Văn Học Miền Nam Từ 1579-1895

Lượt đọc: 1587 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
The Partisan Leader, (Written In 1836).

❊ ❊ ❊

[Bối cảnh được đặt tại Virginia, gần cuối năm 1849. Qua một chuỗi dài những lần chính phủ liên bang lấn chiếm quyền hạn và đặc quyền của các bang, hệ thống liên bang của chúng ta bị cho là đã sụp đổ, và một chính quyền trung ương tập quyền, mang hình thức của một nước cộng hòa nhưng lại có quyền lực của một chế độ quân chủ, đã được thiết lập trên đống đổ nát ấy. . . . . . Như một phỏng đoán chính trị thuần túy, điều đó thật quá đau đớn là chính xác. Chúng ta tin rằng một đấng Quan Phòng nhân từ sẽ an bài mọi sự để nó không đồng thời chứng minh là một Lời Tiêm Tri Chính Trị.—Sou. Lit. Messenger, tháng 1, năm 1837.]

Vào những ngày cuối tháng Mười năm 1849, tầm khoảng ngọ trưa, người ta nhìn thấy một người kỵ mã đang ngược lên một thung lũng hẹp dưới chân phía Đông dãy Blue Ridge. Con đường ông đi gần như chạy dọc theo dòng suối nhỏ xuất phát từ một khe núi sâu thẳm, uốn lượn giữa những ngọn đồi cao ngất, rồi kết thúc đoạn đường ngắn ngủi và róc rách của mình tại một trong những phụ lưu lớn hơn của sông Dan. Chỉ một cái liếc mắt là có thể bao quát toàn bộ khu định cư nhỏ bé nằm ven bờ và ước lượng được nguồn lực của cư dân nơi đây. Những ngôi nhà nằm sát bên nhau đến mức mỗi hộ chỉ có một mảnh đất canh tác nhỏ tí xíu. Hoàn toàn không có dấu hiệu của thủ công nghiệp, ngoại trừ một cái lán thô sơ ngay lối vào thung lũng, trên cánh cửa có đóng những vết móng ngựa in hằn chi chít cho thấy đó là một lò rèn. Ngay tại đó, dòng suối nhỏ được tiếp sức bởi vô số mạch nước ngầm—thứ mang lại cho mỗi mái nhà thứ xa xỉ vốn ít người trân quý nhưng vô giá là làn nước lạnh, trong vắt và sủi tăm—đã tụ họp đủ sức mạnh để quay một cỗ máy xay bột tí hon. Giao thương là điều hoàn toàn không thể có. Bức tường chắn cằn cỗi và hiểm trở khép lại khung cảnh ở phía tây, cùng con đường hẹp dần thu lại thành một lối mòn nhỏ, như khẳng định với lữ khách rằng anh ta đã đặt chân đến tận cùng của đời sống xã hội theo hướng này. . . . . . Cuối cùng, anh nghe thấy tiếng người nói vọng lại, rồi một tiếng huýt gió sắc bén, và mọi thứ chìm vào tĩnh lặng. Ngay lập tức, khoảng nửa tá đàn ông nhảy qua hàng rào, dàn hàng ngang chắn ngang đường và đối mặt với anh. Anh nhận thấy khi chạm đất, mỗi người đều với lấy một khẩu súng trường đang dựng bên hàng rào, và hoàn cảnh này hướng sự chú ý của anh tới khoảng hai mươi vũ khí đáng gờm như vậy đang được xếp dọc theo cùng một tư thế. . . .

Khi lữ khách kìm cương dừng lại, một người trong nhóm cất tiếng bằng giọng trầm và điềm tĩnh: "Chúng tôi muốn nói chuyện với anh một lát, người lạ, trước khi anh đi xa hơn."

"Nói bao nhiêu tùy các anh," người kia đáp, "vì tôi đang mệt và đói, con ngựa của tôi cũng vậy; và tôi rất vui vì cuối cùng cũng tìm thấy ai đó để hy vọng mua được chút ít đồ ăn cho cả hai."

"Anh có thể lo việc đó dễ dàng thôi," người thôn quê nói, "vì chúng tôi vừa thu hoạch bắp xong và chuẩn bị đi ăn trưa. Nếu anh chịu khó xuống ngựa, một trong mấy đứa nhỏ có thể cho ngựa ăn, và anh có thể dùng tạm những gì chúng tôi có."

Lời mời được chấp thuận; con ngựa được giao lại cho một cậu thiếu niên cao lênh khênh mười lăm tuổi, đầu không mũ, chân không giày; và cả nhóm cùng nhau bước qua hàng rào.

Đúng lúc đó, người ta thấy một người đàn ông đang tiến về phía họ. Khi quan sát thấy sự xuất hiện của họ, người này lùi lại vài bước rồi ngả người xuống đám cỏ dưới gốc một cây táo già to lớn. Xây quanh gốc cây là một nhóm người đủ thành phần gồm đàn ông, phụ nữ và trẻ em, họ dạt ra để nhường đường cho người lạ. Anh bước tới, cúi đầu lịch sự cất chiếc mũ lưỡi trai dã chiến đang đội, để lộ mái tóc vàng xoăn mềm mại xõa xuống vương vấn trên trán và gò má. Mọi ánh mắt giờ đây đều đổ dồn về phía anh, mang theo vẻ tò mò đầy quan tâm hơn là sự hiếu kỳ đơn thuần. Nét mặt ai nấy đều nghiêm nghị, điềm tĩnh và toát lên vẻ bận rộn, chỉ có điều vài tiếng cười khúc khích vang lên từ đám thiếu nữ thập thò sau lưng các bà mẹ, rướn cổ nhìn qua đám đông để ngắm nhìn chàng trai xa lạ bảnh bao.

Khi chàng thanh niên đến gần, người đàn ông dưới gốc cây đứng dậy đáp lễ, trong khi những người còn lại có vẻ như không để ý. Ông tiến lên một hoặc hai bước và mời lữ khách ngồi xuống. Hành động này cùng với ánh mắt mà những người khác hướng về phía ông cho thấy ông là người có thẩm quyền nào đó trong nhóm. Do đó, lữ khách của chúng ta kết luận rằng cuộc hội đàm đã định sẽ diễn ra với nhân vật này.

Cuối cùng, anh được hỏi đến từ đâu, và trả lời rằng từ vùng phụ cận Richmond.—Từ bờ nào của con sông?—Từ bờ bắc.—Anh có biết gì về Van Courtlandt không?—Trại của ông ấy ở nhánh sông Bacon, ngay phía trên thị trấn.—Ông ấy có lực lượng bao nhiêu?

"Tôi không thể nói chắc chắn," anh đáp, "nhưng theo lời đồn đại chung thì quân số của ông ấy khoảng bốn nghìn người."

"Chỉ có thế thôi sao, ở cả hai bờ sông à?" người thẩm vấn hỏi.

"Ồ, không! Trung đoàn của Đại tá Loyal ở Petersburg, và trung đoàn của Đại tá Cole ở Manchester; mỗi trung đoàn mạnh khoảng năm trăm người; và có một trạm gác trên đảo Bridge Island."

"Anh có băng qua đó không?"

"Tôi không."

"Vậy thì qua chỗ nào?" anh ta bị hỏi tiếp.

"Tôi khó mà nói cho anh biết," anh đáp, "đó là một bến vượt tư nhân, cách xa nhiều dặm về phía trên Cartersville."

"Chẳng phải thế là đi vòng quá xa sao? Cái gì khiến anh phải đi đường vòng xa thế?"

"Đi ở bờ sông đó an toàn hơn."

"Vậy người dân ở bờ sông đó là bạn của anh à?"

"Không. Không phải thế. Nhưng vì họ đều một giuộc ở đó, họ sẽ để tôi qua mà không gặng hỏi gì, miễn là tôi đi thẳng về hướng tây. Còn ở phía này, nếu anh là bạn của người này thì anh lại là kẻ thù của người kia; và tôi chẳng có tâm trí đâu mà trả lời mấy câu hỏi."

"Xem ra giờ đây anh đang trả lời chúng rất thoải mái đấy chứ."

"Đúng thế. Tôi giống như bức thư nói ra tất cả những gì nó biết ngay khi đến tay người nhận; nhưng nó không muốn bị bóc ra trước lúc đó."

"Và làm sao anh biết rằng giờ đây mình đã đến đúng tay rồi?"

"Vì tôi biết mình đang ở đâu."

"Và anh đang ở đâu nào?"

"Ngay dưới chân dốc Devil’s-Backbone," chàng thanh niên đáp.

"Anh đã từng đến đây bao giờ chưa?"

"Chưa bao giờ trong đời."

"Thế sao anh biết mình đang ở đâu?" người thợ săn vùng núi hỏi.

"Bởi vì cách tốt nhất để tránh những câu hỏi là đừng hỏi ai cả. Thế nên tôi đã cẩn thận tìm hiểu mọi thứ về con đường, vùng đất và địa danh trước khi rời nhà."

"Và ai đã kể cho anh tất cả những điều đó?"

"Giả sử tôi nói với anh rằng," chàng thanh niên đáp, "Van Courtlandt đã cho vẽ một tấm bản đồ về vùng này và đưa nó cho tôi thì sao."

"Tôi sẽ nói anh là kẻ phản bội hắn, hoặc là gián điệp theo dõi chúng tôi," câu trả lời vang lên lạnh lùng.

Ngay lúc đó, một tiếng xôn xao giật mình phát ra từ đám đông, và biển người xô lệch, dao động trong chốc lát như thể một cơn co giật vừa lan qua toàn bộ khối người.

"Anh giỏi đặt câu hỏi thật đấy," chàng thanh niên mỉm cười nói, "nhưng chẳng cần hỏi một câu nào, tôi đã tìm ra tất cả những gì mình muốn biết."

"Và điều đó là gì?" người kia hỏi.

"Liệu các anh là bạn của đám người Yorkers và Yankees, hay của vùng Virginia già nua tội nghiệp."

"Và chúng tôi đứng về phía nào?" người thợ núi kiệm lời bồi thêm.

"Vì xứ Virginia muôn năm," chàng thanh niên đáp. . . . . . Tiếng hô ấy được dội lại bằng một tiếng hò reo, . . . . . tiếng chiến hô kiêu hãnh của họ “xứ Virginia muôn năm”.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.