Sau khi Chu Tuyên Vương Cơ Tịnh lên ngôi, cuộc đấu tranh phản kháng của nô lệ và bình dân vẫn liên tiếp nổ ra. Các chư hầu được phân phong năm xưa thấy thế lực của Vương Thất ngày càng suy yếu, cũng đã có ý không mấy phục tùng Thiên tử nữa, nền thống trị của triều đình nhà Chu đã chao đảo. Để hoà hoãn những mâu thuẫn này, Chu Tuyên Vương liền phát động một hệ thống chinh chiến đối với các dân tộc thiểu số ở bốn xung quanh.

Năm đầu tiên Tuyên Vương lên ngôi, để chuẩn bị cho cuộc tiến đánh với các dân tộc thiểu số, Tuyên Vương đã hạ lệnh sản xuất thật nhiều bnh xa. Năm thứ ba phái Trọng Đạt phu đi chinh phạt Tây Nhung. Năm thứ năm, cử Doãn Cát Phủ đi tiêu diệt Hiển Doãn.

Vào thời cuối Thương, đầu Chu Hiển Doãn có tên gọi là Quỷ Phương, cũng gọi là Khuyển Nhung. Những tên gọi là đều do người tộc Hán đặt cho, mang ý nghĩa lăng nhục. Hiển Doãn là một dân tộc du mục, trong câu chuyện trước “Chu Công xây dựng Đông Đô” đã có nhắc tới, thời đại Thành Vương, Khang Vương đã từng đánh lại Khuyển Nhung đúc đỉnh Đại Vu làm kỷ niệm. Đến thời Lê Vương, do sự phản loạn trong nội bộ triều Chu, Hiển Doãn lại bắt đầu hoạt động, uy hiếp Hạo Kinh từ phía Tây Bắc. Để đánh bại Hiển Doãn, Tuyên Vương đã cử Đại tướng Doãn Cát Phủ, người đắc lực nhất dưới trướng mình, đã quân đi đánh.

Doãn Cát Phủ là một người văn võ toàn tài, ông ta và con trai ông ta là Doãn Bá Kỳ đều là danh thần vào những năm cuối thời kỳ Tây Chu. Có người kể răngừ Doãn Cát Phủ rất biết cách sửa chữa sai lầm, chỉ cần phát hiện bản thân mình làm sai thì lập tức sửa chữa ngay. Có một lần, Doãn Cát Phủ tin theo lời của người vợ sau, đuổi con cả là Bá Kỳ đầy đi dã ngoại. Để chứng minh rằng bản thân mình không sai lầm, Bá Kỳ đã viết một bài thơ đầu đề là “Lý Sương Thao”1 lớn tiếng ngâm tụng ở dã ngoại. Doãn Cát Phủ nghe thấy, biết rằng mình đã sai, liền vội vàng gọi Bá Kỳ trở về rồi trừng phạt nghiêm khắc người vợ sau đã bịa đặt lời nhảm nhí, xúc xiểm chia rẽ quan hệ giữa cha con họ. Trong gia đình Doãn Cát Phủ đã như vậy, ra chiến trận, cũng như thế. Bởi vì ông có khả năng hấp thụ được bài học kinh nghiệm của thất bại, cho nên ông luôn luôn có thể chuyển bại thành thắng. Lần này Doãn Cát Phủ dẫn quân đi đánh Hiển Doãn, đánh mấy trận đầu đều bị thua. Về sau Doãn Cát Phủ tìm ra được nguyên nhân dẫn đến thất bại, đã nắm vững được quy luật hoạt động của quân đội Hiển Doãn, làm được điều “biết mình biết người”, trong trận sau cùng Doãn Cát Phủ đã đánh cho Hiển Doãn thua to, đuổi chúng ta khỏi vùng Bắc Thái Nguyên.

Trong cuộc chiến tranh đánh Hiển Doãn, người cùng lập chiến công với Doãn Cát Phủ còn có Tử Bạch. Tử Bạch là một tiên phong, lần đầu dẫn quân ra trận đã chém chết năm trăm tên địch, bắt sống được năm mươi tên. Ông đã đem thủ cấp và tù binh địch dân lên Tuyên Vương, Tuyên Vương đã ghi nhận đại công của ông.

Sau khi đánh bại Hiển Doãn, Chu Tuyên Vương tiến hành luận công hành thưởng. Doãn Cát Phủ và Tử Bạch được thưởng rất hậu, lại còn được ghi công trên những đồ đồng đen. Vật dùng để ghi chép công lao của Doãn Cát Phủ là một chiếc khay đồng, tên gọi là Quắc Quý Tử bạch bàn. Hai thứ văn vật lịch sử thời Chu Tuyên Vương này đều được khai quật thấy văn khắc trên đồ đồng đen và đã trở thành những tư liệu đáng tin cậy giúp chúng ta nghiên cứu lịch sử lúc đó.

Năm thứ hai sau khi đánh bại Hiển Doãn, Chu Tuyên Vương lại đích thân dẫn các văn võ tướng như Triệu Công, Mục Công, Doãn Cát Phủ... và đại đội binh mã tấn công Kinh Sở, Hoài Di và Từ Nhung. Kinh Sở là đất của dân tộc Hoa Hạ từ phương Bắc di cư tới Trường Giang và Hán Thuỷ. Câu chuyện “Dùng kế dán thuyền làm cho Chiêu Vương chết đuối” đã kể trên, chính là mẹo của người Kinh Sở. Khi Tuyên Vương tiến đánh Kinh Sở đã lấy cớ đó để xuất quân, bắt người Kinh Sở phải đền mạng cho Chiêu Vương. Hoài Di và Từ Nhung là các dân tộc thiểu số ở hạ du Trường Giang và lưu vực Hoài Hà, là hai bộ lạc nhỏ thuộc dan tộc Đông Di. Những năm cuối triều Thương, sau kh Trụ Vương đánh thắng Đông Di, dân tộc Hoa Hạ ở Trung Nguyên đã từng xây dựng mối liên hệ thân mật với Hoài Di và Từ Nhung, quá trình hoà hợp dân tộc đã bắt đầu. Sau khi triều đình nhà Thương diệt vong, Hoài Di, Từ Nhung vẫn còn tưởng nhớ triều Thương, nhìn triều Chu với con mắt thù địch. Để chinh phục Hoài Di, Từ Nhung, Chu Tuyên Vương đã dùng đại binh, hi sinh rất nhiều sinh mạng của binh lính, tiêu phí nguồn của cải cực kỳ lớn ở trong kho nhà nước, mới giành được thắng lợi, ổn định được địa bàn của lưu vực Hoài Hà và hạ du Trường Giang.

Chu Tuyên Vương đã chinh chiến nhiều năm, liên tiếp giành thắng lợi, chỉ có điều là đã kiêu căng mà quên hết. Năm thứ 39 sau kh Tuyên Vương tức vị (tức là năm 789 trước Công nguyên), Tuyên Vương lại thân dẫn quân đi chinh phạt Khương Nhung. Lần này thì Tuyên Vương nếm đòn thất bại, bản thân Tuyên Vương chỉ suýt nữa bị bắt làm tù binh. May được viên Đại tướng dưới trướng liều chết bảo vệ giá, Tuyên Vương mới thoát khỏi trùng vây của quân địch.

Sau lần chiến bại này, uy tín của Chu Tuyên Vương giảm sút nghiêm trọng, thế nước của triều Chu cũng từ đây không gượng dạy nổi nữa. Để bổ sung binh lực và tài lực, đồng thời trút gánh nặng lên đầu quần chúng lao động, Chu đã nghĩ ra biện pháp điều tra hộ khẩu để rút trai trán của từng hộ vầ cắt đặt sưu thuế. Quan đại thần là Trọng Sơn Phủ hết lời khuyên can Tuyên Vương không nên, để dành sức tiếp tục cuộc chinh chiến, Tuyên Vương đâu có chịu nghe. Bất chấp tất thảy, Tuyên Vương đã điều một khối lượng lớn người đi điều tra hộ khẩu. Mọi người không muốn làm vật hi sinh cho Tuyên Vương hiếu chiến, đã hăng hái nổi dậy, đuổi tất cả bè lũ quan lại tới điều tra hộ khẩu cút đi.

Hành động điều tra hộ khẩu này của Chu Tuyên Vương, trên thực tế đã tưới một thùng dầu lên ngọn lửa đang rực cháy. Khi Tuyên Vương vừa chết, con trai của Tuyên Vương là Cơ Cung Niết tức vị, mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp càng thêm căng thẳng, lại thêm Cơ Cung Niết đang đắm chìm trong u mê hủ bại, cho nên chẳng bao lâu, trước sự tất công ở cả bên trong lẫn bên ngoài, Tây Chu đã bị diệt vong.

Việc Chu Tuyên Vương chính chiến chứng tỏ rằng tính chất của cuộc chiến tranh thời cổ đại Trung Quốc cũng đang trong quá trình không ngừng biến hoá. Cuộc chiến tranh mà Chu Tuyên Vương phát động đã không giống như cuộc chiến tranh chính nghĩa theo kiểu ban thưởng dân có công trừng phạt kẻ có tội như Thương Thang diệt Hạ và Vũ Vương phạt Trụ, mà thuần tuý là cuộc chiến tranh phi nghĩa vì lợi ích của giai cấp thống trị, tất nhiên sẽ không được nhân dân ủng hộ. Cuộc chiến tranh theo kiểu xâm lược ồ ạt này, không thể cứu vãn nổi sự lung lay địa vị thống trị của giai cấp chủ nô, mà chỉ đẩy nhanh tốc độ diệt vong của chúng.