Bi Kịch Shakespeare: Các Bài Giảng Về Hamlet, Othello, King Lear, Macbeth

Lượt đọc: 540 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Phụ Chú K.

❊ ❊ ❊

Thật kỳ lạ là ngay trong Hồi Thứ nhất, có hai ấn tượng được tạo ra mà sau đó sẽ cần phải được đính chính.

1. Chúng ta không được cho rằng lời kể của Othello về cuộc tình duyên của mình trong bài diễn văn nổi tiếng trước Viện Nguyên lão là có ý định tường tận đầy đủ. Ông bị buộc tội đã dùng bùa phép hoặc tà thuật để chiếm lấy Desdemona; và do đó, mục đích trong lời biện hộ của ông chỉ đơn thuần là muốn chứng minh rằng phép thuật của ông chính là câu chuyện của cả cuộc đời mình. Ông không hề bận tâm làm phiền các nghị viên bằng những chi tiết tỉ mỉ về chuyện tình duyên của mình, và ông cô đọng câu chuyện đó đến mức suýt tạo ra ấn tượng như thể hoàn toàn chẳng có cuộc tán tỉnh nào cả, và như thể Desdemona chưa từng mảy may tưởng tượng rằng ông yêu cô cho đến khi chính cô gần như đã thổ lộ tình yêu của mình với ông. Từ đó, cô đã bị ca ngợi bởi một số người vì lòng dũng cảm, nhưng lại bị chỉ trích bởi những người khác vì sự táo bạo quá đà.

Nhưng đến đoạn iii. iii. 70 f., sự việc lại được hé lộ dưới một ánh sáng hoàn toàn mới. Ở đó, chúng ta bắt gặp những lời sau đây của nàng:

Sao cơ! Michael Cassio,

Kẻ từng cùng chàng đến ngỏ lời, và biết bao lần,

Khi em cất lời chê bai chàng,

Đã đứng ra bênh vực cho chàng.

Xem ra, nàng đã hiểu vì sao Othello lại thường xuyên lui tới nhà cha mình đến vậy, và hoàn toàn chắc chắn về tình cảm của ông trước khi cô đưa ra "gợi ý" rất rõ ràng đó để thúc giục ông ngỏ lời. Tôi xin nói thêm rằng những ai trách móc nàng đã quên mất rằng cô buộc phải là người thực hiện bước đi công khai đầu tiên. Nàng là con gái của một nhà quý tộc lớn người Venice, còn Othello chỉ là một võ tướng da đen đánh thuê.

2. Chúng ta biết được từ những câu thơ vừa trích dẫn rằng Cassio thường tháp tùng Othello trong những lần đến thăm dinh thự; và từ đoạn iii. iii. 93 f., chúng ta biết rằng ông đã tường tận về mối tình của Othello từ đầu đến cuối và "làm trung gian" cho đôi uyên ương "rất nhiều lần." Thế nhưng trong Hồi I, có vẻ như trong khi Iago vào đêm diễn ra lễ cưới đã tường tận mọi chuyện và biết rõ nơi tìm thấy Othello (i. i. 158 f.), thì Cassio, dẫu cho có biết chỗ tìm Othello đi nữa (điều này còn đáng ngờ: xem i. ii. 44), lại tỏ ra chẳng hay biết gì về cuộc hôn nhân đó. Hãy xem đoạn i. ii. 49:

Cas.

Thưa Thượng uý, hắn làm gì ở đây thế?

Iago.

Thật lòng mà nói, đêm nay hắn vừa cập bến một chiếc tàu buôn khổng lồ:

Nếu đó là chiến lợi phẩm hợp pháp, đời hắn coi như sang trang.

Cas.

Tôi không hiểu ý anh.

Iago.

Hắn lấy vợ rồi.

Cas.

Với ai?

Vẫn có khả năng là Cassio thực ra đã biết rõ, và chỉ làm bộ ngây vô tri vì chưa được Othello thông báo rằng Iago cũng đã hay biết chuyện. Và ý kiến này hoàn toàn phù hợp với việc Iago tỏ ra không biết gì về vai trò của Cassio trong cuộc tình duyên của Othello (iii. iii. 93). Và dĩ nhiên, nếu sự tình là như vậy, chỉ cần một lời nhắc nhở từ Shakespeare dành cho diễn viên thủ vai Cassio là đã đủ để anh ta làm cho khán giả hiểu rõ mọi bề. Một lời giải thích khác, và có lẽ là hợp lý hơn, đó là khi viết Hồi I, Shakespeare vẫn chưa nghĩ đến việc biến Cassio thành người tâm phúc của Othello, và rằng sau khi viết xong Hồi III, ông đã bỏ sót không chịu sửa đổi lại phân cảnh trong Hồi I. Trong trường hợp đó, những thông tin bổ sung mà Hồi III mang lại về chuyện tình duyên của Othello có lẽ cũng chỉ là một ý tưởng phát sinh sau đó mà thôi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 13 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của A. C. Bradley

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.