Văn Học Miền Nam Từ 1579-1895

Lượt đọc: 1540 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sự Bất Tuân Quân Sự.

❊ ❊ ❊

(Trích từ bài diễn thuyết về Chiến tranh Seminole, đọc năm 1819.)

Tôi sẽ không lạm dụng thời gian của ủy ban thêm bao lâu nữa; nhưng tôi hy vọng sẽ được phép giãi bày thêm vài suy ngẫm về sự nguy hiểm nếu để cho hành vi — tức phiên tòa quân sự độc đoán của Tướng Jackson, thứ mà tôi có nghĩa vụ đau đớn phải chỉ trích — trôi qua mà không có một lời tuyên bố trang nghiêm thể hiện sự không đồng tình từ Hạ viện này. Hãy hồi tưởng lại các quốc gia tự do đã từng tồn tại trước chúng ta. Giờ họ đang ở đâu?

“Tan biến mờ ảo trong giấc mộng thuở nào,

Chỉ là chuyện học trò, phút giây ngơ ngác lạ.”

Và họ đã đánh mất tự do của mình như thế nào? Nếu chúng ta có thể ngược dòng thời gian trở về những thời đại khi Hy Lạp và La Mã thịnh vượng nhất, rồi hòa mình vào đám đông, và hỏi một người Hy Lạp rằng liệu anh ta có sợ rằng một vị thủ lĩnh quân sự táo bạo nào đó đầy vinh quang, như một Philip hay một Alexander, một ngày nào đó sẽ lật đổ nền tự do của đất nước mình hay không, thì người Hy Lạp đầy tự tin và phẫn nộ ấy sẽ thốt lên rằng: Không! Không! Chúng ta chẳng có gì phải sợ các anh hùng của mình; tự do của chúng ta sẽ là trường tồn. Nếu một công dân La Mã được hỏi liệu anh ta có sợ rằng kẻ chinh phục xứ Gaul có thể dựng lên một ngai vàng trên đống đổ nát của tự do công cộng hay không, anh ta sẽ lập tức bác bỏ sự ám chỉ bất công ấy. Thế nhưng Hy Lạp đã sụp đổ; Caesar đã vượt sông Rubicon, và dẫu là cánh tay đầy ái quốc của Brutus cũng không thể gìn giữ nổi tự do cho tổ quốc đang lâm nguy của mình. Nữ văn sĩ nổi tiếng Madame de Staël, trong tác phẩm cuối cùng và có lẽ cũng là hay nhất của bà, đã nói rằng chính vào năm đó, hầu như chính vào cái tháng mà chủ tịch Đốc chính đoàn tuyên bố rằng chế độ quân chủ sẽ không bao giờ ngóc cái đầu đáng sợ của nó lên ở France, thì Bonaparte cùng với lực lượng lựu đạn binh của ông ta đã bước vào cung điện St. Cloud, và dùng lưỡi lê giải tán các nghị sỹ đại diện cho nhân dân đang bàn thảo về việc nước, qua đó đặt nền móng cho tòa lâu đài chuyên chế vổng cao che bóng cả châu Âu.

Tôi hy vọng không bị hiểu lầm; tôi hoàn toàn không có ý ám chỉ rằng Tướng Jackson đang ấp ủ bất kỳ mưu đồ nào gây hại cho nền tự do của đất nước. Tôi tin rằng ý định của ông ấy rất trong sáng và ái quốc. Tôi tạ ơn Chúa vì ông ấy sẽ không muốn, nhưng tôi còn tạ ơn Người nhiều hơn nữa vì dẫu muốn thì ông ấy cũng không thể lật đổ được nền tự do của nước Cộng hòa. Thế nhưng các tiền lệ, nếu là tiền lệ xấu, sẽ mang theo những hệ quả khôn lường nhất. Con người đã được miêu tả, bởi một số người từng nghiên cứu về bản tính của họ, như một tổng hòa của các thói quen. Định nghĩa ấy càng đúng hơn nhiều khi áp dụng cho các chính phủ. Tiền lệ chính là những thói quen của họ. Có một điểm khác biệt quan trọng giữa việc hình thành thói quen của một cá nhân và của chính phủ. Con người chỉ hình thành thói quen sau khi lặp đi lặp lại nhiều lần. Còn một sự kiện đơn lẻ cũng đủ để định hình thói quen và quyết định hướng đi của các chính phủ.

Chống lại học thuyết đáng báo động về quyền tùy tiện vô hạn của các chỉ huy quân sự khi áp dụng đối với tù nhân chiến tranh, tôi buộc phải lên tiếng phản đối. Nó bắt đầu với họ; rồi nó sẽ chấm dứt ở chúng ta. Tôi hy vọng thể chế chính phủ hạnh phúc của chúng ta sẽ trường tồn mãi mãi. Nhưng nếu muốn bảo tồn nó, chúng ta phải thực hành đức hạnh, sự công chính, lòng ôn hòa, sự cao thượng, sự vĩ đại trong tâm hồn, phải luôn giữ một con mắt cảnh giác và kiên định hướng về nhánh hành pháp; và hơn hết thảy, phải buộc nhánh quân lực của quốc gia phải chịu trách nhiệm một cách nghiêm ngặt. . . . . . . Hãy cẩn trọng kẻo quý vị lại ban cho sự bất tuân quân sự một sự dung túng tai hại, ngay trong giai đoạn thơ ấu này của nước cộng hòa chúng ta, khi mà tuổi đời vừa mới bước qua hai mươi năm. Hãy ghi nhớ rằng Hy Lạp từng có Alexander của mình, La Mã có Caesar, Anh có Cromwell, Pháp có Bonaparte, và rằng nếu chúng ta muốn thoát khỏi vách đá mà họ đã đâm đầu vào, chúng ta buộc phải tránh xa những sai lầm của họ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.