách trị tận gốc tệ nạn Tào vận), thì phải biết tệ nạn Tào vận nằm ở đâu. Đám người đọc sách này biết không? Tất nhiên là không biết rồi, ai có việc gì không làm lại đi quan tâm tào tệ? Bọn họ dù có đi quan tâm hoa thuyền mới tiến thêm kỹ nữ nào, cũng sẽ không quan tâm hoa thuyền đi lại có tệ hại gì.

Nhưng Trần Sơ Lục biết.

Trần Sơ Lục gác bút xuống, không phải là không biết viết, mà là đang cân nhắc, nên viết từ đâu. Nhớ ngày trước Trần Sơ Lục cũng từng ngồi thuyền, kết quả đâm sầm vào quan thuyền vận lương. Áp cương (người áp tải) của quan thuyền cố ý đâm sầm vào, chỉ vì có thể tống tiền một khoản, để bản thân giữ mạng.

Hắn sở dĩ phải làm thế, thực ra là vì lúc cấp lương, đã không cấp đủ, cũng không tính toán hao hụt dọc đường. Tệ nạn Tào vận, dường như rất rõ ràng rồi, đó chính là khảo hạch không chu toàn, chế độ không hoàn thiện.

Nhưng chế độ không hoàn thiện, chẳng lẽ quan viên không biết? Chẳng lẽ triều đình không biết? Chứng tỏ không phải là vấn đề chế độ đơn giản, xét tầng sâu hơn, thì lợi ích hai bên bờ vận hà thực sự rắc rối phức tạp. Trong đó đáng hận nhất, chính là đám quan tham ô lại dọc đường.

Nhưng đám quan tham ô lại này, dựa vào cái gì mà không sợ hãi pháp độ triều đình, tư nhận hối lộ? Chẳng phải vì có cây đại thụ che bóng sao!

Muốn luận cách gạt bỏ tào tệ, thì không tránh khỏi bàn đến lại trị (phép cai trị quan lại), một khi bàn đến lại trị, không tránh khỏi đụng chạm đến lợi ích của một quyền quý nào đó ở trên triều đình!

Quyền quý!

Trần Sơ Lục trong lòng nhìn thẳng vào hai chữ này, nhớ lại những ngày tháng gió nổi mây phun ở Biện Kinh, nhớ lại Lý Địch không hối hận đối đầu với Đinh Vị, nhớ lại dân chúng chật vật khổ sở bên bờ vận hà...

Lúc này Trần Sơ Lục, chỉ cảm thấy trong bụng có một ngọn lửa đang thiêu đốt lồng ngực. Lập tức, hai mắt phát sáng, Trần Sơ Lục cười nói: "Viết thì viết, sợ cái con chim gì chứ, cùng lắm thì lão tử đổi cái thân phận khác!"

"Kẻ nào đang ồn ào trong trường thi đó?!"

Trần Sơ Lục rụt cổ lại, thầm nghĩ sao lại hét lên rồi. Chỉnh đốn lại cảm xúc, cầm bút viết trên giấy: "Bệ hạ, tào tệ hôm nay, gốc rễ của nó nằm ở lại trị hủ bại..."

Chỉ thấy Trần Sơ Lục chấm đầy mực, bút tẩu long xà, từng chữ mang theo sát khí sắc bén hiện ra trên giấy. Viết tràn đầy giấy, trực tiếp bộc lộ nỗi lòng, từ tào tệ, nói đến trị quốc, từng chữ đáng giá ngàn vàng, mũi nhọn chỉ thẳng vào đám Cổn Cổn chư công (đám quan lại lớn)!

Dân sinh nay khốn đốn rồi!

Đại Tống tuy giàu, giàu không ở dân, giàu không ở nước, mà ở trong bụng đám chuột béo!

Thiên hạ đại họa hôm nay nằm ở chỗ nghèo! Dân nghèo thì nước yếu, nước yếu thì quân không cách nào chiến đấu... Tệ nạn Tào vận, cũng nằm ở chỗ nghèo.

Một thiên sách luận viết xong, Trần Sơ Lục mới từ trạng thái kích động hoàn hồn trở lại. Nhìn thoáng qua sách luận, không dư một chữ, không thiếu một chữ.

Chậc chậc, không ngờ nha, ta cũng viết ra được loại văn chương này, Trần Sơ Lục thầm nghĩ, sách giáo khoa đời sau có thu nhận không nhỉ? Ha ha ha...