Càn Long nghe viên hàng quan người Hồi bộ nói vậy, mới biết nàng ta không phải là Vi Nguyệt Nghiên năm xưa. Sau khi người này lui ra, ngài thầm nghĩ nàng ta giống Nguyệt Nghiên đến thế, thật đúng là trời cao phù hộ kẻ đáng thương như mình. Thời xưa, chuyện cưới vợ của địch vốn là lẽ thường. Huống hồ đối phương vẫn còn là xử nữ, chưa thể coi là vợ địch. Càn Long vừa nghĩ đến việc từ nay có thể có người giống Nguyệt Nghiên như đúc kề cận bên mình, ngọn lửa nhiệt tình đã tắt ngấm tám năm trong lồng ngực lại trào dâng cuồn cuộn, không thể kìm nén.

Ngài vui sướng tột độ, vội hạ lệnh gọi Hương phi Y Nhĩ Na đến diện kiến. Nàng đợi trong điện hồi lâu, các cung giám mới dẫn Hương phi tới. Khi đó, nàng đã tắm gội thay xiêm y, trang điểm mới lạ. Người chưa vào điện, hương thơm đã thoảng tới. Trong phòng tuy đã đốt hương liệu, nhưng vẫn có một luồng u hương đặc trưng len lỏi vào mũi Càn Long, khiến tinh thần ngài phấn chấn hẳn lên.

Ngoài cửa tiếng bước chân vang lên, Hương phi được cung nhân dìu vào. Càn Long phóng tầm mắt nhìn tới, thấy nàng đã đổi sang trang phục Mãn, mặt như bạch ngọc, da thắng băng tuyết, mũi tú môi son, mắt sáng răng trắng. Quả đúng là tuyệt sắc giai nhân, Vi nữ tái thế.

Càn Long xua tay, thái giám cung nữ đều lui ra ngoài. Hương phi nhẹ nhàng quỳ xuống, khẽ gọi vạn tuế. Càn Long tâm thần lay động, vội bước xuống bậc thang đỡ nàng dậy. Y Nhĩ Na e lệ ngẩng đầu lên, thấy vị Đại Thanh hoàng đế này thân hình thẳng tắp, tướng mạo tuấn nhã. Tuy đã ngoài năm mươi, nhưng tinh thần quắc thước, anh khí bức người, hoàn toàn giống một thanh niên hai ba mươi tuổi. Nàng không khỏi đỏ mặt, lại cúi đầu xuống.

Càn Long đến gần nàng, hương thơm càng nồng đượm, nhưng chẳng hề có cảm giác ngộp thở. Ngài tỉ mỉ ngắm nhìn gương mặt nàng, nhìn thế nào cũng thấy giống Nguyệt Nghiên. Hơn nữa Hương phi đang độ tuổi trăng tròn, chính là lúc hoa nở rộ. Nàng lớn lên ở vùng Hồi Cương, gần gũi thiên nhiên, tâm hồn trong trẻo, chẳng chút tâm cơ. Vẻ thẹn thùng e lệ, đáng yêu tội nghiệp ấy, lại còn đẹp hơn Vi Nguyệt Nghiên vài phần. Trước mắt Càn Long mơ màng, tâm trí rối loạn, nhìn mãi nhìn mãi, chợt thật sự coi nàng là người tình năm xưa, bước tới ôm chặt lấy, xúc động nói giọng run rẩy: "Nguyệt Nghiên, quả nhiên là nàng... thực sự là nàng sao? Nàng vẫn chưa chết, nàng vẫn chưa chết... Nàng có biết trẫm nhớ nàng đến nhường nào không..."

Y Nhĩ Na bị Hoắc Tập Chiếm cướp về làm phi, cha mẹ nuôi lại bị thuộc hạ của hắn đánh trọng thương mà chết, nên nàng căm thù Tiểu Hòa Trác Mộc tận xương tủy. Mỗi khi Hoắc Tập Chiếm muốn thân cận, nàng đều rút dao găm tùy thân ra, thà chết không theo. Hoắc Tập Chiếm thấy nàng đẹp đến mức không gì sánh nổi, hồn xiêu phách lạc, thậm chí kính nàng như thiên thần. Suốt một năm qua, hắn luôn không nỡ cưỡng ép đối phương. Nhưng cũng chính vì thế, Y Nhĩ Na coi tất cả đàn ông như rắn rết thú dữ, không cho phép họ lại gần chút nào.

Nay đột nhiên bị vị Mãn Thanh hoàng đế này triệu kiến, nàng luôn nơm nớp lo sợ, không dám có hành động gì khác lạ. Vừa rồi vừa thấy dung mạo của ngài, trong lòng chợt có cảm xúc, dường như đã từng quen biết, lần đầu tiên gương mặt đỏ lên vì một người khác giới. Nhưng giờ phút này bị ngài ôm chặt, da thịt chạm nhau, Y Nhĩ Na giật mình, cố sức đẩy ra. Nàng lùi lại hai bước, xoẹt một tiếng rút dao găm, kề lên cổ mình, nghiến răng quát lớn: "Ngươi... ngươi đừng đụng vào ta!... Bằng không, ta sẽ chết ngay tại đây! Tránh ra..."

Càn Long thấy nàng đột nhiên lấy cái chết ra đe dọa, sợ đến hồn bay phách lạc, liên tục xua tay nói: "Đừng! Đừng! Trẫm không cố ý muốn xâm phạm nàng... Chỉ là... chỉ là... nàng và một người tình trước kia của trẫm quá giống nhau... Trẫm nhất thời nhận nhầm, mới không kìm lòng được... Nàng chớ nên nghĩ quẩn mà làm chuyện dại dột!!"

Y Nhĩ Na thấy vẻ mặt căng thẳng của ngài, không giống giả vờ, dao găm từ từ hạ xuống, cẩn thận hỏi: "Nàng ấy tên là... Nguyệt Nghiên sao?... Nguyệt... Nghiên... Nguyệt Nghiên... Cái tên này hình như đã nghe thấy ở đâu đó rồi..."

"Thật sao? Thật sao?" Càn Long giật mình, lại muốn nắm lấy bàn tay nhỏ bé của nàng. Hai cánh tay vừa vươn ra, vội vàng thu lại.

Ngài xoay người chậm rãi bước lên bệ, ngồi lại vào ghế, nhíu chặt đôi mày, hồi lâu mới nói: "...Đã nghe thấy ở đâu?"

Y Nhĩ Na cảm thấy cái tên này quá quen thuộc, quá thân thiết, nhưng dù nàng có nhắm mắt suy nghĩ thế nào, vẫn không tài nào nhớ ra được. Càn Long thấy vẻ mặt nàng hiện lên sự đau đớn khôn cùng, trong lòng không nỡ, bèn chuyển chủ đề hỏi: "Nàng biết nói tiếng Hán sao?"

Y Nhĩ Na mở mắt, cười nói: "Phải ạ! Tôi không nhớ mình đã từng tới Trung Nguyên hay chưa, nhưng lại biết nói tiếng Hán. Các chú thím từng gặp tôi đều nói tôi giống người Hán, không giống người Hồi." Nàng vừa nói xong, đột nhiên mở to đôi mắt hạnh, trong lòng cảm thấy kỳ lạ. Trước kia khi ở bên cạnh Hồi Vương, nàng chưa bao giờ thích nói chuyện với ai, huống chi là trước mặt nam tử lạ.

Nhưng tại sao bây giờ, mình lại có thể bình tâm tĩnh khí chuyện trò cùng vị Đại Thanh hoàng đế này nhỉ?

Càn Long thở dài, nỗi sầu muộn vô hạn bao trùm lên đôi lông mày, ngài nghiêng mặt nói: "Cô nương Y Nhĩ Na, trẫm từng nghe người trong bộ tộc các nàng kể về câu chuyện của nàng - ồ, nàng ngồi xuống trước đã - chuyện cũ giữa trẫm và... Vi Nguyệt Nghiên, tám năm nay vẫn luôn quẩn quanh trong lòng, không sao nguôi ngoai..."

"Vậy thì nói ra đi ạ! A Mạ nói, khi không vui, chỉ cần tìm được một người để trút bầu tâm sự, thì có thể..." Y Nhĩ Na vừa thốt ra lời liền vội lấy tay che miệng, tự trách mình sao lại nhiều lời thế này.

Càn Long tò mò nhìn nàng một cái, khẽ hỏi: "Nàng... có muốn nghe không?"

Y Nhĩ Na tránh ánh mắt nóng bỏng của ngài, quay mặt đi chỗ khác. Hồi lâu, mới khẽ gật đầu.

Càn Long mỉm cười, bắt đầu kể từ lúc sư phụ Đông Phương phu nhân đưa Vi Nguyệt Nghiên lên kinh thành. Kể đến chuyện mình vừa gặp đã đem lòng yêu mến, và sự giả ý chiều chuộng của nàng; kể đến tình cảm sâu nặng của mình và sự lạnh lùng tuyệt tình của nàng; kể đến quãng thời gian vui vẻ cầm tay dạy đàn tại phủ Khâm sai đại nhân ở Hàng Châu. Cuối cùng lại kể đến việc tại Hô Diên sơn trang, hai người cùng sống cùng chết, chống lại đại địch. Khi nói đến đoạn Vi Nguyệt Nghiên thấy ngài liều chết bảo vệ mình, cuối cùng thấu hiểu tấm chân tình, nhưng vì không muốn đối phương bị liên lụy cùng chết, nên đã cùng kẻ địch đồng quy vu tận, Càn Long vô cùng đau buồn, lòng dạ rối bời, bật khóc ngay trước mặt Y Nhĩ Na.

Y Nhĩ Na nghe xong câu chuyện dường như chỉ có trong sách vở này, lại thấy đường đường là hoàng đế Đại Thanh, có thể dành trọn tám năm trời mà vẫn không quên được người yêu dấu, thậm chí còn khóc lóc thảm thiết trước mặt một người phụ nữ xa lạ, nàng bị chấn động sâu sắc.

Trái tim vốn phong kín tình yêu trong lồng ngực nàng, bị Hoắc Tập Chiếm đè nén suốt một năm trời, giờ khắc này bỗng chốc nở rộ. Trong mắt Y Nhĩ Na không tự chủ được mà tuôn rơi lệ ngọc, rốt cuộc là vì điều gì, chính nàng cũng không rõ, chỉ biết lòng mình thực sự rất cảm động trước câu chuyện bi thương tuyệt đẹp này. Suy nghĩ của nàng như sóng biển cuộn trào dâng trào, không thể kìm nén, đó là điều mà trước kia nàng chưa từng trải qua. Y Nhĩ Na thấy hoàng đế khóc thương tâm như vậy, bất giác bước lên bậc thang, lấy khăn tay trong tay áo ra, định lau nước mắt cho ngài.

Càn Long trong mắt lệ nhạt nhòa, dường như thấy Vi Nguyệt Nghiên bước tới, dùng khăn tay lau đi vết lệ, đầu ngón tay dịu dàng khẽ mơn trớn gương mặt ngài, nói: "...Hãy quên em đi... hãy sống thật tốt, Bảo Ngạch Phụ..." Chẳng phải đó chính là câu cuối cùng nàng nói trước khi chết sao? Càn Long nắm chặt bàn tay nhỏ nhắn của nàng, kéo Nguyệt Nghiên vào lòng, gào khóc: "Không... không! Nàng bảo trẫm làm sao có thể quên? Làm sao có thể quên... Nguyệt Nghiên, đừng đi được không? Trẫm thực sự không thể sống thiếu nàng..."

Y Nhĩ Na lại bị đối phương ôm vào lòng, sau khi phản xạ có điều kiện giãy giụa một cái, lại không động đậy nữa. Nương tựa vào lồng ngực rộng lớn của Càn Long, Y Nhĩ Na khẽ tựa đầu lên bờ vai vững chãi của đối phương, trong lòng cảm thấy một sự ấm áp và an tâm chưa từng có. Trong khoảnh khắc ấy, nàng mơ hồ cảm thấy chính mình thực sự là Vi Nguyệt Nghiên. Hai người họ đã xa cách quá lâu quá lâu rồi, giờ đây cuối cùng cũng có thể đoàn tụ bên nhau.

Hương phi nới lỏng tay phải, dao găm rơi bộp xuống thảm. Hai bàn tay do dự vươn ra, vừa chạm vào lưng ngài, liền đột nhiên ôm chặt lấy. Một luồng ấm áp dâng trào trong lòng, những giọt lệ chực trào nơi đáy mắt, rơi trên vai đối phương, loang ra một vệt ướt. Nàng lẩm bẩm nói: "Em... em chính là Nguyệt Nghiên của chàng! Em không đi nữa, chúng ta mãi mãi ở bên nhau... được không?"

Càn Long gắng gượng gật đầu, mỉm cười khép mắt lại, chỉ thấy thật thơm, thật khoan khoái...

Cơn mưa lớn đêm qua, đã đánh rơi đầy hoa trên cành ngoài cửa sổ. Nhưng nước mưa cũng ươm mầm cho sự sống mới, chàng xem, những đốm xanh biếc kia, chẳng phải chính là chồi non của hạnh phúc hay sao...

Thẩm Tích Ngọc và Thẩm Lân Hương trông rất giống nhau, vì họ là chị em; Càn Long và Hoằng Dịch (Diêu Kỳ) trông rất giống nhau, vì họ là anh em; vậy còn Y Nhĩ Na thì sao?

Thực ra, nàng chính là cô em gái nhỏ Vi Tự Kỳ mà Vi Nguyệt Nghiên luôn nhắc tới, cũng chính là cô bé A Kỷ trong Càn Nguyên Giáo đó.

Lần đó, Đông Phương phu nhân và Tống Hề Dao đại chiến tại Độc Tang Thánh Cung. Tất cả mọi người đều bị tiếng đàn cảm ứng, mất đi tâm trí, tự sát hại lẫn nhau. Chỉ có Vi Tự Kỳ mười tuổi tâm không tạp niệm, không chút tham dục, mới được bình an vô sự. Nhưng nàng tận mắt chứng kiến cảnh thảm khốc trong Thánh Cung, lại bị dọa đến ngây dại, cả ngày không nói không cười.

Nàng một mình rời khỏi Thánh Cung, được Tần Hữu Giang ở Miêu Cương bắt gặp, mang về giáo nhận làm nghĩa nữ. Sau khi Tần Hữu Giang chết, trí tuệ nàng tuy đã khai thông, nhưng lại lăn xuống sườn đồi ở Hồi Bộ, va đập đầu óc, mất đi trí nhớ. Được vợ chồng lão A Lý Á cứu về nhà, mới có những câu chuyện sau này.

Không lâu sau đó, Càn Long phong Y Nhĩ Na làm "Dung phi", còn đặc biệt xây cho nàng một tòa "Bảo Nguyệt Lâu" có phong cảnh Hồi Bộ ngay trong cung, thật có thể nói là "ba ngàn sủng ái dồn vào một thân", khiến bao cung nga phi tần ghen tị. Chỉ là Dung phi cho đến tận khi qua đời, đều không hạ sinh một người con nào, nên Càn Long vẫn lập con trai của Ý Quý phi là Vĩnh Diễm làm trữ quân. Dung phi mất vào năm Càn Long thứ năm mươi ba vì bệnh, trên bia mộ của nàng, không biết ai đã đề hai chữ "Hương Mộ", lại còn có một bài minh văn, rằng:

Hạo hạo sầu, mang mang kiếp, đoản ca chung, minh nguyệt khuyết. Uất uất giai thành, trung hữu bích huyết. Bích diệc hữu thời tận, huyết diệc hữu thời diệt, nhất lũ hương hồn! Thị da phi da? Hóa vi hồ điệp.

Minh văn bi thảm tuyệt trần, gợi nhiều suy tưởng, mới để lại muôn vàn truyền thuyết tươi đẹp cho hậu thế.

Vợ chồng Trần Gia Lạc và Diêu Thuỷ Y con cháu đầy đàn, cuộc sống viên mãn. Hai người đầu bạc răng long, ra đi không bệnh tật. Suốt triều Đại Thanh, dòng họ Trần luôn là vọng tộc nổi danh ở Hải Ninh.

Khúc phổ "Tử Vi Biến" cùng Vi Nguyệt Nghiên hóa thành tro bụi. Sau khi Càn Long chết, không còn ai biết chơi, cuối cùng thành tuyệt xướng nghìn thu...

"Tử Vi Biến" toàn thư hoàn.

Giải thích hồi mục: Hồi mục kỳ này "Dẫu có gặp nhau cũng chẳng biết", trích từ từ "Giang Thành Tử - Ất Mão niên chính nguyệt nhị thập nhật dạ ký mộng" của Tô Thức.