(Trích từ bức thư gửi Santa Anna, năm 1842.)

Người dân Texas từng được mời di cư đến mảnh đất này với lời hẹn ước về quyền bình đẳng và quyền tự do hiến định. Họ được bảo đảm sự chở che của bản Hiến pháp năm 1824 do Mexico ban hành. Tin tưởng vào lời cam kết ấy, họ đã dời đến đây, chấp nhận đương đầu với muôn vàn gian khổ nơi chốn hoang vu trước những hứa hẹn đầy quyến rũ về một thể chế tự do. Nhưng đâu chỉ có thế. Nhiều công dân Hoa Kỳ từng tham gia vào cuộc cách mạng năm 1812 của Mexico; họ đã chiến đấu quả cảm để giành lấy nền độc lập cho Mexico, và không ít người trong số đó nay vẫn còn sống, ngày ngày gắn bó với chính mảnh đất mà lòng quả cảm cùng những hy sinh gian truân của họ đã góp phần tạo dựng. Khi chuyển đến nơi này, họ chẳng mang theo mưu toan hay tham vọng nào khác ngoài lòng trung thành tuyệt đối với Hiến pháp Mexico. Họ đẩy lùi các bộ tộc da đỏ man dại; họ kinh qua trăm bề thiếu thốn; họ chinh phục chốn hoang vu và biến những dải đất cằn cỗi bị bỏ phí thành ruộng đồng màu mỡ tốt tươi như ngày nay. Bằng lòng dũng cảm cùng tinh thần khai phá, họ đã làm được điều mà sự bất tài nơi đồng bào của ngài hoặc đã ngó lơ, hoặc để mặc cho dang dở suốt mấy trăm năm ròng. Dẫu vậy, Mexico không hề đoái hoài đến tình cảnh của họ; đất nước ấy chẳng những không bảo bọc, chở che như lẽ ra phải có, mà trái lại còn nhìn họ bằng ánh mắt tham lam, vơ vét, và sau cùng là lòng đố kỵ.

Bất chấp bao nỗi phiền nhiễu và áp bức đè nặng, người dân Texas vẫn một lòng trung kiên với Hiến pháp Mexico. Vào năm 1832, khi nổ ra mưu đồ lật đổ bản Hiến pháp ấy và khi chính ngài đứng ra tự nhận mình là người tiên phong bảo vệ nó, ngài đã được nâng đỡ bằng tất cả lòng tận tụy cùng khí phách can trường mà những con người tự do có thể cống hiến. Tin vào những nguyên tắc ngài đã tuyên xưng, người dân nơi đây đã đồng lòng đứng lên lật đổ bè lũ tay sai của chế độ chuyên chế tại Anahuac, Velasco và Nacogdoches. Họ đối đãi đầy nhân đạo với tù binh trong cuộc xung đột đó rồi áp giải về Mexico tùy quyền ngài định đoạt. Khi ấy, họ xem ngài là người bạn của tự do và các thể chế tự do; họ tôn vinh ngài là ân nhân của nhân loại; danh tiếng cùng hành động của ngài từng được ca tụng hết lời, và những biểu hiện ngài từng cống hiến cho quốc gia từng là niềm hân hoan, rạng rỡ của những người con Texas yêu nước.

Ngài hẳn thừa hiểu tâm trạng của chúng tôi đã đổi thay ra sao khi ngài bước lên đỉnh cao quyền lực. Việc ngài chà đạp lên Hiến pháp năm 1824, thiết lập chế độ tập quyền và xua quân đánh chiếm Zacatecas bằng đủ trò bạo ngược, tàn bạo lẫn cướp bóc đã giáng vào chúng tôi một nỗi bàng hoàng tột độ. Chúng tôi cay đắng nhận ra cảm giác ngơ ngác khôn cùng của những kẻ vừa choàng tỉnh cơn mê để đối diện với thực tại phũ phàng. Tiếp sau đó là những sắc lệnh buộc người dân Texas phải giao nộp vũ khí cá nhân. Tấm mặt nạ rơi xuống, để lộ ra con quái vật chuyên chế gớm ghiếc đội lốt bạo tàn.

Người dân Texas đứng trước hai con đường: hoặc cam chịu cúi đầu trước làn roi bạo ngược, hoặc ngẩng cao đầu giữ trọn phẩm giá của những con người tự do. Và họ đã chọn con đường thứ hai. Để trừng phạt điều mà ngài gọi là “ngông cuồng”, ngài đã xua đoàn quân thiện chiến đầy kiêu hãnh tiến vào Texas, với quân số đông gần bằng toàn bộ dân cư xứ này thời điểm đó. Ngài vây hãm rồi hạ được đồn Alamo, nhưng bằng cách nào? Chắc chắn không phải theo cách một vị tướng của thế kỷ mười chín nên làm. Ngài đã xua quân tấn công vào một trăm năm mươi con người đang cạn kiệt mọi nhu yếu phẩm cần thiết để phòng thủ. Những nghĩa sĩ quả cảm ấy, sau chuỗi ngày kiệt quệ vì thức trắng canh gác và chiến đấu vượt quá giới hạn chịu đựng của con người, rốt cuộc đã bị đè bẹp dưới làn sóng chín nghìn quân của ngài, và cứ điểm thất thủ. Xin hỏi ngài, cảnh tượng diễn ra sau đó là gì? Liệu những điều ấy có xứng với danh xưng của một vị tướng tài ba, một chiến binh cao thượng, và là Tổng thống của một quốc gia vĩ đại với tám triệu dân? Không đời nào. Bất kỳ ai có chút khí tiết và lòng trắc ẩn cũng phải ghê tởm khi nghe kể lại những hành vi tàn độc sau chiến thắng của ngài, và chính nhân tính cũng phải hổ thẹn nếu xếp ngài vào hàng ngũ những tâm hồn nghĩa hiệp thời man rợ. Ấy vậy mà ngài vẫn thản nhiên liệt chiến tích ấy vào “chuỗi những thắng lợi vẻ vang”, và tôi đồ rằng tiếp theo đây ngài cũng sẽ gộp luôn cả vụ thảm sát tại Goliad vào đó.

Thắng lợi của ngài ở nơi ấy—nếu ngài cứ thích gọi nó là thắng lợi—chẳng phải là chiến quả của gươm giáo, mà là sự đắc thế của thói bội ước lừa lọc. Fannin cùng những người đồng đội dũng cảm đã kiên cường đẩy lùi và thách thức đội quân thiện chiến của ngài. Dù bị áp đảo quân số với tỷ lệ hơn một chọi bảy, lòng quả cảm kiên cường, bất khuất cùng sự tận hiến thiêng liêng cho lý tưởng tự do của họ đã bẻ gãy mọi nỗ lực dùng vũ lực để giành chiến thắng của viên tướng dưới quyền ngài. Bất lực, viên tướng ấy phải viện đến cờ đình chiến; và khi toán quân yêu nước bé nhỏ chịu buông vũ khí theo các điều khoản hàng ước trang nghiêm nhất, thì cảnh tượng bi thảm nào đã phơi bày sự tráo trở của phía Mexico? Bản điều kiện đầu hàng đã được đệ trình lên ngài; và dẫu ngài có chối bỏ sự thật, thì thay vì trả tự do cho họ như bản hiệp ước đã định, ngài lại hạ lệnh xử tử họ—bất chấp mọi lời thề danh dự, chà đạp lên luật lệ chiến tranh và phỉ báng mọi nguyên tắc cơ bản của tình người.