Tần Hiếu Công trọng dụng Thương Ưởng thực hành công cuộc cải cách đã khiến cho nước Tần trở thành một quốc gia lớn mạnh nhất thời đó. Rất nhiều vua các nước ở Trung Nguyên cũng học theo Hiếu Công đi khắp nơi chiêu mời người tài, rắp tâm mong muốn khiến cho nước mình vững mạnh lên. Ngụy Huệ Vương đã nhìn thấy nước Ngụy trong ngoài đều gặp nguy khốn, thế nước ngày một suy yếu, càng thêm nóng lòng, đã dùng một lượng vàng khá lớn đi chiêu mộ hiền tài giúp mình cai trị đất nước.

Có người ở nước Ngụy tên là Bàng Quyên, nghe tiếng Ngụy Huệ Vương chiêu mời người tài, muốn tới yết kiến, đã quyết định bàn bạc trước với người bạn học của mình là Tôn Tẫn. Tôn Tẫn là người nước Tề, tới nước Ngụy, cùng Bàng Quyên học tập quân sự theo một nhà Đại học vấn tự xưng là “Quỷ Cốc Tử”, ẩn cư ở nơi gọi là Quỷ Cốc. Hai người Bàng - Tôn rất ý hợp tâm đầu, họ kết bái thành anh em. Bàng Quyên dự định ứng lời chiêu mộ của Ngụy Huệ Vương nói cho Tôn Tẫn nghe. Tôn Tẫn rất ủng hộ. Tức thì Bàng Quyên từ biệt thầy, thu thập xong hành lý, thì xuất phát, khi sắp chia tay, Bàng Quyên nói với Tôn Tẫn.

- Tiểu đệ lần này đi nước Nguỵ nếu có được cơ hội tiến thân nhất định cũng sẽ tiến cử đại ca cùng đi, để chúng ta cùng hưởng vinh hoa phú quý.

Tôn Tẫn cảm tạ, nói:

- Được lắm, ta ở nhà chờ tin tức tốt lành của đệ đó.

Bàng Quyên tới nước Ngụy thổi phồng học vấn và phương pháp dùng binh của mình lên, được Ngụy Huệ Vương tín nhiệm cho đảm nhiệm chức Đại tướng, kiêm chức quân sư. Bàng Quyên nắm chắc việc thao luyện binh mã, trước tiên mở đường khai đao với nước nhỏ cướp nước Vệ, đánh nước Tống, liên tiếp thắng mấy trận buộc các nước nhỏ như Vệ, Tống, Lỗ, Trịnh... đều phải tới triều cống nước Ngụy. Lúc này, nước Tề tới xâm phạm biên cảnh, cũng bị Bàng Quyên đánh lui. Ngụy Huệ Vương càng thêm tín nhiệm Bàng Quyên, Bàng Quyên lại càng thêm phấn chấn tinh thần.

Một hôm, đồ đệ của Mặc Tử là Ly Hoạt Ly gặp Tôn Tẫn, hỏi Tôn Tẫn rằng sao vẫn còn không ra kiến lập công lao. Tôn Tẫn nói:

- Tôi và sư đệ của tôi đã ước hẹn, hắn làm quan rồi nhất định sẽ tiến cử tôi.

Ly Hoạt Ly nói:

- Bàng Quyên chẳng phải đã làm tới chức Đại tướng của nước Ngụy rồi sao? Tại sao ông ấy lại không gọi ông đi? Nếu không tôi sẽ thay ông đi một chuyến, xem thử xem ông có ý tứ gì không?

Ly Hoạt Ly tới nước Nguỵ hỏi thăm ngay kẻ cuồng vọng Bàng Quyên, biết ngay được là hắn đã vứt bỏ Tôn Tẫn ở ngoài chín tầng mây rồi. Tức thì Ly Hoạt Ly trực tiếp vào yết kiến Ngụy Huệ Vương, tiến cử Tôn Tẫn với ngài. Ngụy Huệ Vương hỏi:

- Con người này có sánh kịp Bàng tướng quân của ta không?

Ly Hoạt Ly cười khà khà, nói:

- Trong con mắt của đại vương chỉ có một Bàng Quyên. Tôi xin nói thực để đại vương rõ, Tôn Tẫn đã học được binh pháp của cụ tổ ông ta là Tôn Vũ Tử, một người vô địch trong thiên hạ. Bàng Quyên làm sao sánh kịp được với ông ta!

Ngụy Huệ Vương cho tìm Bàng Quyên, lại trách móc hắn cớ sao không tiến dẫn Tôn Tẫn. Bàng Quyên chợt nghĩ, nếu muốn giấu chắc là không giấu nổi, liền nói:

- Tôn Tẫn là người nước Tề, nếu như mời ông ta tới làm quan cho nước Ngụy chúng ta, thần sợ rằng làm việc gì ông ta cũng nghĩ về nước Tề, cho nên thần vẫn chưa tiến dẫn lên đại vương.

Trên thực tế, Bàng Quyên biết rõ học vấn và bản lĩnh của Tôn Tẫn mạnh hơn mình rất nhiều, trong lòng vô cùng ghen ghét đố kỵ, do đó không tiến cử với Ngụy Vương.

Lời nói trên của Bàng Quyên chẳng qua chỉ là mượn cớ mà thôi. Ngụy Vương nghe câu nói của Bàng Quyên, không cho là như thế, đã hỏi vặn Bàng Quyên.

- Theo ngươi nói như vậy thì người nước ngoài nhất loạt đều không thể làm việc được cho nước Ngụy chúng ta hay sao?

Bàng Quyên vừa nghe vừa phải lướt thuyền theo sóng, nói:

- Nếu đại vương muốn gọi ông ta đến, xin để thần viết cho ông ta một lá thư là xong.

Tôn Tẫn nhận được thư của Bàng Quyên, liền từ biệt thầy dạy, vui vẻ xuống núi gặp Bàng Quyên, lẽ tự nhiên là phải cảm ơn rối rít... Ngụy Huệ Vương dự định bái Tôn Tẫn làm phó quân sư, cùng nắm giữ quân quyền. Bàng Quyên thực sự không vui, mượn cớ nói:

- Tôn Tẫn là sư huynh của thần, đâu lại có thể để em làm trưởng, anh làm phó bao giờ? Chi bằng cứ cho anh ấy làm khách Khanh, chờ khi anh ấy lập được công, thì thần sẽ nhường chức vị cho, làm phó của anh ấy cũng là vui lắm rồi! - Khách Khanh tuy không có thực quyền, thế nhưng, địa vị cũng chẳng thấp. Cho nên, Tôn Tẫn đã làm khách Khanh của nước Ngụy và từ trong đáy lòng ông rất cảm ơn Bàng Quyên.

Sau chừng nửa năm, bỗng có một người nói tiếng nước Tề đi dọc đường phố hỏi thăm Tôn Tẫn. Tôn Tẫn kéo người đó vào trong nhà, hỏi dò lai lịch. Người đó nói:

- Tôi là Đinh ất, làm nghề buôn bán. Người anh họ của ngài nhờ tôi mang thư đưa tới Quỷ Cốc. Nghe nói ngài đã làm quan ở nước Ngụy, nên mới đi quanh đường tới đấy! - Nói rồi đưa thư cho Tôn Tẫn. Lướt qua, thì ra là thư của người anh họ đã bị lạc tin tức từ nhỏ. Đại ý viết rằng: từ nhỏ đã lưu lạc xa quê, nay Tề Vương chiêu gọi họ, mong rằng Tôn Tẫn sẽ trở về cùng ông ta dựng xây gia nghiệp. Tôn Tẫn nghĩ, bản thân mình đã làm khách Khanh của nước Ngụy làm sao có thể cất bước mà đi cho được? Liền viết một phong thư trả lời, nói rõ, trước mắt không thể về được, chờ sau làm được một chút sự việc gì cho nước Ngụy thì sẽ tìm cách thoát thân về quê. Lại còn cho Đinh ất tiền lộ phí, nhờ ông ta cầm thư hồi âm.

Đâu ngờ, đấy chính là cái thòng lọng của Bàng Quyên trương lên, Đinh ất chính là kẻ tâm phúc của Bàng Quyên giả danh, cốt đánh lừa Tôn Tẫn để đoạt bức thư này. Bàng Quyên bắt chước dạng chữ của Tôn Tẫn, cải đổi nội dung bức thư giả rằng Tề Vương không hiềm bỏ, tôi sẽ xin tận sức lập công giúp nước Tề. Sau đó đem bức thư giả này đến tố cáo với Huệ Vương về tội trạng của Tôn Tẫn, rằng Tôn Tẫn đã tư thông với nước Tề. Bàng Quyên lại còn thêm dấm thêm ớt nói:

- Lòng dạ Tôn Tẫn đã hướng về nước Tề, lẽ đương nhiên không thể bỏ sức lực ra giúp nước Ngụy của chúng mình được. Tài năng của hắn lại lớn, hễ nước Tề trọng dụng hắn thì nước Ngụy chúng ta sẽ nguy nan. Chi bằng nhân lúc ta cứ sớm giết quách hắn đi để trừ hậu họa.

Huệ Vương băn khoăn lo lắng: nếu tùy tiện giết chết vị khách mời này, tất sẽ bị người đời mỉa mai, sỉ nhục. Bàng Quyên nói:

- Thế thì cứ để thần đi khuyên bảo hắn, nếu hắn chịu ở lại thì đại vương sẽ trọng thưởng. Nếu hắn lộ ý muốn đi, chứng tỏ hắn ăn ở hai lòng. Lúc đó đại vương cứ giao hắn cho thần xử lý.

Ngay lúc ấy Bàng Quyên tới gặp Tôn Tẫn, lời hắn nói ra, đương nhiên là khác hẳn. Hắn nói:

- Nghe nói đại ca nhận được thư nhà? Xin chúc mừng! - Tôn Tẫn thực thà kể lại nội dung của bức “thư nhà” cho hắn nghe. Bàng Quyên nói:

- Tại sao đại ca không xin đại vương nghỉ phép một, hai tháng để về nhà xem sao?

Tôn Tẫn nói:

- E đại vương sẽ hiểu lầm, không cho tôi đi.

Bàng Quyên nói:

- Cứ thử xem, tôi sẽ nói tình giúp đại ca.

Ngày hôm sau, Tôn Tẫn dâng lên Huệ Vương một tờ tấu sớ xin nghỉ phép. Thoạt hiên, Huệ Vương thấy quả thật là Tôn Tẫn muốn đi, liền nổi cơn giận dữ, sai lính trói ngay Tôn Tẫn, giao cho Bàng Quyên xử lý. Bàng Quyên vừa thấy Tôn Tẫn, liền giả vờ hết sức kinh ngạc nói:

- Thế này.... thế này, quả thật là oan tày trời! Tiểu đệ lập tức tới chỗ đại vương bảo lĩnh cho đại ca.

Hắn chỉ đi loanh quanh một vòng ở bên ngoài, rồi quay lại nói với Tôn Tẫn:

- Đại vương cứ nhất định đòi xử đại ca, sau nhiều lần van nài thể tình của tiểu đệ, mạng sống của đại ca đã được bảo toàn. Có điều, theo pháp luật của nước Ngụy thì phải xéo bỏ xương đầu gối và thích chữ lên trên mặt. Đại vương đành phải chút oan khuất đó vậy.

Tôn Tẫn nói:

- Đó là trông cậy vào sự nể tình của tiểu đệ, ta quyết không dám quên đại ân đại đức của đệ đâu.

Ngay lập tức Bàng Quyên sai lính khao đao khoét bỏ hai xương bánh chè ở đầu gối Tôn Tẫn. Tôn Tẫn thét lên một tiếng, rồi chết ngất đi. Lợi dung giây khắc này, bọn đao phủ lại thích chữ và bôi màu đen lên mặt Tôn Tẫn. Bàng Quyên giả vờ cử người khiêng Tôn Tẫn vào nghỉ trong nhà khách, lo chạy chữa vết thương, mỗi ngày cho người đưa trà, cơm và thức ăn đến. Bản thân hắn cũng năng tới thăm, an ủi Tôn Tẫn. Sau hơn một tháng, vết thương của Tôn Tẫn đã lành, thế nhưng hai chân không thể cử động được, chỉ có thể nằm, hoàn toàn tàn phế rồi.

Lại nói đến Tôn Tẫn hiểu rằng cuộc sống hàng ngày đều do Bàng Quyên nuôi dưỡng, trong lòng vô cùng áy náy, rất muốn đền đáp Bàng Quyên, thế nhưng khi biết mình đã tàn phế thì cái cảm giác vô năng bất lực bỗng trùm lên toàn thân. Có lần Bàng Quyên hỏi Tôn Tẫn:

- Huynh có bộ sách Tôn Vũ binh pháp không? Xin cho mượn xem thử.

Tôn Tẫn trả lời:

- Không có, nhưng ta đã tốn nhiều thời gian học bộ sách này, nay có thể đọc thuộc lòng được. Bàng Quyên bắt Tôn Tẫn phải viết ra, Tôn Tẫn bằng lòng.

Hồi đó, viết ra sách không phải là một chuyện dễ đàng, không có giấy, không bút, chỉ có thể viết trên thanh tre hoặc dùng dao khắc chữ trên phiến gỗ, dùng sơn bôi lên chữ. Tôn Tẫn là một người tàn phế, ngồi lên được thật đã rất vất vả, lại phải khắc thành chữ, thì quả thật là vô cùng khổ sở. Thế nhưng Bàng Quyên cứ thúc ép, đặc biệt còn cử một ông già tên Thành Nhi đến giám sát. May mà Thành Nhi có tấm lòng từ bi bác ái, rất thông cảm với cảnh ngộ của Tôn Tẫn nên đã không gây khó dễ cho Tôn Tẫn.

Một hôm, Bàng Quyên gọi Tôn Tẫn đến, hỏi Tôn Tẫn một ngày có thể viết ra được bao nhiêu chữ? Thành Nhi nói:

- Tôn Tẫn tiên sinh hai chân không thể cử động được. Một ngày chỉ viết nổi hai, ba hàng chữ thì không bị sai.

Bàng Quyên giận lắm, nói:

- Chậm rề rề như vậy, tới bao giờ mới có thể viết xong? Ông theo dõi thật chặt chẽ cho ta, thúc ép hắn phải viết cho mau lên.

Thành Nhi không hiểu rõ tại sao lại bức ép người tàn phế như bức ép người ta cho chết đi như vậy, nên đã đi hỏi thăm những người trước kia đã biết Bàng Quyên. Có người khẽ nói cho lão biết rằng:

- Quân sư giữ lại mạng sống cho Tôn Tẫn chỉ cốt để lôi được bộ sách đang chứa chất ở trong bụng ông ta ra thôi. Chờ khi sách viết xong thì mạng ông ta cũng sẽ toi! - Thành Nhi chẳng ngờ quân sư lại độc ác đến vậy, liền kể hết đầu đuôi cho Tôn Tẫn nghe. Tôn Tẫn giật mình kinh sợ, bụng nghĩ: Bàng Quyên quả thật là mặt người tim thú, làm sao ta có thể truyền binh thư cho hắn được; lại nghĩ, nếu ta không viết, hắn bực tức, có thể giết chết ta ngay. Làm sao đây? Đúng! Ta đã có cách.

Ngay đêm đó, Tôn Tẫn đã phát điên. Thành Nhi đưa cơm đến, Tôn Tẫn trợn mắt quát to:

- Tại sao ngươi lại đem thuốc độc tới hại ta!

Nói rồi bê cả nâm cơm ném hết xuống đất, rồi đem những phiến gỗ ra viết chữ và quẳng tuốt vào đống lửa, ầm ầm ào ào, chửi bới không ngớt. Bàng Quyên nghe nói, vội vàng chạy tới, chỉ thấy Tôn Tẫn đầu bù, mặt nhọ, bò trên đất, lúc cười, lúc khóc và vái lạy la hét: “Quỷ cốc tiên sinh ơi, hãy cứu con!” Bàng Quyên sợ Tôn Tẫn vờ điên sai người lôi Tôn Tẫn nhốt vào chuồng lợn. Tôn Tẫn rúc đầu vào đống phân lợn ngáy khò khò, khi tỉnh dậy liền nhặt những cục phân lợn nhét vào mồm nhai.

Bàng Quyên cho là Tôn Tẫn đã thật sự điên rồi, nên cũng không bức Tôn Tẫn viết sách binh nữa, song vẫn bí mật sai người theo dõi. Tôn Tẫn lê đôi chân què từ trong chuồng lợn trèo ra trèo vào, suốt ngày điên điên khùng khùng, thật vô cùng thương tâm!

Về sau, Ly Hoạt Ly biết được cảnh ngộ của Tôn Tẫn liền bàn với quan đại thần nước Tề là Điền Kỵ tìm biện pháp cứu Tôn Tẫn: trước hết, lấy danh nghĩa Tề Uy Vương đem lễ tặng, cử phái đoàn sứ giả tới nước Ngụy. Ngụy Huệ Vương nhận được lễ vật vô cùng sung sướng. Đúng nửa đêm, Ly Hoạt Ly trà trộn trong phái đoàn sứ giả lặng lẽ lẻn tới chuồng lợn. Tôn Tẫn nhìn thấy vừa đau thương lại vừa mừng rỡ nói:

- Chẳng ngờ kẻ đã chết này lại được gặp ngài! - Chính vào cái đêm hôm trước phái đoàn về nước, Ly Hoạt Ly đã giấu Tôn Tẫn rất kín đáo, chắc chắn trong một chiếc xe bịt kín, đổi bộ quần áo bẩn thỉu cho người khác mặc và người này vẫn nấp kín trong chuồng lợn. Trời vừa sáng, trong lúc Bàng Quyên bận đưa tiễn sứ giả, đoàn thì xe có Tôn Tẫn đã xuất phát. Bàng Quyên lại không hay biết, lại còn cho rằng Tôn Tẫn đã rơi xuống giếng mà chết rồi! Hắn làm sao biết được, lúc đó Tôn Tẫn đã sớm trở về nước Tề một cách an toàn! Hắn đâu có nghĩ được Tôn Tẫn đã trở thành thượng khách của Điền Kỵ.

Năm thứ 16 Chu Hiển Vương (năm 353 trước Công Nguyên) Ngụy Huệ Vương sai Bàng Quyên dẫn quân đi đánh nước Triệu, đã bao vây đô thành Hàm Đan của nước Triệu. Vua nước Triệu bối rối không tìm ra cách nào, liền cử người sang nước Tề cầu cứu. Tề Uy Vương bằng lòng xuất binh, dự định cử Tôn Tẫn làm đại tướng. Tôn Tẫn không chịu nhận, nói:

- Tâu đại vương, thần, con người tàn phế này mà nhận làm đại tướng thì thiên hạ sẽ cười nước Tề hết người rồi đó! - Tức thì đổi ra cử Điền Kỵ làm đại tướng, cử Tôn Tẫn làm quân sư, để ông ngồi trong xe binh xuất mưu vạch kế. Trên đường đi, Tôn Tẫn nói với Điền Kỵ rằng:

- Nước Triệu không phải là đối thủ của Bàng Quyên, chúng ta sẽ không kịp tới Hàm Đan vì Hàm Đan đã sớm bị quân Ngụy cướp rồi. Chi bằng cứ phao tin chúng ta sắp đánh chiếm Tương Lăng. Tương Lăng là thành trấn quan trọng của nước Ngụy. Bàng Quyên nghe tin này, nhất định sẽ phải quay về cứu viện. Lúc đó, chúng ta sẽ chặn đánh ở dọc đường, tất sẽ giành phần thắng!

Điền Kỵ cho đó là kế hay liền cho quân mai phục ở Quế Lăng, nơi quân Ngụy kéo về chắc chắn phải đi qua.

Quả nhiên, Bàng Quyên vừa biết tin quân Tề sắp sửa đánh chiếm Tương Lăng hoảng sợ, nói:

- Nếu mất Tương Lăng thì quốc đô An ấp cũng sẽ bị lung lay!

Khi Bàng Quyên vội vã từ Hàm Đan rút quân về, cứu viện Tương Lăng thì bị sa ngay vào thòng lọng bao vây mà quân Tề đã bố trí sẵn. Bàng Quyên vẫn chưa hiểu rõ vì sao thì quân đội của hắn đã bị đánh tan tác như hoa rơi nước chảy. Khi phát hiện thấy một chữ “Tôn” to bằng cái đấu trên lá cờ chiến của quân Tề, không kìm nổi kinh sợ, gào lên:

- Trời hỡi! Thằng què này vẫn còn sống ư? Ta đã bị hắn lừa! - Nói rồi, liền dẫn tàn binh bại tướng liều mạng phá vòng vây chạy trốn một cách hết sức nhục nhã. Lịch sử đã gọi chiến lược của Tôn Tẫn trong chiến dịch này là “Vây” Ngụy, Cứu Triệu”.

Điền Kỵ, Tôn Tẫn đã lập được công lớn. Việc Tề Uy Vương vừa khen ngợi vừa ban thưởng cho họ, lại dẫn tới sự ghen ghét đố kỵ của tướng quốc Trâu Kỵ. Trâu Kỵ không ngừng nói xấu Điền Kỵ với Tề Uy Vương, khiến Tề Uy Vương hoài nghi Điền Kỵ. Điền Kỵ liền trao trả quân quyền, Tôn Tẫn cũng từ bỏ chức quân sư.

Tin đó truyền tới tai Bàng Quyên, hắn lại phấn chấn hẳn lên, cho rằng từ đây hắn sẽ vô địch thiên hạ. Vừa hay lúc đó nước Triệu muốn báo thù Hàm Đan, muốn liên hiệp với nước Hàn để đánh nước Ngụy, Bàng Quyên thương lượng với Ngụy Huệ Vương quyết định cắt quân đánh nước Hàn trước, liền dẫn quân trong toàn quốc tiến đánh nước Hàn. Nước Hàn đã mấy lần bị thất bại, tình hình trước mắt rất xấu, phải vội vàng cầu cứu nước Tề.

Năm thứ 18 Chu Hiển Vương (năm 351 trước Công Nguyên) Tề Uy Vương lại khởi dụng Điền Kỵ làm đại tướng, Điền Anh làm phó tướng, Tôn Tẫn làm quân sư, thống lĩnh 5 vạn đại quân đi cứu nước Hàn. Tôn Tẫn đã sử dụng chiến lược giống như chiến lược “Vây Ngụy, Cứu Triệu” lần trước, không trực tiếp tới giải cứu nước Hàn, mà lại đánh chiếm quốc đô Đại Lương của nước Ngụy (nay là thị trấn Khai Phong, tỉnh Hà Nam). Lúc này quốc đô của nước ngụy đã từ An ấp rời tới Đại Lương.

Bàng Quyên vừa nghe quốc đô nguy cấp đành phải từ nước Hàn rút quân về. Chờ cho hắn về tới biên cảnh nước Ngụy, quân đội của nước Tề đã tiến vào nước Ngụy. Bàng Quyên khảo sát tỉ mỉ doanh trại của quân Tề, cử người đi đến các bếp lò mà quân Tề đã dùng để nấu cơm, phát hiện các bếp lò ấy đủ để nấu ăn cho 10 vạn người. Hắn bỗng bàng hoàng kinh ngạc, nghĩ bụng:

- Quân đội nhiều như vậy, làm sao có thể đối phó được? – Chờ tới khi truy đuổi theo doanh trại thứ hai của quân Tề, bếp lò lại chỉ đủ nấu com cho 5 vạn người ăn. Hắn lại nghĩ bụng.

Thế này là thế nào?

- Tiếp tục đuổi đến nơi đóng quân thứ ba, bếp lò lại chỉ đủ để cho 3 vạn người ăn. Lúc này Bàng Quyền mới thở một hơi dài khoan khoái sung sướng, nói:

- Ta đã biết từ trước rằng người nước Tề nhát gan mà, ngày nay mới kéo quân tới nước Nguỵ chúng ta có 3 hôm, binh sĩ đã bỏ chạy quá nửa, xem ra thì có thể rửa sạch điều xỉ nhục trong chiến dịch Quế Lăng đó. Chẳng cần tới vài ngày đâu!

Tức thì hắn liền hạ lệnh đuổi theo quân Tề chẳng quản ngày đêm.

Kỳ thực, đây đều là mưu kế đánh lừa đối phương do Tôn Tẫn bày ra. Lúc này, Tôn Tẫn đã sớm đem binh mã mai phục trên đường Mã Lăng, chỉ còn chờ Bàng Quyên dẫn xác đến.

Con đường Mã lăng kẹp giữa hai ngọn núi, vừa dài lại vừa hẹp. Lúc Bàng Quyên dẫn quân tới đây đã là nửa đêm, lại là tuần tháng 10, không có trăng. Bỗng nhiên, binh lính từ trước đến báo cáo:

- Đường núi đã bị củi gỗ bịt kín rồi, không còn cách nào tiến quân được nữa!

Bàng Quyên chửi quân lính:

- Thế mà bay còn dám bẩm báo hử? Rõ ràng là quân Tề sợ chúng ta đuổi theo nên cố ý đặt bày chướng ngại, dọn củi gỗ đi là xong!

Khi Bàng Quyên chỉ huy quân lính khiêng củi gỗ thì lại phát hiện ra cây cối xung quanh đều đã bị chặt sạch quang, chỉ còn lại một cây lẻ loi dưới chân núi, trên giữa thân cây lộ ra mờ mờ ẩn ẩn một miếng trắng. Hắn bước tới. Thì ra vỏ cây đã bị đẽo đi một khoảnh, bên trên viết chữ gì ảo ảo. Hắn vội vã sai người đốt đuốc lên! Trời ơi, một hàng chữ 10 chữ to như chọc vào mắt hắn: “Bàng Quyên chết dưới cây này! Quân sư tôn Thị”.

Bàng Quyên vội hô lớn:

- Ta lại trúng kế của thằng què rồi! – Tiếng hô vừa dứt đã nghe tiếng các mũi tên véo véo bay về nơi bó đuốc chiếu sáng. Và như vậy Bàng Quyên đã trở thành bia của quân Tề! Ô hô! ai tai!

Sau đó, quân Tề từ hai bên sườn núi như những con mãnh hổ xông thẳng vào quân Nguỵ mặc sức chém giết; quân Nguỵ khóc lóc kêu cha gọi mẹ, quỳ xuống đất cầu xin được tha chết. Tôn Tẫn nói:

- Bây giờ ta tha cho chúng ngươi trở về, bảo cho Nguỵ vương chúng ngươi hãy mau mau dâng biểu xin triều cống, nếu không ta sẽ tiến quân về hướng Tây, làm cỏ nước Nguỵ! – Nói xong, tự tay chặt đầu Bàng Quyên. Quân Tề chất đầy xe chiến lợi phẩm, reo khúc khải hoàn trở về.

Điền Kỵ, Tôn Tẫn giành thắng lợi trở về nước. Tề Uy Vương bày tiệc yến uý lạo. Trâu Kỵ vốn trước vẫn ghen ghét đố kỵ hai người, nay đành ngượng ngùng từ chức tướng quốc. Uy Vương liền cử Điền Kỵ làm tướng quốc và muốn thưởng đất phong cho Tôn Tẫn. Tôn Tẫn kiên quyết không nhận. Tôn Tẫn đem mười ba thiên Tôn Tử binh pháp tự tay soạn, dâng Tề Uy Vương, rồi từ quan về ở ẩn.

Mười ba thiên Tôn tử binh pháp, trước tác Tôn Vũ mà ngày nay chúng ta được đọc, có lẽ chính là của Tôn Tẫn truyền lại chăng! Kỳ thực, Tôn Tẫn là nhà quân sự vĩ đại trong thời kỳ Chiến Quốc của Trung Quốc, bản thân ông cũng đã từng đúc rút những kinh nghiệm quân sự của mình, đăng viết ra bộ sách tên gọi là Tôn Tẫn binh pháp, đáng tiếc là đã thất truyền. Mãi đến 1972 những nhà khảo cổ khi khai quật được một loại trúc giản ở Hán mộ thuộc núi Ngân Tước, tỉnh Sơn Đông, mới phát hiện được bộ sách này. Bộ sách này là những tư liệu cực kỳ quý báu để nghiên cứu lịch sử quân sự. Sự ghi chép của tác phẩm Tôn Tẫn binh pháp đối với chiến dịch Mã Lăng đã chứng minh Bàng Quyên không phải chết bởi ngàn vạn mũi tên bắn mà là bị bắt sống. Điều này đã cải chính cho một sai lầm được lưu truyền trong suốt một thời gian dài của lịch sử. Đương nhiên, cho dù Bàng Quyên bị bắn chết hoặc bị bắt sống cũng đều thế cả, miễn là cái chết đó cuối cùng đã được chứng minh rằng những kẻ dùng âm mưu quỷ kế hại người, đều không thể có kết cục tốt đẹp trước, đó là điều không còn nghi ngờ gì nữa!