“Thời kỳ Xuân Thu”- tên gọi này rất đặc biệt. Vì sao lại có tên này?

Đây là vấn đề mà những người mới bắt đầu học lịch sử đều rất quan tâm. Thời cổ đại có một bộ sách sử tên gọi là “Xuân Thu”, tương truyền là do nhà tư tưởng nhà giáo dục nổi tiếng Khổng Tử tác thành, ghi chép lịch sử từ năm 722 đến năm 481 trước Công nguyên, về sau mọi người mượn dùng cái tên “Xuân Thu”, đem đoạn lịch sử từ năm 770 đến năm 476 trước Công nguyên gọi là thời kỳ Xuân Thu.

Ở thời kỳ Xuân Thu, người thống trị tối cao toàn quốc là Chu Thiên Vương với quyền lực tối thượng. Sách cổ nói: Phổ thiên chi hạ, mạc phi vương thổ, suất thổ chi tân, mạc phi vương thần; có nghĩa là: Dưới bầu trời nơi nào cũng là ruộng đất của Thiên vương; trong bốn biển người nào là thần bộc của Thiên Vương. Ai dám đụng tới Thiên Vương? Thế nhưng ở thời kỳ Xuân Thu tướng quân nước Trịnh là Chúc Đan dám bắn một mũi nỏ vào Chu Hoàn Vương. Sự cố này chẳng phải là quá kỳ quái sao?

Nước Trịnh (một vùng trong huyện Hoa Âm, tỉnh Thiểm Tây ngày nay, sau khi Chu Bình Vương dời đô, được phong ở huyện Tây Thịnh, tỉnh Hà Nam ngày nay) vốn là chư hầu được phong hầu thời Chu Tuyên Vương. Thời kỳ cuối Tây Chu đầu Đông Chu, từ Trịnh Hoàn Công, Trịnh Vũ Công đến Trịnh Trang Công, ba đời đều là khanh sĩ của triều Chu, nắm giữ đại quyền trong triều đình, đã lập nên công lao to lớn cho vương thất nhà Chu. Thời Chu U Vương, Tây Nhung đánh vào Hạo Kinh (vùng Tây Nam thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây ngày nay), để bảo hộ U Vương, Trịnh Hoàn Công đã bị chết dưới mưa nỏ loạn xạ. Trịnh Vũ Công nghe nói cha mình bị TâyNhung giết chết đã dẫn đầu ba trăm chiếc xe binh đi suốt ngày đêm, kéo tới Tây Nhung tử Nghi Cứu từ nước Thân trở về lên ngôi; đây chính là Chu Bình Vương. Sau khi Trịnh Vũ Công qua đời, Trịnh Tranh Công là Ngộ Sinh tiếp tục làm khanh sĩ cho triều Chu. Có điều, nội bộ nước Trịnh không được yên ổn, trong một thời gian rất dài công việc triều đình bị bỏ bễ. Ai ngờ, sự việc này đã dẫn tới mâu thuẫn giữa nước Trịnh và Vương thất nhà Chu.

Một hôm, vua nước Quắc là Kỵ Phụ đến Lạc Dương triều kiến, trò chuyện rất thân tình với Chu Bình Vương, Chu Bình Vương muốn Kỵ Phụ làm khanh sỹ, liền nói:

- Cha con Trịnh Bá quản lý triều chính đã rất nhiều năm rồi, nay đã một thời gian rất dài, Trịnh Bá không thiết triều. Ta muốn để cho ngươi thay hắn quản lý việc triều chính, ngươi tuyệt đối không được từ chối đó nghe!

Quắc Công đã biết rất rõ sự lợi hại của Trịnh Bá nên không dám nhận lời, nói:

- Không được. Nếu thần thay Trịnh Bá làm khanh sĩ, Trịnh Bá chẳng những hận thần, mà còn hận cả Thiên Vương đó. Thần không dám tuân mệnh.

Nói xong, Quắc Công liền vội vàng trở về nước. Tuy bản thân Trịnh Trang Công không ở lại Lạc Dương, thế nhưng Trịnh đã đặt rất nhiều tai mắt ở đó, nhất cử nhất động của triều đình, Trịnh đều biết rất rõ. Lần này, nghe nói Thiên Vương định cách chức mình, Trịnh không thật yên tâm, liền bước lên xa giá tới Lạc Dương.

Trịnh Trang Công đến gặp Chu Bình Vương, chủ động đề xuất muốn từ chức, Chu Bình Vương trong lòng không ưa Trịnh Trang Công, thế nhưng trước mặt không dám nói. Vừa nghe nói Trịnh Trang Công muốn từ chức, Bình Dương liền lo sợ, giải thích:

- Sao lại có chuyện như thế được. Đã lâu khanh không thiết triều, khiến ta nhớ lắm. Hôm nay được gặp khanh, ta thật sự vui mừng.

Trịnh Trang Công nhìn thẳng vào đôi mắt của Chu Bình Vương, tựa như cười mà lại không phải cười, dõng dạc nói:

- Năng lực của thần sao có thể sánh kịp với Quắc Công?

Chu Bình Dương vừa nghe Trịnh Trang Công nhắc tới Quắc Công Kỵ Phụ, bỗng đỏ dừ mặt, miễn cưỡng nói cho qua chuyện:

- Rất lâu rồi khanh không đến, ta hiểu rằng trong nước việc nhiều như núi. Ta chỉ muốn để Quắc Công thay khanh ít hôm, chờ khanh tới sẽ trao trả lại. Quắc Công nhiều lần từ chối, ta đã cho Quắc Công về nước rồi, khanh khỏi phải suy nghĩ nhiều.

Chu Bình Vương càng giải thích, Trịnh Trang Công càng không tha thứ. Chu Bình Vương luống cuống, đành nói:

- Thôi được, khanh đã không tin tưởng ta, thì ta sẽ để Thái tử của ta tới làm con tin nước Trịnh, như vậy được không?

Đường đường là một Thiên tử thế mà phải đem con trai tới làm con tin ở một nước chư hầu, quả là chuyện xảy ra lần đầu trong lịch sử triều Chu.

Chu Bình Vương đã nhượng bộ tới nước này, Trịnh Trang Công vẫn không nghe:

- Như thế cũng được sao? Dùng ai, không dùng ai, là quyền lực của Thiên Vương, sao lại có thể đưa Thái tử tới nước của thần để làm vật chết chấp được. Làm như vậy chẳng phải là người trong thiên hạ sẽ nguyền rủa thần là bức hiếp Thiên Vương hay sao? Tội này thần làm sao có thể gánh chịu nổi.

Chu Bình Vương vội vàng nói:

- Không, không thể nói như vậy được, khanh có tài trị quốc, tư cử Thái tử tới chỗ người để học tập, chẳng lẽ lại không được sao?

Trịnh Trang Công vẫn không bằng lòng. Các quan đại thần vừa nể mặt Thiên Vương lại vừa không dám đắc tội với Trịnh Trang Công, nên không biết làm thế nào cho phải, thoạt nghe Thiên Vương nói muốn đưa Thái tử sang làm con tin liền cho đó là một biện pháp tốt, ai nấy hăng hái nói:

- Theo sự hiểu biết của chúng thần, nếu Thiên Vương không cử Thái tử sang nước Trịnh thì không thể giải trừ được hoài nghi của Trịnh Bá; nếu chỉ để cho Thái tử đi làm con tin, thì thiên hạ khó chấp nhận. Chi bằng cả hai người, Vua và Thần đều trao đổi con tin, một bên cử Thái tử sang nước Trịnh học tập, một bên cử Tịnh công tử tới triều đình làm thế chấp, như vậy chẳng đẹp cả đôi đường hay sao?

Chu Bình Vương luôn miệng khen phải, lúc này Trịnh Trang Công mới chịu nhếch mép cười. Từ đó Thái tử Cô và Chu Bình Vương liền ở lại nước Trịnh, công tử Hốt của nước Trịnh sống ở Lạc Dương.

Năm thứ 51 sau khi Chu Bình Vương lên ngôi (tức năm 720 trước Công nguyên), Thiên Vương đã qua đời. Sau khi Bình Vương mất, Trịnh Trang Công và Chu Công Hoắc Kiên cùng quản lý triều chính. Họ để cho Công tử Hốt trở về nước Trịnh, lại sai người đến đón Thái tử Cô về tức vị. Chẳng ngờ Thái Tử Cô vì quá bi thương, về tới Lạc Dương chưa được bao lâu thì chết. Người ta lại lập con trai của Thái tử Cô lên làm Thiên vương. Đây chính là Chu Hoàn Vương.

Chu Hoàn Vương nghĩ tới các chết của cha có quan hệ với Trịnh Trang Công, lại thấy Trịnh Trang Công vẫn chuyên quyền, cho nên càng căm hận Trịnh Trang Công. Hoàn Vương đã bí mật bàn bạc với Chu Công Hoắc Kiên:

- Ta thấy Hoắc Công làm việc chăm chỉ, lại cung kính, hiếu lễ, ta muốn để Hoắc Công thay thế Trịnh Trang Công, khanh thấy sao?

Chu Công Hoắc Kiên nói:

- Trịnh Trang Công là một người rất lợi hại, nếu Thiên Vương tước quyền của hắn, hắn nhất định sẽ báo thù. Cần phải cân nhắc kỹ trước khi hành động!

Chu Hoàn Vương nói:

- Ta không chịu nổi sự khống chế của hắn. Chí ta đã quyết, hãy cứ làm như vậy!

Buổi chầu sớm hôm sau, các quan đại thần đều có mặt đông đủ. Chu Hoàn Công nói với Trịnh Trang Công:

- Khanh là quan đại thần của Thiên Vương, ta không dám tuỳ tiện sử dụng khanh, mong khanh tư liệu!

Trịnh Trang Công nói:

- Thần nên đi sớm mới phải. Đa tạ ơn huệ của Thiên Vương. Xin cho thần được cáo từ tại đây.

Nói xong liền quay đầu đi ngay. Trên đường đi gặp ai đều nói:

- Tên oắt Hoàn Công là kẻ vong ân phụ nghĩa!

Trịnh Trang Công xa giá về nước, Công tử Hốt dẫn đầu văn võ bách quan ra khỏi thành nghênh đón, hỏi vì sao Trịnh Trang Công lại trở về.

Trịnh Trang Công nói:

- Ta đã bị cách chức rồi!

Văn võ bách quan nghe xong đều vô cùng phẫn nộ, có người nói, phải cất quân tới hỏi tội, phế bỏ Hoàn Vương, rồi lập một Thiên Vương xứng đáng hơn. Có người nói chớ hấp tấp, tạm thời nên biết nhẫn nạn, nhất định Thiên Vương sẽ hối hận. Quan đại phu Tế Tức nói:

- Tôi có một kế, tôi sẽ dẫn một đội quân tới biên giới triều Chu, hễ gặp lúa là cắt cho sạch. Nếu có người hỏi thì nói chúng ta bị mất mùa, tới vay một ít lương thực. Nếu Thiên Vương lại sai người tránh hỏi, thì lúc đó chúng ta đã có cớ để mà nói. Nếu Thiên Vương không nói gì, chúa công sẽ tới triều đình cật vấn ông ta cũng không muộn.

Trịnh Trang Công cảm thấy kế sách của Tế Túc rất thoả đáng, liền đồng ý.

Hôm sau, Tế Túc dẫn quân tới Ôn ấp (gần huyện Ôn, tỉnh Hà Nam ngày nay), nói với Ôn đại phu rằng:

- Nước chúng tôi bị mất mùa nên phải tới vay quý ngài một ít lương thực.

Ôn đại phu nói:

- Không có mệnh lệnh của Thiên Vương, không thể cho vay được.

- Sao lại không thể với chẳng thế! Lúa đã chín rồi, chúng tôi có thể tự gặt được!

Nói xong, cả ngàn binh sĩ tán phát đi, chỉ trong chốc lát đã gặt xong một khoảnh lúa lớn. Ôn đại phu tự biết nước Trịnh lớn mạnh, lại thấy lính Trịnh chở từng xe lúa đầy đem về nước mà không biết làm thế nào!

Mùa thu, Tế Túc lại dẫn quân tới thành Chu (vùng Đông Bắc thành phố Lạc Dương, tỉnh Hà Nam ngày nay) “vay” lương. Quân đội nước Trịnh ban ngày mai phục trong thôn, ban đêm xông xa, cắt sạch lúa. Do vậy, ở ngoại ô Thành Chu, các tràn ruộng lúa đã bị cắt trơ trụi.

Ôn ấp đại phu và Thành Chu thủ tướng vội trình tấu sự việc này cho Chu Hoàn Vương biết. Hoàn Vương vừa nghe, bỗng đùng đùng đại nộ, muốn cất binh hỏi tội ngay. Chu Công Hoắc Kiên khuyên can nói:

- Đây là việc nhỏ ở biên giới, chưa chắc Trịnh Trang Công đã biết giữ kín sự việc!

Chu Hoàn Vương đành phải hạ lệnh cho quân đội ở biên giới đề phòng cẩn thận, nhưng thâm tâm thì rất căm hận Trịnh Trang Công.

Trịnh Trang Công thấy Chu Hoàn Vương không có động tĩnh gì, cảm thấy bất an, rồi bàn với các hạ thần phải trực tiếp vào triều để gặp Hoàn Vương. Chẳng ngờ, vừa mới lên đường đã nghe tin liên minh hiệp ước nước Tề hình thành, rồi Chu Hu nước Vệ làm loạn tấn công nước Trịnh, tiếp đó là Tống Thương Công cũng giúp đỡ nước Vệ tiến đánh nước Trịnh, thê là việc triều kiến phải hoãn lại. Vì sao Tống Thương Công cũng tiến đánh nước Trịnh? Bởi vì Trịnh Trang Công đã giữ con trai của Tống Mục Công là Công từ Phùng, mà Tống Thương Công lo lắng nước Trịnh đem Công tử Phùng trở về cướp ngôi vua của mình, nên đã phái ngay quân đi giúp đỡ nước Vệ đánh nước Trịnh. Sau khi dẹp yên được loạn Châu Hu, Trịnh Trang Công liền cất quân để dạy cho Tống Thương Công một bài học, nhân đó đưa Công tử Phùng trở về nước Tống.

Tể Túc nói với Trịnh Trang Công:

- Nước Tống là Công tước(1), địa vị rất tôn quý. Thiên Vương rất tôn trọng hắn, chúng ta không thể khinh thường. Theo thần nghĩ, chi bằng Chúa công cứ tới triều kiến Thiên Vương, sau đó phất cờ của Thiên Vương đi trừng phạt nước Tống. Một khi xuất quân có danh nghĩa đàng hoàng, chư hầu nào dám không nghe lời Chúa Công?

Trịnh Trang Công cảm thấy Tế Túc nói rất đúng, liền đem theo Tế Túc ngay hôm đó lên đường tới triều kiến Chu Thiên Vương.

Chu Công Hoắc Kiên khuyên Chu Hoàn Vương nên chiêu đãi Trịnh Trang Công thật long trọng, đồng thời mượn cơ hội này để thể hiện rõ uy quyền của Thiên Vương. Chu Hoàn Vương vốn đang rất hận Trịnh Trang Công, nghĩ tới việc cướp lúa vừa rồi, nỗi bực tức không để đâu hết, sao lại dễ nghe lời khuyên đó được. Vừa gặp Trịnh Trang Công đã hỏi ngay:

- Nước Trịnh của khanh năm nay thu hoạch ra sao?

Trịnh Trang Công cung kính trả lời, nói:

- Nhờ hồng phúc của Thiên Vương, mùa màng rất khá.

Chu Hoàn Vương thấy Trịnh Trang Công rất cung thuận, liền dẫn tới:

- May mà thu hoạch khá, thóc của Ôn ấp, lúa của Thành Chu, năm nay trẫm có thể giữ được để mà ăn nhỉ?

Trước những lời xoi mói của Chu Hoàn Vương, Trịnh Trang Công chẳng buồn đáp lại, ngay lập tức cáo lui. Chu Hoàn Vương đã không bày tiệc hoan tống, cũng chẳng tặng lễ vật, chỉ cử người đưa tới mười xe thóc, nói:

- Số thóc này các khanh cứ giữ lấy, khi nào đói kém, mất mùa thì đem ra ăn.

Trịnh Trang Công lấy làm hối hận rằng mình không nên đến đây, bực tức nói với Tế Túc:

- Chu Hoàn Vương ức hiếp ta quá lắm! Dù thế nào thì số thóc này cũng không thể nhận được.

Tế Túc nói:

- Chúa công cứ nên nhận lấy. Chúa công nghĩ xem, vì sao các chư hầu trong thiên hạ tôn trọng nước Trịnh chúng ta? Đó là vì chúng ta ba đời làm khanh sĩ, có quan hệ mất thiết với Thiên Vương. Chúa công không tiếp nhận, tức là đã gây bất hoà với Thiên Vương, nếu các nước chư hầu biết, ắt sẽ khinh thường chúng ta.

Đang nói chuyện, Chu Công Hắc Kiên sợ Chu Hoàn Vương làm xấu đi mối quan hệ với Trịnh Trang Công, liền bổ xung thêm hai xe lụa cho Trịnh Trang Công. Sau khi Chu Công Hoắc Kiên đi rồi, Tế Túc mặt mày hớn hở nói với Trịnh Trang Công:

- Đúng là ông trời đã đem lại thuận lợi cho chúng ta!

Trịnh Trang Công hỏi:

- Tại sao nhà ngươi lại vui mừng như vậy?

Tế Túc nói:

- Nước Trịnh vào triều kiến Thiên Vương, các nước chư hầu không ai không biết. Bây giờ, chúng ta đem lụa mà Chu Công Hoắc Kiên tặng chất lên trên mười xe thóc của Thiên Vương cho, mọi người vừa nhìn đã thấy, Thiên Vương thưởng cho nước Trịnh nhiều lụa như vậy, đối với nước Trịnh thật là tốt. Chúng ta lại tìm cớ để nói, Tống Công từ trước không vào triều kiến Thiên Vương, đã bị Trịnh Bá theo lệnh Thiên Vương trừng phạt. Như vậy là còn ai dám không tin?

Trịnh Trang công vừa nghe, sung sướng nói:

- Tốt lắm!

Trịnh Trang Công ra lệnh cho tuỳ tùng đẩy mười chiếc xe chất đầy lụa đi nghênh ngang trên đường phố, còn úp mở gieo rắc tin đồn: Thiên Vương cử Trịnh Trang Công tới trừng phạt nước Tống. Mọi người đều cho là thực.

Trịnh Trang Công vừa trở về nước, liền gương cao cờ lớn “Thay trời phạt tội” ước hẹn cùng nước tề, nước Lỗ, đại quân rầm rầm rộ rộ theo ba đường tiến vào đánh nước Tống. Quân Tống bị đại bại. Thái Tể Hoa Đốc nước Tống thừa cơ giết chết Tống Thương Công, rồi viết thư cho Trịnh Trang Công, muốn đón Công tử Phùng về. Trịnh Trang Công nhận thư lập tức chỉnh đốn xe ngựa, đưa Công tử Phùng về nước lên ngôi, đó là Tống Trang Công. Trịnh Trang Công ước hẹn với Tề Hi Công, Lỗ Hoàn Công mở một đại hội, chính thức xác nhận danh vị của Tống Tranh Công. Từ đấy, Trịnh Trang Công uy danh lừng lẫy, các nước Tề, Lỗ, Tống v.v...đều coi ông là thủ lĩnh của các chư hầu.

Trịnh Trang Công dấy quân động chúng như vậy, Chu Hoàn Vương sao lại không biết được? Chu Hoàn Vương vừa nghe nói Trịnh Trang Công cầm cờ hiệu của mình tới trừng phạt nước Tống, lập tức hạ lệnh bãi bỏ chức vụ khanh sĩ của Trịnh Trang Công. Trịnh Trang Công càng căm hận Hoàn Vương, suốt trong 5 năm không tới Lạc Dương triều kiến.

Chu Hoàn Vương nổi giận, chửi lớn:

- Thằng oắt con Ngộ Sinh này quá vô lễ! Lần này ta nhất định thân dẫn đại quân tới hỏi tội hắn.

Các quan đại thần hăng hái khuyên can, trái lại, Chu Hoàn Vương càng thêm kiên quyết, thề nguyền nói:

- Ta và Ngộ Sinh thề không đội trời chung!- Nói rồi thống lĩnh quân đội ba nước Thái, Vệ, Trần tiến quân vào nước Trịnh.

Trinh Trang Công nghe nói đại quân của Chu Vương sắp sửa kéo tới, liền triệu tập các quan đại phu họp bàn đối sách, tế Túc nói:

- Thiên Vương đích thân dẫn quân tới hỏi tội, danh chính ngôn thuận, chi bằng ta cứ sai người tới chịu tội, dâng lễ xin lỗi, có lẽ có thể chuyển hoạ thành phúc đó.

Trịnh Trang Công vừa nghe, rất bức tức, nói:

- Ba đời làm khanh sĩ chúng ta đã lập được biết bao công lao hiển hách. Ngày nay Chu Vương đã đoạt đại quyền của ta không nói, lại sai iquân tới đánh ta. Thằng cha này ức hiếp người quá lắm. Nếu ta không để cho hắn nhìn thấy chút bản lĩnh thì e rằng đất nước của chúng ta khó có thể bảo đảm được.

Các đại thần văn võ nghe Trang Công nói thế mọi người đều chen vai sát cánh, quyết một trận sống chết với Thiên Vương.

Chu Hoàn Vương thấy Trịnh Trang Công vẫn thật sự dám chống đối lại mình, bực tức lắm, nhất định phải đích thân tới đánh. Trước đó Hoàn Vương đã chuẩn bị sẵn một bài từ giảng diễn rất dài, muốn chờ khi Trịnh Trang Công ra thì chủi cho hắn một trận ở ngay trước mặt hắn, chẳng ngờ được Trịnh Trang Công căn bản không chuẩn bị nghe bài từ đó, mà đã bày xong thế trận, chờ đợi nghenh chiến. Chu Hoàn Vương đã không kìm nén nổi, liền sai người ra chửi bới khiêu chiến, Trịnh Trang Công vẫn không thèm để ý tới chờ tới sau buổi trưa, Trịnh Trang Công thấy các binh sĩ của nhà vua nhà Chu đã thấm mệt, kỷ luật lỏng lẻo, bèn phất cờ, đánh trống xung phong. Quân đội ba nước Trần, Thái, Vệ vốn dĩ không muốn đánh trận, bây giờ, trước thế mạnh của Trịnh, liền ôm đầu bỏ chạy, không sức gì ngăn nổi? Quân Trịnh hăng hái xông lên đánh, khiến quân đội Thiên Vương người ngã, ngựa nhào, hao binh, tổn tướng. Chu Hoàn Vương nhìn thấy đại thể đã trôi qua, đành phải truyền lệnh lui binh, rồi đích thân cắt đứt phía sau, vừa đánh vừa lui.

Tướng nước Trịnh là Chúc Đan từ xa trông thấy Hoàn Vương liền rút ra một mũi nỏ cứng, bắn mạnh một phát trúng ngay vào vai trái của Hoàn Vương. May mà do giáp của Hoàn Vương cứng và dày, vết thương đã không quá nặng. Thế nhưng, sự việc “Bắn trúng vai vua” đã được lan truyền đi khắp nơi. Mũi nỏ này đã nói rõ rất nhiều vấn đề. Vào thời Tây Chu, Thiên tử là “Thiên hạ tông chủ”, thần thánh không thể xâm phạm được, đó là điều đã được thực tế khẳng định. Từ sau khi Bình Vương dời về phương Đông, vương thất dần dần suy yếu, lực lượng của các chư hầu đã lớn mạnh lên. Chu Hoàn Vương vẫn muốn thể hiện oai phong của Thiên tử, thế nhưng Trịnh Bá không chịu thua. Mũi nỏ này vô tình đã bộc lộ rõ sự thực nhà Chu đang suy yếu, chư hầu đã lớn mạnh.

Lại nói, Chúc Đan mắt thấy Thiên Vương bị trúng nỏ, liền thúc xe đuổi thoe, toan thò tay tóm bắt Chu Hoàn Vương, đột nhiên nghe thấy hiệu còi thu binh từ trong trại lính phát ra, đành phải quay xe trở lại.

Chúc Đan nhìn thấy Trịnh Trang Công liền hỏi:

- Chu Vương bị trúng một mũi nỏ, xem ra đã nhụt chí. Thần định bắt sống hắn, tại sao chúa công lạ hạ lệnh thu quân?

Trịnh Trang Công nói:

- Người chỉ mới biết một, mà không biết hai. Hôm nay bất đắc dĩ chúng ta phải nghênh chiến! Chỉ cần cho Chu Vương biết sự lợi hại của chúng ta là được. Giả dụ bắt sống được Thiên Vương, chúng ta sẽ xử trí thế nào? Dù Thiên Vương bị trúng nỏ, cực chẳng đã, ông ta chết, thì tội giết hại Thiên Vương, chúng ta chịu sao nổi?

Tế Túc tiếp lời, nói:

- Chúa công thật là cao kiến. Lần này quả thực là Thiên Vương hoảng sợ chúng ta rồi. Nên sai nngười tới thăm hỏi ông ta, mở cho ông ta một lối thoát, ông ta ắt phải nghĩ lại.

Trịnh Trang Công nói:

- Tốt, việc này, trừ ngươi ra không ai làm được.

Tế Túc lập tức chuẩn bị mười hai con bò, một trăm con cừu, ngoài ra là một số lương thực, ngay đêm đó tới doanh trại của Chu Vương thăm hỏi. Gặp Chu Vương, Tế Túc liền quỳ xuống đất, cúi đầu, nói:

- Đáng tội chết! Đáng tội chết! Trang Công vốn chỉ muốn tự vệ, chẳng ngờ không quản lí tốt binh lính, để đến nỗi mạo phạm Thiên Vương, tội này muôn chết! Bây giờ Trang Công đã biệt sai thần tới thăm hỏi.

Chu Hoàn Vương không ngờ lại tới nước này; thấy Tế Túc quỳ ở dưới đất ông ta càng thêm khó xử, nhất thời không biết nói thế nào cho phải. Khanh sĩ Quắc Công Lâm Phụ ở bên cạnh trả lời thay:

- Ngộ Sinh đã biết được tội lỗi của mình, thì tha thứ cho! - Rồi quay đầu lại nói với Tế Túc:

- Sao ngươi không mau tới tạ ân Thiên Vương đi!

Tế Túc dập đầu mấy cái rồi cáo từ Thiên Vương, sau đó tới thăm hỏi từng doanh trại. Cuộc đấu tranh giữa Chu Vương và Trịnh Bá lần này đã kết thúc bằng màn “thăm hỏi” của Tế Túc, còn bức màn mới, cuộc chiến tranh giữa các nước chư hầu lại sắp sửa bắt đầu.